KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 24: Đêm Ở Nhà Sàn
Đêm ngày sáu tháng mười một, bản Thạch Bản chìm vào bóng tối sớm hơn thường lệ; mây thấp phủ kín rặng núi, gió lùa qua những khe vách nứa nghe như tiếng…
Nội dung chương
Đêm ngày sáu tháng mười một, bản Thạch Bản chìm vào bóng tối sớm hơn thường lệ; mây thấp phủ kín rặng núi, gió lùa qua những khe vách nứa nghe như tiếng thở dài. Đức Xương nằm ở gian ngoài nhà sàn. Đắp chiếc chăn mỏng mà bà A Ngân đưa cho. Cả ngày hôm nay ông nghĩ mãi về câu khẳng định của bà lúc buổi sáng sớm; ông đã trúng Kim Tằm Cổ qua một vụ gả cổ, câu ấy cứ lặp lại trong đầu ông. Thạch Tiểu Mãn nằm ở gian bên kia, tiếng thở của cậu đều đều và rất trẻ khỏe. Bà A Ngân đã về gian trong từ sớm, dặn mọi người ngủ yên, không gọi bà ban đêm. Bếp lửa giữa nhà chỉ còn than hồng, thỉnh thoảng nổ một tiếng lách tách rất nhỏ; Đức Xương nhắm mắt, cố dỗ mình vào giấc ngủ như những người khỏe mạnh vẫn làm. Nhưng bụng ông lại âm ỉ cồn cào, không đau dữ, chỉ như có vật gì đang trở mình. Ông nằm nghiêng sang trái, rồi lại nghiêng sang phải, giấc ngủ vẫn không chịu tới; ngoài sân, tiếng chó của nhà bên sủa lên mấy tiếng rồi im bặt rất nhanh chóng. Tiếng côn trùng rừng đêm nay cũng thưa hơn, như chúng nhường chỗ cho điều gì khác. Ông mở mắt nhìn lên mái nhà tối đen. Đếm thầm từng nhịp thở của chính mình. Đếm tới lần thứ mấy mươi, ông bỗng thấy ở phía cửa sổ có một vệt sáng lạ; vệt sáng vàng nhỏ, mờ lúc đầu, rồi rõ dần lên trên khung gỗ của cửa sổ. Tim Đức Xương đập mạnh một nhịp, nhưng ông không bật dậy như hai lần trước nữa. Ông nằm yên, nín thở, mắt nhìn thẳng về phía bệ cửa sổ của phòng khách nhà sàn; một con tằm vàng nhỏ phát sáng đang bò chậm quanh bệ cửa, thân óng ánh lạ thường. Ánh vàng của nó soi rõ từng thớ gỗ cũ, soi cả vệt bụi mỏng trên mặt bệ. Hai mắt nó đỏ au, nhỏ như hai hạt đậu, hướng về phía ông nằm mà không chớp. Đức Xương nhận ra ngay, đây là lần tằm vàng hiện ở bệ cửa thứ 3. Lần đầu ở nhà trọ của Mã Lục trong cơn sốt mê sảng, ông còn tưởng mình hoa mắt. Lần thứ hai ở nhà mình tại trấn, vợ ông cũng kịp thấy vệt sáng tắt phụt đi. Lần này ở nhà sàn trên bản, ông tỉnh táo hoàn toàn, không sốt cao, không mê sảng; ông nhìn nó bò một vòng chậm rãi quanh khung cửa, thân cứng mà dáng bò lại mềm. Mỗi đoạn nó bò qua, một vệt nhớt vàng nhạt mỏng lại hiện ra trên mặt gỗ. Ánh sáng của nó không chói, chỉ đủ để gian nhà tối có thêm một quầng vàng nhỏ. Đức Xương nằm yên nhìn, trong lòng lạ thay không còn hoảng loạn như trước nữa; có lẽ vì hôm nay bà đã gọi tên nó, tên gọi làm nỗi sợ bớt đi một phần. Thứ không tên thì đáng sợ gấp mười. Thứ đã có tên thì người ta còn biết đối diện. Ông nghĩ tới lời bà dặn lúc trưa, đêm nay nếu nó hiện, cứ nằm yên mà nhìn; ông làm đúng như lời dặn, không gọi Tiểu Mãn, không gọi bà, không ngồi bật dậy. Con tằm vàng bò hết một vòng quanh bệ cửa, dừng lại một lúc ở góc khung gỗ. Nó ngóc phần đầu lên. Hai mắt đỏ hướng thẳng về phía chiếu ông đang nằm đây. Đức Xương nhìn lại nó, trong đầu ông thoáng qua một ý nghĩ rất lạ và buồn; con vật này vốn không tự tìm tới ông, nó bị người ta đặt vào đường đi của ông. Nó nhận ông làm chủ mới. Nhưng cái nhận ấy bắt đầu từ lòng tham của chính ông. Nếu hôm ấy ông không cúi xuống, nó vẫn nằm trong gói gấm giữa ngã ba sương mù; nghĩ tới đó, nỗi sợ trong ông dịu xuống, nhường chỗ cho một cảm giác nặng nề khác. Ông thấy mình và con vật nhỏ kia, cả hai đều bị cuốn vào một món oán cũ. Món oán ấy của ai, bà không biết, ông thì chưa dám nghĩ cho tới tận cùng. Con tằm vàng bò thêm nửa vòng nữa, chậm hơn trước, ánh vàng cũng mờ dần đi; rồi ánh sáng tắt phụt, nhanh như một ngọn đèn dầu bị gió thổi qua khe cửa. Gian nhà trở lại tối đen, chỉ còn than hồng trong bếp và tiếng gió ngoài vách. Đức Xương nằm yên thêm hồi lâu, chờ xem nó có hiện lại lần nữa hay không; không có gì nữa, bệ cửa sổ trống không, mặt gỗ chỉ còn vệt nhớt mỏng vàng nhạt. Ông đưa tay sờ lên ngực mình. Tim đã đập đều lại, mồ hôi cũng không còn ướt áo. Ông thở dài một hơi rất khẽ, sợ làm Tiểu Mãn ở gian bên thức giấc theo mình. - Nó theo mình lên tận bản thật rồi, tránh đâu cũng không thoát được hơi người. Ông nói thầm với chính mình, tiếng nói nhỏ tới mức chỉ mình ông nghe thấy rõ; đêm nay ông hiểu một điều mà hai lần trước ông chưa hiểu được thấu đáo. Con cổ này không gắn với một nơi nào, nó gắn với người mà nó đã nhận chủ. Ông ở nhà trọ, nó hiện ở nhà trọ, ông về nhà mình, nó hiện ở nhà mình; ông lên bản Thạch Bản, cách trấn cả một con đèo dài, nó vẫn hiện ở đây. Chôn gói không ích gì, đổi chỗ ngủ không ích gì, chạy lên núi cũng không ích gì. Muốn gỡ nó, chỉ còn cách làm đúng lệ mà bà sẽ nói cho ông vào ngày mai. Đức Xương nhắm mắt lại, lần này giấc ngủ tới nhanh hơn ông tưởng rất nhiều; có lẽ vì ông đã thôi vùng vẫy trong đầu với những câu hỏi không có đáp án. Ông ngủ một mạch tới gần sáng, không mộng mị, không giật mình giữa chừng lần nào. Khi ông mở mắt, ánh sáng sớm đã lọt qua khe vách, tiếng gà gáy vang khắp bản; Tiểu Mãn đã dậy từ lúc nào, đang nhóm lại bếp lửa cho ấm gian nhà sàn. - Đêm qua ông ngủ yên không, tôi nghe ông trở mình mấy lần rồi lại im hẳn đi. Đức Xương ngồi dậy, kể lại chuyện con tằm vàng hiện ở bệ cửa sổ đêm qua; ông kể chậm rãi, không thêm thắt, kể cả vệt nhớt vàng còn lại trên mặt gỗ. Tiểu Mãn nghe xong thì đứng dậy. Đi tới cửa sổ, cúi xuống nhìn vệt nhớt ấy. - Đúng là vệt của nó thật, ở bản này tôi cũng mới thấy lần đầu tận mắt như vậy. - Ông đừng lo, bà mà đã thấy dấu này, bà sẽ tính cho ông một đường rõ ràng thôi. Đức Xương khẽ gật, ông bước tới bên cửa sổ, nhìn vệt nhớt vàng trong nắng sớm; vệt nhớt mỏng, khô dần dưới ánh sáng, như một dấu tay nhỏ của đêm qua để lại. Ông đưa tay ra, định chạm vào vệt ấy, rồi lại rụt tay về ngay giữa chừng. Chạm vào nó lúc này không giúp được gì, ông đã chạm vào nó từ hôm nhặt gói; cái chạm đầu tiên ở ngã ba mới là cái chạm quyết định mọi chuyện về sau này. Ông quay lại ngồi bên bếp. Uống bát nước ấm Tiểu Mãn vừa rót cho mình xong. Nước ấm chảy xuống cổ họng khô. Bụng ông yên, đầu óc ông tỉnh táo lạ thường. Hôm nay bà sẽ nói lệ gỡ cổ, ông cần một cái đầu tỉnh để nghe cho hết; ông nhìn ra sân nhà sàn, sương đang tan, mấy đứa trẻ đã chạy chơi ở đầu bản. Cuộc sống trong bản vẫn trôi bình thường, chỉ có ông là đang mang một thứ lạ. Nhưng đêm qua, lần đầu tiên ông đối diện thứ lạ ấy mà không bỏ chạy trong đầu; ông nằm yên, nhìn nó bò hết một vòng quanh bệ cửa, rồi nhìn nó tắt sáng đi. Sự bình tĩnh ấy, ông tin, sẽ giúp ông đi tiếp những ngày khó khăn sắp tới đây. Ông ăn hết bát cháo loãng Tiểu Mãn bưng tới, thấy người có thêm chút sức lực. Trong lúc đợi, ông nghĩ tới Vương Tú Liên, không biết đêm qua ở nhà bà có yên giấc; từ ngày ông lên bản, hiệu thuốc chỉ còn một mình bà trông coi từ sớm tới tối. Bà vừa bán thuốc. Vừa tiếp khách quen, vừa lo không biết chồng mình ra sao trên núi. Ông thấy thương vợ, mà cũng thấy mình nợ bà một lời kể đầy đủ từ lâu rồi; ông đã kể chuyện chiếc gói, nhưng còn một chuyện lớn hơn ông vẫn giấu kín trong lòng. Chuyện ấy liên quan tới một người làm ăn cũ, một món tiền và một lần mặc cả lạnh lùng. Ông chưa dám kể, vì kể ra là ông phải nhận mình đã làm một việc không đàng hoàng. Đêm qua nhìn con tằm vàng bò quanh bệ cửa, ông bỗng thấy giấu mãi cũng không yên; thứ theo ông không chỉ là một con cổ, nó còn là cái bóng của việc ông đã làm. Ông tự nhủ, khi lệ gỡ được nói rõ, ông sẽ tính cả phần việc của mình cho trọn. Không thể nhờ bà gỡ cổ ở lớp ngoài, còn lớp trong lòng mình thì cứ để nguyên vậy; nghĩ như thế, ông thấy lòng mình sáng ra một chút, dù đường phía trước còn rất dài. Tiểu Mãn bưng thêm cho ông một bát trà gừng nóng. Hơi trà bốc lên thơm cay mũi. - Ông uống đi cho ấm, bà sắp gọi ông vào rồi, tôi vừa nghe bà trở dậy trong kia. Đức Xương cầm bát trà, uống chậm rãi, vị gừng làm cổ họng ông dịu đi hẳn; ông nhìn vệt nhớt vàng trên bệ cửa lần cuối, rồi quay mặt đi, không nhìn nữa. Dấu của đêm qua còn đó, nhưng ngày hôm nay đã bắt đầu. Ông phải bước tiếp thôi. Ông đặt bát trà đã uống cạn xuống mâm, hai tay đan vào nhau, ngồi thật yên lặng; ngoài sân, nắng sớm đã lên cao, tiếng trẻ con cười đùa vang tới tận hiên nhà sàn này. Rồi ông ngồi đợi, mắt hướng về gian trong, chờ bà A Ngân gọi ông vào nói chuyện.