MA TRÀNH HỔ XÁM THẠCH THÀNH - Chương 13: Chuyện Người Mất Tích Từ Năm Xưa

Chiều ngày bảy tháng mười hai, trời âm u không mưa nhưng lạnh thấm qua nhiều lớp áo. Hà Văn Thao chống gậy đi qua sân đình, men theo con đường đất giữa…

Nội dung chương

Chiều ngày bảy tháng mười hai, trời âm u không mưa nhưng lạnh thấm qua nhiều lớp áo. Hà Văn Thao chống gậy đi qua sân đình, men theo con đường đất giữa bản Bưa tới nhà cụ Từ Văn Kính ở cuối xóm. Cụ Kính là thầy cúng già nhất vùng này, năm nay đã bảy mươi mốt tuổi, sống một mình trong căn nhà sàn nhỏ lợp lá cọ. Sân trước trồng mấy luống thuốc nam và một cây khế già cành lá xum xuê dù mùa đông đã làm lá rụng đi quá nửa. Dân bản kính trọng cụ không chỉ vì cụ biết cúng lễ, mà còn vì cụ nhớ được nhiều chuyện xưa của vùng núi Thạch Thành này hơn bất cứ ai còn sống.

Thao tới nơi thì cụ Kính đang ngồi bên bếp lửa, tay lật một cuốn sách cúng cũ bìa đã sờn, mắt nheo lại vì ánh sáng yếu. Thấy Thao vào, cụ đặt sách xuống, mời ông ngồi bên bếp, rót chén trà nóng từ chiếc ấm đất để trên tro ấm. Hơi trà bốc lên thơm mùi gừng già, làm căn nhà nhỏ ấm lên đôi chút giữa buổi chiều đông lạnh giá.

- Ông Thao sang chơi hay có việc gì cần hỏi tôi, cụ Kính hỏi, giọng cụ chậm rãi, khàn nhẹ vì tuổi già.

Thao cầm chén trà bằng cả hai tay cho ấm, tay phải của ông vẫn run nhẹ làm mặt trà sóng sánh. Ông không vòng vo, nói thẳng điều mình đã giữ trong lòng nhiều ngày nay.

- Tôi sang hỏi cụ chuyện những năm hổ dữ hoành hành trước đây ở vùng mình. Cụ nhớ được từ năm nào, có bao nhiêu người mất tích trong rừng vì hổ, cụ kể lại cho tôi nghe với. Tôi đang lo việc bẫy hổ cho bản, càng xem dấu càng thấy con hổ xám này không phải chuyện một mùa đông năm nay, mà là chuyện đã kéo dài nhiều năm rồi.

Cụ Kính nghe xong, im lặng một lúc lâu, mắt nhìn vào bếp lửa đang cháy đỏ. Cụ đứng dậy, đi tới chiếc rương gỗ ở góc nhà, lấy ra một bó thẻ tre cũ và một cuốn sổ giấy dó đã ngả vàng, đặt lên bàn trước mặt Thao. Cụ nói rằng những việc cúng giỗ, ma chay, người mất tích trong vùng qua các năm. Cụ đều có ghi chép ít nhiều theo trí nhớ và lời kể của các gia đình, dù không đầy đủ và chưa bao giờ cụ ngồi đối chiếu chúng lại với nhau thành một danh sách hẳn hoi.

- Từ năm một nghìn chín trăm mười sáu tới nay, cụ Kính bắt đầu kể, giọng cụ trầm xuống, vùng mình năm nào cũng có chuyện hổ dữ, nhưng không phải năm nào cũng có người mất. Năm mười sáu, ông chăn trâu Đinh Văn Cừu lên rừng chăn trâu ở phía khe núi, trâu về mà người không về, cả bản đi tìm chỉ thấy chiếc áo rách vướng trên bụi gai và vệt máu đã khô trên đá. Năm ấy là năm đầu tiên tôi nhớ rõ có người mất vì hổ ở vùng này, và cũng là năm người ta bắt đầu đồn rằng trên dãy núi phía tây có một con hổ lớn khác thường về ở.

Cụ kể tiếp, năm một nghìn chín trăm mười tám có hai anh em đốn củi vào rừng chặt củi thuê, đi từ sáng sớm mà đến tối không thấy về. Người nhà và dân bản đốt đuốc đi tìm suốt hai đêm, chỉ tìm thấy bó củi chặt dở và hai đôi dép rách ở ven suối, ngoài ra không còn gì nữa. Hai anh em ấy họ Bùi, người anh tên Sâm, người em tên Sác, đều còn trẻ và khỏe mạnh, quen rừng như quen sân nhà mình, vậy mà cũng không thoát được. Thao nghe tới đây, bàn tay cầm chén trà của ông siết chặt lại, vì ông chợt nhận ra những cái tên này ông đã từng nghe loáng thoáng trong những năm ấy, nhưng rồi đời sống bận rộn và thời gian qua đi đã làm ông quên bẵng mất.

- Năm mười chín, cụ kể tiếp, bà gánh củi Vi Thị Ẻn mất tích trên đường gánh củi qua bìa rừng. Bà ấy góa chồng, sống với con cháu ở xóm dưới, ngày nào cũng gánh củi ra chợ bán lấy tiền mua gạo. Hôm ấy bà đi rồi không về nữa, người ta tìm thấy gánh củi đổ ở giữa đường mòn, củi vương vãi khắp nơi, còn người thì mất hút như tan vào rừng sâu. Con cháu bà ấy sau này dọn đi bản khác sinh sống, nên ở bản mình bây giờ ít ai còn nhắc tới tên bà ấy nữa, nếu không hỏi kỹ thì dễ quên lắm.

Thao ngồi nghe, lòng ông càng lúc càng nặng. Cụ Kính kể tới năm một nghìn chín trăm hai mươi, cậu chăn bò Hà Văn Tí, mới mười mấy tuổi, chăn bò ở triền đồi phía tây thì mất tích. Cậu bé ấy cùng họ Hà xa với nhà Thao, tính tình hiền lành, hay cười. Dân bản tìm thấy đàn bò đứng tụ lại ở bìa rừng, con nào cũng hoảng sợ, còn cậu bé thì không thấy đâu, chỉ còn chiếc mũ rách rơi ở vệ cỏ. Rồi năm một nghìn chín trăm hai mươi mốt, người đi buôn muối Lê Văn Khâm qua rừng cũng mất tích, hàng muối đổ tung tóe ở ven đường, người và ngựa đều không tìm thấy nguyên vẹn. Cụ Kính kể tới đó thì dừng lại, nhìn Thao, vì cả hai người đều biết câu chuyện tiếp theo thuộc về chính gia đình họ Hà.

- Còn năm hai mươi hai, cụ nói khẽ, là con Lụa nhà ông. Chuyện ấy thì ông bà rõ hơn tôi. Tôi chỉ ghi vào sổ là tháng ba năm ấy, cháu Lụa lên rừng hái củi rồi mất tích, tìm thấy gùi và khăn ở ven suối, ngoài ra không còn dấu vết gì. Từ năm mười sáu tới năm hai mươi hai, tính ra cũng đã nhiều người mất vì hổ ở vùng mình rồi, nhưng các gia đình mỗi nhà nhớ một chuyện. Các năm lại cách nhau, chưa ai ngồi lại đối chiếu thành một danh sách chung để xem rốt cuộc là bao nhiêu người, và những người ấy có liên quan gì tới con hổ xám bây giờ hay không.

Thao đặt chén trà xuống bàn, tay ông run rõ hơn lúc mới vào nhà. Ông hỏi cụ Kính rằng những người mất tích ấy, theo lệ xưa của thầy cúng và thợ săn trong vùng, hồn của họ sẽ ra sao nếu chết oan trong rừng vì hổ ăn thịt mà xác không tìm thấy để chôn cất tử tế. Cụ Kính im lặng rất lâu trước câu hỏi ấy. Cụ nhìn ra cửa sổ, nơi sương chiều đang xuống dần trên sân nhà và cây khế già, rồi cụ nói chậm rãi rằng đó là điều cụ đã nghĩ tới nhiều lần trong những năm qua. Nhưng chưa dám nói chắc với ai, vì nói về hồn người đã khuất là việc hệ trọng, không thể nói bừa khi chưa có đủ căn cứ rõ ràng.

- Lệ ma trành người xưa kể thì ông cũng biết rồi, cụ nói. Người bị hổ ăn thịt, chết oan chưa tận số, hồn không siêu thoát được, bị buộc theo hổ mà dẫn đường cho nó. Tôi nghe các thầy đời trước truyền lại như thế. Nhưng nghe truyền lại là một chuyện, còn khẳng định rằng những người mất tích ở vùng mình đang theo con hổ xám bây giờ lại là chuyện khác hẳn. Muốn nói chắc, phải có nhiều căn cứ khớp nhau, không thể chỉ dựa vào một lời đồn hay một giấc mơ của ai đó được.

Thao gật đầu, ông hiểu sự thận trọng của cụ Kính và ông cũng tự dặn lòng mình như thế từ ngày thấy bóng người không bóng đổ trên Gò Trành. Ông không ép cụ phải khẳng định điều gì trong buổi chiều hôm nay. Ông chỉ xin cụ cho ông ghi lại những cái tên và năm tháng mà cụ vừa kể, để ông mang về đối chiếu với những gì ông đã xem được ngoài bìa rừng và trong những lần hổ xuất hiện gần đây. Cụ Kính đồng ý, đọc lại từng tên, từng năm cho Thao ghi vào cuốn sổ tay của ông. Nét chữ già của hai người đàn ông lớn tuổi chụm lại bên bếp lửa trong căn nhà nhỏ, giữa lúc ngoài trời sương đông đang xuống trắng xóa cả sân và đường làng.

Khi Thao ra về, trời đã gần tối, gió lạnh thổi mạnh qua hàng tre cuối xóm làm lá khô xào xạc dưới chân. Cụ Kính tiễn ông ra tới cổng, dặn ông một câu mà Thao ghi nhớ rất lâu sau đó.

- Ông Thao, việc người mất tích từ năm xưa tới nay, ông cứ ghi chép cho đầy đủ, đối chiếu cho kỹ càng. Có những sự thật nằm rời rạc nhiều năm, mỗi người giữ một mảnh, chỉ khi ghép đủ các mảnh lại với nhau thì mới thấy được toàn bộ hình thù của nó. Ông đừng vội kết luận, nhưng cũng đừng bỏ qua mảnh nào, dù là mảnh của người đã bị bản mình gần như quên lãng.

Thao cúi đầu cảm ơn cụ, chống gậy đi về nhà trong bóng chiều tối dần rất nhanh của mùa đông. Trong túi áo ông, cuốn sổ tay ghi thêm mấy cái tên và mấy năm tháng cũ nặng hơn thường ngày rất nhiều. Như thể nó đang mang theo số phận của những con người đã mất tích trong rừng sâu Thạch Thành suốt gần mười năm qua mà chưa ai từng ngồi lại đếm cho trọn vẹn một lần.

Về tới nhà, Thao kể sơ lại cho bà Mến nghe những cái tên cụ Kính vừa nhắc, không giấu vợ điều gì trong buổi chiều hôm ấy. Bà Mến nghe tới tên những người mất tích qua các năm, mặt bà lặng đi, tay bà dừng lại trên mâm cơm đang dọn dở. Bà nói khẽ rằng hóa ra bao nhiêu năm nay, không chỉ nhà mình chịu nỗi đau mất người thân vào rừng sâu. Mà còn nhiều nhà khác trong vùng cũng chịu cảnh tương tự, chỉ là mỗi nhà đau một mình, không ai nói với ai thành lời cho trọn vẹn. Thao gật đầu, ăn cơm trong im lặng, lòng ông nghĩ mãi về những năm tháng rời rạc mà cụ Kính vừa kể. Từ năm mười sáu xa xôi tới năm hai mươi hai đau đớn của chính nhà mình, như những hạt châu rời rạc chưa ai xâu lại thành chuỗi.

Chương khác

Xem thêm