KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 2: Sương Xuống Giữa Đèo

Quá trưa, mây xám trên đỉnh đèo sà xuống thấp dần. Tống Đức Xương dắt ngựa thồ đi nhanh hơn trên đoạn đường bằng. Chuông cổ ngựa kêu leng keng, vang ngắn…

Nội dung chương

Quá trưa, mây xám trên đỉnh đèo sà xuống thấp dần. Tống Đức Xương dắt ngựa thồ đi nhanh hơn trên đoạn đường bằng. Chuông cổ ngựa kêu leng keng, vang ngắn vào vách đá ẩm, ông nhìn đồng hồ trong túi áo, kim chỉ đã qua giờ Ngọ lâu rồi; theo tính toán buổi sáng, giờ này ông phải qua khỏi đỉnh đèo. Vậy mà đoạn đường lở đá ban trưa làm ông mất gần một giờ, đá vụn tràn nửa mặt đường, ông phải dỡ hàng xuống và khiêng qua. Khiêng xong từng bó, lưng áo ông ướt đẫm mồ hôi. Giờ mây kéo tới, ông biết sương mù sẽ đổ xuống rất nhanh, người đi đèo lâu năm sợ nhất sương chiều trắng xóa mặt đường. Sương dày thì không thấy nổi vách đá cách vài bước chân, ngựa thồ hàng nặng, trượt chân một cái là cả người lẫn hàng gặp nạn; Đức Xương kéo mũ thấp xuống, nắm dây cương chắc hơn. Ông vừa đi vừa lắng nghe tiếng gió đổi hướng trong khe núi. Gió ban đầu thổi nhẹ từ phía thung lũng dưới chân đèo; rồi gió bỗng quật ngược lại, lạnh buốt và mang theo hơi nước. Hơi nước bám lên mặt ông, lên tay áo và lên dây cương, ông đưa tay quệt mặt, lòng bàn tay ướt lạnh như nhúng suối. Con ngựa thồ chậm bước, hai tai nó vểnh lên nghe ngóng. Nó hít hít không khí, rồi khẽ hí một tiếng ngắn vì bất an, Đức Xương vỗ cổ nó, nói khẽ mấy lời trấn an quen thuộc. - Đi chậm thôi, qua khúc cua này là tới chỗ bằng rồi. Con ngựa bước tiếp, móng gõ lên đá nghe rời rạc hơn trước; sương bắt đầu tràn qua mặt đường như một dòng nước trắng. Thoạt đầu sương chỉ ngang đầu gối, loãng và trôi rất nhanh. Chỉ một lát sau, sương đã dâng lên ngang lưng người; tầm mắt của Đức Xương thu hẹp lại còn vài bước phía trước. Vách đá bên trái biến mất, vực sâu bên phải cũng biến mất, chỉ còn mặt đường đá mờ mờ dưới chân và tiếng chuông ngựa; ông dừng lại, buộc thêm một nút dây nối cương vào tay mình. Ông sợ sương dày quá, buông tay một cái là mất dấu ngựa. Đi trong sương, ông đếm bước chân để giữ hướng đường, ông thuộc đường này, nhưng thuộc lòng cũng không bằng nhìn rõ. Một khúc cua quẹo trái, ông suýt đi thẳng vào lùm cây thấp. Lùm cây ướt sũng quệt vào mặt, ông mới giật mình lùi lại, ông đứng yên một lúc, nghe tiếng suối nhỏ chảy bên đường; tiếng suối ấy là mốc, ông biết mình vẫn đi đúng hướng. Qua khỏi tiếng suối, đường sẽ dẫn tới ngã ba lớn trên đèo; ở ngã ba có một miếu thổ địa cũ ven đường, mái cong rêu phủ. Người đi đèo quen thắp hương ở miếu ấy cầu đường bình an. Đức Xương cũng từng dừng ở miếu nhiều lần trong các chuyến trước, ông nghĩ tới miếu thổ địa, trong lòng hơi yên lại một chút; tới ngã ba là gần nhà trọ của Mã Lục ở ngay phía dưới. Nhà trọ nhỏ ấy nằm nép bên đường, có bếp lửa ấm suốt đêm, Mã Lục là chủ trọ già, ở ngã ba này đã mấy chục năm. Ông ấy nấu ăn khéo, cho khách ngủ nhờ với giá rất phải chăng. Đức Xương tính, nếu sương còn dày, ông sẽ ngủ lại nhà trọ một đêm, đi tiếp trong sương tối là liều mạng với cả ngựa lẫn hàng. Thà mất một đêm, sáng mai sương tan rồi xuống núi cũng chưa muộn, ông nghĩ tới vợ ở trấn, bà ấy sẽ lo khi ông không về kịp; nhưng ông không có cách nào báo tin qua màn sương dày này. Ông tự nhủ, về muộn một đêm còn hơn không về được nữa. Gió lạnh quất qua khe núi mạnh hơn, rít lên từng cơn dài; sương bị gió quất tạt vào mặt, lạnh buốt như kim châm nhẹ. Đức Xương kéo khăn quàng lên che kín cổ và nửa mặt, ông đi sát vào vách đá bên trái, tay lần theo đá lạnh. Đá ẩm và rêu trơn, nhưng lần theo vách thì không lạc hướng. Con ngựa thồ đi sát sau lưng, hơi thở nó phả vào gáy ông, hơi thở ấm của ngựa làm ông thấy bớt cô độc trong sương; trời sập tối rất nhanh, tối hơn hẳn những buổi chiều thường. Mới cuối buổi chiều mà đường đèo đã tối như lúc lên đèn; Đức Xương lấy chiếc đèn pin nhỏ trong túi áo, bật lên soi đường. Ánh đèn pin chỉ xuyên qua sương được một quãng ngắn trước mặt. Hạt sương li ti bay trong luồng sáng, trắng như bụi phấn; ông soi xuống mặt đường, thấy đá ướt lấp loáng nước. Ông bước từng bước ngắn, tránh những chỗ đá trơn bóng, ngựa thồ cũng bước chậm, móng của nó thỉnh thoảng trượt nhẹ; mỗi lần ngựa trượt, tim ông thót lại và tay siết chặt cương. Ông dừng lại hai lần để ngựa đứng vững và thở đều. Trong sương tối, thời gian trôi chậm một cách khó chịu, ông có cảm giác mình đã đi rất lâu mà chưa tới ngã ba. Đoạn cua trước mặt dốc hẳn xuống, mặt đá phủ rêu mỏng trơn như mỡ, sương đặc tới mức ông giơ tay ra cũng chỉ thấy lờ mờ năm đầu ngón tay. Ông dừng ngựa, đứng nghe ngóng một lúc. Không có tiếng gì ngoài tiếng nước nhỏ giọt từ vách đá xuống mặt đường, đều đều, và tiếng thở khò khè của con ngựa thồ sau một ngày dài leo dốc. - Xuống thôi, mày cũng mệt rồi, tao cũng mệt rồi. Ông nói khẽ với con ngựa như nói với một người bạn đường lâu năm, rồi ông tháo bớt bó phục linh nặng nhất xuống, vác lên vai mình cho ngựa nhẹ bớt một phần. Vai ông chùng xuống dưới sức nặng của bó hàng ướt sương. Đi được vài chục bước, móng sau của con ngựa bỗng trượt mạnh trên đá, cả thân nó chao đi, hai bó hàng hai bên sườn xô lệch hẳn sang một phía. Tim ông thót lại. Ông buông vội bó hàng trên vai, quay lại ghì chặt dây cương, miệng liên tục gọi tên con ngựa để nó khỏi hoảng mà giật lùi về phía vực. Con ngựa đứng run một lúc, bốn chân bấm chặt xuống mặt đá, rồi nó dần đứng vững lại, hơi thở phì phò phả khói trắng vào mặt ông. Mồ hôi lạnh chảy dọc sống lưng ông, dù gió đèo đang quất lạnh buốt qua khe núi. - Suýt nữa thì cả người lẫn hàng xuống khe rồi. Ông lẩm bẩm, tay vẫn vỗ đều lên cổ ngựa, lòng bàn tay ông ướt đẫm mồ hôi lẫn sương. Chỉnh lại hai bó hàng cho cân, siết thêm một vòng dây thừng, ông mới dám dắt ngựa đi tiếp, bước nào cũng dò dẫm như người mò đường trong nhà tối. Chính lúc ấy, từ trong màn sương phía trước vọng lại tiếng chuông ngựa leng keng, rất khẽ, rồi một giọng người cất lên hỏi vọng về phía ông. - Ai đi đó, lên bản hay xuống trấn đấy? Ông mừng rỡ đáp to về phía tiếng nói, dù mắt ông chẳng nhìn thấy ai ngoài một vệt sương trắng cuộn chậm trước mặt. - Tôi xuống trấn đây, sương đặc quá, đường còn đi được không bác? - Đi được, cứ lần theo vách trái, qua khỏi suối là tới ngã ba rồi. Giọng người kia đáp lại, xa dần, tiếng chuông ngựa của họ nhỏ đi rất nhanh trong sương, như thể người và ngựa vừa tan vào vách đá. Ông đứng yên nghe cho tới khi tiếng chuông tắt hẳn. Đi đèo bao năm, ông quen cảnh gặp nhau bằng tiếng nói như thế, người chẳng thấy người, chỉ có tiếng chuông và tiếng gọi nhau là thật giữa biển sương. Nghe người kia nói qua khỏi suối là tới ngã ba, lòng ông nhẹ đi, vì ông biết mình vẫn đi đúng hướng từ nãy tới giờ. Ông lại nhớ chuyến thu mua đầu tiên của mình hơn hai mươi năm trước, cũng một buổi chiều sương phủ kín đèo như thế này. Hồi ấy ông còn trẻ, hàng trên lưng ngựa ít, gan lại lớn, cứ cắm đầu đi cho tới khi trời tối mịt mới chịu dừng. Đêm ấy ông ngủ lại ngay bên đường, lưng tựa vào vách đá, nghe tiếng thú rừng gọi nhau suốt đêm mà không dám chợp mắt lâu. Sáng ra sương tan, ông mới hay chỗ mình ngủ chỉ cách vực sâu chưa đầy mười bước chân. Từ chuyến ấy, ông tự đặt ra lệ cho mình, sương xuống dày là tìm chỗ nghỉ, không đi liều thêm một bước nào nữa. Lệ ấy giữ ông an toàn suốt hơn hai mươi năm đi đèo. Sáng hôm rời trấn lên bản chuyến này, Tú Liên còn dặn ông đi đứng cẩn thận, hàng họ chậm một ngày cũng không sao. - Mình cứ thong thả, về muộn một hôm tôi cũng chờ cơm. Ông nhớ lời vợ dặn mà mỉm cười một mình trong sương, rồi ông tự nhủ đêm nay dù phải ngủ lại ngã ba cũng không cố thêm nữa. Đi thêm một quãng, ông dừng lại kiểm hàng lần nữa cho yên tâm. Mùi đương quy thơm hắc bốc lên từ sau lưng ngựa, át cả mùi rêu ẩm và mùi đá lạnh của đường đèo buổi sập tối. Bó hoàng kỳ hơi ẩm ở mép ngoài, ông lật lại cho mặt khô quay ra, rồi phủ thêm tấm vải dầu lên trên cùng. Hàng là tiền, là công sức của bà con trên bản gửi gắm, ông không dám để sương đêm làm hỏng một bó nào. Kiểm xong, ông vỗ nhẹ vào cổ ngựa, hai thầy trò lại lầm lũi đi trong sương, chuông cổ kêu đều đều như đếm từng bước chân chậm chạp. Rồi từ phía trước, một mùi khói bếp thoảng tới trong gió. Mùi khói củi ấm áp, khác hẳn mùi ẩm lạnh của rừng sương, Đức Xương ngẩng đầu, hít sâu và mừng thầm trong bụng; có khói bếp là có nhà người, ngã ba chắc không còn xa. Ông giục ngựa bước thêm, chuông kêu đều trong sương trắng; một lát sau, bóng mái miếu thổ địa hiện ra mờ mờ bên đường. Mái miếu cong, rêu xanh phủ dày, dưới mái có một ban thờ nhỏ. Trên ban thờ còn tro hương cũ và mấy que hương đã tàn, Đức Xương dừng lại trước miếu, chắp tay khấn khẽ mấy câu; ông khấn cầu đường đi bình an như người đi đèo vẫn làm. Khấn xong, ông thấy lòng mình lắng xuống sau quãng đường căng thẳng, ông dắt ngựa đứng tránh gió ở hiên miếu một lúc. Từ hiên miếu nhìn ra, ngã ba đường đèo chìm trong sương tối. Ba con đường tỏa đi ba hướng, hướng nào cũng trắng mờ mịt, một hướng lên bản trên cao, một hướng xuống trấn Sương Khẩu. Hướng còn lại vòng qua núi, dẫn về phía trấn Lô Khê xa xôi, Đức Xương nhìn hướng xuống trấn, sương ở đó dày đặc nhất; ông lắc đầu, quyết định dứt khoát ngủ lại nhà trọ đêm nay. Đi tiếp xuống trấn trong sương tối này là quá nguy hiểm.

Chương khác

Xem thêm