HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 44: Tiếng Đàn Lần Thứ Năm

Mười bảy giờ bốn mươi lăm phút ngày hai tháng chín, Phan Diệu Linh đang ở trong phòng trưng bày cùng Ngô Thanh Tùng và Tạ Minh Đức. Buổi chiều hôm ấy là…

Nội dung chương

Mười bảy giờ bốn mươi lăm phút ngày hai tháng chín, Phan Diệu Linh đang ở trong phòng trưng bày cùng Ngô Thanh Tùng và Tạ Minh Đức. Buổi chiều hôm ấy là buổi tổng kiểm tra đầu tiên trong lịch chuẩn bị hai tuần cuối của dự án. Ba người kiểm tra lần lượt cây dương cầm, hệ thống loa, ánh sáng phòng trưng bày và tình trạng các khung cửa, theo đúng danh mục kiểm tra mà Đức đã soạn từ cuối tháng tám.

Buổi tổng kiểm tra diễn ra chậm rãi và có phần khô khan, đúng tính chất của một buổi rà soát kỹ thuật. Đức mở nắp đàn, kiểm tra từng phím bằng cách gõ nhẹ và ghi lại tình trạng vào phiếu. Các phím đều khô, búa đàn hoạt động bình thường, không phím nào kẹt. Hệ thống loa của phòng ở trạng thái tắt nguồn theo đúng lịch vận hành, vì buổi chiều nay không có chương trình biểu diễn nào trong kế hoạch của bảo tàng. Camera hành lang được Đức đối chiếu qua màn hình tại phòng kỹ thuật nhỏ và cho hình ảnh bình thường.

Tùng phụ trách phần khung cửa và giá vẽ lưu động của phòng trưng bày. Linh nhờ anh mang theo chiếc giá vẽ nhỏ của phòng phục chế trong buổi kiểm tra này, để thử vị trí đặt tạm khi nhóm cần đối chiếu ánh sáng của phòng trưng bày với ánh sáng hoàng hôn ngoài cửa vòm. Chiếc giá được dựng ở giữa phòng, gần cây đàn nhưng không chạm vào bất kỳ hiện vật nào khác.

Khoảng mười bảy giờ bốn mươi lăm phút, khi Đức đang ghi dòng cuối của phiếu kiểm tra loa, tiếng dương cầm vang lên trong phòng.

Âm thanh đến rõ từ phía cây đàn, những nốt đầu chậm và buồn, đúng giai điệu Linh đã nghe nhiều lần trong mùa mưa này. Cả ba người dừng tay cùng một lúc. Đức đứng cách cây đàn khoảng hai mét, hai tay còn cầm phiếu kiểm tra và bút. Tùng đứng bên kia giá vẽ. Linh đứng gần cửa ra vào của phòng trưng bày, nhìn thẳng về phía cây đàn không người ngồi. Nắp đàn vẫn mở nguyên trạng thái Đức vừa kiểm tra, các phím không chuyển động trong tầm nhìn của cô.

Linh nhìn đồng hồ trên tường phòng trưng bày và ghi giờ vào cuốn sổ tay của mình. Mười bảy giờ bốn mươi lăm phút. Cô ghi thêm vị trí của ba người trong phòng và trạng thái của cây đàn tại thời điểm nghe thấy tiếng đàn, theo đúng cách ghi đã thành thói quen. Đức đặt phiếu kiểm tra xuống và bước tới bên cây đàn, kiểm tra lại mặt phím và phía trong thân đàn bằng đèn pin cầm tay. Không có người, không có thiết bị phát âm thanh nào khác trong phòng, loa vẫn tắt nguồn.

Tiếng đàn kéo dài ngắn hơn các lần trước. Linh nhận ra điều đó ngay từ những nốt đầu tiên. Nếu lần thứ ba hồi tháng bảy vang đủ dài để cả nhóm kịp ra hành lang rồi quay lại, thì lần này giai điệu chỉ đi được một đoạn ngắn. Cô bước chậm về phía giá vẽ ở giữa phòng, định bụng ghi thêm một dòng vào sổ trong lúc tiếng đàn còn vang. Khi bàn tay cô đặt lên mép trên của chiếc giá vẽ, tiếng đàn dứt hẳn.

Sự im lặng sau đó rõ ràng tới mức cả ba người đều nghe thấy tiếng mưa nhỏ ngoài sân quay trở lại trong nhận thức của mình. Đức tắt đèn pin và đứng yên bên cây đàn thêm vài giây. Tùng nhìn về phía Linh, rồi nhìn xuống bàn tay cô đang đặt trên giá vẽ. Không ai nói câu gì trong khoảng im lặng đầu tiên ấy, như thể cả ba đều đang chờ xem âm thanh có quay lại hay không. Nó không quay lại.

- Mười bảy giờ bốn mươi lăm. - Đức nói trước, giọng trở lại bình thường trước tiên. - Tôi ghi vào phiếu kiểm tra một mục phát sinh. Tiếng đàn nghe rõ trong phòng, không rõ nguồn phát, dứt khi chị Linh chạm vào giá vẽ. Hai sự việc cùng một thời điểm, tôi ghi cả hai, không ghi quan hệ nhân quả.

- Anh ghi như vậy là đúng nhất. - Linh nói. - Em cũng ghi hai việc cùng thời điểm trong sổ của em. Mình không có căn cứ nào để nói việc này làm việc kia ngừng lại.

Tùng lập bản ghi riêng của mình trên một tờ phiếu của phòng phục chế, ghi giờ, vị trí đứng của anh và thời lượng ngắn của tiếng đàn. Ba bản ghi được đối chiếu ngay tại phòng trưng bày trong buổi chiều hôm ấy. Cả ba khớp nhau về giờ bắt đầu, về hướng âm thanh từ phía cây đàn và về thời lượng ngắn. Chỉ có một điểm được ghi chú riêng trong bản của Linh, là thời điểm tiếng đàn dứt trùng với lúc tay cô chạm vào giá vẽ.

Trong phần chốt đếm của bản ghi, Linh viết theo đúng quy ước của hồ sơ dự án. Đây là lần nghe tiếng dương cầm không người đánh thứ 5 trong toàn bộ quá trình làm việc của nhóm tại tòa nhà này. Cô đọc lại con số vừa ghi và nhớ tới từng lần trước đó. Lần đầu một mình trong hành lang sau cơn mưa chiều tháng sáu. Lần thứ hai kèm theo bản ghi âm rất mờ không tách được nguồn. Lần thứ ba trước mặt cả nhóm và sổ ra vào khóa kín. Lần thứ tư trong buổi kiểm kê có giám sát giữa tháng tám. Và lần thứ năm tối nay, ngắn nhất, ngay trong buổi tổng kiểm tra chuẩn bị cho tuần cuối cùng.

- Vậy là đủ năm lần rồi. - Tùng nói khi ba người ký xong các bản ghi. - Bốn tháng, năm lần đàn, lần nào cũng không tìm được nguồn phát.

- Năm lần đều dừng ở mức hồ sơ như nhau. - Linh nói. - Nghe rõ, ghi rõ, đối chiếu rõ. Còn nguồn phát thì lần nào cũng để trống trong biên bản. Em nghĩ mình nên giữ nguyên cách ghi đó tới cuối dự án.

Đức thu dọn phiếu kiểm tra và khóa lại tủ kỹ thuật của phòng trưng bày. Buổi tổng kiểm tra tiếp tục với các hạng mục còn lại, nhưng nhịp làm việc chậm hơn trước. Ba người kiểm tra xong khung cửa cuối cùng lúc mười tám giờ mười phút, ký phiếu tổng kiểm tra của ngày và bàn giao phòng cho ca trực theo đúng thủ tục. Hậu tiếp nhận bàn giao tại phòng trực, đọc qua mục phát sinh về tiếng đàn và ghi giờ tiếp nhận vào sổ của mình mà không thêm nhận xét nào.

Trên đường ra khỏi phòng trưng bày, Linh dừng lại một nhịp ở ngưỡng cửa và nhìn lại cây đàn trong ánh sáng cuối ngày. Cô nghĩ về con số năm vừa ghi vào hồ sơ. Linh đoán chuỗi tiếng đàn đã khép lại với lần ngắn ngủi tối nay, vì các lần nghe gần đây đều ngắn dần và lần này lại xảy ra ngay trong một buổi kiểm tra có đủ ba người cùng ghi chép độc lập. Cô ghi ý nghĩ ấy vào đầu như một phỏng đoán riêng, và tự nhắc mình rằng buổi hoàng hôn ngày mười tháng chín mới là mốc mà hồ sơ được phép dùng để nói về sự kết thúc của bất kỳ điều gì.

Cô khóa cửa phòng làm việc của mình và xuống cầu thang cùng Tùng. Ngoài trời, mưa đã tạnh từ lúc nào. Sân ướt phản chiếu ánh đèn vàng của hành lang tầng trệt. Trong đầu Linh, lịch của hai tuần cuối vừa bớt đi một ô việc đã hoàn thành, và bảng tổng hợp hiện tượng của dự án vừa có thêm con số cuối cùng của chuỗi tiếng đàn.

Sau khi bàn giao phòng trưng bày, Linh quay lại phòng làm việc của mình để hoàn thiện các bản ghi của buổi chiều trước khi hết giờ. Cô xếp ba bản ghi của ba người thành một tập theo thứ tự thời gian lập bản ghi. Bản của Đức lập đầu tiên ngay tại phòng trưng bày. Bản của Tùng lập ngay sau đó trên phiếu của phòng phục chế. Bản của cô lập cuối cùng nhưng ghi đầy đủ nhất phần chốt đếm của dự án. Ba bản ghi được Vân tiếp nhận qua điện thoại ca trực trong buổi tối cùng ngày, với hẹn nộp bản giấy vào sáng hôm sau để đánh số lưu trữ.

Linh dành thêm một lúc để đối chiếu lần nghe tối nay với bốn lần nghe trước trong bảng tổng hợp của dự án. Cô lập một bảng nhỏ gồm năm dòng, mỗi dòng ghi ngày, giờ, người chứng kiến và thời lượng ước lượng. Ngày mười chín tháng sáu, một mình, khoảng vài phút. Ngày một tháng bảy, kèm bản ghi âm rất mờ. Ngày mười tám tháng bảy, cả nhóm cùng nghe trước phòng đã khóa. Ngày mười tháng tám, buổi kiểm kê có giám sát. Và ngày hai tháng chín, ba người cùng nghe trong buổi tổng kiểm tra. Thời lượng của các lần không giảm đều theo từng lần, nhưng hai lần gần nhất đều ngắn hơn rõ rệt so với ba lần đầu. Cô ghi nhận mẫu hình ấy vào phần ghi chú của bảng bằng một câu mô tả thuần túy, không kèm theo bất kỳ diễn giải nào về nguyên nhân.

Cô cũng tự kiểm tra lại một điều trong chính bản ghi của mình trước khi ký nộp. Chi tiết bàn tay đặt lên giá vẽ được cô ghi ở phần diễn biến, tách riêng khỏi phần mô tả âm thanh. Hai việc được nối với nhau chỉ bằng một dấu mốc thời gian chung. Cô đọc lại cách ghi ấy hai lần và thấy hài lòng, vì đó là cách ghi trung thực nhất với những gì đã xảy ra. Nếu người đọc hồ sơ về sau muốn tự rút ra điều gì từ sự trùng hợp thời gian ấy, hồ sơ sẽ để họ tự làm việc đó với đầy đủ dữ kiện và không bị dẫn dắt bởi người ghi.

Khi Linh khóa cửa phòng làm việc, hành lang tầng cao đã tối hẳn theo lịch tắt đèn tiết kiệm của tòa nhà. Cô đi xuống cầu thang trong ánh sáng đèn bảo vệ, nghe tiếng bước chân của chính mình vang nhẹ trên bậc đá. Buổi tổng kiểm tra đầu tiên của giai đoạn cuối đã xong, kèm một mục phát sinh không ai trong nhóm ngờ tới nhưng cả ba người đều ghi lại bằng cùng một sự cẩn thận như mọi lần trước.

Chương khác

Xem thêm