KIM TẰM CỔ NGÃ BA TƯƠNG TÂY - Chương 9: Hồi Tưởng Vụ Mặc Cả
Đêm ngày hai mươi ba, Tống Đức Xương nằm sốt nhẹ trên giường. Vương Tú Liên đã ngủ say bên cạnh sau một ngày trông hiệu mệt. Ông nằm nửa tỉnh nửa mê, hơi…
Nội dung chương
Đêm ngày hai mươi ba, Tống Đức Xương nằm sốt nhẹ trên giường. Vương Tú Liên đã ngủ say bên cạnh sau một ngày trông hiệu mệt. Ông nằm nửa tỉnh nửa mê, hơi nóng hầm hập bốc lên từ người, trong cơn mê sảng nhẹ, ký ức năm ngoái bỗng trở về rất rõ; ông thấy mình ngồi trong vựa thảo dược lớn ở trấn Lô Khê. Đó là một buổi chiều tháng chín năm ngoái, trời oi và lặng gió, sân vựa chất đầy bao tải thảo dược vừa thu gom về. Mùi đương quy, phục linh và hoàng kỳ nồng khắp gian nhà lớn. Lương Bách Xuyên ngồi đối diện ông sau chiếc bàn gỗ cũ, người ấy mặc áo đã sờn, mặt hốc hác vì nhiều đêm mất ngủ. Đức Xương nhớ rõ lúc ấy mình ngồi thẳng, giọng nói rất bình thản, ông nhớ mình đã ép từng đồng trong buổi mặc cả hôm ấy; ông nói những câu lạnh lùng về chuyện kẹt tiền và nợ nần. - Ai kẹt tiền thì phải chịu giá thấp, làm ăn là vậy thôi. Ông nhớ mình đã nói câu ấy mà mắt không hề chớp. Ông nói lô hàng để lâu sẽ mốc, bán nhanh mới gỡ được vốn; ông nói ngân hàng đòi nợ thì không chờ ai thương tình cả. Từng câu nói của ông lúc ấy đều tính toán và sắc lạnh, Bách Xuyên ngồi đối diện, mặt xám đi dần theo từng câu nói. Người ấy không cãi lại được, chỉ cúi đầu nhìn xuống bàn. Hai bàn tay người ấy đặt trên đùi, nắm chặt rồi lại buông ra, Đức Xương trong ký ức thấy mình lúc ấy không chút động lòng; ông chỉ nghĩ tới khoản lời lớn đang nằm ngay trước mặt mình. Ông nghĩ tới chuyện mua rẻ một lô hàng tốt là cơ hội hiếm; người bán kẹt nợ ngân hàng, cần tiền gấp, ông biết rất rõ. Biết người ta kẹt mà vẫn ép giá xuống, ông lúc ấy cho là khôn. Giờ nằm trên giường bệnh, ông nghe lại giọng nói của chính mình; giọng nói ấy lạnh lùng tới mức ông cũng phải rùng mình. Bách Xuyên trong ký ức ngẩng lên, nói một câu rất khẽ. - Ông Xương, nới tay một chút, tôi còn đường trả nợ ngân hàng. Đức Xương nhớ mình đã lắc đầu ngay, không chút do dự nào. Ông đáp rằng giá ấy là giá cuối, không bán thì ông đi nơi khác, ông còn nói vựa khác cũng đang chờ bán, ông không thiếu hàng. Câu nói ấy không thật, nhưng lúc ấy ông nói rất trơn tru. Bách Xuyên im lặng rất lâu, tiếng đồng hồ trong vựa kêu tích tắc, rồi người ấy gật đầu, đồng ý bán lô hàng theo giá ông đưa; cái gật đầu ấy chậm và nặng, như người ta nuốt một viên đá. Đức Xương ký giấy mua hàng ngay chiều hôm ấy, tay rất vững; ông cho người bốc hàng lên xe, chở về trấn Sương Khẩu ngay đêm. Lô hàng ấy bán lại sau đó rất chạy, tiền lời về đầy két. Ông nhớ mình đã đếm tiền lời với vẻ hài lòng trong buồng kín, lúc ấy ông không nghĩ gì tới người bán ở trấn bên kia núi; ông chỉ nghĩ chuyến buôn này là chuyến buôn giỏi nhất năm. Ký ức tới đó thì cơn sốt làm ông choàng tỉnh hẳn, ông mở mắt trong bóng tối, mồ hôi ướt đẫm cả áo ngủ. Tú Liên bên cạnh vẫn ngủ say, không hay chồng vừa tỉnh dậy. Đức Xương nằm yên, tim đập mạnh, hơi thở ông gấp gáp, ông tự nhủ đó chỉ là chuyện làm ăn thường tình năm ngoái. Làm ăn thì phải mặc cả, ai khôn thì người ấy được lời, ông đã tự nhủ câu ấy không biết bao nhiêu lần rồi; vậy mà đêm nay, câu tự nhủ ấy nghe trống rỗng lạ thường. Trong cơn sốt, ông nhớ khuôn mặt xám đi của người đối diện trong vựa hàng. Ông nhớ cái gật đầu nặng nề và đôi tay nắm chặt trên đùi; những hình ảnh ấy ở lại trong đầu ông, không tan theo cơn sốt. Ông đưa tay lên che mặt, nằm lặng đi một lúc lâu, ông nghĩ tới tin người ấy qua đời vừa nghe hôm qua. Rồi ông nghĩ tới vựa hàng đóng cửa và vợ con người ấy ở nhờ họ hàng. Một cảm giác ân hận mơ hồ dâng lên trong ngực ông, nhưng ông vội đè nó xuống, như ông vẫn làm hơn một năm nay; ông tự bảo mình không làm gì sai luật lệ buôn bán cả. Giá cả là do hai bên thuận mua vừa bán trên giấy tờ; ông không ép buộc ai ký giấy, người ta tự gật đầu đồng ý. Lời biện bạch ấy ông thuộc lòng, nói ra không cần suy nghĩ. Thế nhưng đêm nay, bụng ông lại cồn cào lên từng cơn nhẹ; cơn cồn cào như nhắc ông rằng có chuyện chưa hề xong xuôi. Ông trở mình nằm nghiêng, nhìn ra cửa sổ tối mờ sương, ngoài kia, phố trấn ngủ yên, chỉ còn tiếng chó sủa xa xa. Ông nằm quay mặt ra cửa sổ, cố không nhìn về phía chiếc tủ gỗ ở góc buồng tối. Chỉ cần nhắm mắt, ông lại ngửi thấy mùi gấm ẩm lẫn mùi ngọt hắc phảng phất như từ góc buồng bay tới, những ý nghĩ ấy xếp cạnh ký ức vụ mặc cả trong đầu ông. Chúng ở gần nhau một cách khó chịu, dù ông không muốn nối lại. Ông gạt hết đi, tự nhủ mình đang sốt nên nghĩ ngợi lung tung, ông nhắm mắt, cố tìm giấc ngủ trong hơi nóng hầm hập; giấc ngủ tới rất chậm, chập chờn và đầy hình ảnh cũ. Trong giấc ngủ ấy, sân vựa ở Lô Khê cứ hiện về nhiều lần; tiếng cân, tiếng bao tải, tiếng người nói giá, tất cả đều rõ. Suốt đêm ấy, ông ngủ không yên cho tới gần sáng mới thiếp đi thật sự. Khi tỉnh dậy, áo ông vẫn ướt mồ hôi và đầu ông nặng trĩu; ông biết vụ mặc cả năm ngoái sẽ còn trở lại trong những đêm sau. Buổi sáng sau đêm hồi tưởng, ông ngồi ở quầy thuốc rất lâu không nói, Tú Liên pha cho chồng một ấm trà nóng, đặt xuống cạnh tay ông. - Mình đêm qua ngủ không yên à, tôi thấy mình trở mình suốt. - Tôi sốt nhẹ nên ngủ chập chờn, giờ thì đỡ rồi bà ạ. Ngồi ở quầy, ông cầm chén trà, hơi nóng bốc lên làm mắt ông cay cay. Ông muốn kể cho vợ nghe giấc mê đêm qua mà không dám mở lời, kể ra thì phải kể cả vụ mặc cả, kể cả phần lỗi của mình. Phần lỗi ấy ông chưa sẵn sàng nhìn thẳng trước mặt vợ mình, ông đành uống trà và hỏi vợ chuyện bán hàng buổi sáng nay; bà kể khách mua thuốc bổ nhiều, hàng đương quy bán chạy nhất. Khách buổi sáng vào hiệu đều đặn, có người mua thuốc cho cha già, có người chỉ ghé hỏi giá đương quy rồi đi. Một người khách quen nhìn ông, buột miệng hỏi sao mấy hôm nay ông gầy đi trông thấy như vậy. - Ông Xương ốm trận này nặng đấy à, mặt ông hốc hẳn đi rồi. - Sốt mấy đêm liền, ăn uống kém, gầy đi là thường thôi bác. Đức Xương cười đáp, tay vẫn cân thuốc đều đều, không để khách thấy vẻ mệt thật sự của mình sau quầy. Hiệu thuốc lại rộn tiếng người. Nghe vợ kể xong, ông gật đầu, tính nhẩm số hàng còn lại trong kho sau hiệu. Tính toán tiền nong làm đầu óc ông tạm quên đi ký ức đêm qua; nhưng tới trưa, khi hiệu vắng khách, ký ức ấy lại trở về. Ông nhớ tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ trong vựa hàng năm ngoái, ông nhớ mùi thảo dược nồng và ánh nắng oi ả ngoài sân vựa. Ông nhớ cả tiếng bút ký giấy mua hàng sột soạt trên bàn gỗ. Từng chi tiết nhỏ đều rõ ràng một cách đáng sợ trong đầu ông, ông tự hỏi vì sao chuyện hơn một năm rồi mà mình nhớ rõ vậy. Có lẽ vì trong lòng ông, chuyện ấy chưa bao giờ thật sự qua đi; nó chỉ nằm yên dưới những lời biện bạch ông tự nói mỗi ngày. Giờ bệnh lạ tới, tin người ấy qua đời tới, nó mới trồi lên lại. Ông đứng dậy, đi ra sân sau rửa mặt bằng nước lạnh cho tỉnh; nước giếng lạnh buốt làm mặt ông tê đi và đầu ông nhẹ hơn. Ông nhìn bóng mình trong chậu nước, mặt hốc hác hơn trước nhiều, mới mấy ngày bệnh mà ông đã gầy đi trông thấy rõ rệt; ông nghĩ nếu bệnh còn kéo dài, mình sẽ gầy tới mức nào nữa. Ý nghĩ ấy làm ông sợ, và nỗi sợ kéo theo cả nỗi ân hận cũ. Chiều ấy ông cố ăn hết một bát cơm đầy trước mặt vợ, ông không muốn bà thấy mình bỏ bữa thêm một lần nào nữa. Tú Liên mừng vì chồng ăn được, bà múc thêm canh cho ông. Ông ăn canh, nghe bà kể chuyện hàng xóm và chuyện giá thuốc, đời sống quanh ông vẫn bình thường, chỉ có lòng ông là không. Sân sau mát và tối dần. Ông đứng ở sân sau một lúc lâu, cho tới khi Tú Liên gọi vào ăn tối; bữa tối hôm ấy có canh chua cá và đĩa rau muống luộc xanh mướt. Ông ăn chậm rãi, cố tỏ ra ngon miệng để vợ khỏi lo thêm. Bà kể chuyện một khách quen khen thuốc của hiệu mình mát tay, ông cười đáp lại, nhưng nụ cười của ông không giấu được vẻ mệt; sau bữa tối, ông giúp vợ kiểm lại tiền bán hàng trong ngày. Tiền lẻ xếp thành từng chồng nhỏ trên bàn, ông đếm đi đếm lại hai lần, đếm tiền là việc ông làm cả đời, tay ông thuộc từng mệnh giá nhỏ. Vậy mà tối nay, ông đếm nhầm một chồng và phải đếm lại từ đầu. Tú Liên nhìn chồng, bà nhẹ nhàng đếm giúp ông chồng tiền còn lại, ông ngồi nhìn tay vợ đếm tiền thoăn thoắt mà lòng mình chùng xuống. Ông nghĩ, tiền trong nhà này phần lớn là tiền sạch vợ chồng dành dụm; chỉ có một phần từ chuyến hàng năm ngoái là ông không dám nhìn thẳng. Phần ấy nằm lẫn trong két, như một đồng tiền giả lẫn trong tiền thật. Ý nghĩ ấy làm ông buông tiếng thở dài mà vợ ông nghe thấy rõ; bà hỏi ông sao thở dài, ông chỉ lắc đầu nói mình hơi mệt thôi. Đêm xuống, ông nằm sớm và cố ngủ trước khi cơn sốt tới, ông mong đêm nay ký ức cũ đừng trở về trong cơn mê nữa. Nhưng khi nhắm mắt, sân vựa ở Lô Khê vẫn chờ ông ở đó. Nằm trong bóng tối, ông thở dài rất khẽ, tay nắm chặt mép chăn trên ngực.