THẦN NGƯ CÁ HÔ Ở VÀM NAO - Chương 42: Lưới Thép Chạm Đáy Vực

Từ lúc dàn lưới thép mới rời khỏi đuôi ghe lúc hai mươi ba giờ bốn mươi, sợi cáp tời nhả xuống nước chậm và đều trong gần ba mươi phút. Vực sâu Vàm Nao…

Nội dung chương

Từ lúc dàn lưới thép mới rời khỏi đuôi ghe lúc hai mươi ba giờ bốn mươi, sợi cáp tời nhả xuống nước chậm và đều trong gần ba mươi phút. Vực sâu Vàm Nao sâu hơn mọi vùng nước ghe cào từng thả lưới trong mùa này nhiều lần, khung lưới nặng chìm qua lớp nước mặt đang chảy xuôi, qua lớp nước giữa đang cuộn ngược. Rồi tiếp tục chìm xuống vùng nước tối và lạnh ở gần đáy, nơi ánh đèn pin che nửa ở khoang máy không rọi tới được và chỉ còn sợi cáp căng dần là thứ nối chiếc ghe ở mặt nước với dàn lưới đang xuống sâu. Tân đứng bên trụ tời suốt quãng thời gian đó, một tay đặt trên cần tời, một tay thỉnh thoảng sờ vào sợi cáp đang chạy qua ròng rọc để cảm độ căng bằng da tay. Đúng như cách anh đã làm trong ba đêm cào trộm trước và trong đường cào thử ở cửa kênh hôm mười bốn tháng mười.

Ông Thọ rời ghế hoa tiêu ở mũi ghe một lần duy nhất trong quãng lưới chìm, ông đi chậm dọc mạn ghe về phía trụ tời. Một tay vịn vào thành ghe vì thân ghe đang chao nhẹ theo hai lớp nước níu hai đầu khác nhau như ông đã nói lúc ghe vừa vào miệng vực. Ông đứng cạnh Tân, nhìn sợi cáp tời đang nhả xuống đều đều, nghe tiếng trống tời quay từng nhịp khô và chắc. Sơn ở đuôi ghe vẫn giữ dây kéo lưới tay, anh báo lên phía trước rằng khung lưới đã rời hẳn khỏi tầm tay của anh và dây tay chỉ còn giữ phần phao nổi đánh dấu vị trí lưới ở mặt nước. Hùng đứng giữa ghe, hắn không nói gì trong suốt quãng lưới chìm, chỉ nhìn đồng hồ trong khoang máy hai lần và nhìn sợi cáp mỗi lúc một căng thêm.

Đúng không giờ mười phút ngày hai tháng mười một, sợi cáp tời đổi trạng thái rõ rệt trong tay Tân. Độ căng đang tăng đều bỗng chững lại một nhịp, trống tời quay chậm hẳn rồi dừng ở một điểm nặng cố định. Và cả sợi cáp từ ròng rọc cần cẩu xuống mặt nước đứng thẳng thành một đường cứng, không còn độ võng nhẹ như lúc khung lưới còn đang chìm lơ lửng trong nước. Tân báo ngay lên phía trước theo đúng lệ ghe: lưới đã chạm đáy vực. Anh giữ nguyên trụ tời ở trạng thái khóa, không kéo thêm, không nhả thêm, chờ lệnh của chủ ghe từ giữa ghe. Hùng bước tới cạnh trụ tời, hắn tự đặt tay lên sợi cáp một lúc, cảm độ căng đều và nặng của một dàn lưới đã nằm yên trên đáy. Rồi hắn gật đầu và ra lệnh bắt đầu cào: giữ tời khóa ở độ sâu này, máy ghe tăng ga nhẹ để ghe kéo dàn lưới đi chậm dọc đáy vực theo đường nước ông Thọ chỉ.

Ghe bắt đầu kéo lưới cào dọc đáy vực từ mốc không giờ mười phút. Thân ghe sắt hai mươi tấn di chuyển chậm tới mức người đứng trên ghe gần như không cảm thấy ghe đang đi, chỉ nghe tiếng máy gầm thấp hơn và thấy vệt nước sau đuôi ghe kéo dài ra trong bóng tối. Dàn lưới thép ở dưới sâu cào qua đáy bùn của vực, xích sắt hai đầu khung lưới cày xuống lớp bùn đáy. Và từng nhịp rung nhỏ của đáy sông truyền ngược lên sợi cáp tời, qua ròng rọc cần cẩu, tới tận trụ tời nơi Tân đang đứng giữ. Những nhịp rung đó trong mười phút đầu đều và quen: rung của bùn mềm bị xích cày qua, rung của đá nhỏ lăn dưới khung lưới, rung của gỗ mục bị lưới quét trúng rồi trượt qua. Ông Thọ nghe những nhịp rung đó truyền qua thân ghe tới chỗ ông đứng, và ông gật đầu rất nhẹ, vì đó là tiếng đáy vực bình thường mà ông đã nghe trong mấy chục năm đi sông ở vùng nước này.

Tới khoảng không giờ hai mươi, ông Thọ bước lại gần trụ tời một lần nữa. Ông xin Tân cho ông đặt tay trực tiếp lên sợi cáp đang căng, vì có một điều ông muốn kiểm cho chắc bằng chính da tay của mình chớ không nghe qua lời kể của thợ máy. Tân dịch người sang một bên, giữ nguyên cần tời bằng tay phải, tay trái anh đỡ sợi cáp cho ông Thọ đặt bàn tay lên đoạn cáp ngay phía trên ròng rọc. Ông Thọ đặt cả bàn tay phải lên sợi cáp lạnh. Tay phải của ông vẫn còn run nhẹ từ cơn sốt rét cũ, cái run mà ông đã giấu vợ ở hiên nhà hôm một tháng mười khi mài dao. Nhưng chính vì tay ông đã quen giấu cái run đó mấy chục năm, ông phân biệt rất rõ đâu là nhịp run của tay mình và đâu là nhịp rung truyền từ dưới đáy vực lên sợi cáp.

Nhịp rung ông cảm được trong sợi cáp lúc đó không phải nhịp của đá, cũng không phải nhịp của gỗ mục. Đá ngầm khi lưới quét trúng thì truyền lên cáp một nhịp giật cứng và ngắn rồi tắt, vì đá nằm yên một chỗ và khung lưới hoặc trượt qua hoặc mắc lại hẳn. Gỗ mục thì truyền lên một nhịp mềm và rời, từng khúc một, khi gỗ vỡ ra dưới xích sắt. Còn nhịp trong sợi cáp lúc không giờ hai mươi là một nhịp đều, mảnh và liên tục, cách nhau những khoảng lặng ngắn rất đều. Như một vật sống nào ở dưới sâu đang đổi vị trí rất chậm ngay bên cạnh đường cào của dàn lưới, làm nước quanh khung lưới xô lệch từng nhịp một. Ông Thọ giữ tay trên cáp thêm một lúc lâu nữa để chắc chắn mình không cảm lầm, rồi ông rút tay lại, nhìn Tân và nói rõ từng câu: dưới đáy vực đang có vật sống lớn ở gần đường lưới. Nhịp này không phải của đá hay gỗ mục, và ghe nên kéo lưới lệch ra khỏi đường nước sâu nhất của vực ngay từ bây giờ, khi lưới còn đang cào yên và chưa chạm vào vật đó.

Tân nghe ông nói, anh nhìn xuống sợi cáp trong tay mình, và anh cũng gật đầu rất chậm, vì chính anh vừa cảm được nhịp rung mảnh đó qua lòng bàn tay khi đỡ cáp cho ông Thọ. Anh nói anh giữ tời ba đêm cào trộm trước chưa đêm nào cáp rung kiểu này ở rìa vực, nhưng anh cũng nói thêm rằng quyết định đường kéo lưới là của chủ ghe, phần của anh là giữ tời cho đúng lệnh. Ông Thọ đi về phía giữa ghe, tới đứng trước mặt Hùng, và ông lặp lại nguyên vẹn những gì ông vừa cảm được trên sợi cáp, không thêm. Không bớt: vật sống lớn đang ở gần đường lưới dưới đáy vực, chưa mắc vào lưới, ghe còn kịp đổi đường kéo ngay trong nhịp nước này. Ông nói thêm rằng ông không biết chắc vật đó là gì và đang ở cách khung lưới bao xa, ông chỉ biết nhịp rung của nó qua sợi cáp. Và lệ của người đi sông là khi chưa biết rõ vật sống dưới đáy là gì thì không kéo lưới thẳng vào nó trong đêm triều cường.

Hùng nghe trọn lời ông Thọ, hắn nhìn về phía trụ tời, nơi sợi cáp vẫn đang căng đều và rung những nhịp mảnh liên tục. Hắn nói đường cào dọc đáy vực đêm nay là đường duy nhất đi qua vùng nước sâu nhất của vực, nơi cá lớn nằm, và đổi đường kéo lúc này nghĩa là bỏ hẳn mẻ lưới của đêm triều cường, bỏ luôn giấy cọc tiền tỷ của Minh. Hắn nói vật sống lớn ở đáy vực chính là thứ cả đội ra sông đêm nay để tìm, và hắn ra lệnh giữ nguyên đường kéo, giữ nguyên độ sâu của lưới, Tân tiếp tục khóa tời ở trạng thái hiện tại. Hắn nói xong, hắn quay lại vị trí giữa ghe, hai tay khoanh trước ngực, mắt nhìn thẳng về phía mũi ghe và mặt nước tối phía trước.

Ở đuôi ghe, Sơn cũng cảm được một phần của sự thay đổi đó qua sợi dây kéo lưới tay của mình. Dây tay của anh nối với dàn phao nổi đánh dấu vị trí khung lưới ở dưới sâu, và từ khoảng không giờ mười lăm trở đi, dàn phao không còn trôi đều theo đường kéo của ghe như mười phút đầu nữa. Mà thỉnh thoảng khựng lại một nhịp rất nhẹ rồi mới trôi tiếp, như thể dòng nước quanh khung lưới ở dưới sâu đang bị một vật gì rất lớn khuấy lệch đi từng chút một. Sơn báo việc đó về phía trước đúng như ông Thọ đã dặn từ lúc ghe còn trong rạch: hoa tiêu thấy gì thì cả ghe cùng biết. Hùng nghe Sơn báo, hắn chỉ nói phao khựng là do nước xoáy ở miệng vực như ông Thọ đã nói từ đầu đêm. Không có gì lạ trong một đêm triều cường đỉnh, và hắn bảo Sơn giữ chặt dây tay, không được lơi tay trong suốt đường cào này. Sơn nghe lệnh, anh quấn thêm một vòng dây vào cổ tay cho chắc, đứng sát vào mạn ghe ở đuôi, mắt nhìn dàn phao nổi đang trôi chậm trên mặt nước đục phía sau ghe.

Ông Thọ trở về ghế hoa tiêu ở mũi ghe. Ông ghi vào sổ tay nghề một dòng ngắn trong bóng tối: không giờ mười phút ngày hai tháng mười một, dàn lưới thép chạm đáy vực và bắt đầu cào, dây cáp căng đều. Tới không giờ hai mươi cáp truyền nhịp rung của vật sống lớn ở gần đường lưới, chưa có con gì mắc vào lưới tính tới giờ này của đêm, lời đề nghị đổi đường kéo đã nói và chủ ghe giữ nguyên đường cào. Ông cất sổ vào túi áo, đặt tay trở lại lên mạn ghe, và nhìn xuống mặt nước phẳng lì quanh thân ghe. Dưới chân ông, qua thân sắt của chiếc ghe và qua sợi cáp căng cứng ở phía sau, đáy vực sâu nhất vùng đang giữ một nhịp rung đều và mảnh mà ông đã nhận ra bằng chính bàn tay run của mình. Và dàn lưới thép mắt dày vẫn đang cào chậm về phía nhịp rung đó trong đêm triều cường. Từng mét cáp một, trong khi cả bốn người trên ghe đều đã biết dưới đáy vực có vật sống lớn và không một ai trên ghe còn nói thêm lời nào trong quãng đường cào tiếp theo của đêm án.

Chương khác

Xem thêm