RÙA ĐỒNG TRẤN MẠCH HỒ CON RÙA - Chương 25: Tài Liệu Địa Chất Khu Vực
Chín giờ sáng, Khôi có mặt ở thư viện chuyên ngành. Tòa nhà thư viện nằm cách hồ vài con đường, yên tĩnh và mát lạnh vì máy điều hòa chạy suốt ngày. Khôi…
Nội dung chương
Chín giờ sáng, Khôi có mặt ở thư viện chuyên ngành.
Tòa nhà thư viện nằm cách hồ vài con đường, yên tĩnh và mát lạnh vì máy điều hòa chạy suốt ngày. Khôi trình giấy giới thiệu của công ty tư vấn và đơn xin tra cứu tài liệu địa chất khu vực Công trường Quốc tế. Cô thủ thư kiểm tra giấy tờ khá lâu. Rồi cô gật đầu và dẫn anh xuống khu vực lưu trữ tài liệu khảo sát ở tầng dưới.
Tài liệu địa chất không nằm trên giá sách thông thường. Chúng nằm trong các tủ hồ sơ bằng thép sơn xám, mỗi ngăn kéo chứa hàng chục tập tài liệu đóng bìa cứng và các bản đồ khoan thăm dò cuộn tròn. Cô thủ thư chỉ cho anh ngăn kéo đúng khu vực cần tìm rồi để anh tự tra cứu theo danh mục. Cô dặn anh không được mang tài liệu gốc ra khỏi phòng đọc. Cần sao chụp phần nào thì ghi số hiệu lại để làm thủ tục riêng.
Khôi đeo găng tay vải mỏng theo quy định rồi bắt đầu lật từng tập.
Công việc tra cứu buồn tẻ hơn anh tưởng rất nhiều. Phần lớn tài liệu là báo cáo khảo sát cho các công trình xây dựng quanh khu vực qua nhiều thập kỷ. Số liệu khoan. Mặt cắt địa tầng. Bảng mực nước ngầm theo mùa. Anh đọc chậm, ghi chép cẩn thận, và cố không bỏ qua bất kỳ tập nào có nhắc tới khu vực vòng xoay và vùng đất dưới hồ.
Tới gần trưa, anh tìm thấy điều mình cần.
Một tập tài liệu khảo sát địa chất cũ, bìa đã ngả màu, ghi rõ kết quả khoan thăm dò ở khu vực Công trường Quốc tế và vùng lân cận. Trong phần mô tả địa tầng, người viết báo cáo ghi nhận dưới khu vực vòng xoay có một tầng nước ngầm nông chảy qua theo hướng ổn định. Tầng nước này nằm không sâu. Nó liên thông với hệ thống kênh rạch và các lớp đất thấm nước quanh khu vực trung tâm.
Khôi ngồi thẳng dậy. Anh đọc lại đoạn đó ba lần.
Phần tiếp theo của báo cáo làm tim anh đập nhanh hơn. Người viết ghi chú rằng lưu lượng của mạch nước ngầm này không cố định quanh năm. Vào mùa khô, mạch chảy yếu và ổn định. Vào mùa mưa, nhất là sau những đợt mưa lớn kéo dài, lưu lượng tăng lên rõ rệt và dòng chảy trở nên xiết hơn hẳn. Báo cáo còn kèm một bảng số liệu quan trắc theo tháng để chứng minh nhận xét đó.
Đây chính là yếu tố biến thiên mà anh đã gạch chân hai lần trong sổ công tác đêm hôm kia.
Khối kim loại dưới đáy hồ nằm yên không đổi. Nhưng nước ngầm bên dưới và xung quanh nó thì thay đổi theo mùa, theo mưa, và có thể theo cả nhịp ngày đêm qua hệ thống liên thông. Một khối kim loại lớn nằm trong một môi trường nước chảy biến thiên như vậy là một bài toán hoàn toàn khác với một khối kim loại nằm trong nền đất khô và tĩnh.
Khôi chưa vội kết luận gì. Anh tự nhắc mình đúng nguyên tắc làm việc từ đầu dự án. Một dữ kiện địa chất chưa phải là lời giải cho hiện tượng nhiễu. Nó mới chỉ là một hướng đi. Nhưng đây là hướng đi đầu tiên có giấy tờ và số liệu khảo sát đàng hoàng chống lưng, chứ không phải lời đồn hay cảm giác cá nhân.
Anh ghi lại số hiệu của tập tài liệu và toàn bộ các trang liên quan. Anh làm thủ tục xin sao chụp theo đúng quy định của thư viện. Trong lúc chờ, anh tới thêm một cơ quan chuyên ngành ở gần đó để đối chiếu chéo thông tin. Ở cơ quan này, một cán bộ kỹ thuật lớn tuổi tiếp anh khá cởi mở. Ông xác nhận khu vực trung tâm thành phố có nhiều tầng nước ngầm nông như vậy. Ông nói thêm một câu làm Khôi chú ý.
- Đất ở khu vòng xoay nhà anh làm dự án thuộc loại nền cũ, nhiều lớp đắp qua nhiều thời kỳ. Nước ngầm ở đó chảy không hiền đâu, nhất là mùa mưa.
- Thưa chú, mạch nước có thay đổi lưu lượng theo giờ trong ngày không?
Ông cán bộ suy nghĩ một lúc.
- Theo giờ thì phải có số liệu quan trắc dài ngày mới dám nói chắc. Nhưng hệ thống liên thông với kênh rạch thì chịu ảnh hưởng thủy triều là chuyện bình thường trong nghề. Thủy triều lên xuống theo nhịp ngày đêm. Cậu muốn chắc thì phải đặt quan trắc riêng ở hiện trường.
Khôi ghi lại nguyên văn câu trả lời đó. Anh không thêm bớt một chữ. Trên đường về văn phòng, đầu óc anh chạy liên tục giữa hai đầu dữ kiện. Một đầu là biểu đồ nhiễu quanh nửa đêm của Thu Hằng. Đầu còn lại là bảng lưu lượng nước ngầm theo mùa mưa trong tập tài liệu cũ. Hai đầu đó chưa nối hẳn vào nhau. Nhưng lần đầu tiên sau nhiều tuần, anh nhìn thấy một cây cầu có thể bắc qua được bằng quan trắc và số liệu, thay vì bằng giai thoại.
Về tới văn phòng hiện trường đã là đầu giờ chiều. Thu Hằng đang chờ anh với cơm hộp để phần. Anh đặt xấp tài liệu sao chụp lên bàn. Cô lật xem từng trang trong lúc anh ăn vội. Tới trang bảng lưu lượng theo tháng, cô dừng lại rất lâu.
- Anh Khôi. Cái này khớp với dữ liệu của mình một cách khó chịu luôn đó.
- Khớp ở chỗ nào, em nói rõ anh nghe.
- Hai vụ tai nạn đều sau mưa lớn. Những đêm nhiễu mạnh nhất trong sổ của em cũng đều là đêm mưa hoặc sau mưa. Đêm khô thì nhiễu yếu hơn hẳn. Trước giờ em cứ nghĩ mưa chỉ làm đường trơn thôi. Em chưa nghĩ tới chuyện mưa làm thay đổi cả dòng nước bên dưới đáy hồ.
Khôi gật đầu. Anh lấy sổ công tác ra, lật tới trang câu hỏi đã gạch chân. Anh viết thêm một dòng mới ngay bên dưới. Giả thuyết làm việc: nước ngầm biến thiên cộng hưởng với khối kim loại và kết cấu cũ dưới đáy hồ. Cần quan trắc nước ngầm tại hiện trường để kiểm chứng. Chưa kết luận.
- Chưa kết luận. Anh nhấn mạnh chữ đó nhé em. Mình mới có hướng. Chưa có bằng chứng tại hiện trường.
- Em hiểu. Em ghét nhất kiểu kết luận trước rồi đi tìm số liệu lấp vào sau.
Buổi chiều còn lại, hai người cùng nhau phác thảo một kế hoạch quan trắc nước ngầm bổ sung quanh hồ. Cần điểm quan trắc ở đâu. Cần ghi những thông số nào. Cần theo dõi bao nhiêu đêm mới đủ so sánh với biểu đồ nhiễu đã có. Kế hoạch mới chỉ nằm ở mức phác thảo trên giấy. Muốn thực hiện chính thức phải có ý kiến của ban quản lý và phối hợp với đơn vị chuyên ngành. Nhưng ít nhất, từ hôm nay, nhóm của Khôi không còn mò mẫm trong bóng tối hoàn toàn nữa.
Trước khi rời thư viện, Khôi quay lại ngăn kéo cũ để kiểm tra thêm một lượt cuối. Anh muốn chắc chắn mình không bỏ sót tập tài liệu nào cùng khu vực. Trong ngăn kéo bên cạnh, anh tìm thấy thêm một bản đồ mặt cắt địa tầng vẽ tay từ nhiều năm trước. Bản đồ không ghi chi tiết về lưu lượng. Nhưng nó vẽ rất rõ đường đi của tầng nước ngầm nông chạy xiên qua phía dưới vòng xoay rồi hướng về hệ thống kênh rạch ở xa. Đường mực nước trên bản đồ đi qua đúng phía dưới khu vực giữa hồ. Khôi nhìn đường vẽ đó mà tay hơi khựng lại. Nó gần như trùng với trục nối từ tâm hồ ra vòng xoay, nơi hai vụ tai nạn lúc nửa đêm đã xảy ra.
Anh ghi lại số hiệu của cả bản đồ này vào danh sách sao chụp bổ sung. Cô thủ thư nói phần bổ sung phải chờ tới ngày mai mới lấy được vì đã quá giờ xử lý trong ngày. Khôi đồng ý ngay. Anh không muốn vì vội một buổi chiều mà làm sai quy định của thư viện và mất quyền tra cứu những ngày sau. Trong đầu anh, mười ngày hay vài tuần phía trước đều có thể cần quay lại nơi này thêm nhiều lần nữa.
Trên đường về, anh ghé mua thêm một cuốn sổ tay mới ở tiệm văn phòng phẩm gần văn phòng hiện trường. Cuốn sổ cũ của anh đã gần hết trang vì ghi chép dày đặc từ đầu tháng. Anh chọn một cuốn bìa cứng màu tối, giấy dày, kẻ ngang đều. Người bán hàng hỏi anh có cần bút mới không. Anh mua thêm hai cây bút bi đen. Những việc nhỏ nhặt như vậy làm anh bình tĩnh lại. Chúng nhắc anh rằng công việc phía trước, dù căng thẳng tới đâu, vẫn sẽ được làm bằng những việc cụ thể và bình thường như ghi chép, đối chiếu và quan trắc từng ngày một.
Về tới văn phòng, anh dành thêm nửa giờ để viết lại toàn bộ phát hiện trong ngày thành một bản ghi nhớ nội bộ ngắn. Anh viết rõ nguồn tài liệu, số hiệu tập, số trang và mức độ tin cậy của từng dữ kiện. Anh tách bạch hai cột trong bản ghi nhớ. Cột bên trái là những gì tài liệu đã ghi rõ. Cột bên phải là những gì anh mới chỉ suy luận và cần kiểm chứng thêm. Cách viết đó là thói quen anh tự đặt ra từ sau lần báo cáo đầu tiên bị gạt đi hồi đầu tháng. Từ đó tới nay, anh không cho phép mình trộn lẫn hai cột đó trong bất kỳ văn bản nào nữa.
Tối hôm đó Khôi ghé qua chùa theo lời hẹn từ trước. Thầy Minh Đạo đã chờ anh ở sân chùa để kể trọn câu chuyện cũ của khu đất này vào buổi chiều mai. Khôi thưa lại ngắn gọn về chuyến tra cứu tài liệu ban ngày. Anh nói mình vừa tìm được một hướng giải thích khác hẳn chuyện trận pháp, một hướng thuộc về nước ngầm và địa chất. Thầy nghe xong chỉ cười nhẹ.
- Vậy mai con càng nên tới nghe cho trọn chuyện cũ. Nghe xong rồi con tự cân nhắc cả hai bên. Đất này có chuyện của người xưa kể lại. Đất này cũng có nước chảy bên dưới mà mắt thường không thấy. Hai thứ đó không nhất thiết phải đánh nhau trong đầu con đâu.
Khôi chắp tay cảm ơn thầy rồi ra về. Đêm đó anh ngủ ngon hơn hẳn mấy đêm trước. Không phải vì mọi chuyện đã rõ ràng. Mà vì lần đầu tiên, anh có trong tay một hướng đi cụ thể cho những ngày sắp tới, những ngày mà anh biết chắc sẽ còn căng thẳng hơn rất nhiều.