THẦN CÙ DƯỚI CHÙA CẦU HỘI AN - Chương 21: Phố cổ sau trận rung
Sáng Thứ Bảy 12/12/2026, mưa bão đã rút khỏi Hội An, chỉ còn mưa nhỏ rơi đều trên phố cổ. Đoàn Minh Khải bước xuống bờ lạch lúc trời vừa sáng rõ mặt…
Nội dung chương
Sáng Thứ Bảy 12/12/2026, mưa bão đã rút khỏi Hội An, chỉ còn mưa nhỏ rơi đều trên phố cổ. Đoàn Minh Khải bước xuống bờ lạch lúc trời vừa sáng rõ mặt người. Nước lạch còn đục và cao hơn ngày thường, nhưng vòng xoáy đêm qua đã tan. Chỗ giàn giáo sắt từng đứng quanh mố trụ giờ trống trơn. Chỉ còn mấy đầu cọc neo trơ ra khỏi mặt nước, và một đoạn lưới an toàn mắc vào bậc đá, phất phơ theo dòng.
Khải đứng yên một lúc lâu bên hàng rào tôn đã đổ rạp một đoạn trong đêm. Ông chưa ngủ. Áo mưa của ông còn ướt từ đêm, mép áo dính bùn lạch khô lại thành vệt nâu. Trong tay ông là cuốn nhật ký ca đêm đã chép thành hai bản, một bản ông đã giao cho thư ký giữ trong lán. Bản còn lại ông mang theo, như thể rời nó ra là rời luôn thứ tự của đêm qua.
Việc đầu tiên của buổi sáng là kiểm kê người, rồi mới tới kiểm kê nhà. Khải đi qua từng vị trí trực đêm và nghe báo lại lần cuối. Tổ cẩu đủ người. Đội lặn đủ người. Bảo vệ đủ người. Hải đã được băng lại vai ở trạm y tế phường, vết trầy nông, bác sĩ cho về công trường làm việc nhẹ. Sơn cũng đã rửa sạch vết sây sát ở tay, quấn băng, vẫn giữ được dây neo bằng tay còn lành. Ngoài hai người đó, không ai trong công trường bị thương thêm. Trong các nhà dân quanh lạch, tới giờ báo cáo đầu tiên của phường, không có người mất tích, không có người bị thương nặng. Khải nghe hết, gật đầu, và ghi từng dòng vào sổ tay của mình.
Rồi ông đi dọc dãy nhà cổ ven lạch.
Dãy nhà này ông đã đi qua nhiều lần trong bảy ngày mở công trường. Ông biết nhà nào có tường gạch cổ, nhà nào có gác gỗ, nhà nào vừa quét lại lớp vôi vàng trước mùa mưa. Sáng nay, dãy nhà đó không còn nguyên như trong trí nhớ nghề của ông nữa. Một đường nứt chạy dọc tường của ba căn nhà liền nhau, bắt đầu từ gần mép lạch rồi leo lên tới gần mái hiên. Có chỗ nứt chỉ như sợi tóc. Có chỗ nứt toác đủ để nhét vừa một ngón tay. Vôi vữa rơi xuống nền đường thành từng mảng mỏng, bị nước mưa dầm thành bột nhão dưới chân người qua lại.
Ngói rơi nằm rải rác trên lối đi. Mấy tấm ngói âm dương vỡ đôi, vỡ ba, mặt trong còn đỏ màu đất nung. Một chủ nhà đang đội nón, cầm chổi gom ngói vỡ vào góc sân. Thấy Khải đi ngang, ông ta dừng tay, nhìn ông một lúc, rồi lại cúi xuống gom tiếp. Không ai chửi. Không ai khóc to. Sự im lặng đó làm Khải khó chịu hơn mọi lời trách móc mà ông đã chuẩn bị tinh thần để nghe.
Ở đầu dãy nhà, người dân đã tụ lại thành từng nhóm nhỏ. Họ nói với nhau về đêm qua bằng giọng thấp. Người này kể lúc hai giờ sáng chén bát trong tủ rung lên cùng một lúc. Người kia kể bức tường sau bếp kêu một tiếng dài rồi nứt. Một bà cụ nói bà ôm cháu ngồi giữa nhà, chờ mặt đất yên rồi mới dám mở cửa. Mọi câu chuyện đều dừng ở cùng một mốc giờ. Hai giờ sáng. Mốc giờ đó là giờ lệnh kéo của Khải có hiệu lực tới điểm cuối cùng.
Chùa Cầu sáng nay khóa cửa. Hai đầu cầu giăng dây chắn, treo biển tạm dừng tham quan chờ kiểm định kết cấu. Bên trong cầu, gian thờ Bắc Đế Trấn Vũ đóng kín. Ông Năm đứng ở đầu cầu phía đông, tay cầm chùm chìa khóa, áo còn ướt mưa đêm. Ông gật đầu chào Khải, không nói gì thêm. Hai pho tượng gỗ mít ở hai đầu cầu vẫn ở nguyên vị trí dưới bạt che. Bạt sũng nước, dây buộc chùng xuống, nhưng tượng không đổ, không nứt mặt. Khải nhìn hai đầu cầu một lượt, rồi nhìn vào khoảng giữa cầu đang trống. Phần giữa, theo lời ông Thọ nói trong đêm, mới là phần vừa bị lấy đi.
Bùi Thanh Tùng, kỹ thuật viên trắc đạc của công trường, đã có mặt ở bờ lạch từ lúc trời còn mờ. Anh mang theo máy đo, cọc mốc và một cuộn thước dây. Đêm qua, trước khi rời công trường, Khải đã ra lệnh cho anh kiểm tra lại các mốc chuẩn trên bờ khi trời sáng. Sáng nay Tùng làm đúng lệnh đó, và anh chọn đo ở đoạn bờ lạch ngay trước dãy nhà nứt, trước mặt đông người.
Đoạn bờ này có một vệt đất sụt nhẹ chạy sát mép nước. Tùng cắm cọc mốc đầu tiên ở đầu vệt sụt phía thượng lưu. Anh kéo thước dọc theo đường nứt mới toác trên mặt đất và trên thân kè đá. Đường nứt không chạy thẳng. Nó ngoặt theo mạch đất yếu, lúc hiện rõ, lúc chìm dưới lớp bùn non. Tùng đo hai lần. Lần đầu anh đo một mình. Lần thứ hai anh nhờ một cán bộ phường đứng giữ đầu thước và đọc lại số cùng anh.
- Bao nhiêu? - Khải hỏi khi Tùng thu thước.
- Không phẩy tám mét, anh Khải. - Tùng đáp. - Đường nứt mới, dài không phẩy tám mét. Mép nứt còn sạch, đất hai bên chưa bị mưa xói. Đây là nứt của đêm qua, không phải nứt cũ.
Tùng nói đủ to để mấy người dân đứng gần nghe rõ. Không ai ồ lên. Một người đàn ông trung niên lặp lại con số đó bằng giọng khẽ, như để tự mình tin rằng mặt đất dưới phố mình ở đã thật sự toác ra. Không phẩy tám mét. Chưa tới một sải tay người lớn. Nhưng nó nằm ngay giữa một khu phố đã đứng yên qua rất nhiều mùa bão, và nó xuất hiện đúng vào đêm thanh kiếm bị kéo lên.
Khải yêu cầu Tùng lập biên bản đo ngay tại chỗ. Anh ghi rõ ngày đo, giờ đo, vị trí hai đầu mốc và tình trạng mép nứt. Khải ký xác nhận vào biên bản đo với tư cách phụ trách kỹ thuật. Khi đặt bút ký, ông nhận ra tay mình đã hết run từ lúc nào, và điều đó không làm ông nhẹ nhõm hơn. Tay hết run chỉ có nghĩa là ông đã tỉnh táo hoàn toàn để nhìn mọi thứ trước mắt.
Phạm Ngọc Linh tới bờ lạch khi biên bản đo vừa ký xong. Cô mang theo một xấp hồ sơ bọc trong túi chống nước, xấp hồ sơ dày hơn hẳn mọi tập giấy cô cầm trong các buổi giao ban trước đây. Trong đó có biên bản hiện trường vật lạ ngày 11/12. Có biên bản xử lý vật lạ mà Khải đã ký. Có biên bản hiện trường bổ sung lúc không giờ bốn mươi phút đêm qua, ghi rõ người ra lệnh và người phản đối. Có cả bản chụp xác nhận của trụ sở Trung tâm, nhận lúc không giờ năm mươi lăm phút.
Hai người đứng đối diện nhau bên bờ lạch, giữa tiếng mưa nhỏ và tiếng người dân dọn nhà sau lưng. Linh không tranh cãi. Cô không nhắc lại quy chế. Cô không nói câu tôi đã nói trước rồi. Cô chỉ mở túi hồ sơ, kiểm tra lại thứ tự giấy tờ trước mặt Khải, rồi nói một câu ngắn.
- Trung tâm đã nhận đủ hồ sơ của đêm qua. - Linh nói. - Từ giờ, mọi việc ở công trường này chạy theo hồ sơ đó.
Khải gật đầu. Ông hiểu câu nói đó theo đúng nghĩa nghề của nó. Từ giờ, không còn chuyện nào của đêm qua nằm ở mức lời nói nữa. Lệnh kéo có chữ ký. Ý kiến phản đối có mốc giờ. Chuỗi rung ở trạm quan trắc có sổ trực. Vết nứt vừa đo có biên bản. Từng mảnh của đêm qua đã có chỗ của nó trong giấy tờ, và giấy tờ thì không quên, không nể, cũng không tự mất đi như một cuộc gọi bị bão cắt giữa câu.
- Thanh kiếm đang ở đâu? - Linh hỏi.
- Trên sà lan. - Khải đáp. - Tôi đã lệnh giữ nguyên từ đêm qua. Tổ cẩu và đội lặn thay nhau canh. Không ai di chuyển khi chưa có lệnh mới và chưa có biên bản.
- Vậy giữ nguyên như thế tới chiều. - Linh nói. - Chiều nay Trung tâm cử người xuống cùng cân và lập biên bản niêm phong tại sân công trường. Ông Thọ cũng được mời tới để nhìn vật thật.
Nghe tới tên ông Thọ, Khải im lặng một nhịp. Đêm qua ông lão đứng ở đầu cầu, vịn lan can trong trận rung mà chính lệnh của Khải gây ra. Sáng nay ông chưa tới công trường. Khải hỏi Linh một câu mà ông biết trước là không thuộc phần việc của mình nữa.
- Ông Thọ có sao không?
- Ông không bị thương. - Linh đáp. - Đêm qua ông ở lại gian thờ tới gần sáng. Sáng nay ông về nhà nghỉ, chiều sẽ tới. Ông nói với tôi qua điện thoại một câu. Ông bảo cái khe dưới kia giờ trống, mà đất thì chưa yên đâu.
Khải nhìn xuống mặt lạch. Nước vẫn đục, vẫn chảy chậm qua chỗ mố trụ trống giàn giáo. Ông cố hình dung cái khe đá dưới đáy bùn mà tay Hải đã chạm vào, cái khe mà mũi kiếm vừa rời khỏi lúc hai giờ sáng. Trong bản vẽ hiện trạng do ông phụ trách, chỗ đó chỉ là một vùng bùn và đá xây dưới mố. Từ sáng nay, trong hồ sơ của Trung tâm, chỗ đó bắt đầu có một cái tên khác. Và trong sổ đo của Tùng, nó đã có con số đầu tiên. Không phẩy tám mét.
Buổi trưa, công trường lập xong danh sách thiệt hại đợt đầu. Giàn giáo sắt quanh mố mất toàn bộ, chìm dưới đáy lạch, chưa thể trục vớt khi nước còn đục và dòng còn lạ. Ba căn nhà ven lạch nứt tường, cần kiểm định trước khi cho người ở lại qua đêm. Chùa Cầu khóa cửa vô thời hạn cho tới khi có kết luận kiểm định. Sà lan chở thanh kiếm được neo cố định thêm hai dây vào cọc neo dự phòng, chờ lệnh di chuyển vào sân công trường buổi chiều.
Khải đi một vòng cuối quanh bờ lạch trước khi về lán. Người dân vẫn đang dọn ngói, quét vôi, kê lại đồ đạc trong nhà. Một đứa trẻ đứng trong hiên nhà nứt tường, tay cầm mảnh ngói vỡ, nhìn ông đi qua. Khải dừng lại, định nói điều gì đó, rồi nhận ra mọi câu nói lúc này đều sớm và đều nhẹ hơn con số không phẩy tám mét vừa đo. Ông chỉ gật đầu với người mẹ đang đứng sau đứa trẻ. Người mẹ gật lại, khẽ, rồi kéo con vào trong.
Trong lán chỉ huy, bảng tiến độ bốn mươi lăm ngày vẫn treo nguyên trên tường. Khải đứng nhìn nó một lúc lâu. Những ô ngày tháng kẻ thẳng hàng thẳng lối, chạy đều từ ngày 07/12 về phía trước. Không ô nào dành cho một đêm như đêm qua. Không ô nào dành cho vết nứt không phẩy tám mét. Ông cầm bút, gạch một đường ngang dưới ô ngày 12/12, và ghi vào khoảng trống bên dưới bằng chữ của mình: tạm dừng toàn bộ thi công hạ giải, chờ xử lý theo hồ sơ Trung tâm.
Đó là dòng đầu tiên ông viết trong tư cách một người không còn điều khiển được tiến độ nữa. Ngoài lán, mưa nhỏ vẫn rơi trên phố cổ vừa rung chuyển. Dưới mặt lạch đục nước, một cái khe đá trống nằm yên trong bùn, không ai nhìn thấy, và chưa một ai trong buổi sáng hôm đó dám chắc đất dưới chân mình đã thật sự yên.