NGŨ THÔNG THẦN MIẾU HOANG BẾN ĐÒ - Chương 22: Năm Pho Tượng Phủ Bụi
Sáng ngày mười sáu tháng Chín, gần mười giờ trưa, nắng đã lên cao trên rặng tre ven bến đò cũ. Trần Huyền Cơ đứng trước ngôi miếu hoang, hít một hơi dài…
Nội dung chương
Sáng ngày mười sáu tháng Chín, gần mười giờ trưa, nắng đã lên cao trên rặng tre ven bến đò cũ.
Trần Huyền Cơ đứng trước ngôi miếu hoang, hít một hơi dài rồi mới đưa tay đẩy cánh cửa gỗ mục. Ông chọn đúng giờ nắng mạnh nhất trong ngày để vào nơi này. Ban ngày không làm một nơi như thế này hiền đi, nhưng nó cho đôi mắt người ta nhìn rõ mọi thứ.
Cánh cửa gỗ kêu lên một tiếng khô khốc rồi mở ra chậm chạp trên bản lề đã rỉ. Bụi từ mép cửa rơi xuống thành một màn mỏng trong vệt nắng đầu tiên lọt vào. Ông đứng yên ở ngưỡng cửa một lúc lâu, chờ bụi lắng xuống và mắt quen dần với khoảng tối bên trong.
Không khí trong miếu lạnh hơn hẳn bên ngoài dù đang giữa ban ngày. Hơi lạnh ấy không phải hơi lạnh của tường gạch ẩm thông thường mà ông quen thuộc. Nó phả ra đều đặn từ phía sâu trong miếu, mang theo mùi đất nung cũ và mùi tro hương đã nguội từ lâu. Ông bước vào một bước, rồi dừng lại, rồi mới bước tiếp bước thứ hai.
Nền miếu lát gạch cũ, nhiều viên đã nứt và kênh lên vì rễ cây chui bên dưới. Giữa nền còn sót lại vài vệt tro giấy và mấy mẩu vải đỏ đã bạc màu vì ẩm. Tường trong cũng bong vữa từng mảng lớn, để lộ những đường nứt chạy dài từ mái xuống gần mặt đất. Mạng nhện giăng kín các góc cao, rung rất nhẹ theo hơi thở của người vừa bước vào.
Ông đi chậm dọc theo phía tường bên trái, mắt quan sát từng khoảng trống trong miếu. Ngôi miếu nhỏ, chỉ có một gian thờ duy nhất ở phía trong cùng. Hai bên gian thờ trống trơn, không bàn ghế, không hòm tủ, không dấu vết sinh hoạt nào. Nơi này chỉ còn lại đúng một công dụng duy nhất từ ngày dựng lên tới nay, là nơi đặt bệ thờ.
Bệ thờ bằng gạch xây ở phía trong cùng hiện dần ra trong ánh sáng lờ mờ. Bệ cao tới ngang thắt lưng người lớn, mặt bệ phủ một lớp bụi dày đều khắp. Trên bệ còn một chiếc đài nhỏ đã vỡ miệng và hai chân đèn bằng đồng xỉn đen. Mọi vật trên bệ đều mang dáng vẻ của một nơi bị bỏ quên mấy chục năm không ai chạm tới.
Rồi ông nhìn thấy những pho tượng và bước chân ông dừng hẳn lại giữa nền gạch. Trên bệ thờ, ngay ở vị trí trung tâm, có đúng năm pho tượng đất nung ngồi thành một hàng ngang. Ông đếm chậm rãi một lần, rồi đếm lại lần thứ hai để chắc chắn với chính mình. Đúng năm pho, không hơn, không kém, không một khoảng trống nào gợi ý về một pho nữa từng ở đó.
Năm pho tượng cao chừng hai gang tay người lớn, dáng ngồi xếp bằng trên bệ nhỏ riêng của từng pho. Đất nung đã ngả màu nâu sẫm, nhiều chỗ sứt mẻ nhỏ ở vai và ở mép áo tượng. Khuôn mặt tượng tạc thô, nét đục đơn giản, miệng ngậm kín, hai tay đặt ngay ngắn trên đầu gối. Nhìn thoáng qua trong ánh sáng mờ, năm pho tượng giống như năm người đang ngồi chờ đợi một điều gì đó từ rất lâu rồi.
Ông bước tới gần bệ thờ hơn, giữ khoảng cách chừng hai bước chân rồi dừng lại. Lớp bụi phủ trên vai và trên đầu các pho tượng dày tới mức thành một lớp áo xám mềm. Bụi trên tượng không hề bị xáo động, không một vết tay, không một đường lau chùi nào gần đây. Nếu chỉ nhìn lớp bụi ấy, người ta sẽ tin ngay rằng không ai chạm vào những pho tượng này suốt nhiều năm.
Nhưng ông cúi người xuống thấp hơn và nhìn thẳng vào khuôn mặt của pho tượng đầu tiên. Đôi mắt của pho tượng ấy làm ông lạnh cả sống lưng giữa ban ngày nắng gắt. Trên hai hốc mắt đất nung thô ráp, có hai vết chu sa đỏ tươi được điểm ngay ngắn. Màu đỏ ấy còn tươi, còn ẩm vẻ mới điểm, nổi bật hẳn trên nền bụi xám và đất nâu sẫm quanh nó.
Ông lần lượt nhìn sang bốn pho tượng còn lại với một sự cẩn trọng tăng dần. Pho thứ hai cũng có hai vết chu sa đỏ tươi điểm trên đôi mắt. Pho thứ ba, pho thứ tư và pho thứ năm đều giống hệt như thế. Cả năm pho tượng đều phủ bụi dày khắp thân mình, riêng đôi mắt lại mang vết chu sa còn tươi nguyên.
Ông đứng thẳng dậy, lùi lại nửa bước, để cái nhìn của mình bao quát cả hàng tượng một lần nữa. Sự tương phản ấy là chứng cứ rõ ràng nhất mà ông từng thấy trong nghề của mình. Bụi dày nói về mấy chục năm bỏ hoang không người hương khói. Vết chu sa tươi trên mười con mắt tượng lại nói về một bàn tay rất gần đây.
Ông hiểu ngay ý nghĩa của việc điểm chu sa lên mắt tượng trong các lệ thờ tà xưa. Điểm mắt là việc làm để mở đường cho thứ trú ngụ trong tượng thức dậy và nhận lễ. Người làm việc ấy không làm qua loa cho có lệ như người thắp hương cầu may thường. Người ấy làm đúng bài bản cũ, đúng trình tự cũ, dù có thể chính người ấy cũng không hiểu hết bài bản ấy.
Ông nhớ lại toàn bộ những gì mình đã thấy từ ngày tới thị trấn Bến Đò này. Hắc khí đỏ rực quẩn trên mái nhà họ Phạm không tan trong gió sông. Dòng khí trong nhà họ Phạm bị hút liên tục về hướng rặng tre ven bến. Hai vết bầm hình bàn tay khổng lồ in trên hai cổ tay của Hoa cách nhau ít ngày. Giấc mơ nặng và tiếng nói mớ kéo dài trong những đêm liên tiếp của cô.
Đặt những pho tượng này vào giữa các mảnh chứng cứ ấy, ông thấy đường nối hiện ra rõ ràng hơn hẳn hôm qua. Dòng khí bị hút về phía rặng tre không hút vào khoảng đất trống hay vào thân tre. Nó hút thẳng vào gian thờ nhỏ này, vào bệ thờ này, vào hàng tượng đất nung này. Ông cảm nhận được điều ấy bằng chính hơi lạnh đang phả ra đều đặn quanh bệ.
Ông đưa mắt nhìn thật kỹ từng pho tượng một lần nữa để tìm thêm dấu vết khác. Trên thân tượng không có chữ khắc, không có phù vẽ, không có dây buộc hay vật lạ nào. Dưới chân bệ thờ cũng không có mâm lễ hay bát đĩa nào còn sót lại gần đây. Người tới khấn đã dọn rất sạch những gì thuộc về phần lễ của mình sau khi xong việc.
Chỉ riêng vết chu sa trên mắt tượng là thứ người ấy không dọn đi được. Hoặc người ấy không nghĩ cần phải dọn đi vì tưởng không ai còn dám vào miếu này nữa. Dù là lý do nào, mười vết đỏ tươi trên năm khuôn mặt phủ bụi đã ở lại đây. Chúng ở lại như một lời khai lặng lẽ của chính ngôi miếu về những gì vừa xảy ra.
Ông ngồi xuống một viên gạch lành lặn gần bệ thờ, đặt cây gậy tựa vào đầu gối. Ông cần ngồi yên một lúc để kết luận của mình thành hình cho đúng mức của nó. Nghề của ông dạy ông rằng kết luận nói quá mức chứng cứ cũng nguy hiểm như kết luận nói thiếu. Đặc biệt là với một nơi và một việc hệ trọng như thế này.
Ông tự xếp lại mức của mình thành từng nấc rõ ràng trong đầu. Ở nấc thấp nhất, ông biết chắc năm pho tượng này mới được người ta điểm mắt bằng chu sa gần đây. Ở nấc tiếp theo, ông biết dòng tà khí rút sức Hoa hướng thẳng về ngôi miếu này không sai. Ở nấc cao hơn nữa, ông cần một từ xứng đáng cho vai trò của năm pho tượng trong đường dẫn ấy.
Từ ông chọn trong đầu lúc ấy là một cụm ông nói ra thành tiếng giữa gian thờ vắng. Năm pho tượng đất nung này rất có thể là vật chứa tà linh của ngôi miếu hoang. Ông nói rõ với chính mình rằng đây là một nghi ngờ có căn cứ, một nghi ngờ đứng trên nhiều chứng cứ thật. Ông chưa khẳng định trọn vẹn, vì khẳng định trọn vẹn cần thêm chứng cứ về cái giá và về người khấn.
Ông nhắc mình nhớ ranh giới ấy thật kỹ trước khi rời khỏi gian thờ này. Nghi ngờ có căn cứ cho ông quyền điều tra tiếp và quyền cảnh báo người trong cuộc. Nó chưa cho ông quyền kết tội ai, chưa cho ông quyền nói trọn điều gì với vợ chồng Lượng. Ông sẽ giữ đúng ranh giới ấy, như ông đã giữ suốt từ ngày đầu tới thị trấn này.
Ông đứng dậy, đi vòng qua phía sau bệ thờ để xem xét nốt phần còn lại. Phía sau bệ chỉ có tường gạch ẩm và một khoảng đất trống phủ đầy lá mục. Không có cửa sau, không có hốc giấu đồ, không có pho tượng nào khác ngoài năm pho trên bệ. Ông ghi nhớ sự trống trơn ấy như một chứng cứ riêng, chứng cứ về sự duy nhất của hàng tượng.
Trước khi ra khỏi miếu, ông quay lại nhìn hàng tượng một lần cuối trong vệt nắng trưa. Năm pho tượng vẫn ngồi yên như lúc ông bước vào, bụi vẫn dày, mắt vẫn đỏ tươi. Ông không chạm tay vào bất cứ pho tượng nào trong buổi vào miếu đầu tiên này. Chạm vào vật bị nghi là vật chứa tà linh khi chưa rõ cách hóa giải là việc làm dại dột nhất của người làm nghề.
Ông bước ra khỏi cửa miếu, khép hờ cánh cửa gỗ lại như lúc mình tới. Nắng trưa ngoài rặng tre chói chang tới mức ông phải nheo mắt một lúc mới quen. Bảy đang chờ ở cầu ván bến cũ, thấy ông ra thì đứng dậy đi tới đón ngay.
- Ông vào trong miếu ra rồi đấy à. Trong ấy có gì thế ông, ông nói tôi nghe với.
- Trong miếu có một bệ thờ anh ạ. Trên bệ thờ có đúng năm pho tượng đất nung ngồi thành một hàng.
- Năm pho tượng đất nung thật hả ông. Tượng cũ thế mà vẫn còn nguyên cả năm pho à ông.
- Còn nguyên cả năm pho anh ạ. Tượng phủ bụi dày khắp thân, riêng đôi mắt có vết chu sa còn tươi.
- Chu sa còn tươi trên mắt tượng bỏ hoang thì lạ quá ông nhỉ. Ai lại vào điểm mắt cho tượng cũ thế ông.
- Đấy chính là điều đáng nói nhất anh ạ. Có người mới làm việc ấy ở đây trong thời gian rất gần.
- Thế theo ông thì năm pho tượng ấy là thứ gì trong chuyện nhà họ Phạm hả ông.
- Tôi nghi ngờ có căn cứ rằng năm pho tượng ấy là vật chứa tà linh anh ạ. Tôi mới ở mức nghi ngờ ấy thôi.
Ông nói đúng mức ấy rồi dừng lại, không giải thích thêm về đường dẫn hay cái giá nào cả. Bảy gật đầu chậm rãi, nét mặt nghiêm lại, rồi lặng lẽ chèo đò đưa ông qua sông về làng bên. Ông cần qua chùa làng ở bên kia sông để hỏi thêm về tích xưa và cách người xưa đối đãi với những pho tượng như thế này.
Trên đò, ông nhìn mái miếu khuất dần sau nắng trưa mà lòng vẫn chưa yên. Năm pho tượng phủ bụi với mười vết chu sa đỏ tươi đã in sâu vào đầu ông. Ông biết mọi bước đi tiếp theo đều phải tính từ hàng tượng ấy mà ra.