SƠN TIÊU ĐỘC CƯỚC NÚI NGA MI - Chương 2: Mẫu Lan Đất Trên Vách Đá Sương
Chiều ngày 12 tháng 05 năm 2028, đoàn tới chân vách đá sương lúc ba giờ. Vách đá dựng đứng, mặt đá phủ một lớp rêu mỏng và ướt. Sương trắng quấn quanh…
Nội dung chương
Chiều ngày 12 tháng 05 năm 2028, đoàn tới chân vách đá sương lúc ba giờ.
Vách đá dựng đứng, mặt đá phủ một lớp rêu mỏng và ướt.
Sương trắng quấn quanh lưng vách, tan rồi lại tụ không ngừng.
Lâm Kiến Quốc ngửa đầu nhìn lên cao và thấy lòng nhẹ hẳn.
Chuyến đi đã có điểm đến thật, không còn là dòng chữ trên giấy.
Triệu Vân Anh là người bước tới sát vách đá đầu tiên.
Cô quỳ xuống bên một khe đá ẩm, mắt sáng lên rõ rệt.
- Trưởng đoàn, ở đây này, đúng là lan đất rồi.
- Cả một quần thể, không phải chỉ vài cây mọc lẻ đâu.
Lâm Kiến Quốc bước tới và cúi xuống nhìn theo tay cô chỉ.
Trong khe đá ẩm là những khóm lá xanh thẫm mọc thành cụm.
Lá lan thuôn dài, gân lá rõ, mặt lá phủ một lớp phấn mỏng.
Vài cuống hoa vừa nhú, nụ còn khép chặt trong sương lạnh.
Triệu Vân Anh mở sổ mẫu vật và bắt đầu ghi chép tỉ mỉ.
Cô ghi giờ phát hiện, vị trí khe đá và tình trạng quần thể.
Cô đếm số khóm, ước lượng số cây con và số cây trưởng thành.
Cô còn ghi độ ẩm của khe đá theo cảm nhận đầu ngón tay.
Chu Tiểu Phong lắp máy ảnh lên chân máy và chụp liên tiếp.
Cậu chụp toàn cảnh vách đá, rồi chụp cận cảnh từng khóm lan.
Cậu chụp cả bàn tay của nữ nghiên cứu viên đặt cạnh khóm lá.
Bàn tay làm thước so sánh kích thước cho ảnh tư liệu sau này.
Lâm Kiến Quốc đứng sau hai người, vừa quan sát vừa ghi nhật ký.
Ông viết mục tiêu khoa học của chuyến đi đã được xác nhận.
Quần thể lan đất quý hiếm trên vách đá sương là có thật.
Đăng ký mười ngày ở trạm kiểm lâm từ nay có căn cứ rõ ràng.
- Chúng ta đánh dấu điểm mẫu đầu tiên ngay tại khe đá này.
- Mai sương tan, đoàn sẽ quay lại lấy mẫu theo đúng quy trình.
Triệu Vân Anh dùng dây dù đỏ buộc quanh một tảng đá nhỏ.
Tảng đá nằm ngay dưới khe đá có quần thể lan đất lớn nhất.
Cô gọi đó là điểm mẫu thứ nhất của chuyến đi này.
Cô vẽ sơ đồ vách đá vào sổ, đánh dấu điểm mẫu bằng chì đỏ.
Sơ đồ ghi cả hướng nắng, hướng gió và đường nước rỉ trên đá.
Lâm Kiến Quốc xem sơ đồ và gật đầu, không sửa một nét nào.
Ông biết phần việc thực vật nên để người chuyên môn quyết định.
Chu Tiểu Phong đề nghị leo lên cao hơn để chụp từ trên xuống.
Lâm Kiến Quốc không đồng ý, vì mặt đá trơn và sương còn dày.
- An toàn là trên hết, ảnh đẹp đến mấy cũng không đổi người.
- Mai khô ráo hơn, chúng ta tính chuyện leo cao sau cũng được.
Cậu thành viên trẻ nghe lời, thu chân máy về vị trí cũ.
Cả ba người men theo chân vách đá đi thêm một đoạn nữa.
Họ tìm thêm hai khe đá khác cũng có lan đất mọc rải rác.
Nhưng số lượng ở hai khe sau ít hơn hẳn khe đá đầu tiên.
Triệu Vân Anh ghi cả hai khe vào sổ như điểm phụ trợ.
Cô nói quần thể chính vẫn là khe đá đầu tiên dưới thấp.
Đi hết một vòng chân vách đá, đoàn quay lại chỗ cũ.
Lúc này sương đã mỏng hơn, ánh nắng xiên qua tán cây thưa.
Nắng làm mặt đá bốc hơi nhẹ, trông như vách đá đang thở.
Triệu Vân Anh tranh thủ đo chiều dài khe đá bằng thước dây.
Cô đọc số đo thành tiếng cho trưởng đoàn ghi vào nhật ký.
Chu Tiểu Phong chụp thêm một loạt ảnh khi nắng còn chiếu.
Chính lúc cúi xuống nhặt thước dây rơi, cô bỗng khựng lại.
Dưới chân vách đá, sát nền đất ẩm, có một vệt đất mới cào.
Vệt đất dài khoảng hai sải tay, đất còn tươi và tơi xốp.
Đất bị cào tung lên thành gờ nhỏ, như vừa cào sáng nay.
- Trưởng đoàn, vệt đất này lạ lắm, mọi người xem thử đi.
Lâm Kiến Quốc cúi xuống, dùng que khô gạt nhẹ lớp đất mặt.
Ông xem xét vệt cào với thói quen của người làm khoa học.
Vệt cào không có dấu móng vuốt song song như thú rừng thường để lại.
Cũng không có vết xẻng hay vết cuốc quen thuộc của con người.
Đất bị hất về một phía duy nhất, đều và khá sâu.
- Có thể là thú đào củ, hoặc nước mưa xói đất đêm qua.
- Nhưng mưa xói thì đất phải chảy thành rãnh dài chứ ạ.
Triệu Vân Anh chụp ảnh vệt đất cào từ nhiều góc khác nhau.
Cô đặt thước dây cạnh vệt cào để ghi kích thước tham chiếu.
Cô ghi vào sổ mẫu một dòng riêng về vệt đất dưới vách đá.
Dòng ghi ấy cô để trống phần kết luận, chỉ ghi hiện tượng.
Lâm Kiến Quốc đồng ý với cách ghi thận trọng của cô.
Ông không muốn đoàn vội kết luận bất cứ điều gì chưa rõ.
Chu Tiểu Phong nhìn vệt đất lâu hơn hai người còn lại.
- Em thấy vệt này giống như có gì đó đứng một chỗ đào.
- Đứng một chỗ thì phải có dấu chân xung quanh chứ, Phong.
Nhưng quanh vệt cào, nền đất ẩm không in dấu chân nào rõ.
Chỉ có lá rụng phủ gần kín, và vài vệt mờ không thành hình.
Lâm Kiến Quốc quyết định ghi nhận hiện tượng rồi bỏ qua đó.
Ông cho rằng việc chính của đoàn vẫn là quần thể lan đất.
Trời dần về chiều, sương trên vách đá bắt đầu tụ dày lại.
Đoàn quay về bãi trại tạm dưới chân vách đá trước khi tối.
Tôn Tú Lan đã chờ sẵn với nồi nước nóng trên bếp nhỏ.
Chị nghe kể về quần thể lan đất và mừng ra mặt thấy rõ.
- Vậy là chuyến đi coi như đã có kết quả ngay ngày đầu.
- Ngày mai lấy mẫu xong, chúng ta còn nhiều ngày dự phòng.
Bữa tối hôm ấy vui hơn bữa trưa vì ai cũng phấn chấn.
Triệu Vân Anh kể lại chi tiết từng khóm lan cho hậu cần nghe.
Chu Tiểu Phong mở máy ảnh cho mọi người xem lại ảnh chụp.
Ảnh vách đá trong sương mờ ảo được cả đoàn khen đẹp.
Riêng tấm ảnh chụp vệt đất cào thì không ai nói gì thêm.
Lâm Kiến Quốc nhìn tấm ảnh ấy lâu hơn các tấm ảnh khác.
Ông vẫn chưa tìm được lời giải thích nào cho thật thỏa đáng.
Thú bốn chân đào đất phải để lại dấu móng thành hàng.
Người đào đất phải để lại vết dụng cụ sắc và đều cạnh.
Vệt cào dưới vách đá không khớp với cả hai khả năng đó.
Nó giống như bị một vật tù, nặng, quệt nhiều lần vào đất.
Ông tự nhủ có thể mình đang nghĩ quá nhiều vì mệt.
Ngày đầu leo núi dài, ai cũng dễ nhìn gà hóa cuốc.
Ông ghi vào nhật ký đúng một dòng về vệt đất mới cào.
Ghi sổ nhưng chưa lý giải, chờ quan sát thêm những ngày sau.
Đêm xuống, đoàn phân ca gác như đã chia từ tối hôm trước.
Lâm Kiến Quốc gác ca đầu, ngồi bên bếp lửa nhìn vách đá.
Vách đá chìm trong bóng tối, chỉ còn tiếng nước rỉ tí tách.
Thỉnh thoảng một giọt nước rơi từ khe đá xuống nền đất ẩm.
Âm thanh ấy đều đều như tiếng gõ nhịp của rừng đêm nay.
Ông chợt nghĩ tới vệt đất cào và hướng đất bị hất tung.
Đất bị hất ngược về phía vách đá, không phải ra phía ngoài.
Kẻ đào bới, nếu có, đã đứng quay mặt vào vách đá mà đào.
Ông lắc đầu, tự cười mình vì một suy nghĩ quá lan man.
Ca gác kết thúc, ông gọi thành viên trẻ dậy thay ca mới.
Chu Tiểu Phong dụi mắt, cầm đèn pin và ngồi vào chỗ của ông.
Lâm Kiến Quốc chui vào lều, nằm nghe tiếng nước rỉ xa dần.
Trước khi ngủ, ông còn nghe tiếng sương rơi lộp độp trên bạt.
Sáng mai đoàn sẽ lấy mẫu lan đất tại điểm mẫu thứ nhất.
Đó là việc quan trọng nhất, ông tự nhắc mình như vậy mãi.
Nhưng hình ảnh vệt đất mới cào dưới vách đá vẫn chưa chịu tan.
Nó nằm lại trong đầu ông như một dấu hỏi chưa có lời đáp.
Và ở ngoài lều, nền đất ẩm dưới chân vách đá sương vẫn còn tươi nguyên những vết cào chưa ai gọi được thành tên.
Đêm hôm ấy, Triệu Vân Anh còn thức lâu hơn mọi người để hoàn thiện sổ mẫu.
Cô kê đèn pin lên ba lô và chép lại các số đo ban chiều thật sạch sẽ.
Mỗi khóm lan được cô đánh số riêng theo thứ tự phát hiện trong ngày.
Cô ghi cả hướng mọc, độ che phủ của tán cây và màu đất quanh gốc.
Lâm Kiến Quốc ngồi cạnh, đọc lại từng dòng cô vừa chép xong.
Ông hài lòng vì sổ mẫu rõ ràng sẽ giúp đoàn làm việc nhanh vào sáng mai.
- Cô ghi thêm một trang riêng cho những hiện tượng chưa rõ nhé.
- Dạ, em đã để riêng trang cuối sổ cho các ghi chép lạ.
- Vệt đất cào dưới vách đá sẽ nằm ở trang đó đầu tiên.
Chu Tiểu Phong góp chuyện rằng mai cậu sẽ chụp lại vệt đất khi trời sáng rõ.
Cậu nói ảnh chụp ban chiều còn bị sương phủ nên chưa nhìn rõ từng chi tiết đất.
Tôn Tú Lan nghe vậy chỉ cười và nhắc mọi người giữ sức cho ngày mai dài.
Chị đã chia sẵn phần ăn sáng và đặt nồi niêu gọn vào một góc lều bếp.
Chị cũng nhắc trưởng đoàn rằng nước uống chỉ còn đủ tới trưa mai nếu dùng tiết kiệm.
Đoàn sẽ phải tìm nguồn nước gần trại ngay trong buổi sáng ngày mai.
Lâm Kiến Quốc ghi việc tìm nước vào đầu danh sách công việc của ngày mới.
Ông gạch dưới dòng đó hai lần vì nước quan trọng không kém mẫu vật.
Ngoài trời, gió đêm luồn qua khe vách đá tạo thành tiếng rít rất khẽ.
Tiếng rít lúc có lúc không làm Chu Tiểu Phong mấy lần ngẩng đầu lắng nghe.
- Có phải tiếng gió qua khe đá không, trưởng đoàn nghe thử xem.
- Là gió thôi, vách đá nhiều khe hẹp thì tiếng gió càng lạ.
Nữ nghiên cứu viên gật đầu nhưng vẫn ghi thêm một dòng vào trang hiện tượng lạ.
Cô ghi giờ nghe tiếng rít, hướng gió và cảm giác của người nghe lúc đó.
Lâm Kiến Quốc không ngăn cô, vì ghi chép thừa còn hơn bỏ sót điều cần nhớ.
Đến lượt gác thứ hai, ông bàn giao đèn pin và sổ trực cho Tôn Tú Lan.
Chị hậu cần ngồi bên bếp tàn, thỉnh thoảng thêm một thanh củi nhỏ giữ lửa.
Lửa nhỏ giúp sương đêm bớt lạnh và giúp người gác ca không buồn ngủ quá sớm.
Trong ánh lửa ấy, vách đá sương chỉ còn là một khối đen lớn đứng im sau trại.
Không ai trong đoàn còn nhắc tới vệt đất cào thêm lần nào nữa trong đêm đó.
Nhưng trước khi đi ngủ, Lâm Kiến Quốc vẫn mở sổ và đọc lại dòng ghi về nó một lần cuối.