NGŨ THÔNG THẦN MIẾU HOANG BẾN ĐÒ - Chương 21: Ra Miếu Lúc Sáng Sớm
Sáng sớm ngày mười lăm tháng Chín, trời còn mờ sương, Trần Huyền Cơ đã rời nhà Bảy Đò một mình. Ông không đánh thức Bảy dậy theo như lời hẹn tối qua nữa.…
Nội dung chương
Sáng sớm ngày mười lăm tháng Chín, trời còn mờ sương, Trần Huyền Cơ đã rời nhà Bảy Đò một mình.
Ông không đánh thức Bảy dậy theo như lời hẹn tối qua nữa. Ông nghĩ người lái đò đã mệt suốt nhiều ngày vì chuyện của mình. Phần đường ra rặng tre, ông đã thuộc lối từ những lần đứng nhìn từ xa. Ông chỉ cần đi một mình trong lúc trời còn vắng, để đầu óc được yên mà xem xét cho kỹ.
Trời tháng Chín ở thị trấn Bến Đò sáng rất chậm. Sương sông phủ trắng mặt bến, phủ cả những mái nhà thấp ven phố. Tiếng gà gáy vọng từ nhiều phía, lúc gần lúc xa. Tiếng mái chèo khua nước đầu tiên trong ngày nghe rõ mồn một trong hơi sương lạnh.
Ông đi dọc con đường đất ven sông, tay cầm cây gậy quen thuộc, bước chân chậm và đều. Áo dài của ông thấm hơi sương, vạt áo nặng dần theo từng quãng đường. Ông không vội. Người đi xem xét một nơi bỏ hoang lâu năm cần nhất là sự thong thả và đôi mắt mở rộng.
Bến đò cũ hiện ra trước mặt ông sau một khúc quanh quen thuộc. Những cọc gỗ đóng xuống mé nước đen sẫm vì ngâm lâu năm. Mấy chiếc thuyền nhỏ buộc dây nằm im trên mặt nước xám. Không có ai ở bến vào giờ này. Chỉ có tiếng nước vỗ rất khẽ vào mạn thuyền và tiếng tre cọ nhau trên cao.
Rặng tre đứng ngay sau bến cũ, dày và cao, lá còn ướt sương đêm. Thân tre ken sát nhau, nhiều cây đã ngả màu vàng úa ở phần gốc. Lối mòn vào sau rặng tre hẹp tới mức chỉ vừa một người lách qua. Ông đứng lại ở đầu lối mòn một lúc lâu, nhìn cho quen mắt rồi mới bước vào.
Đi qua rặng tre, không khí đổi hẳn trong chớp mắt. Ánh sáng mờ đi vì tán tre và dây leo che kín trên đầu. Hơi đất ẩm xộc lên lạnh và ngai ngái mùi lá mục lâu năm. Tiếng gà gáy ngoài phố bỗng xa hẳn, như vọng qua một lớp vách dày. Ông dừng chân, lắng nghe một lúc, rồi đi tiếp từng bước một.
Ngôi miếu hoang hiện ra ở cuối lối mòn, nhỏ hơn nhiều so với hình dung của ông trong đêm qua. Mái ngói cũ sụp một góc, rêu phủ xanh đen thành từng mảng dày. Tường gạch thấp, nhiều chỗ vữa đã bong tróc để lộ gạch đỏ sẫm bên trong. Cửa miếu bằng gỗ đã mục, khép hờ, không khóa, cũng không cài then.
Ông không bước tới cửa ngay. Ông đứng cách ngôi miếu chừng mười bước chân, quan sát toàn bộ phía ngoài trước. Đó là thói quen nghề nghiệp giữ ông an toàn suốt mấy chục năm hành nghề. Nhìn từ ngoài vào bao giờ cũng cho người ta một cái nhìn tỉnh táo hơn là vội bước vào trong.
Dây leo phủ kín gần như toàn bộ mặt ngoài của ngôi miếu. Những thân leo to bằng cổ tay người lớn quấn chặt quanh cột và xà nhà. Lá leo xếp chồng lên nhau nhiều lớp, che kín cả phần tường phía trái. Có chỗ dây leo buông thõng từ mái xuống tận mặt đất, đung đưa rất nhẹ dù không có gió.
Ông đi vòng chậm quanh ngôi miếu, giữ khoảng cách đều đặn, mắt không rời từng chi tiết nhỏ. Phía sau miếu cũng bị dây leo và cỏ dại bít kín, cao tới ngang thắt lưng người. Chuông gió hay khánh đá như ở các miếu làng khác đều không thấy ở đây. Ngôi miếu này lặng lẽ tới mức như chưa từng có người hương khói tử tế bao giờ.
Rồi ông quay lại phía trước và dừng hẳn bước chân. Bậc thềm đá trước cửa miếu thu hút toàn bộ sự chú ý của ông. Ba bậc đá cũ phủ rêu ở hai bên mép, trơn và thâm đen vì ẩm lâu năm. Riêng phần giữa bậc thềm lại sạch rêu một cách bất thường, như có người qua lại thường xuyên.
Ông quỳ xuống gần bậc thềm, chống gậy, nhìn sát vào mặt đá trong ánh sáng sớm. Trên bậc đá thứ hai, ông thấy rõ một dấu chân người còn mới nguyên. Dấu chân in trên lớp bụi và rêu mỏng, gót và mũi đều rõ nét. Cạnh đó còn thêm nửa dấu chân nữa, hướng đi thẳng vào phía cửa miếu.
Ông đưa mắt nhìn kỹ hơn quanh bậc thềm và lối mòn trước cửa. Đất ẩm đêm qua còn giữ lại thêm vài dấu chân mờ khác gần đó. Những dấu ấy không cũ, vì rìa dấu còn sắc, chưa bị nước sương làm nhòe đi. Người để lại những dấu chân này đã tới đây rất gần đây, có thể chỉ trong vài đêm trở lại.
Ông đứng dậy, lòng chùng xuống vì một suy nghĩ rõ ràng vừa thành hình. Một ngôi miếu bị cả vùng tránh né mấy chục năm không thể tự có dấu chân mới. Bát hương lạnh tanh trong lời kể của cụ Lan là chuyện của nhiều năm trước. Còn bậc thềm này đang kể một câu chuyện hoàn toàn khác, một câu chuyện của hiện tại.
Ông bước lên bậc thềm thứ nhất, thật chậm, rồi dừng lại ngay trước cửa miếu. Ông chưa đẩy cửa vào trong vội. Ông ghé mắt nhìn qua khe cửa gỗ đã mục và hẹp. Bên trong tối om, chỉ thấy lờ mờ một khoảng nền gạch và hơi lạnh phả ra khe cửa.
Ngay trên bậc thềm cao nhất, sát chân cửa, ông nhìn thấy chiếc bát hương cũ của ngôi miếu. Bát hương bằng đá, miệng bát đã sứt một miếng nhỏ, thân bát bám đầy bụi và mạng nhện cũ. Lòng bát còn cắm mấy chân hương đã cháy hết từ lâu, đen và cong queo. Thoạt nhìn, bát hương ấy đúng là bát hương của một nơi bỏ hoang nhiều năm.
Nhưng ông cúi xuống nhìn sát hơn và hơi thở chậm lại ngay. Trên mặt tro trong lòng bát, có một lớp tro hương mỏng màu xám nhạt phủ ở trên cùng. Lớp tro ấy khác hẳn lớp tro cũ xám đen đã nén chặt phía dưới. Nó còn xốp, còn nhẹ, và chưa kịp ngả sang màu của tro để lâu ngày.
Ông đưa tay ra gần miệng bát nhưng không chạm vào mặt tro. Ông chỉ để hơi ấm của bàn tay lướt qua phía trên để cảm nhận độ xốp. Lớp tro mới này là tro của nén hương mới cháy trong thời gian rất gần. Có người đã thắp hương ở ngôi miếu này, ngay tại bát hương cũ này, cách đây không lâu.
Ông ngồi xuống bậc thềm, đặt cây gậy ngang qua đầu gối, nhìn chiếc bát hương rất lâu. Hai chứng cứ của buổi sáng nay xếp cạnh nhau rõ ràng tới mức không cần suy đoán thêm. Dấu chân người còn mới trên bậc thềm đá. Lớp tro hương chưa kịp ngả màu trong bát hương cũ. Cả hai cùng nói một điều duy nhất, có người mới tới khấn ở ngôi miếu hoang này.
Ông tự nhắc mình giữ đúng mức của chứng cứ như mọi lần trước. Dấu chân và tro hương cho ông biết có người đã tới đây gần đây. Chúng chưa cho ông biết người ấy là ai, tới vào đêm nào, khấn xin điều gì. Ông không lấp những khoảng chưa biết ấy bằng suy đoán, dù trong lòng hướng nghi đã rất rõ.
Ông nhìn lại dấu chân trên bậc thềm và ước lượng trong đầu. Đó là dấu chân đàn ông trưởng thành, bước đi vào và đi ra đều dứt khoát, không ngập ngừng. Người này tới miếu với chủ đích rõ ràng, không phải kẻ tò mò đi lạc.
Mặt trời lúc này đã lên cao hơn sau rặng tre. Ánh nắng lọt qua kẽ lá, rọi thành vệt sáng mỏng trên bậc thềm. Trong vệt sáng ấy, dấu chân mới và lớp tro mới hiện ra càng rõ hơn.
Ông nghĩ tới lời kể của cụ Tư Lan về hai người từng cầu tài đời trước. Ông nghĩ tới chuyến đò khuya của Bảy trong đêm giữa tháng Tám vừa qua. Ông nghĩ tới lời thừa nhận một phần của Lượng vào sáng hôm qua ở nhà Bảy. Ba mảnh chuyện ấy giờ đây đã có thêm một điểm tựa bằng đá và tro ngay trước mắt ông.
Ông đứng dậy, phủi nhẹ lớp bụi bám ở đầu gối áo dài. Ông nhìn cánh cửa gỗ mục đang khép hờ trước mặt mình hồi lâu. Sau cánh cửa ấy là khoảng tối ông chưa từng nhìn thấy trong gần ba tuần qua. Ông biết mình sẽ phải bước qua cánh cửa ấy, nhưng không phải trong buổi sáng hôm nay.
Ông tự đặt ra cho mình một nguyên tắc rất rõ trước khi quay về. Hôm nay ông chỉ xem xét phía ngoài ngôi miếu và ghi nhận những gì phía ngoài cho thấy. Ngày mai, giữa ban ngày, khi nắng lên cao và đầu óc tỉnh táo nhất, ông mới vào trong. Vào một nơi như thế này cần sự chuẩn bị, không cần sự liều lĩnh.
Ông quay lưng đi ra lối mòn, bước chân chậm hơn lúc đi vào. Ra khỏi rặng tre, tiếng gà gáy và tiếng người ngoài bến vọng lại rõ ràng như cũ. Ánh sáng buổi sáng phủ lên mặt sông một màu vàng nhạt rất hiền. Ông đứng ở bến cũ một lúc, nhìn mặt nước, để hơi thở trở lại bình thường.
Bảy đã thức dậy và đang buộc lại dây thuyền ở cầu ván. Thấy ông từ phía rặng tre đi ra, anh đứng thẳng dậy, nét mặt lộ rõ vẻ lo lắng.
- Ông ra miếu về rồi đấy à. Ông đi từ lúc nào mà tôi không hay biết gì thế ông.
- Tôi đi từ lúc trời còn mờ sương anh ạ. Tôi không muốn làm phiền giấc ngủ của anh thêm nữa.
- Thế ngoài miếu có gì lạ không ông. Ông có vào hẳn trong miếu chưa ông.
- Tôi chưa vào trong đâu anh. Hôm nay tôi chỉ đứng ngoài xem xét kỹ phía ngoài ngôi miếu thôi.
- Ông xem xét ngoài ấy mà lâu thế cơ à. Ông tìm thấy điều gì ngoài đó rồi ông.
- Tôi thấy hai điều rất rõ anh ạ. Trên bậc thềm có dấu chân người còn mới, trong bát hương có lớp tro mới.
- Dấu chân mới và tro mới thật hả ông. Thế là gần đây vẫn có người tới ngôi miếu hoang ấy à ông.
- Đúng thế anh ạ. Có người đã tới thắp hương ở đó trong thời gian rất gần đây thôi.
Ông nói tới đó rồi dừng lại, không nói thêm về hướng nghi trong lòng mình. Bảy cũng không hỏi dồn thêm, chỉ lặng lẽ nhìn về phía rặng tre một lúc lâu. Hai người đứng yên ở cầu ván giữa buổi sáng đang lên, cùng nhìn về một hướng mà không ai nói thành lời.
Ông quay về nhà Bảy, ngồi xuống bên chén trà nóng anh vừa rót cho mình. Ông ghi nhớ lại toàn bộ buổi sáng nay theo đúng thứ tự mình đã đi và đã thấy. Dây leo phủ kín mặt ngoài ngôi miếu. Dấu chân người còn mới in rõ trên bậc thềm đá. Lớp tro hương chưa kịp ngả màu nằm trên cùng trong bát hương cũ.
Ông tự nói với mình kết luận gọn nhất của buổi sáng nay trước khi ăn miếng cơm đầu ngày. Ngôi miếu hoang này không hoang vắng như cả vùng vẫn tưởng suốt mấy chục năm qua. Có người đã quay lại với nó, rất gần đây, và người ấy đã thắp hương khấn vái trong lặng lẽ. Ngày mai, ông sẽ bước qua cánh cửa gỗ mục ấy giữa ban ngày, để nhìn tận mắt những gì đang chờ mình ở phía trong.