RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 23: Đo Lại Toàn Bộ Quanh Hồ
Buổi đo bắt đầu lúc mười giờ sáng. Trời nắng nhẹ sau hai ngày mưa dầm. Mặt hồ loang loáng dưới nắng sớm. Thu Hằng đã tới văn phòng hiện trường từ bảy giờ…
Nội dung chương
Buổi đo bắt đầu lúc mười giờ sáng.
Trời nắng nhẹ sau hai ngày mưa dầm. Mặt hồ loang loáng dưới nắng sớm. Thu Hằng đã tới văn phòng hiện trường từ bảy giờ để sạc lại toàn bộ thiết bị và kiểm tra từng đầu cảm biến. Sáu trạm đo di động xếp thành hàng trên bàn. Mỗi trạm đều dán nhãn số thứ tự và vị trí dự kiến bằng băng keo giấy.
Khôi trải bản đồ hiện trạng lên mặt bàn. Tấm bản đồ in khổ lớn, mép giấy đã quăn sau nhiều lần cuộn mở. Anh dùng bút chì đánh dấu sáu điểm quanh hồ. Một điểm sát bờ phía giữa năm cột. Hai điểm ở hai đầu vòng xoay. Ba điểm còn lại nằm xa dần về các tuyến đường nhánh xung quanh.
- Nguyên tắc hôm nay là đo đồng bộ. Cùng một thời điểm. Cùng một thông số. Không trạm nào được lệch giờ ghi.
Thu Hằng gật đầu. Cô phân công hai kỹ thuật viên hỗ trợ đi theo từng nhóm trạm. Mỗi nhóm mang theo sổ ghi tay dự phòng, phòng khi thiết bị điện tử gặp trục trặc như những đêm trước. Khôi nhắc lại điều đó hai lần. Ghi tay nghe thì cổ điển. Nhưng giấy và bút chì không bao giờ bị nhiễu.
Việc lắp đặt kéo dài tới gần trưa. Trạm số một được cố định trên giá ba chân ngay sát lan can bờ hồ, đầu cảm biến hướng xuống mặt nước và xuống cả phía đáy. Trạm số hai và số ba đặt ở hai đầu vòng xoay nơi xe cộ qua lại đông nhất. Ba trạm còn lại được bố trí ở khoảng cách tăng dần, trạm xa nhất cách bờ hồ gần hai trăm mét theo đường chim bay.
Khôi đi bộ kiểm tra từng trạm một. Anh cúi xuống xem độ chắc của giá đỡ. Anh ngẩng lên nhìn hướng cảm biến. Anh gọi điện thoại nội bộ cho từng nhóm để xác nhận giờ hệ thống đã đồng bộ tới từng giây. Mọi thứ phải khớp nhau. Chỉ cần một trạm lệch năm phút, toàn bộ công sức đối chiếu sau này sẽ mất giá trị.
- Trạm bốn ổn chưa em?
- Ổn rồi anh. Tín hiệu về trung tâm đều. Ban ngày số liệu phẳng như mọi khi.
Đúng như dự đoán. Ban ngày không có gì bất thường. Sáu đường biểu đồ trên màn hình trung tâm chạy đều và phẳng lặng suốt buổi trưa và buổi chiều. Khôi biết phần việc thật sự chỉ bắt đầu khi trời tối hẳn và đồng hồ tiến về nửa đêm. Nhưng anh vẫn yêu cầu ghi đầy đủ số liệu ban ngày. Muốn chứng minh một hiện tượng chỉ xảy ra ban đêm, trước hết phải có đủ bằng chứng rằng ban ngày nó không hề tồn tại.
Trong lúc chờ trời tối, Khôi tranh thủ đối chiếu lại vị trí các trạm với bản vẽ gốc một lần nữa. Anh đo khoảng cách từ trạm số một tới tâm hồ trên bản đồ bằng thước tỷ lệ. Sai số cho phép rất nhỏ. Trạm trung tâm phải nằm trong vòng bán kính mà bản vẽ gốc đánh dấu quanh tọa độ khối kim loại. Nếu đặt lệch ra ngoài vòng đó, số liệu đêm nay sẽ không còn ý nghĩa so sánh nữa.
Khôi không thấy Thu Hằng tỏ ra sốt ruột trong lúc anh kiểm tra. Cô tự tay kiểm tra lại từng mối nối cáp ở trạm số một thêm một lượt. Cô thay mới hai đầu pin dự phòng dù pin cũ vẫn còn hơn nửa dung lượng. Cô nói làm đo đạc ban đêm sợ nhất là thiết bị chết giữa chừng đúng vào giờ quan trọng nhất. Lúc đó không có cơ hội làm lại. Phải chờ thêm một đêm nữa. Mà nhóm của họ thì không còn nhiều đêm để chờ.
Một kỹ thuật viên trẻ trong nhóm hỏi Khôi vì sao không đặt thêm trạm ngay trên mặt hồ bằng phao nổi. Khôi giải thích ngắn gọn. Phao nổi sẽ trôi theo gió và sóng, vị trí không cố định được tới mức cần thiết cho phép đo so sánh. Hơn nữa việc thả thiết bị xuống mặt hồ vào ban đêm cần thêm thủ tục an toàn lao động trên mặt nước. Anh không muốn một buổi đo số liệu lại biến thành một buổi xử lý thủ tục. Câu trả lời của anh làm cậu kỹ thuật viên gật gù rồi quay lại công việc ngay.
Khoảng năm giờ chiều, mây bắt đầu kéo về từ phía xa. Dự báo thời tiết buổi sáng nói đêm nay có khả năng mưa nhẹ. Khôi nhìn mây mà trong lòng vừa lo vừa mừng. Lo vì mưa sẽ làm việc trực đêm vất vả hơn và mặt đường quanh hồ lại trơn thêm một đêm nữa. Mừng vì nếu đêm nay có mưa, số liệu thu được sẽ có thêm một biến số quan trọng để so sánh với những đêm khô trước đó. Anh dặn các nhóm trạm chuẩn bị áo mưa và bọc chống nước cho toàn bộ thiết bị ghi.
Anh cũng gọi điện báo cho cán bộ giao thông trực khu vực về kế hoạch trực đo đêm nay của nhóm dự án. Anh nhờ phía giao thông lưu ý tăng cường quan sát vòng xoay sau mười một giờ đêm. Đó là việc anh rút kinh nghiệm từ hai vụ việc trước. Đo đạc là việc của nhóm anh. Nhưng an toàn của người đi đường trong lúc chờ kết luận mới là việc quan trọng hơn mọi biểu đồ.
Bữa tối, cả nhóm ăn vội ngay tại văn phòng. Cơm hộp nguội dần trong lúc mọi người thay nhau trực màn hình. Thu Hằng pha một ấm trà lớn. Không ai nói nhiều. Ai cũng hiểu đêm nay là đêm quyết định cho câu hỏi nguồn nhiễu nằm ở đâu.
Chín giờ tối, số liệu vẫn phẳng.
Mười giờ tối, vẫn phẳng.
Mười một giờ đêm, đường biểu đồ của trạm số một bắt đầu gợn nhẹ. Khôi ngồi thẳng dậy. Anh nhìn sang các trạm còn lại. Trạm số hai và số ba cũng gợn, nhưng chậm hơn và yếu hơn thấy rõ. Ba trạm ở xa nhất gần như chưa có biến động nào đáng kể.
- Tới rồi. Ghi mốc thời gian đi em.
Thu Hằng gõ bàn phím liên tục. Cô chụp lại màn hình theo từng khoảng năm phút. Cô đọc to các chỉ số chính để kỹ thuật viên ngồi cạnh ghi tay vào sổ dự phòng. Giọng cô đều và bình tĩnh. Nhưng Khôi thấy tay cô gõ nhanh hơn hẳn bình thường.
Càng gần nửa đêm, chênh lệch giữa các trạm càng rõ. Trạm số một sát bờ hồ dao động mạnh nhất, kim đo nhảy lên xuống liên tục theo từng đợt ngắn. Trạm ở hai đầu vòng xoay dao động ở mức trung bình. Trạm xa nhất chỉ ghi nhận vài gợn sóng rất nhỏ rồi thôi, gần như không đáng kể so với trạm trung tâm.
Khôi đứng dậy đi tới tấm bản đồ treo trên tường. Anh lấy bút đỏ khoanh tròn điểm đặt trạm số một. Điểm đó nằm ngay sát bờ, phía trên đúng tọa độ của khối kim loại hình mai rùa mà bản vẽ gốc đã ghi và anh Thủy đã quay phim được mấy hôm trước. Anh khoanh thêm hai vòng nữa nhỏ hơn quanh hai trạm ở vòng xoay. Rồi anh nhìn ba trạm ở xa. Không cần khoanh. Số liệu của chúng đã tự nói lên tất cả.
Thu Hằng rời màn hình bước tới đứng cạnh anh. Cô nhìn tấm bản đồ một lúc lâu.
- Số liệu này cho thấy nguồn nhiễu nằm ở đáy hồ chứ không phải trên bờ. Mạnh nhất ngay phía trên khối kim loại. Càng ra xa càng yếu. Nếu nguồn nằm ở trạm điện hay thiết bị thi công trên bờ, phân bố phải ngược lại hoặc lệch hẳn về một phía.
Khôi gật đầu chậm rãi. Đây là lần đầu tiên kể từ đầu dự án, họ có một kết luận bằng số liệu có thể chỉ tay lên bản đồ mà nói được. Không phải cảm giác. Không phải lời đồn. Không phải giai thoại. Là sáu trạm đo cùng ghi nhận một quy luật phân bố rõ ràng trong cùng một đêm.
- Em lập báo cáo ngày ngay trong đêm nay nhé. Kèm bản đồ phân bố và biểu đồ của cả sáu trạm.
- Dạ. Em làm liền. Mai anh mang lên họp sớm được luôn.
Qua nửa đêm khoảng bốn mươi phút, dao động ở tất cả các trạm đồng loạt hạ xuống. Trạm số một là trạm yên lại sau cùng. Màn hình trung tâm trở về trạng thái phẳng lặng như ban ngày. Thu Hằng lưu toàn bộ dữ liệu vào hai ổ cứng khác nhau. Cô còn chép thêm một bản nữa vào máy tính xách tay của mình. Dữ liệu đêm nay quá quan trọng để chỉ giữ một bản.
Khôi ở lại văn phòng tới gần hai giờ sáng để đọc lại bản báo cáo ngày vừa hoàn thành. Câu chữ của Thu Hằng ngắn gọn và chặt chẽ. Không một từ thừa. Không một kết luận nào vượt quá số liệu. Anh ký xác nhận vào cuối báo cáo với tư cách người phụ trách phần khảo sát dưới nước.
Nhưng ký xong, anh vẫn chưa thấy yên lòng hẳn.
Nguồn nhiễu nằm ở đáy hồ. Điều đó đã rõ. Nhưng vì sao nó chỉ mạnh lên quanh nửa đêm và mạnh hơn hẳn sau những ngày mưa thì báo cáo đêm nay vẫn chưa trả lời được. Khối kim loại nằm yên dưới bùn suốt mấy chục năm. Nó không tự thay đổi theo giờ giấc. Phải có một yếu tố nào khác cùng tham gia vào hiện tượng này, một yếu tố biến thiên theo thời gian và theo thời tiết.
Anh ghi câu hỏi đó vào trang cuối sổ công tác, gạch chân hai lần.
Trước khi về, anh đi một vòng ra bờ hồ. Đêm khuya vòng xoay vắng lặng. Đèn đường sáng đều. Mặt hồ đen thẫm. Anh đứng nhìn xuống mặt nước một lúc lâu mà không thấy gì ngoài bóng của chính mình và bóng năm cột đổ dài. Dưới lớp nước và lớp bùn kia là một khối kim loại đã nằm yên từ trước khi anh sinh ra. Nó không lên tiếng. Nó không giải thích. Nó chỉ nằm đó và để cho máy đo của con người nhảy múa mỗi khi nửa đêm tới gần.
Khôi quay vào văn phòng, tắt đèn, khóa cửa. Trong đầu anh, tấm bản đồ với vòng tròn đỏ quanh tâm hồ vẫn hiện rõ mồn một. Ngày mai anh sẽ mang nó lên bàn họp. Và anh biết, ngay sau khi mọi người nhìn thấy vòng tròn đó, câu hỏi tiếp theo sẽ không còn là nhiễu từ đâu nữa. Câu hỏi sẽ là người ta định làm gì với thứ nằm ở chính giữa vòng tròn ấy.