Ma Lai - Chương 1: Đêm Rằm Phật Đản Và Ánh Lân Tinh Chợ Cũ
Con hẻm cụt trên đường Nguyễn Trãi lúc tám rưỡi tối bắt đầu chìm vào một thứ âm thanh đặc quánh của khu Chợ Lớn. Phía ngoài đầu đường, tiếng xe máy gầm…
Nội dung chương
Con hẻm cụt trên đường Nguyễn Trãi lúc tám rưỡi tối bắt đầu chìm vào một thứ âm thanh đặc quánh của khu Chợ Lớn. Phía ngoài đầu đường, tiếng xe máy gầm rú chen chúc nhau giữa dòng người đi lễ chùa Bà chuẩn bị cho rằm tháng Tư, nhưng khi dội qua khúc quanh chữ L rồi đập vào vách tường rêu mốc nhà họ Trần, mọi thứ chỉ sót lại tiếng ù ù trầm đục. Dòng họ tôi cắm rễ ở mảnh đất này từ thời ông cố giong thuyền buồm từ Phúc Kiến sang lập nghiệp dưới thời Pháp thuộc. Căn nhà ba gian lợp ngói âm dương cũ kỹ, những thanh xà gồ bằng gỗ sao đen bóng vì khói nhang qua ba đời người vẫn đứng sừng sững, chứa chấp vô số tập tục kỳ quặc mà tôi phải tuân theo từ khi lọt lòng.
Quy tắc quan trọng nhất, khắc nghiệt nhất và bất di bất dịch nhất trong căn nhà này, chính là canh chín giờ tối của mẹ tôi.
Bà Trần Thị Lâm năm nay tròn năm mươi tuổi. Bà góa chồng từ năm tôi lên ba, một tay gánh gánh chè mè đen nuôi tôi khôn lớn. Trong mắt chòm xóm chung quanh hẻm, mẹ tôi là mẫu phụ nữ Hoa điển hình: tần tảo, ít nói, ăn chay niệm Phật đều đặn mười bốn, rằm mỗi tháng. Nhưng bà có một nếp sinh hoạt cứng nhắc đến mức bệnh hoạn. Cứ đúng tám giờ bốn mươi lăm phút tối, bà sẽ dẹp hết mọi việc buôn bán, lau sạch gian bếp, kiểm tra chốt cửa trước sau ba lần rồi tự nhốt mình vào căn buồng kín ở gian cuối. Từ chín giờ tối cho đến đúng năm giờ sáng hôm sau, cánh cửa buồng bằng gỗ lim đóng chặt cài ba then sắt, nội bất xuất, ngoại bất nhập. Suốt hai mươi sáu năm cuộc đời, tôi chưa từng thấy mẹ bước chân ra khỏi ngạch cửa phòng ngủ sau chín giờ tối, dù trời có sập xuống hay cháy nhà lụt lội.
"Yến, bê thau nước bưởi lên bàn thờ giùm ngộ."
Tiếng mẹ khàn đặc vang lên từ góc bếp, kéo tôi giật mình khỏi đống sổ sách tính tiền bán quần áo lề đường. Tôi ngẩng đầu nhìn đồng hồ treo tường hiệu Con Gà, kim ngắn đã nhích qua số tám, kim dài chỉ đúng số tám. Tám giờ bốn mươi phút.
Mẹ tôi đứng bên chiếc bếp lò nguội tanh, trên tay bưng chiếc thau đồng đựng đầy nước lá bưởi tươi nấu gừng. Hơi nước ấm bốc lên mang theo mùi thơm hăng hắc, cay xè nơi sống mũi. Mẹ mặc chiếc áo bà ba màu xám tro rộng thùng thình, mái tóc hoa râm búi chặt sau gáy bằng một chiếc trâm gỗ mun. Nhìn mẹ lom khom lau chùi từng góc kệ, lưng còng rạp xuống, tôi bỗng nhận thấy đêm nay mẹ có vẻ nôn nóng khác thường. Bàn tay gầy guộc nổi đầy gân xanh của mẹ run rẩy, làm những giọt nước trong thau đồng sánh ra ngoài, rớt lộp bộp xuống nền gạch tàu đỏ thẫm.
"Để con bưng cho. Mẹ lên phòng nghỉ sớm đi, sắp tới giờ rồi." Tôi đứng dậy, đón lấy thau đồng từ tay mẹ. Da thịt mẹ lạnh toát, xúc cảm trơn tuột và buốt giá truyền qua kẽ tay khiến tôi rùng mình.
"Rửa sạch cái lư hương Quan Thánh Đế Quân, rồi đốt ba cây nhang lớn." Mẹ dặn, giọng gấp gáp, ánh mắt đảo quanh các góc trần nhà đầy vẻ cảnh giác. "Xong việc thì mày muốn đi chợ đêm Bến Thành lấy hàng hay đi đâu thì đi, nhưng nhớ trước chín giờ phải dắt xe ra ngoài. Khóa then ngoài cho ngộ. Ngộ gài then trong rồi thì cấm gõ cửa, cấm kêu la. Nhớ kỹ chưa?"
"Con nhớ rồi mà, mẹ dặn câu này hai mươi mấy năm rồi." Tôi cười gượng, cố xua tan bầu không khí nặng nề đang bao trùm gian nhà.
Mẹ không cười. Mẹ ngẩng mặt lên nhìn thẳng vào tôi. Dưới ánh sáng vàng vọt của bóng đèn dây tóc bốn mươi oát treo giữa trần, gương mặt mẹ xám xịt, hai hốc mắt trũng sâu đen ngòm vì nhiều đêm mất ngủ liên tiếp. Những nếp nhăn nơi khóe miệng giật giật từng cơn. Ngày mai là rằm tháng Tư Âm lịch, lễ Phật Đản. Cứ mỗi độ này hàng năm, sắc mặt mẹ lại tệ đi trông thấy, hệt như người đang mang một căn bệnh trầm kha đến hồi phát tác.
Tôi bưng thau nước bước đến trước bàn thờ họ Trần. Chiếc bàn thờ bằng gỗ gụ chạm rồng phượng phủ một lớp bụi mỏng. Tôi thấm ướt chiếc khăn vải xô, bắt đầu lau từng chân đèn, kỷ chén. Đằng sau lưng tôi, tiếng lạch cạch của then cửa và tiếng bước chân kéo lê của mẹ vang lên đều đặn. Mẹ đang kiểm tra lại hệ thống then gài cửa sổ.
Nhà tôi có tổng cộng sáu cánh cửa sổ bằng gỗ lá sách, mẹ bắt thợ rèn gia cố thêm những thanh sắt to bản chắn ngang từ chục năm trước. Mỗi buổi tối, mẹ đều dùng dây kẽm siết chặt từng chốt cài bên trong. Đôi khi tôi cảm thấy căn nhà này không phải là nơi để che mưa che nắng, mà là một chiếc lồng giam kiên cố dùng để ngăn chặn một thứ gì đó từ bên ngoài tràn vào, hoặc giam giữ một thứ gì đó từ bên trong không cho thoát ra ngoài.
Khi tôi kiễng chân lau đến bệ thờ Quan Thánh trên cao, một luồng gió quẩn bất ngờ thổi thốc từ khe thông gió sau vách bếp luồn vào. Chiếc khăn vải trên cổ mẹ bất chợt tuột ra, rơi xuống nền gạch.
"Mẹ, rớt khăn kìa."
Tôi quay đầu lại, vừa định cúi xuống nhặt giúp mẹ thì ánh mắt tôi khựng lại.
Mẹ tôi đang đứng quay lưng về phía bàn thờ, hai tay với lên cài then cửa sổ thông gió trên cao. Cổ áo bà ba xám trễ xuống, làm lộ trọn vẹn phần gáy và cổ của mẹ dưới bóng đèn trần.
Trên làn da nhăn nheo, vàng vọt của mẹ, chạy ngang một đường ngấn màu đỏ sẫm tím bầm. Đường ngấn ấy bao trọn chu vi của chiếc cổ, sâu hoắm vào da thịt, tạo thành một lằn ranh rõ rệt ngăn cách giữa phần đầu và phần thân thể bên dưới. Nó không giống vết sẹo mổ, cũng không giống vết cọ xát của trang sức. Xung quanh vết rãnh thịt ấy, những đốm lân tinh nhỏ li ti phát ra sắc xanh nhờ nhờ, nhơm nhớp một chất dịch nhờn nhớt đang rịn ra từ các lỗ chân lông, bốc lên một mùi tanh lợm khó tả. Mùi tanh ấy xộc thẳng vào khoang mũi tôi, át đi toàn bộ hương lá bưởi và khói nhang trầm, tanh nồng như mùi máu đọng lẫn với mùi lòng cá ươn thối để lâu ngày ngoài nắng chợ.
Tôi sững sờ, chiếc khăn xô ướt trên tay rơi tõm vào thau đồng làm nước bắn tung tóe.
"Mẹ... cổ mẹ bị làm sao vậy?"
Tiếng kêu của tôi vừa thốt ra, bóng lưng mẹ cứng đờ lại.
Một giây sau, mẹ giật phắt người quay lại với tốc độ nhanh đến mức các khớp xương cổ phát ra tiếng "rắc" giòn rụm. Động tác của mẹ hung hãn và đột ngột khiến tôi giật lùi về sau một bước, va mạnh vào cạnh bàn thờ.
Bàn tay gầy trơ xương của mẹ chộp lấy chiếc khăn rằn dưới đất, quấn chặt lấy cổ mình trong tích tắc. Đôi mắt mẹ trợn trừng, những tia máu đỏ ngầu vằn lên trong lòng trắng, nhìn tôi chằm chằm bằng một ánh nhìn căm phẫn pha lẫn hoảng loạn tột độ. Tôi chưa từng thấy mẹ nhìn tôi bằng ánh mắt đáng sợ như thế bao giờ. Nó không phải ánh mắt của một người mẹ nhìn đứa con gái ruột thịt, mà là cái trừng mắt của một con thú hoang bị người ta dẫm phải đuôi giữa đêm tối.
"Mày ngó cái gì?" Mẹ gằn giọng, thanh âm the thé rít qua kẽ răng. "Ngộ hỏi mày ngó cái gì?"
"Con... con thấy cổ mẹ có vết bầm lớn lắm. Mẹ bị trúng gió hay ai siết cổ mẹ vậy?" Tôi lắp bắp, lồng ngực đập thình thịch vì sợ hãi. "Để con thoa dầu cù là cho mẹ, hay con chở mẹ ra trạm xá đầu hẻm..."
"Câm mồm!" Mẹ tôi quát lớn, ngực phập phồng dữ dội dưới lớp áo rộng. "Mụn nhọt độc phát tác thôi, không chết được! Ai cho mày tò mò? Mau thắp nhang rồi cút ra ngoài chợ đêm phụ bán cho con Ba lẹ lên!"
Mẹ vừa nói vừa lùi dần về phía cửa buồng ngủ. Bàn tay khẳng khiu vẫn túm chặt chiếc khăn quanh cổ, các đầu ngón tay bấu sâu vào da thịt đến mức trắng bệch. Dưới lớp khăn vải mỏng, tôi vẫn lờ mờ nhìn thấy những vệt nhờn màu xanh đỏ rỉ ra, thấm ướt một mảng vải lớn. Mùi xú uế tanh tưởi vẫn lởn vởn quanh chóp mũi tôi, nồng nặc và ghê tởm đến lợm giọng.
Chiếc đồng hồ Con Gà bất thình lình điểm chuông.
Boong... boong... boong...
Tám tiếng chuông điểm báo tám giờ bốn mươi lăm phút.
Nghe thấy tiếng chuông, toàn thân mẹ tôi run bắn lên một cách mất kiểm soát. Mẹ đảo mắt nhìn về phía đồng hồ, rồi lại nhìn ra cửa chính đang khép hờ nối liền với con hẻm cụt. Mồ hôi mẹ vã ra như tắm, ướt đẫm hai bên tóc mai, biến khuôn mặt vốn đã gầy guộc thành một bộ xương khô bọc da vàng bệch.
"Đi ra ngoài ngay!" Mẹ tôi gào lên, giọng nói đổi hẳn sang một âm vực the thé, the thé như tiếng kim loại cạo vào đáy nồi rỉ sét. "Chín giờ rồi! Dắt xe ra ngoài mau, khóa cửa ngoài lại! Đêm nay rằm lớn, cấm mày bén mảng về nhà trước năm giờ sáng! Nghe rõ chưa?"
"Mẹ, nhưng mà ngoài trời sắp mưa to..."
"Đi ra mau!"
Mẹ lao tới, dùng cả hai tay xô mạnh tôi ra phía cửa trước. Sức lực của người đàn bà năm mươi tuổi gầy gò lúc này mạnh đến mức khó tin. Mẹ đẩy tôi dúi dụi qua bậc cửa tam cấp, tiếng dép lẹt xẹt va vào khung cửa sắt. Tôi chưa kịp định thần thì cánh cửa sắt kéo nặng nề đã bị mẹ kéo sầm lại, rầm một tiếng đinh tai nhức óc vang dội khắp con hẻm vắng.
Bên trong nhà, tiếng then cài bằng sắt kêu rổn rảng. Một then, hai then, rồi ba then. Kế đến là tiếng then gỗ lim nặng trịch hạ xuống khớp nối. Toàn bộ căn nhà ba gian chìm vào sự câm lặng tuyệt đối, chỉ có ánh đèn hắt qua các khe lá sách mờ mờ, run rẩy.
Tôi đứng trơ trọi ngoài thềm hẻm, gió đêm tháng Tư bắt đầu thổi rát mặt mang theo hơi nước ẩm ướt của một cơn dông đang kéo về từ phía sông Sài Gòn. Xung quanh tôi, những căn nhà lân cận của người Tiều, người Quảng vẫn sáng đèn, tiếng tivi phát tuồng kinh kịch rộn rã, tiếng cười đùa của lũ trẻ con hàng xóm chia nhau mấy cái bánh pía chay nhân dịp lễ Phật Đản. Cảnh tượng sinh hoạt bình dị ấy càng làm cho sự cách biệt của ngôi nhà tôi trở nên quái đản và cô độc.
Tôi thở hắt ra một hơi, cúi xuống nhặt chùm chìa khóa xe máy trên bậc thềm. Dù đã quen với việc bị đuổi ra khỏi nhà vào đúng chín giờ tối mỗi khi đến kỳ rằm tháng Tư, nhưng thái độ hung tợn và vết lằn đỏ rỉ nước xanh trên cổ mẹ tối nay như một cái gai cắm sâu vào tâm trí tôi, cào xé từng chút bình yên sót lại.
Tôi dựng chân chống chiếc xe máy cà tàng, nhưng chân tôi không bước lên xe.
Một sự thôi thúc kỳ quái khiến tôi bước ngược lại, ghé sát mắt vào khe hở nhỏ xíu giữa hai cánh cửa gỗ lá sách của phòng mẹ ở gian cuối, nơi tiếp giáp với bờ tường hông chạy dài theo con hẻm. Vách tường này đã nứt nẻ từ lâu, có một kẽ hở bằng ngón tay trỏ bị mạng nhện che lấp, người ngoài nhìn vào sẽ không thấy được bên trong nếu không áp sát mặt.
Tôi nín thở, hạ thấp người, ghé mắt nhìn qua khe nứt.
Bên trong phòng ngủ của mẹ không bật đèn điện, chỉ có một ngọn đèn dầu hỏa đỏ quạch đặt ở góc bàn trang điểm cũ. Mẹ tôi đang ngồi xếp bằng ngay giữa chiếc chiếu cói trải trên sàn gạch tàu, quay lưng lại với hướng cửa sổ.
Mẹ đã cởi bỏ chiếc áo bà ba xám.
Toàn bộ phần lưng trần của mẹ lộ ra, gầy guộc với từng dẻ sườn nhô lên sắc nhọn. Nhưng điều làm tim tôi như ngừng đập, máu huyết trong người đông cứng lại thành băng, chính là hành động của mẹ lúc này.
Mẹ đang dùng hai tay cầm chiếc kéo cắt vải bằng thép to bản, từ từ rạch từng đường chỉ khâu thô thiển quanh cổ mình.
Từng sợi chỉ đen ngập trong máu bầm bị cắt đứt, phát ra tiếng "phựt, phựt" ghê rợn giữa màn đêm tĩnh mịch. Khi sợi chỉ cuối cùng đứt lìa, cái đầu của mẹ bắt đầu lắc lư sang hai bên một cách lỏng lẻo. Lớp da thịt ở cuống họng mẹ nứt toác ra, không có máu đỏ tươi trào ra như người bình thường bị cắt cổ, mà chỉ có một dòng chất lỏng màu đen sệt như dầu luyn rỉ xuống bờ vai gầy guộc.
Từ trong vết nứt sâu hoắm nơi cổ mẹ, một thứ ánh sáng lân tinh chập chờn màu xanh pha lẫn sắc đỏ nhớp nháp bắt đầu bừng sáng le lói.
Tôi há hốc mồm, hai tay bám chặt vào bờ tường vôi mục nát để khỏi ngã quỵ xuống đất. Cổ họng tôi nghẹn ứ, không thể phát ra bất kỳ một tiếng kêu cứu nào. Toàn bộ tri giác của tôi bị đông cứng trong một cơn hoảng loạn tột cùng.
Chiếc đầu của mẹ từ từ nghiêng hẳn sang một bên, rồi bằng một chuyển động chậm rãi đến ma quái, nó nhấc bổng lên khỏi khớp cổ.
Cái đầu bay lên.
Nó lơ lửng giữa không trung căn phòng chật hẹp, cách thân xác đang ngồi bất động trên chiếu cói chừng nửa thước. Kèm theo cái đầu tóc tai rũ rượi ấy là chùm nội tạng nhầy nhụa gồm khí quản, tim, phổi và một búi ruột dài lòng thòng thắt nút, tất cả đều bị rút ngược ra từ lồng ngực qua vết cắt ở cổ, phát ra thứ ánh sáng xanh đỏ nhờ nhờ như ma trơi nơi bãi tha ma. Chùm ruột ấy đung đưa trong không khí, những giọt dịch nhầy rơi lã chã xuống mặt chiếu cói, bốc lên làn khói mỏng mang mùi tanh tưởi nồng nặc đến nghẹt thở.
Chiếc đầu xoay chầm chậm một vòng một trăm tám mươi độ trên không trung, mặt hướng thẳng về phía khe nứt nơi tôi đang đứng nấp.
Mắt mẹ mở trừng trừng, con ngươi đỏ quạch đảo liên hồi. Chiếc lưỡi dài tím tái thè ra khỏi khóe miệng đầy nước dãi, phát ra những tiếng rít the thé, đứt quãng như tiếng một con thú săn mồi đang đói khát.
Tôi ngã ngửa ra sau, mông đập mạnh xuống nền đất ẩm của con hẻm.
Đúng lúc đó, đồng hồ Con Gà trong gian nhà chính gõ vang chín tiếng giòn giã.
Chín giờ tối. Giờ giới nghiêm bắt đầu.
Bên trong căn buồng kín, tiếng phần phật của da thịt xé gió vang lên, theo sau đó là tiếng những chùm nội tạng cọ quẹt trườn bò trên mặt trần nhà bằng gỗ lim. Thứ quái vật đội lốt mẹ tôi đang tìm đường thoát ra màn đêm Sài Gòn, ngay trước thềm ngày đại lễ.