THAO THIẾT TRÊN ĐỈNH ĐỒNG - Chương 1: Đêm Đào Ở Ân Khư
Đêm 12 tháng 3, gió ở Ân Khư thổi khô và lạnh. Đỗ Thiết Trụ tắt đèn xe từ đầu con đường đất. Bốn người xuống xe không ai nói câu nào. Họ đã quen với kiểu…
Nội dung chương
Đêm 12 tháng 3, gió ở Ân Khư thổi khô và lạnh. Đỗ Thiết Trụ tắt đèn xe từ đầu con đường đất. Bốn người xuống xe không ai nói câu nào. Họ đã quen với kiểu im lặng này. Im lặng giúp tai nghe rõ tiếng chó sủa từ xa. Im lặng cũng giúp chân bước nhẹ trên đất cứng.
Thiết Trụ đi đầu với cây xiên thăm bằng thép. Ba người sau lưng vác cuốc, xẻng và tời tay. Tời tay là loại cũ, dây cáp đã sờn vài chỗ. Hắn đã kiểm tra dây cáp từ buổi chiều. Dây còn chịu được vài trăm cân. Hắn tin vào con số đó hơn tin vào lời hứa của bất kỳ ai.
Khu đất trước mặt nằm ngoài vùng rào chắn của di chỉ. Ban ngày, nơi đây chỉ là bãi đất hoang cỏ dại. Ban đêm, nó là nơi hắn đã cắm dấu suốt hai tháng. Hai tháng trời, hắn thăm dò từng tấc đất. Cây xiên chạm gạch mộ ở độ sâu ba mét. Cây xiên chạm đá tảng ở độ sâu bốn mét. Hắn ghi hết vào cuốn sổ nhỏ rách gáy.
- Xuống chỗ cũ.
Người giữ tời gật đầu trong bóng tối. Người soi đèn cất đèn pin vào túi áo. Họ không bật đèn khi chưa xuống hố. Ánh đèn trên mặt đất là thứ dễ bán đứng người nhất. Thiết Trụ đã học bài học đó từ năm hai mươi sáu tuổi. Năm ấy hắn suýt bị bắt vì một đốm sáng thừa.
Hố đào mở ra theo hình miệng phễu hẹp. Đất ở Ân Khư khô ở lớp trên, ẩm ở lớp dưới. Cuốc bổ xuống nghe tiếng chắc và nặng. Bốn người thay nhau đào theo ca ngắn. Không ai đào quá hai mươi phút liên tục. Đào lâu thì tay run, tay run thì tiếng cuốc lạc nhịp. Tiếng lạc nhịp là thứ tai người tuần tra nghe ra ngay.
Thiết Trụ ngồi ở mép hố và nghe. Hắn nghe tiếng đất rơi. Hắn nghe tiếng thở của ba người còn lại. Hắn nghe cả tiếng gió lùa qua cỏ khô. Trong đầu hắn, món nợ với đầu mối đang đếm từng ngày. Nợ cũ chồng lãi mới đã thành một con số tròn. Con số đó đủ mua một căn nhà nhỏ ở huyện. Nó cũng đủ dí một người vào con đường này mãi.
Gần nửa đêm, xẻng của người đào dưới hố chạm vật cứng. Tiếng chạm không vang như chạm đá thường. Nó trầm và đục, có lớp đất nện ở giữa.
- Dừng tay.
Thiết Trụ tụt xuống hố bằng dây thừng. Đất dưới đáy hố lạnh hơn hắn tưởng. Hắn quỳ xuống và gạt đất bằng tay trần. Lớp gạch mộ hiện ra theo từng mảng xám. Gạch xếp khít, mạch vữa đã mục thành bột. Đây đúng là kiểu mộ quý tộc mà thầy nghề từng tả. Mộ nhỏ nhưng xây chắc. Chủ mộ không giàu nhất vùng, nhưng đủ tiền chôn đồ tốt.
Họ phá gạch theo một góc hẹp. Không ai phá rộng tay. Phá rộng thì tốn sức dọn đất. Phá rộng cũng dễ làm sập cả vòm mộ. Một nhát cuốc mạnh giáng xuống mép gạch. Gạch nứt. Một mảng đất lớn bất ngờ sụp xuống theo. Bụi đất phun lên mặt bốn người. Thiết Trụ ho sặc và lùi lại theo bản năng.
Khi bụi lắng, một khoảng tối mở ra trước mặt họ. Đó là gian mộ nhỏ nằm sâu trong lòng đất. Không khí trong mộ phả ra mùi ẩm mốc dày đặc. Mùi đó bám vào cổ họng rất lâu không tan. Người soi đèn bật đèn ở mức sáng yếu nhất. Tia sáng quét qua vách đất nện rồi dừng lại.
Chiếc đỉnh nằm trên bệ đá ở giữa gian mộ. Ba chân của nó cắm chắc trên mặt bệ. Hai quai cong lên hai bên thân. Thân đỉnh phủ lớp gỉ đồng xanh đen dày. Hoa văn nổi chạy vòng quanh thân thành từng dải. Ngay cả trong ánh đèn yếu, mắt Thiết Trụ vẫn nhận ra độ nặng. Món này không phải hàng chợ. Món này là hàng chôn theo người có địa vị.
- Trời ạ.
Người giữ tời thốt lên rất khẽ. Thiết Trụ giơ tay ra hiệu im lặng. Hắn bước vào gian mộ trước tiên. Mỗi bước chân hắn đều thử đất trước. Sàn mộ có chỗ đã rỗng bên dưới. Một bước hụt có thể làm sập cả bệ đá. Hắn tới gần bệ và quỳ xuống ngang tầm chiếc đỉnh.
Chiếc đỉnh cao gần một mét khi tính cả quai. Hắn ước lượng bằng mắt nghề quen thuộc. Đỉnh này nặng trên hai trăm cân là chắc chắn. Bốn người khiêng tay không sẽ không nổi mười mét. Tời tay phải làm phần việc nặng nhất. Dây cáp phải vòng qua quai và qua chân đỉnh. Hắn tính sẵn đường kéo trong đầu.
Người soi đèn đưa đèn lại gần thân đỉnh. Hoa văn mặt thú hiện ra từng phần một. Hai mắt thú lồi ra ngoài, trừng và tròn. Mũi thú bè rộng trên sống hoa văn. Miệng thú há rộng theo vòng cung lớn. Điều lạ là miệng thú không có hàm dưới. Nó há ra như một cái hốc không đáy. Thiết Trụ nhìn cái miệng đó lâu hơn cần thiết.
Hắn soi đèn thẳng vào miệng hoa văn. Ánh sáng không lọt vào trong được. Một lớp đất cứng bịt kín miệng thú. Lớp đất phẳng và khít như được nện tay. Màu đất ngả nâu xám như đất nung. Trong lớp đất có lẫn bột đỏ mịn. Bột đỏ nằm thành từng vệt nhỏ li ti. Hắn đưa tay chạm nhẹ vào mép lớp đất. Đất cứng như một mảnh gốm mỏng. Nó không rã ra dưới đầu ngón tay.
Thiết Trụ rút tay về ngay. Hắn nhớ một câu dặn của thầy nghề năm xưa. Thầy hắn là người đào mộ từ thời còn trẻ. Ông dặn câu này trong một đêm uống rượu ở bến sông.
- Đồ bị bịt miệng bằng đất đỏ là đồ bị trấn.
Khi ấy Thiết Trụ còn cười và rót thêm rượu. Hắn nghĩ đó là chuyện dọa lớp trẻ giữ nghề. Giờ hắn quỳ trước lớp đất đỏ trong miệng thú. Hắn không cười nổi nữa. Bột đỏ trong đất giống màu chu sa nghiền mịn. Người xưa trộn chu sa vào đất để trấn đồ yểm. Chủ mộ không muốn cái miệng này há ra lần nữa. Câu dặn cũ bỗng có trọng lượng như một viên đá.
- Trụ, sao thế?
Người giữ tời hỏi từ phía sau lưng. Thiết Trụ lắc đầu và đứng dậy chậm rãi.
- Không sao. Đất mộ cứng thôi.
Hắn không nói về bột đỏ cho ba người kia. Nói ra lúc này chỉ làm cả nhóm hoang mang. Người hoang mang thì tay chân vụng về. Tay chân vụng về trong mộ sâu là nguy hiểm. Hắn tự nhủ sẽ tính chuyện đó sau khi lên mặt đất. Trước hết, chiếc đỉnh phải rời khỏi gian mộ này.
Họ luồn dây cáp qua hai quai đỉnh. Họ chèn thêm dây vải dưới thân để tránh trượt. Tời tay đặt cố định ở miệng hố trên mặt đất. Mỗi vòng quay tời kéo đỉnh lên vài phân. Dây cáp căng ra và kêu răng rắc khẽ. Ba chân đỉnh rời khỏi bệ đá rất chậm. Bụi từ bệ đá rơi xuống thành vệt xám.
Thiết Trụ đứng dưới giữ thăng bằng cho đỉnh. Hắn đỡ một chân đỉnh bằng vai và áo dày. Kim loại lạnh xuyên qua lớp áo rất nhanh. Hắn nghiến răng chịu mà không kêu tiếng nào. Đỉnh này mà nghiêng mạnh sẽ cày nát hoa văn. Hoa văn nát thì giá bán rớt thê thảm. Hắn giữ đỉnh còn vì tiền hơn vì sợ.
Quá trình kéo kéo dài gần một giờ. Không ai trong nhóm nói chuyện trong lúc kéo. Chỉ có tiếng tời quay đều từng vòng một. Chỉ có tiếng dây cáp cọ vào thành hố. Mồ hôi chảy xuống mắt Thiết Trụ cay xè. Hắn chớp mắt liên tục mà không dám buông tay. Trên mặt đất, người giữ tời thở dốc theo nhịp quay.
Cuối cùng ba chân đỉnh chạm mặt đất trên hố. Bốn người cùng ngồi bệt xuống thở. Mặt ai cũng lấm đất từ trán tới cằm. Thiết Trụ nhìn đồng hồ đeo tay cũ. Kim giờ đã qua hai giờ sáng từ lâu. Họ còn phải lấp lại miệng hố trước khi trời sáng. Họ còn phải chở đỉnh đi giấu ngay trong đêm.
Hắn quay lại soi đèn vào miệng thú lần cuối. Lớp đất bịt miệng vẫn nguyên vẹn không nứt. Bột đỏ trong đất trông sẫm hơn dưới ánh đèn. Hai mắt lồi của mặt thú như nhìn thẳng vào hắn. Hắn biết đó chỉ là hoa văn đúc đồng. Đúc từ hơn ba nghìn năm trước cho một ngôi mộ. Vậy mà hắn vẫn thấy sống lưng mình lạnh.
Đúng lúc đó, gió trong mộ đạo thổi ngược ra ngoài. Hơi gió đi qua miệng hố còn mở. Nó mang theo một mùi tanh rất nhẹ. Mùi tanh giống mùi máu cũ đã khô lâu ngày. Ba người kia hình như không ngửi thấy gì. Họ đang bận buộc lại dây cáp và phủ bạt. Chỉ mình Thiết Trụ đứng yên vài giây.
Hắn tự trấn an mình ngay sau đó. Mùi đất mộ lâu năm vẫn thường tanh như vậy. Mộ nào chôn sâu cũng có mùi riêng của nó. Hắn đã ngửi đủ loại mùi trong mười lăm năm đào đất. Không có lý do gì để đêm nay phải khác. Hắn quay đi và cùng nhóm phủ bạt lên chiếc đỉnh.
Bạt phủ kín, dây buộc chặt, đỉnh được đưa lên xe. Chiếc xe tải nhỏ lăn bánh khỏi bãi đất hoang. Bánh xe nghiến trên đường đất nghe rất khẽ. Ân Khư lùi lại phía sau trong bóng tối. Thiết Trụ ngồi ở ghế phụ và không ngoái đầu. Nhưng mùi tanh nhẹ kia vẫn còn trong mũi hắn. Nó bám theo hắn suốt quãng đường về kho phế liệu.
Trên xe, không ai nhắc lại gian mộ vừa rồi. Người lái xe chỉ hỏi một câu về đường vòng tránh trạm. Thiết Trụ trả lời cụt lủn rồi nhìn ra cửa kính. Ruộng khô và cột điện chạy ngược về phía sau. Hắn nghĩ về con số nợ đang chờ ở phía trước. Hắn nghĩ về lớp đất đỏ bịt kín miệng thú. Hai ý nghĩ đó va vào nhau suốt quãng đường. Một bên là tiền sắp phải trả bằng mọi giá. Một bên là câu dặn cũ của thầy nghề. Hắn biết mình sẽ chọn bên nào khi trời sáng. Người ta chỉ sợ ma khi trong túi còn có đường lui. Túi của hắn lúc này rỗng đến mức không còn chỗ cho sợ. Hắn nhắm mắt lại và ép mình ngủ vài phút. Trong cơn chập chờn, tiếng tời tay vẫn quay đều đều.