KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 21: Mùi Hương Trên Vạt Áo
Sáng ngày bốn tháng mười một, sương còn phủ trắng sân nhà sàn ở bản Thạch Bản; Tống Đức Xương thức dậy trên tấm chiếu trải ở gian ngoài, người đẫm mồ hôi…
Nội dung chương
Sáng ngày bốn tháng mười một, sương còn phủ trắng sân nhà sàn ở bản Thạch Bản; Tống Đức Xương thức dậy trên tấm chiếu trải ở gian ngoài, người đẫm mồ hôi lạnh. Cơn sốt đêm qua đã lui, nhưng bụng ông vẫn âm ỉ như có vật gì cựa quậy. Ông chống tay ngồi dậy rất chậm, sợ một cử động mạnh sẽ làm cơn quặn thắt trở lại, ngoài hiên, tiếng chày giã gạo vang lên đều đều từ đầu bản. Thạch Tiểu Mãn bưng vào một bát nước ấm. Đặt xuống bên chiếu rồi đỡ ông đứng lên. - Ông uống chút nước cho ấm bụng, bà đang đợi ông ở gian trong. Đức Xương khẽ gật, uống từng ngụm nhỏ, vị nước có mùi lá rừng hơi chát; ông nhìn xuống vạt áo mình, thấy vải đã bết mồ hôi và ám một màu vàng nhạt. Chiếc áo này ông mặc từ hôm rời trấn Sương Khẩu, chưa kịp thay vì người quá yếu. Tiểu Mãn dìu ông bước qua ngưỡng cửa gỗ, mỗi bước đều phải vịn vào vách nứa; gian trong của nhà sàn tối hơn, chỉ có một ô cửa nhỏ hứng ánh sáng sớm. Bà A Ngân ngồi trên chiếc ghế thấp gần bếp lửa, lưng thẳng. Mắt nhìn ông không chớp. Bà đã bảy mươi chín tuổi, tóc bạc búi gọn, hai tay đặt ngay ngắn trên đầu gối. Đức Xương khẽ cúi đầu chào, cổ họng khô rát nên tiếng chào chỉ vừa đủ nghe; bà không đáp lễ ngay, cũng không hỏi ông đau ở đâu hay sốt từ bao giờ. Ánh mắt bà dừng lại ở cổ tay ông, rồi chậm rãi lướt xuống vạt áo trước ngực. - Cậu dẫn ông ấy ngồi xuống đây, gần bếp một chút cho đỡ lạnh. Tiểu Mãn kê thêm một chiếc ghế mây, dìu Đức Xương ngồi xuống đối diện bà, lửa trong bếp cháy nhỏ, khói ngải khô cuộn lên thành một làn mỏng cay mắt. Đức Xương hít phải khói, ho khan mấy tiếng. Bụng lại nhói lên một cơn ngắn. Bà A Ngân vẫn ngồi yên, chờ cơn ho của ông dứt hẳn mới lên tiếng. - Ông cởi áo ngoài ra, đưa cho tôi xem, chỉ xem áo thôi, chưa xem người vội. Ông ngạc nhiên, nhưng vẫn làm theo, hai tay run run cởi từng chiếc cúc vải; chiếc áo ngoài vừa rời khỏi vai, một luồng khí lạnh ùa vào làm ông rùng mình. Tiểu Mãn đỡ lấy chiếc áo. Định gấp lại theo thói quen thì bà giơ tay ngăn. - Đừng gấp, cứ trải ra như thế, đưa cả vạt trước lại gần đây cho tôi. Cậu thanh niên làm theo, trải chiếc áo lên mặt chiếc mâm gỗ giữa hai người; bà A Ngân cúi xuống rất chậm, đưa vạt áo lên sát mũi rồi nhắm mắt lại. Bà ngửi một lần ở cổ áo, một lần ở nách áo, rồi lâu nhất ở vạt trước ngực. Đức Xương ngồi nhìn, trong lòng vừa khó hiểu vừa dấy lên một nỗi lo mơ hồ; ông từng nghĩ bà sẽ bắt mạch ngay, hoặc hỏi cặn kẽ chuyện ông nhặt được gì. Thế nhưng bà chỉ ngửi chiếc áo cũ, như thể chiếc áo biết nói thay cho ông. Mùi mồ hôi bệnh lâu ngày trên áo chính ông còn thấy ngai ngái khó chịu. Vậy mà nét mặt bà mỗi lúc một nghiêm. Hai hàng lông mày bạc dần nhíu lại. - Mùi này không phải mùi mồ hôi của người ốm thường đâu, ông chủ Tống ạ. Đức Xương giật mình vì cách bà gọi đúng họ của ông dù chưa ai giới thiệu kỹ; về sau ông mới nhớ Tiểu Mãn đã nhắc tên ông từ chiều hôm trước ở sân nhà. - Thưa bà, mùi trên áo tôi có gì lạ, tôi chỉ thấy mùi mồ hôi và mùi thuốc. Bà lắc đầu, đặt vạt áo xuống mâm, dùng hai ngón tay miết nhẹ lên mặt vải. - Người ốm thường thì áo có mùi chua của mồ hôi và mùi đắng của thuốc thang. - Áo của ông còn một mùi nữa, ngọt mà hắc, rất nhẹ, ẩn sâu trong sợi vải. - Mùi ấy chỉ thoảng qua khi vải còn ấm hơi người, lạnh đi là nó trốn mất. Đức Xương cúi xuống ngửi thử vạt áo của mình, nhưng ông chỉ thấy mùi quen thuộc; ông ngửi thêm lần nữa, cố tách ra cái mùi ngọt hắc mà bà vừa nói tới. Vẫn không có gì khác lạ, mũi ông như đã quen với thứ mùi ấy từ lâu rồi. - Tôi không ngửi thấy gì, thưa bà, có lẽ mũi tôi đã hỏng vì sốt nhiều ngày. - Ông ngửi không ra là phải, người mang nó lâu ngày thì mũi tự quen đi. - Cũng như người ở gần bếp khói lâu ngày, ra khỏi bếp mới biết áo mình ám khói. Lời bà nói chậm và rõ, không một chút dọa dẫm, nhưng nghe lạnh cả sống lưng; Đức Xương bất giác nhìn xuống bụng mình, nơi cơn cồn cào vừa khẽ động đậy. Ông nhớ những đêm nằm ở nhà. Bụng sôi lên như có hàng trăm sinh vật bò. Ông nhớ cả hai lần trông thấy ánh vàng nhỏ bò quanh bệ cửa sổ trong đêm; những chuyện ấy ông chưa kể hết cho bà, mới chỉ nói qua với Tiểu Mãn dọc đường. Thế mà chỉ bằng một chiếc áo, bà đã chạm tới đúng chỗ ông sợ nhất. - Bà cho tôi hỏi thẳng, mùi ấy là mùi của thứ gì nuôi bằng độc hay sao. Bà A Ngân không trả lời ngay, bà với tay lấy chiếc khăn vải trên mâm; bà lau tay thật kỹ, như người vừa chạm vào một thứ không sạch sẽ chút nào. - Chưa kết luận vội, ngửi mới là một nửa, tôi còn phải xem mạch của ông nữa. - Đưa tay trái ra đây, đặt lên chiếc gối này, thả lỏng người và đừng gồng lên. Đức Xương làm theo, bàn tay gầy guộc của ông đặt lên chiếc gối vải đã sờn; bà đặt ba ngón tay lên cổ tay ông, ấn nhẹ, rồi ấn sâu dần từng nấc một. Ngón tay bà khô và ấm, lực ấn vừa đủ để ông thấy mạch mình đang nảy lên. Một lúc lâu bà không nói gì, chỉ thỉnh thoảng khẽ lắc đầu như nghe điều khó tin; Tiểu Mãn đứng bên bếp, thêm củi rất khẽ, không dám làm động tới sự yên lặng. Đức Xương nhìn mặt bà. Cố đoán kết quả qua từng thay đổi nhỏ trên nét mặt. Ông đã quen đọc mặt người bán hàng để biết họ còn mặc cả được bao nhiêu. Nhưng mặt bà lão này phẳng lặng như mặt nước giếng sâu, không gợn một chút nào. - Mạch của ông lạ lắm, lúc trầm lúc phù, có đoạn như bị thứ gì níu lại. - Người sốt thường mạch nhanh và yếu đều, mạch của ông lại có nhịp riêng ở sâu. - Như có một vật sống nhỏ đang thở theo nhịp khác ngay trong người ông vậy. Nghe tới đó, tay Đức Xương khẽ run, chiếc gối vải dưới cổ tay xô lệch đi; bà giữ tay ông lại, bảo ông ngồi yên, rồi bắt sang cổ tay phải để đối chiếu. Bên phải cũng vậy, bà ngồi lâu hơn. Mắt nhắm hờ như đang đếm một thứ rất xa. Ngoài sân, tiếng gà gáy muộn vang lên, nắng sớm bắt đầu rọi qua khe vách, Đức Xương thấy thời gian trong gian nhà này trôi chậm hơn hẳn ngoài kia. Ông nghĩ tới Vương Tú Liên ở trấn. Giờ này chắc đang mở cửa hiệu một mình. Ông nhớ tới thầy lang Hứa Văn Bỉnh. Người đã lắc đầu bảo bệnh không thuộc thuốc thang. Ông nghĩ sang kết quả ở bệnh viện huyện, giấy tờ ghi toàn những chữ không rõ nguyên nhân; tất cả những người ấy đều giỏi theo cách của họ, mà không ai gọi được tên bệnh. Còn bà lão người Miêu này, chưa dùng một thang thuốc nào, đã ngửi và bắt mạch. Bà buông tay ông ra, ngồi thẳng dậy. Hai tay lại đặt ngay ngắn trên đầu gối. - Tôi hỏi ông mấy câu, ông phải đáp thật, giấu một câu là tôi không giúp được. - Ông có từng nhặt thứ gì ở nơi đường vắng, nhất là vào lúc chiều tối hay không. Câu hỏi trúng ngay vào chuyện ông đã thú nhận với vợ cách đây mấy ngày, Đức Xương nuốt khan, cổ họng khô rát, ông nhìn xuống đôi tay mình một lúc. - Thưa bà, có, tôi có nhặt một chiếc tay nải gấm đỏ ở ngã ba đường đèo. - Trong gói có bạc vụn và gấm vóc, tôi tham của nên đã mang gói ấy về nhà. Ông nói đến đó thì dừng, vì phần còn lại vẫn làm ông xấu hổ khi nhắc tới; bà gật đầu rất khẽ, như thể câu trả lời này khớp với điều bà đã đoán trước. - Ông nhặt gói ấy vào ngày nào, còn nhớ rõ hay chỉ nhớ chừng chừng thôi. - Chiều ngày mười tám tháng mười, lúc sương vừa đổ xuống, trời sắp tối hẳn. - Tốt, nhớ ngày là tốt, người sắp phải trả nợ thì trước hết phải nhớ cho rõ. Từ nợ trong lời bà làm Đức Xương ngẩng lên, nhưng bà không giải thích thêm; bà hỏi tiếp về những đêm ông trông thấy ánh sáng lạ ở bệ cửa sổ phòng ngủ. Ông kể lần ở nhà trọ của Mã Lục, rồi lần ở nhà mình tại trấn Sương Khẩu. Ông kể cả cảm giác vật mềm và ấm trong lớp lót của chiếc tay nải hôm ấy; kể tới đâu, bà gật đầu tới đó, không hề tỏ ra ngạc nhiên hay nghi ngờ. - Thứ ông thấy ở bệ cửa không phải ma, cũng không phải đom đóm rừng đâu. - Nó đi theo người nó nhận, cửa sổ nào ông ngủ, nó tìm tới cửa sổ ấy. Đức Xương nghe mà da tay nổi gai, dù bếp lửa vẫn đang cháy ấm ngay bên cạnh; ông muốn hỏi thẳng tên của thứ ấy, nhưng lời ra tới miệng lại nghẹn lại. Có lẽ ông sợ, một khi tên của nó được gọi ra, mọi chuyện sẽ thành sự thật. Bà A Ngân dường như hiểu ý ông, bà không ép, chỉ đứng dậy đi tới góc nhà; bà mở một chiếc hòm gỗ nhỏ, lấy ra một gói lá khô và một chiếc bát sành. - Hôm nay mới là xem dấu, chưa phải ngày nói hết, ông đừng vội hỏi tên nó. - Ông ở lại bản mấy hôm, ăn uống theo lời tôi dặn, ngủ sớm và giữ ấm bụng. - Mai tôi sẽ kể cho ông nghe thứ ấy từ đâu mà có, nghe rồi hãy tính tiếp. Đức Xương cúi đầu, trong lòng vừa nhẹ đi vì có người nhận ra bệnh của mình; nhưng ông cũng nặng thêm, vì nhận ra bệnh không còn là chuyện thuốc thang nữa. Tiểu Mãn dìu ông đứng dậy. Chiếc áo ngoài được gấp lại và trao trả tận tay. Khi cầm chiếc áo lên, ông bỗng cố ngửi lại một lần nữa ở vạt trước ngực; lần này, rất thoáng thôi, ông như chạm phải một chút ngọt hắc lạ lẫm trong vải. Chút mùi ấy biến mất ngay, nhanh như một ý nghĩ vừa lóe lên rồi tắt. Ông không dám chắc mình ngửi thật hay chỉ vì lời bà nói ám vào đầu. Nhưng từ giây phút ấy, ông biết chiếc áo này không còn là chiếc áo thường nữa; ông khoác áo lên vai, theo Tiểu Mãn bước ra hiên, nắng sớm đã lên khỏi rặng núi. Sân nhà sàn ướt sương, mấy đứa trẻ trong bản đứng xa xa nhìn ông tò mò. Đức Xương hít một hơi dài không khí núi, thấy ngực nhẹ hơn mấy ngày trước; dẫu chưa biết ngày mai bà sẽ kể điều gì, ông đã có một chỗ để bám vào. Chỗ bám ấy bắt đầu từ một mùi hương rất nhẹ trên vạt áo của chính ông.