ÂM BINH ĐÀO KÊNH VĨNH TẾ - Chương 36: Phương Án Dịch Chuyển Mũi Khoan
Mười giờ sáng ngày mười tháng mười một, phòng họp của văn phòng dự án tại Châu Đốc đón một buổi trình phương án mà Lê Quốc Trung đã chuẩn bị suốt từ đêm…
Nội dung chương
Mười giờ sáng ngày mười tháng mười một, phòng họp của văn phòng dự án tại Châu Đốc đón một buổi trình phương án mà Lê Quốc Trung đã chuẩn bị suốt từ đêm anh nhận việc. Hồ sơ phương án được xếp thành bốn phần rõ ràng trên bàn, phần vị trí khoan thay thế do Trung soạn, phần điều kiện an toàn khí do Phạm Thanh Hà phụ trách. Phần định vị và bản đồ hành lang do Đỗ Minh Quân chuẩn bị, và phần lễ tế cùng ý kiến địa phương do Huỳnh Ngọc Mai mang tới. Bùi Quốc Anh ngồi ở vị trí chủ trì, Đặng Trọng Nghĩa ngồi đối diện với cặp hồ sơ và bảng tính chi phí quen thuộc. Trung mở đầu buổi trình bày bằng một câu nói rõ vị trí của mình trong buổi họp hôm nay. Rằng thời hạn bốn mươi tám giờ tạm tước quyền chỉ huy thi công của anh đã hết từ sáng hôm trước, nhưng chủ đầu tư chưa có quyết định khôi phục. Nên hôm nay anh trình phương án với tư cách người được giao soạn thảo, còn mọi lệnh điều hành thi công tại hiện trường vẫn do Nghĩa giữ cho tới khi có quyết định mới của chủ đầu tư. Anh nói câu đó trước, để không một nội dung nào trong phương án bị hiểu lầm là anh tự ý quay lại vị trí chỉ huy.
Phần trình bày của Trung đi thẳng vào vị trí khoan thay thế. Anh trải bản đồ hành lang đáy kênh lên bàn, chỉ rõ tọa độ khoan cọc nhồi dự kiến ban đầu nằm giữa hành lang mà mọi số liệu của đội đã khoanh trong hơn một tháng qua. Rồi chỉ sang vị trí thay thế nằm lệch hẳn về phía đoạn bờ thẳng, ngoài rìa hành lang đó một khoảng cách đã được tính toán theo cả ba căn cứ. Căn cứ địa chất của Hà, căn cứ định vị của Quân và căn cứ tư liệu về nghĩa trủng cổ của bà Mai. Anh trình bày tiếp phần việc đi kèm, gồm thứ tự di chuyển của sà lan khoan, cách bố trí lại các điểm neo trong điều kiện nước lũ đang ở mức cao nhất từ đầu mùa. Và một bước kiểm chứng bắt buộc trước khi dịch chuyển toàn bộ, là thử dịch neo một phần để đo độ ổn định của sà lan ở vị trí lưng chừng. Vì với con nước hiện tại, không ai được phép kéo một giàn khoan đi một quãng dài mà chưa biết nó đứng lại có vững hay không.
Hà trình bày phần điều kiện an toàn khí cho tuyến khoan mới bằng giọng chặt chẽ quen thuộc. Cô nói vị trí thay thế nằm ngoài hành lang có kết quả mẫu khí bất thường, nhưng điều đó không có nghĩa là đội được bỏ qua quy trình an toàn khí. Và cô đặt ra bốn điều kiện bắt buộc cho mọi mũi khoan ở tuyến mới, gồm đo khí cầm tay liên tục trong ca khoan, dừng khoan ngay khi máy đo báo vượt ngưỡng đội đã thống nhất. Cấm mọi thao tác thăm dò nông quay lại hành lang cũ khi chưa có lệnh mới bằng văn bản, và ghi đầy đủ mọi chỉ số đo khí vào biên bản ca thay vì chỉ ghi khi có bất thường. Cô nói thêm rằng toàn bộ phần cảnh báo khí, kể cả phần đã chậm nâng cấp mà Trung vừa nhận sai trước đội, phải được kẹp nguyên vẹn vào phương án này. Vì một phương án đổi tuyến mà giấu đi phần hồ sơ an toàn đi trước nó thì không còn giá trị bảo vệ cho bất kỳ ai khi có sự cố xảy ra.
Bà Mai trình bày phần cuối của phương án, về lễ tế và cam kết của địa phương. Bà nói lễ tế tạ ơn tiền nhân đã được chuẩn bị xong phần đàn tràng và vật lễ tại bờ kênh. Ngày lễ chính thức đã được ấn định trong phương án, và người làng quanh vùng đình Vĩnh Tế Sơn sẽ có mặt dự lễ theo đề nghị đã ghi nhận. Bà đặt lên bàn văn bản cam kết của địa phương do bà Lệ và những người dân sống gần đình cùng ký. Trong đó ghi rõ người làng đồng ý với việc dự án dịch chuyển vị trí khoan ra xa khoảng đất cao của nghĩa trủng cổ, đồng ý hỗ trợ giữ gìn khu vực đàn tràng trong những ngày lễ. Và đề nghị duy nhất của họ là dự án không đưa máy móc thi công vào khoảng đất cao đó trong suốt thời gian còn lại của mùa lũ năm nay.
Nghĩa lên tiếng ngay sau phần trình bày của bà Mai, và ông ta đi thẳng vào phần việc mà ông ta đã chuẩn bị sẵn trong cặp hồ sơ của mình. Ông ta trải bảng tính chi phí lên bàn, đọc rõ từng khoản sẽ phát sinh nếu đổi tuyến, gồm chi phí tháo dỡ và lắp lại mặt bằng ở vị trí mới. Chi phí giữ giàn khoan trong những ngày chờ lễ và chờ duyệt, chi phí nhân công chờ việc của tổ khoan, và khoản phạt tiến độ dự kiến nếu ngày khoan lại bị chậm so với lịch tổng thể. Ông ta nói ông ta không phản đối phương án trên mặt chuyên môn, vì nhà thầu không có văn bản kỹ thuật nào phản bác được hồ sơ của đội. Nhưng ông ta yêu cầu biên bản buổi họp hôm nay phải ghi rõ nguồn gốc của từng khoản chi phí đó. Và ghi rõ rằng đề xuất đổi tuyến xuất phát từ đội khảo sát, để sau này việc truy trách nhiệm tài chính không bị nhập nhằng. Trung trả lời phần chất vấn đó không bằng tranh luận, mà bằng cách mở đúng trang hồ sơ ghi lời nhận sai của mình ở buổi họp toàn đội. Đặt nó ngay bên cạnh bảng tính chi phí của Nghĩa, và nói rằng đội khảo sát không trốn tránh nguồn gốc của đề xuất. Lời nhận sai của anh đã nằm trong hồ sơ dự án từ ngày bảy tháng mười một, và anh đề nghị bảng tính chi phí của nhà thầu cũng được kẹp chung vào cùng một tập. Để bất kỳ ai xét duyệt sau này đều nhìn thấy cùng lúc cái giá của việc đổi tuyến và cái giá mà đội đã suýt phải trả cho việc giữ nguyên tuyến cũ. Hà bổ sung một câu ngắn, rằng trong bảng tính của nhà thầu không có một dòng nào tính cho trường hợp mũi khoan đâm vào tầng khí bất thường ở hành lang cũ. Và một sự cố khí trên sà lan khoan sẽ làm mọi con số trong bảng tính đó trở nên không còn ý nghĩa. Anh nghe hai ý kiến đó, gật đầu yêu cầu thư ký ghi cả hai vào biên bản như ý kiến kèm theo của các bên.
Bùi Quốc Anh nghe hết ba phần trình bày, lật lại từng phần hồ sơ một lượt nữa, rồi đưa ra ý kiến của chủ đầu tư bằng những câu rất rõ ràng. Ông nói phương án dịch chuyển có đủ căn cứ kỹ thuật và an toàn để được xét duyệt, và cá nhân ông không còn lý do gì để giữ nguyên tọa độ khoan cũ. Nhưng ông chưa ký duyệt đổi tuyến trong buổi họp hôm nay. Ông yêu cầu hai việc phải xong trước khi ông đặt bút ký, việc thứ nhất là lễ tế phải diễn ra đúng như phương án đã trình, có biên bản và có sự chứng kiến của đại diện dự án. Việc thứ hai là bước thử dịch neo một phần phải được thực hiện và có biên bản đo độ ổn định đạt yêu cầu, để quyết định đổi tuyến của ông đứng trên cả căn cứ thực địa lẫn căn cứ quan hệ với địa phương. Ông giao Nghĩa ký lệnh cho bước thử dịch neo ngay trong ngày hôm nay, trong phạm vi một bước kiểm chứng của phương án, và giao Trung theo dõi kỹ thuật, ghi biên bản thử neo, với tư cách người soạn phương án.
Buổi chiều hôm đó, bước thử dịch neo được thực hiện trên mặt kênh trong điều kiện nước vẫn chảy xiết. Trần Hữu Phước trực tiếp chỉ huy thao tác trên mặt nước theo lệnh thử đã ký, cho nhổ hai điểm neo phía hạ lưu của sà lan khoan. Giữ nguyên các điểm neo còn lại, rồi dùng thuyền máy và tời neo kéo thân sà lan khoan dịch ra khỏi vị trí cũ một quãng đúng như phương án đã tính. Đỗ Minh Quân đứng trên boong với máy định vị, đọc tọa độ liên tục trong suốt quá trình dịch chuyển, và Thạch Văn Kha cùng Võ Văn Sơn phụ trách hai đầu cáp phía bờ. Sơn vẫn làm phần việc nhẹ bằng tay phải và điều phối người giữ dây bằng lời nói nhiều hơn bằng sức. Quá trình kéo dịch bị gián đoạn một lần vào lúc thân sà lan mới đi được nửa quãng, khi một mảng lục bình lớn trôi theo dòng xiết quấn chặt vào đường cáp đang chịu lực, làm tời neo khựng lại và thân sà lan chao nhẹ một nhịp. Phước cho dừng tời ngay lập tức, không cho phép bất kỳ ai cố kéo thêm trong lúc cáp đang bị ghì lệch hướng, rồi lái thuyền máy áp sát mảng lục bình. Dùng sào dài đẩy nó tách khỏi đường cáp theo từng đoạn một, trong khi Kha ở phía bờ giữ chặt đầu dây phụ để thân sà lan không bị dòng nước đẩy trôi ngược lại quãng đường vừa dịch được. Công việc xử lý mảng lục bình mất gần hai mươi phút, và khi đường cáp thông thoáng trở lại, Phước yêu cầu kiểm tra lại toàn bộ độ căng của các điểm neo còn giữ trước khi cho tời chạy tiếp. Vì theo lời ông, một lần kéo dịch bị ngắt quãng giữa chừng là lúc người ta dễ nóng vội nhất, và cũng là lúc một giàn khoan nặng dễ bị đặt sai vị trí nhất. Trung đứng trên boong ghi lại toàn bộ sự cố nhỏ đó vào biên bản thử neo, ghi cả giờ dừng tời và giờ chạy lại. Vì anh muốn biên bản của bước kiểm chứng này phản ánh đúng điều kiện thực tế trên mặt nước, chứ không phải một quá trình dịch chuyển trơn tru chỉ có trên giấy.
Khi thân sà lan dừng lại ở vị trí lưng chừng và các điểm neo mới được siết căng, Phước cho giữ nguyên trạng thái đó suốt một giờ đồng hồ để đo độ ổn định, trong khi Quân ghi lại độ lệch vị trí theo từng khoảng mười phút. Kết quả của giờ đo đó làm cả tổ thử neo thở phào, sà lan giữ vị trí vững trong dòng xiết, độ lệch nằm trong giới hạn cho phép của phương án, và cột giàn không xuất hiện dao động nào đáng lo. Trung ghi kết quả vào biên bản thử neo bằng một câu chốt rõ ràng, rằng trong buổi thử này, sà lan dịch neo một phần khỏi tọa độ nghĩa trủng cổ. Và giữ ổn định đạt yêu cầu, rồi ký ở mục người theo dõi kỹ thuật, ngay dưới chữ ký điều hành của Nghĩa và chữ ký xác nhận thao tác của Phước.