KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 20: Tới Bản Thạch Bản
Sáng ngày mồng ba tháng mười một, sương ở ngã ba còn dày thì đoàn đã rời nhà trọ. Tống Đức Xương cảm ơn Mã Lục, trả tiền trọ sòng phẳng rồi theo Thạch…
Nội dung chương
Sáng ngày mồng ba tháng mười một, sương ở ngã ba còn dày thì đoàn đã rời nhà trọ. Tống Đức Xương cảm ơn Mã Lục, trả tiền trọ sòng phẳng rồi theo Thạch Tiểu Mãn lên đường, con đường từ ngã ba lên bản Thạch Bản dốc hơn hẳn đoạn đường từ trấn lên đèo hôm qua. Đá núi lởm chởm dưới chân, hai bên đường là vách núi và những hàng cây rậm rạp xanh thẫm, Đức Xương đi rất chậm, cứ vài chục bước ông lại phải dừng lại vịn vào thân cây nghỉ. Tiểu Mãn đi trước vài bước rồi quay lại chờ. Cậu còn đỡ ông qua những đoạn đá trơn nhất. Cậu kể cho ông nghe chuyện bản Thạch Bản, nơi người Miêu sống trong những nhà sàn gỗ cao, bản nằm trên một triền núi bằng phẳng, sau bản là rừng già và một khu đất người bản kiêng kỵ. Cậu nói người ngoài ít khi lên bản, nên dân bản nhìn khách lạ thường dè chừng lúc ban đầu. Cậu dặn ông lên tới bản cứ ăn nói nhỏ nhẹ, gặp người già thì chào hỏi lễ phép là được. Đức Xương gật đầu ghi nhớ từng lời dặn, dù hơi thở ông đã gấp gáp vì leo dốc liên tục. Tới gần trưa, hai người nghỉ chân ở một lán nhỏ ven đường, ăn nốt phần bánh khô còn lại. Đức Xương uống nước suối mát, nhìn xuống thung lũng sương trắng trải dài phía dưới chân núi, ông nghĩ tới quãng đường mình đã đi, từ trấn lên đèo, từ ngã ba lên tới lưng chừng núi này. Ông nghĩ tới cơn bệnh lạ đã đẩy ông đi xa nhà như thế, điều chưa từng có trong đời ông. Tiểu Mãn bảo đoạn đường còn lại không xa nữa, qua khỏi rừng trúc phía trước là tới bản rồi, hai người đi tiếp trong buổi chiều, tiếng chim rừng kêu ríu rít trên những tán cây cao vút. Đường mòn qua rừng trúc mát rượi, ánh nắng lọt qua kẽ lá thành từng vệt sáng nhỏ trên đất, Đức Xương bước đi chậm rãi trong rừng trúc, lòng ông bỗng thấy bình yên hơn đôi chút lạ thường. Ra khỏi rừng trúc, bản Thạch Bản hiện ra trước mắt ông trên triền núi bằng phẳng rộng rãi. Những nhà sàn gỗ mái ngói âm dương xếp san sát, khói bếp chiều bay lên từng cột mỏng manh, tiếng trẻ con cười đùa vang lên từ đầu bản, tiếng chày giã gạo thình thịch đều đều xa xa. Đức Xương đứng lại nhìn bản một lúc, lòng ông đầy cảm xúc trước cảnh sống yên bình nơi đây, Tiểu Mãn dẫn ông đi qua con đường đất giữa bản, vài người dân ngẩng lên nhìn khách lạ. Họ gật đầu chào Tiểu Mãn, rồi nhìn Đức Xương với ánh mắt tò mò nhưng không hề khó chịu. Một người đàn bà địu con ở hiên nhà sàn ghé hỏi Tiểu Mãn một câu thân tình quen thuộc. - Anh Mãn dẫn khách dưới trấn lên bản đấy à, khách đi đường có mệt lắm không. - Đây là ông chủ hiệu thuốc dưới trấn, lên bản tìm bà họ tôi hỏi chuyện bệnh đấy ạ. - Chào bác, tôi ở dưới trấn lên, đường xa làm phiền bà con trong bản nhiều rồi. - Khách tới bản là khách quý, bác cứ nghỉ cho khỏe, có việc gì cứ hỏi anh Mãn. Cậu dẫn ông tới cuối bản, nơi có một nhà sàn gỗ lớn hơn hẳn những nhà xung quanh đó. Nhà sàn ấy có cầu thang gỗ mòn bóng, lan can chạm những hoa văn cũ đã bạc màu thời gian. Trước nhà sàn, một bà lão tóc bạc trắng đang đứng yên, dáng người nhỏ nhắn mà lưng vẫn thẳng. Bà mặc áo vải chàm thêu hoa văn ở viền. Tay bà chống một cây gậy gỗ đen bóng lâu năm. Tiểu Mãn bước lên trước, cúi đầu chào bà bằng tiếng của người bản, giọng cậu kính cẩn rõ ràng, cậu nói vài câu với bà, thỉnh thoảng lại quay đầu nhìn về phía Đức Xương đang đứng chờ. Đức Xương đứng cách vài bước, ông cúi đầu chào bà lão từ xa theo đúng phép tắc thông thường. Bà lão không đáp lời chào ngay, bà nhìn Đức Xương từ đầu tới chân một lượt rất lâu, ánh mắt bà chậm rãi đi từ gương mặt hốc hác của ông xuống đôi tay gầy guộc và vạt áo. Ông đứng yên dưới ánh mắt ấy, cảm thấy như mọi điều mình giấu đều bị nhìn thấu hết cả. Ông không khó chịu vì ánh mắt ấy, ông chỉ thấy lòng mình căng thẳng lên từng nhịp một, bà lão nhìn ông xong thì quay người bước vào nhà sàn, không mời ông vào theo như khách thường. Bà chỉ nói một câu ngắn gọn vọng ra từ trong nhà. Giọng bà rõ ràng dù tuổi đã cao. - Tối nay ngủ lại ở nhà sàn khách, sáng mai hãy vào gặp bà, người mệt đường xa nghỉ một đêm cho lại sức. Tiểu Mãn quay lại dịch và giải thích thêm cho Đức Xương hiểu ý của bà họ mình vừa nói. Cậu nói bà họ của cậu là bà A Ngân, người già nhất và hiểu chuyện nhất ở bản Thạch Bản này. Cậu bảo tính bà xưa nay vẫn vậy, khách tới bà không tiếp ngay, bà cần quan sát trước đã. Cậu dặn ông cứ yên tâm nghỉ lại, sáng mai vào gặp bà thì cứ kể thật mọi chuyện của mình, Đức Xương gật đầu, ông không lấy làm lạ hay phật ý vì cách tiếp khách của bà lão. Ông hiểu người già trên bản có lệ riêng của họ, và ông là người tới cầu người ta giúp đỡ. Ông theo Tiểu Mãn sang nhà sàn khách ở gần đó, nơi cậu đã thu xếp chỗ nghỉ cho ông, nhà sàn khách sạch sẽ, chiếu trải sẵn trên sàn gỗ, chăn dày gấp gọn ở góc chiếu ngay ngắn. Đức Xương ngồi xuống chiếu, cởi giày, duỗi đôi chân mỏi nhừ sau một ngày leo dốc dài, Tiểu Mãn mang vào cho ông một bát nước chè nóng và ít cơm nắm của dân bản đãi khách. Ông ăn cơm nắm chậm rãi, vị cơm dẻo thơm làm ông thấy ấm bụng hơn sau chặng đường dài. Cậu ngồi bên cạnh kể thêm rằng bà A Ngân ít khi từ chối người bệnh tìm tới bản cầu giúp. Cậu nói bà chỉ cần thời gian quan sát và suy nghĩ, nên ông đừng lo bà không tiếp mình. Đức Xương nghe vậy thì lòng ông nhẹ đi phần nào, ông cảm ơn cậu đã dẫn đường tận tâm, trời tối dần trên bản, đèn dầu trong các nhà sàn lần lượt sáng lên vàng ấm khắp triền núi. Tiếng côn trùng rừng bắt đầu râm ran ngoài vách nứa. Tiếng gió lùa qua mái ngói nghe xào xạc. Đức Xương nằm trên chiếu nhà sàn khách, ông trằn trọc nghe tiếng gió qua vách nứa hồi lâu, ông nghĩ tới cuộc gặp sáng mai với bà A Ngân, lòng ông vừa hy vọng vừa lo lắng đan xen. Ông sẽ phải kể thật mọi chuyện, từ chiếc gói gấm đỏ tới con tằm vàng ở bệ cửa sổ. Ông tự nhủ lần này không giấu điều gì, dù chuyện lòng tham của mình có đáng xấu hổ tới đâu. Bụng ông đêm ấy chỉ cồn cào nhẹ. Cơn sốt không lên, nhưng giấc ngủ vẫn tới rất chậm chạp. Ông nằm nghe tiếng gió rừng và tiếng nhà sàn kẽo kẹt nhẹ mỗi khi có cơn gió mạnh thổi qua. Ông nghĩ tới vợ ở trấn Sương Khẩu, không biết giờ này bà đã ngủ hay còn thức lo cho ông. Ông thầm mong mai có tin tốt để nhờ người xuống trấn báo cho bà yên tâm phần nào đó. Ngoài nhà sàn, trăng mờ treo trên đỉnh núi, sương đêm bắt đầu giăng xuống khắp bản nhỏ yên tĩnh, Tiểu Mãn từ nhà chính quay lại nhà sàn khách, cậu mang theo một chiếc đèn dầu nhỏ cho ông. Cậu đặt đèn lên chiếc bàn gỗ thấp trong góc nhà sàn, rồi quay sang dặn ông mấy câu. - Ông cần gì cứ gọi tôi, tôi ngủ ở nhà sàn bên cạnh, nghe tiếng là sang ngay. - Đêm ở bản lạnh hơn dưới trấn nhiều, ông nhớ đắp thêm chăn và cài chặt cửa liếp lại. - Cảm ơn cậu, sáng mai mấy giờ thì vào gặp bà A Ngân là vừa, cậu nói trước cho tôi. - Khi mặt trời lên khỏi đỉnh núi đối diện, bà uống xong chén trà sáng là lúc bà tiếp khách. - Ông nhớ ăn sáng đầy đủ trước khi vào gặp bà, nói chuyện với bà có khi kéo dài lâu đấy. - Ông cứ kể thật hết, đừng giấu bà điều gì cả, như tôi đã dặn ông từ hôm ở trấn. - Tôi đã chuẩn bị sẵn trong lòng những điều cần kể rồi, lần này tôi không giấu gì đâu. Tiểu Mãn yên tâm, cậu chào ông rồi bước xuống cầu thang nhà sàn. Tiếng bước chân xa dần trong đêm. Đức Xương cài chặt cửa liếp, quay lại chiếu nằm xuống. Ông kéo chăn dày đắp kín tới tận ngực mình. Ông nằm nghe tiếng rừng đêm của bản. Tiếng suối chảy xa xa vọng lại đều đều như tiếng ru. Âm thanh ấy khác hẳn tiếng đời thường ở trấn. Nó làm lòng ông dịu xuống một cách lạ lùng. Ông nghĩ, có lẽ chính sự yên tĩnh của núi rừng này sẽ giúp ông sáng mai nói năng rõ ràng hơn. Ông sẽ kể từ đầu, không nhảy cóc, không giấu đoạn nào, như cách ông vẫn ghi sổ buôn bán xưa nay. Ông sẽ kể cả đoạn lòng tham nổi lên giữa ngã ba, đoạn ông tự nhủ của rơi không ai thấy gì. Kể hết ra như vậy, ông mới mong bà cụ hiểu đúng bệnh của ông và chỉ cho ông con đường đúng. Ý nghĩ ấy làm ông thấy nhẹ lòng, dù ông biết kể ra chuyện tham của là điều rất đáng xấu hổ. Ông nhắm mắt lại lần nữa, chờ giấc ngủ tới trong tiếng suối chảy xa xa ngoài rừng đêm yên tĩnh. Đức Xương cuối cùng cũng thiếp đi trong tiếng gió qua vách nứa. Hơi thở ông đều đều nhẹ nhàng. Giấc ngủ của ông ở bản đêm đầu tiên yên hơn hẳn những đêm ông nằm ở nhà trọ ngã ba trước. Ông ngủ một mạch tới gần sáng, chỉ tỉnh giấc một lần vì tiếng gà gáy sớm ở đầu bản xa. Khi mở mắt ra, ông biết ngày hôm nay sẽ là ngày quan trọng nhất trong chuyến đi này của mình. Ông nằm yên chờ trời sáng hẳn, lòng ông đã sẵn sàng bước vào nhà sàn của bà lão trên bản. Và ngoài kia, bản Thạch Bản đang thức dậy trong sương sớm. Khói bếp lại bay lên từng cột mỏng.