HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 47: Giá Vẽ Trong Phòng Áp Mái
Mười sáu giờ ba mươi phút ngày tám tháng chín, Phan Diệu Linh cùng Ngô Thanh Tùng, Dương Văn Hậu và Đặng Thu Vân lên phòng áp mái theo danh sách đã duyệt…
Nội dung chương
Mười sáu giờ ba mươi phút ngày tám tháng chín, Phan Diệu Linh cùng Ngô Thanh Tùng, Dương Văn Hậu và Đặng Thu Vân lên phòng áp mái theo danh sách đã duyệt riêng cho buổi chuẩn bị này. Hậu mở hai lớp khóa theo đúng thứ tự trong trang mô tả cũ mà dự án đã đối chiếu từ tháng tám. Ông đối chiếu danh sách bốn người tại cửa phòng trước khi tra chìa khóa, ghi giờ mở cửa vào sổ trực và giữ chìa khóa trong suốt buổi làm việc.
Buổi chiều nay có ba phần việc cụ thể ghi trong phiếu công tác. Thứ nhất là đo ánh sáng hoàng hôn trong phòng để xác nhận vị trí đặt tranh theo sơ đồ của hồ sơ đã duyệt. Thứ hai là lắp đặt chiếc giá vẽ sẽ đỡ bức tranh trong buổi tối ngày mười tháng chín. Thứ ba là kiểm tra toàn bộ đường vận chuyển hiện vật từ phòng phục chế lên phòng áp mái cho buổi sáng ngày vận chuyển.
Phòng áp mái đón nhóm bằng ánh sáng xiên qua cửa sổ nhỏ ở phía tây. Bụi trong phòng đã được bộ phận vệ sinh xử lý theo lịch bảo quản từ tuần trước, sàn sạch và khô, không còn lớp bụi liền mạch như buổi kiểm tra hồi tháng tám. Linh đi một vòng chậm quanh phòng và đối chiếu từng vị trí với sơ đồ trong hồ sơ. Cửa sổ vòm nhỏ ở đầu phòng. Khoảng tường trống ở giữa phòng. Vị trí đặt đĩa trầm đã đánh dấu ở góc xa rèm cửa. Vị trí đứng của năm người trong buổi hoàng hôn cũng đã có sơ đồ riêng.
Tùng mang theo chiếc giá vẽ gỗ của phòng phục chế, được tháo thành hai phần để vận chuyển lên cầu thang cho gọn. Anh lắp lại giá vẽ ngay tại vị trí đã đánh dấu trong sơ đồ, siết chặt từng khớp nối và kiểm tra độ nghiêng bằng thước thăng bằng mang theo. Giá được chỉnh ở độ nghiêng khớp với độ nghiêng dự kiến của bức tranh khi trưng bày tạm trong buổi hoàng hôn. Anh lay thử khung giá bằng cả hai tay để kiểm tra độ vững, rồi ghi kết quả vào phiếu công tác.
- Giá đứng vững, chân không trượt trên sàn này. - Tùng nói. - Sáng ngày mười, tranh lên tới nơi thì chỉ việc đặt vào giá theo đúng độ nghiêng này. Tôi sẽ là người trực tiếp đỡ phía dưới khung trong lúc đặt tranh, theo phân công trong hồ sơ.
Trong lúc Tùng lắp giá, Linh và Vân đo ánh sáng hoàng hôn bằng máy đo sáng cầm tay của bộ phận bảo quản. Các số đo được ghi theo từng khoảng mười phút, từ mười sáu giờ ba mươi phút tới gần mười bảy giờ ba mươi phút. Ánh sáng trong phòng mạnh nhất ở khoảng đầu buổi đo, rồi dịu dần và chuyển sang sắc ấm khi mặt trời xuống thấp. Vân ghi toàn bộ dãy số đo vào phụ lục của phiếu công tác, kèm nhận xét ngắn rằng khung giờ mười bảy giờ bốn mươi lăm phút của buổi chính thức sẽ có ánh sáng dịu hơn thời điểm bắt đầu đo khoảng một giờ.
Hậu phụ trách phần thứ ba của buổi chiều, kiểm tra đường vận chuyển. Ông cùng Linh đi lại toàn bộ tuyến đường mà bức tranh sẽ đi qua vào sáng ngày mười tháng chín. Từ cửa phòng phục chế, qua hành lang tầng cao, tới cầu thang lên tầng cao nhất và vào cửa phòng áp mái. Ông ghi lại từng điểm cần người đứng hỗ trợ trên tuyến đường, gồm khúc quanh cầu thang và ngưỡng cửa phòng áp mái. Hai vị trí ấy cần thêm một người giữ cửa và một người quan sát phía sau trong lúc khung tranh đi qua.
- Sáng ngày mười, tôi mở sẵn cả hai lớp khóa trước khi nhóm vận chuyển lên tới nơi. - Hậu nói, theo đúng phần phân công đã ghi trong hồ sơ. - Cửa mở sẵn thì khung tranh đi qua một mạch, không phải dừng lại ở ngưỡng cửa. Tôi ghi việc này vào sổ trực của sáng hôm đó ngay từ đầu ca.
Bức chân dung trong suốt buổi chiều nay vẫn ở nguyên trong phòng phục chế. Không ai vẽ thêm nét nào lên tranh trong ngày hôm nay và không có việc vận chuyển tranh nào diễn ra ngoài giờ đã định. Phần việc của ngày chín tháng chín dành riêng cho vùng miệng vẫn nằm nguyên trong lịch, có giám sát của Trịnh Quốc Bảo và Tùng, tại phòng phục chế. Buổi chiều nay trên phòng áp mái chỉ có một chiếc giá vẽ trống đứng chờ ở giữa phòng, cùng những vạch đánh dấu bằng băng giấy bảo quản trên sàn.
Khi ánh sáng trong phòng chuyển hẳn sang sắc ấm của hoàng hôn, cả nhóm dừng tay và đứng yên một lúc ở các vị trí sẽ đứng trong buổi tối ngày mười tháng chín. Linh đứng ở vị trí của người phụ trách chuyên môn, cách giá vẽ một khoảng vừa đủ để quan sát toàn bộ bề mặt tranh. Vân đứng gần cửa với tập hồ sơ trên tay. Tùng đứng phía sau giá vẽ. Hậu đứng ở vị trí trực trầm hương đã đánh dấu trong sơ đồ. Bốn vị trí khớp nhau trong khoảng không gian nhỏ của căn phòng mà không ai chạm vào ai.
Linh nhìn chiếc giá vẽ trống trong ánh hoàng hôn và thử hình dung buổi tối ngày kia. Cô không hình dung gì nhiều. Điều duy nhất cô cho phép mình nghĩ tới là trình tự công việc đã ghi trong hồ sơ. Tranh đặt lên giá vào buổi sáng. Năm người có mặt trước mười bảy giờ ba mươi phút. Trầm hương thắp đúng vị trí. Nhạc mở đúng danh mục. Ngoài trình tự ấy, cô không dự đoán thêm bất kỳ điều gì về buổi tối hôm đó, vì hồ sơ của dự án chưa từng dự đoán đúng bất kỳ hiện tượng nào và cô đã học cách không chờ đợi theo cách đó.
Buổi chuẩn bị kết thúc lúc mười bảy giờ năm mươi phút. Hậu khóa lại hai lớp khóa theo đúng thứ tự, ghi giờ khóa cửa vào sổ trực và đối chiếu danh sách bốn người ra khỏi phòng. Giá vẽ được để lại trong phòng theo quyết định ghi trong phiếu công tác, phủ một tấm vải bảo quản sạch. Toàn bộ số đo ánh sáng, kết quả kiểm tra giá và tuyến đường vận chuyển được Vân tổng hợp thành biên bản buổi chuẩn bị ngay trong buổi tối cùng ngày.
Trên đường xuống cầu thang, Tùng đi cạnh Linh và nói về phần việc của ngày mai.
- Mai là ngày của vùng miệng. - Tùng nói. - Mười lăm giờ bắt đầu, anh Bảo giám sát cùng tôi. Em cứ theo hồ sơ màu mà làm, không cần nghĩ tới ngày kia trong lúc vẽ.
- Em biết. - Linh nói. - Mai em chỉ nghĩ tới hai khóe miệng và lớp màu cuối cùng. Phần còn lại đã có lịch và có người phụ trách từng khâu rồi.
Cô về tới phòng phục chế lúc mười tám giờ mười phút để khóa tủ hồ sơ theo lịch theo cặp. Bức chân dung nằm yên trên giá vẽ của phòng, vùng miệng vẫn mờ và dang dở như mọi buổi chiều trong ba tháng qua. Linh đứng nhìn bức tranh lâu hơn thường lệ một chút. Từ sáng mai, trạng thái dang dở ấy chỉ còn tồn tại thêm đúng một ngày làm việc nữa.
Trước khi cả nhóm rời hẳn tầng cao nhất, Hậu đề nghị kiểm tra lại một lần cuối phần khóa cửa theo đúng trình tự hai lớp đã ghi trong trang mô tả cũ. Ông khóa lớp trong trước, nghe tiếng chốt vào khớp, rồi mới khóa lớp ngoài và thử lại tay nắm bằng một lực vừa phải. Linh đứng cạnh và đối chiếu từng thao tác với dòng mô tả trong bản sao trang mô tả mà cô mang theo trong bìa hồ sơ của buổi chuẩn bị. Hai lớp khóa khớp với mô tả tới từng thứ tự thao tác. Cô ghi kết quả đối chiếu ấy vào cuối phiếu công tác, kèm giờ hoàn thành là mười bảy giờ năm mươi hai phút.
Vân cũng hoàn thành tại chỗ phần việc giấy tờ cuối cùng của buổi chiều. Cô chụp lại bằng máy ảnh của bộ phận bảo quản các vị trí đã đánh dấu trong phòng, theo đúng danh mục ảnh hiện trạng của hồ sơ, không gồm bất kỳ ảnh phản chiếu nào qua mặt kính. Các tấm ảnh hiện trạng được ghi mã ngay tại chỗ và sẽ được in kèm biên bản buổi chuẩn bị vào sáng hôm sau. Linh nhìn Vân làm việc và nhận thấy buổi chiều nay diễn ra trong một nhịp độ chậm rãi và có thứ tự. Nhịp độ ấy là kết quả của nhiều tuần dự án rèn lại cách làm việc.
Trên đường từ phòng áp mái xuống phòng phục chế, nhóm đi qua khung cửa kính rạn nứt ở hành lang tầng cao đúng lúc hoàng hôn đang xuống. Ánh sáng cuối ngày chiếu nghiêng qua ô kính tạo thành một vệt sáng dài trên sàn hành lang. Cả bốn người đi qua vệt sáng ấy mà không ai dừng lại, không ai giơ thiết bị nào lên. Linh đi cuối hàng và chỉ ghi nhận trong đầu giờ giấc của lúc đi qua, như một thói quen nghề nghiệp khó bỏ. Cô biết ngày mai mình sẽ đứng trước bức tranh trong phòng phục chế với cây cọ trên tay, và buổi chiều đi qua vệt sáng này sẽ là buổi chiều cuối cùng của giai đoạn chuẩn bị thuần túy.
Về tới phòng phục chế, cô đặt bìa hồ sơ buổi chuẩn bị lên bàn và mở khay hồ sơ màu của vùng miệng ra kiểm tra lần cuối theo danh mục. Từng bản ảnh, từng phiếu sắc độ và từng cây cọ nhỏ đều nằm đúng vị trí đã sắp xếp từ hôm rà soát. Cô đóng khay lại, khóa tủ và ký sổ ra về cùng Tùng. Ngoài sân, trời đã tối hẳn và đèn hành lang tầng trệt bật sáng theo giờ quen thuộc của tòa nhà.
Đêm hôm đó, Linh nằm nghĩ về thứ tự công việc của hai ngày tới và thấy đầu óc mình hoàn toàn yên tĩnh. Cô không còn cảm giác thôi thúc phải chứng kiến thêm điều gì, cũng không còn áp lực phải làm nhanh hơn lịch. Chỉ còn hai buổi làm việc đã có đủ giấy tờ, đủ người phụ trách và đủ thời gian dành cho từng khâu. Cô ngủ sớm hơn thường lệ, với khay hồ sơ màu của vùng miệng đã khóa gọn trong tủ ở phòng phục chế và chiếc giá vẽ trống đang đứng chờ trên căn phòng ở tầng cao nhất.