ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 49: Sáng Sau Đêm Diễn: Tẩy Trang Và Hủy Phá Dỡ

Sáng ngày 28 tháng 08 năm 2026, lúc chín giờ rưỡi, Thẩm Dật Chu ngồi trước bàn hóa trang của rạp Thiên Lạc. Cố Vân Trang bắt đầu tẩy lớp mặt Chung Quỳ…

Nội dung chương

Sáng ngày 28 tháng 08 năm 2026, lúc chín giờ rưỡi, Thẩm Dật Chu ngồi trước bàn hóa trang của rạp Thiên Lạc. Cố Vân Trang bắt đầu tẩy lớp mặt Chung Quỳ khỏi mặt anh.

Anh đã giữ nguyên lớp mặt ấy suốt từ mười một giờ bốn mươi lăm phút đêm qua. Sau giờ tạ màn, cả đoàn không ai nỡ bảo anh tẩy trang ngay trong đêm. Đạo sĩ dặn từ buổi học ở miếu rằng mặt đã khai nhãn thì giữ trọn đêm rằm, đợi trời sáng hẳn mới được tẩy, để người mang mặt đi hết một vòng ngày đêm của vai diễn. Dật Chu ngủ lại ở gian phòng nhỏ phía sau hậu trường trên chiếc ghế dài, áo bào đã cởi và gấp gọn, chỉ còn lớp mặt vẽ nguyên vẹn trên gương mặt của một người đang ngủ. Đoàn thay nhau trực ở hậu trường cho tới sáng. Bà Lục là người trực ca cuối cùng. Khi anh mở mắt ra lúc trời vừa sáng rõ, bà đang ngồi ở ghế góc quen thuộc với chén trà nóng trên tay. Bà nhìn anh và gật đầu một cái. Cái gật đầu ấy thay cho câu chào buổi sáng mà anh chưa được phép đáp lại bằng lời.

Vân Trang tẩy trang cho anh bằng nước ấm và dầu tẩy đã chuẩn bị từ hôm trước. Cô làm chậm rãi theo đúng thứ tự ngược lại của lúc vẽ. Bộ râu giả được tháo ra trước. Rồi tới lớp bột nền ở cằm và hai bên hàm. Rồi tới những vệt đỏ chéo trên trán. Lớp khoanh đen quanh hai hốc mắt là phần được tẩy sau cùng, ngay trước hai điểm nhãn chu sa. Cô dùng một miếng bông riêng cho mỗi điểm nhãn, lau nhẹ theo vòng tròn cho tới khi hai đốm đỏ sẫm tan hết vào nước ấm trong chậu. Khi điểm nhãn cuối cùng biến mất, cô đặt miếng bông xuống và nhìn anh một lúc lâu.

- Xong rồi. - Cô nói. - Từ giờ em được soi gương và được nói chuyện lại rồi. Người thường của chị đã quay về.

Dật Chu quay mặt về phía chiếc gương lớn của bàn hóa trang. Tấm vải phủ trên gương được Vân Trang tháo xuống từ lúc cô bắt đầu tẩy trang, gấp lại và đặt lên mép bàn. Trong gương là gương mặt của chính anh sau gần mười giờ đồng hồ không được nhìn thấy nó. Gương mặt hốc hác vì một đêm không ngủ trọn giấc, quầng mắt thâm nhẹ, và hai vệt đỏ mờ còn sót lại ở hai bên thái dương mà nước ấm chưa tẩy hết. Nhưng đó là gương mặt của Thẩm Dật Chu, không còn là mặt của Chung Quỳ nữa. Anh nhìn mình trong gương vài giây rồi bật cười khan một tiếng vì cổ họng vẫn còn khàn sau hai giờ hát liên tục. Câu đầu tiên anh nói sau khi trở lại làm người thường không phải một câu lớn lao. Anh quay sang Vân Trang và nói bằng giọng khàn đặc của mình.

- Cảm ơn chị. - Anh nói. - Tối qua ở trên sân khấu, có lúc em tưởng mình không giữ nổi giọng tới cuối hồi ba.

- Chị nghe hết từ cánh gà. - Vân Trang đáp. - Không có câu nào của em rơi xuống cả. Cả đoàn mình không có ai rơi xuống hết.

Sau khi thay bộ quần áo thường ngày, Dật Chu tự mình đi ra giữa sân khấu và làm một việc mà anh đã chờ từ lúc trời sáng. Anh đứng ở vạch phấn giữa sân khấu, nơi anh từng đứng trong cơn choáng của buổi trưa ngày 26, và anh nhìn thẳng xuống khán phòng. Anh nhìn lâu hơn bất cứ lần nhìn nào của mình trong ba tuần qua. Hàng ghế đầu với sợi dây đỏ. Những hàng ghế giữa bám bụi sáng lên trong ánh nắng lọt qua khe cửa. Hàng ghế cuối nằm yên ở cuối phòng. Không có cơn choáng nào ập tới. Không có cơn tê nào chạy dọc nửa người. Chỉ có một gian khán phòng trống và yên của buổi sáng, cùng cảm giác nhẹ nhõm lan ra trong ngực anh. Lệ giữ mắt của đêm diễn đã khép lại cùng đêm diễn. Anh đứng thêm một lúc nữa rồi quay vào hậu trường ăn bát cháo nóng mà Vân Trang để dành cho anh từ sáng sớm. Cả đoàn ăn sáng cùng nhau quanh chiếc bàn dài, nói cười trở lại bằng thứ tiếng người bình thường của một buổi sáng sau đêm diễn thành công.

Buổi sáng ở rạp diễn ra trong một thứ bận rộn nhẹ nhàng hoàn toàn khác với những buổi sáng chuẩn bị của ba tuần trước. Tiểu Bảo và Kiến Văn kiểm lại toàn bộ sân khấu và ghi sổ phần việc cuối cùng của đêm diễn. Lớp giấy lạ xuất hiện trên sàn trong hồi hai vẫn nằm nguyên vị trí như lúc vở diễn khép lại. Hai người ghi đầy đủ giờ giấc và vị trí của nó vào nhật ký chung. Họ đối chiếu với dòng ghi của lần xuất hiện đầu tiên vào đêm 17 tháng tám. Rồi họ mới thu dọn sạch sẽ ngoài giờ diễn, theo đúng lệ đoàn đã làm lần trước. Cây đàn của Nhạc Sinh được ông mang về gian nhạc cụ, sợi dây đứt vẫn cong trên mặt đàn. Ông nói ông sẽ giữ nguyên cây đàn như vậy một thời gian nữa, chưa thay dây vội. Nó là bằng chứng của đêm diễn vừa qua, và ông muốn nhìn nó mỗi ngày một lúc để nhớ rằng mình đã không ngừng lại.

Tuấn Kiệt tới rạp lúc mười giờ sáng, sớm hơn giờ hẹn nghiệm thu mà hai bên từng thỏa thuận. Ông ta không mang theo trợ lý và cũng không mang theo tập giấy tờ cải tạo khu phố dày cộp như mọi lần trước. Trên tay ông ta chỉ có một tập giấy mỏng và chiếc cặp nhỏ. Kiến Văn đón ông ta ở sân rạp cùng Dật Chu và bà Lục. Không ai vào phòng họp ngay. Tuấn Kiệt xin đi một vòng quanh rạp trước, chậm rãi qua khán phòng với hai hàng đèn lồng trắng đã tắt và những hàng ghế trống sạch sẽ trong ánh sáng ban ngày. Ông ta dừng lại lâu nhất ở hàng ghế đầu. Sợi dây đỏ niêm phong vẫn nằm ở đó. Ông ta nhìn nó một lúc rồi quay sang nói với Kiến Văn rằng đêm qua, đứng ngoài cánh cửa rạp, ông ta đã nghe được nhiều hơn những gì ông ta từng nghe trong bất cứ buổi họp nào về mặt bằng này. Ông ta nghe tiếng hát đi trọn ba hồi không dừng lại một lần. Ông ta nghe cả tiếng vỗ tay ở cuối đêm mà ông ta biết chắc không phải của người sống nào trong rạp.

- Tôi đã soạn văn bản này từ lúc trời chưa sáng. - Ông ta nói khi cả nhóm đã ngồi xuống bàn ở hậu trường. - Công ty hủy toàn bộ phương án niêm phong cải tạo phá dỡ đối với rạp Thiên Lạc. Phần việc đo vẽ cho phương án thương mại dừng lại ở đây. Thay vào đó, tôi đề xuất lên công ty phương án giữ nguyên rạp này làm không gian biểu diễn truyền thống, giao cho đoàn kịch Hồi Xuân quản lý và khai thác lâu dài theo hợp đồng mới. Tôi không hứa công ty sẽ duyệt ngay trong một ngày. Nhưng chữ ký của tôi ở cương vị quản lý khai thác khu phố nằm ở dưới đề xuất này, và tôi sẽ bảo vệ nó trong mọi buổi họp sắp tới.

Kiến Văn cầm tập giấy đọc chậm rãi từng trang trước mặt mọi người. Anh ta đọc tới đâu thì dừng lại hỏi rõ tới đó, đúng như cách anh ta đã đọc mọi văn bản của mùa diễn này. Tuấn Kiệt trả lời từng câu hỏi một, không né tránh điều nào. Hạn dọn đồ tới hết ngày 29 tháng tám không còn hiệu lực nữa, vì nó thuộc về phương án bàn giao đã bị hủy. Đoàn cứ ở lại rạp và bàn tiếp hợp đồng mới trong những ngày tới. Suất diễn cho khán giả người sống mà đoàn từng nhắc tới như một ước muốn xa, giờ thành việc có thể làm ngay trong tuần này, nếu đoàn muốn lấy đó làm suất mở đầu cho đời sống mới của rạp. Dật Chu ngồi nghe buổi bàn bạc ấy mà thấy một vòng tròn dài của mùa diễn đang khép lại trước mắt mình. Người đàn ông từng mang thông báo thu hồi rạp tới vào ngày 11 tháng tám giờ đang ngồi ở chính hậu trường này, tự tay hủy bỏ phương án phá dỡ bằng văn bản của chính mình.

Đạo sĩ Chu Huyền Thanh tới rạp vào cuối buổi sáng, sau khi Tuấn Kiệt đã ra về với lời hẹn quay lại vào ngày mai để làm việc tiếp về hợp đồng. Ông đi một vòng quanh sân khấu và khán phòng cùng bà Lục và Dật Chu. Ông dừng lại ở hương án đã được dọn sạch, ở gian nhạc cụ với cây đàn còn nguyên sợi dây đứt, và ở giữa sân khấu nơi vở diễn đã đi trọn ba hồi trong đêm. Rồi ông tuyên bố trước cả đoàn đang đứng quanh mình điều mà mọi người đã biết bằng lòng mình từ lúc nghe tiếng vỗ tay sau tấm màn nhung.

- Nợ vở của rạp Thiên Lạc đã trả xong. - Ông nói. - Trả bằng đúng cách duy nhất mà nó phải được trả. Một vở diễn trọn vẹn, đúng giờ, đúng lệ, đủ năm quy tắc. Từ hôm nay rạp này là một rạp hát bình thường như mọi rạp hát khác. Người sống cứ vào đây diễn, khán giả người sống cứ vào đây xem. Không còn lệ đêm nào treo trên đầu ai nữa.

Bà Lục chống gậy đứng bên cạnh ông, gật đầu theo từng câu. Bà nói thêm một điều cuối cùng với tư cách người giữ truyền nghề của rạp này suốt mấy chục năm. Lệ Âm Hí của rạp Thiên Lạc khép lại từ đêm qua, nhưng nghề hát thì không khép lại. Bà mong đoàn trẻ này giữ lấy rạp và giữ lấy nghề, diễn cho người sống xem bằng đúng cái tâm đã diễn cho phía bên kia xem trong đêm rằm. Dật Chu đứng giữa sân khấu nghe hai người già nói mà nhìn xuống những hàng ghế trống trong ánh sáng ban ngày. Sáng nay chúng chỉ là những hàng ghế của một rạp hát cũ đang chờ được sửa sang lại. Anh quay sang Kiến Văn và nói ra ý nghĩ đã thành hình trong đầu mình từ lúc nghe Tuấn Kiệt nhắc tới suất diễn mở đầu. Đoàn sẽ diễn suất đầu tiên cho khán giả người sống tại rạp này vào chiều ngày 30 tháng tám. Và trước suất diễn ấy, cả rạp sẽ làm một việc mà anh tin rằng phải làm. Việc ấy anh sẽ trình bày với cả đoàn trong buổi họp chiều nay, trước khi mọi người bắt tay vào chuẩn bị.

Chương khác

Xem thêm