ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 5: Thông Báo Thu Hồi Rạp Sau Rằm Tháng Bảy

Sáng ngày 11 tháng 08 năm 2026, đoàn đang tập dượt trong rạp thì người của công ty phố tới. Lúc đó là mười giờ sáng. Dật Chu đang tập lại đoạn Chung Quỳ…

Nội dung chương

Sáng ngày 11 tháng 08 năm 2026, đoàn đang tập dượt trong rạp thì người của công ty phố tới.

Lúc đó là mười giờ sáng. Dật Chu đang tập lại đoạn Chung Quỳ ra sân ở hậu trường cùng Vân Trang. Cô chỉnh lại dây đai lưng cho anh và dặn anh giữ vai thẳng hơn khi bước ra. Ngoài sân, tiếng xe dừng lại trước cổng rạp nghe rõ mồn một. Sau đó là tiếng giày da gõ trên gạch sân, đều và chậm, không giống bước chân của bất kỳ ai trong đoàn.

Tiền Tuấn Kiệt bước vào khán phòng cùng một trợ lý trẻ xách cặp da. Ông ta bốn mươi lăm tuổi, áo sơ mi trắng phẳng phiu, đồng hồ sáng bóng trên cổ tay. Ông ta đứng giữa khán phòng, nhìn một vòng từ trần bong sơn xuống những hàng ghế cũ, ánh mắt như người đang định giá một món hàng sắp thanh lý.

- Đoàn tập đông đủ nhỉ. Tốt. Tôi nói một lần cho tất cả cùng nghe.

Kiến Văn từ sân khấu bước xuống. Anh ta lau mồ hôi trên trán, đón khách bằng nụ cười nghề nghiệp đã quen dùng với bên cho thuê và bên tài trợ.

- Anh Kiệt đến không báo trước. Có việc gì gấp thế.

- Việc giấy tờ thôi. Nhưng giấy tờ thì không chờ người ta tập xong vở được.

Tuấn Kiệt ra hiệu cho trợ lý. Người trợ lý mở cặp, lấy ra một tập văn bản đóng dấu đỏ, trao cho Kiến Văn bằng hai tay. Kiến Văn đọc lướt trang đầu. Dật Chu đứng ở cánh gà nhìn xuống. Anh thấy rõ nụ cười trên mặt bạn mình tắt dần. Tay cầm văn bản của Kiến Văn siết chặt hơn, làm mép giấy hơi cong lại.

Tuấn Kiệt nói tiếp, giọng to vừa đủ cho cả đoàn nghe.

- Khu phố này đã có quyết định cải tạo thương mại. Rạp Thiên Lạc nằm trong diện thu hồi. Đoàn các anh chỉ được dùng rạp tới hết tháng Bảy âm lịch này thôi. Sau rằm tháng Bảy, bên tôi sẽ vào tiếp quản mặt bằng. Việc phá dỡ hay cải tạo thế nào là việc của công ty, không liên quan tới đoàn nữa.

Cả khán phòng im lặng. Tiểu Bảo đang bê thùng đạo cụ cũng đứng sững lại giữa lối đi. Vân Trang bước ra khỏi cánh gà, đứng cạnh Dật Chu.

- Tới hết tháng Bảy âm lịch nghĩa là sao. Đoàn tôi ký thuê cho cả mùa Trung Nguyên. Suất diễn chính vào đúng đêm rằm. Sau rằm còn tổng kết, còn diễn thêm các suất cho khán giả trong tháng. Giấy thuê ghi rõ như vậy.

Kiến Văn nói, giọng còn giữ được bình tĩnh. Tuấn Kiệt lắc đầu.

- Giấy thuê của anh là thuê ngắn hạn theo tháng. Điều khoản phụ ghi rõ bên quản lý khu phố có quyền thu hồi mặt bằng khi có quyết định cải tạo. Tôi không làm khó đoàn. Tôi báo trước gần hai mươi ngày. Đoàn diễn đêm rằm xong thì thu xếp trả rạp trong những ngày còn lại của tháng. Quá hạn ấy, bên tôi không chịu trách nhiệm về đồ đạc để lại trong rạp đâu.

- Anh nói nghe nhẹ nhàng quá. Một đoàn kịch dọn rạp không phải dọn một sạp hàng. Phông cảnh, phục trang, đạo cụ, thứ nào cũng cồng kềnh.

Vân Trang lên tiếng. Tuấn Kiệt nhìn cô, vẫn giữ giọng đều đều của người quen xử lý các cuộc bàn giao.

- Cô là người phụ trách phục trang phải không. Tôi hiểu khó khăn của đoàn. Nhưng quyết định cải tạo là của cả khu phố, không phải của riêng tôi. Tôi chỉ là người quản lý được giao việc. Các anh thông cảm thì mọi chuyện dễ dàng cho cả hai bên.

Dật Chu bước xuống sân khấu, đi tới đứng cạnh Kiến Văn. Anh không giỏi tranh luận giấy tờ, nhưng anh hiểu một điều rất rõ. Đêm rằm là đêm diễn mà cả đoàn đã dồn công tập luyện từ nhiều tháng trước khi thuê được rạp này. Nếu sau rằm phải trả rạp ngay, đoàn vẫn diễn được suất chính. Nhưng mọi kế hoạch diễn nối tiếp trong tháng đều đổ vỡ. Tiền bán vé dự kiến cho các suất sau rằm là khoản tiền đoàn trông vào để trả nợ phục trang và lương cho anh em.

- Văn bản ghi hạn cuối cụ thể là ngày nào.

Anh hỏi. Tuấn Kiệt nhìn anh, rồi nhìn sang Kiến Văn.

- Anh Kiến Văn cầm văn bản đấy. Anh ấy sẽ phổ biến lại cho đoàn. Tôi chỉ cần đoàn ký nhận đã biết thông báo này.

Người trợ lý đưa thêm một tờ biên bản nhận thông báo. Kiến Văn đọc tờ biên bản rất lâu. Lâu hơn hẳn thời gian cần để đọc một trang giấy ngắn. Dật Chu đứng ngay bên cạnh mà không nhìn thấy hết nội dung văn bản chính, vì Kiến Văn đã gấp tập văn bản lại một nửa theo thói quen cầm giấy của anh ta. Chỉ có một dòng ở cuối trang đập vào mắt Dật Chu trước khi tập giấy gấp hẳn. Dòng chữ ghi thời hạn bàn giao mặt bằng và một mốc ngày được khoanh đỏ. Anh chưa kịp đọc rõ con số thì Kiến Văn đã ký vào biên bản nhận.

- Đoàn đã nhận thông báo. Chúng tôi sẽ sắp xếp theo đúng thời hạn.

Kiến Văn nói. Giọng anh ta khô và ngắn. Tuấn Kiệt nhận lại biên bản, gật chào cả đoàn rồi quay ra cổng. Tiếng giày da của ông ta gõ trên gạch sân xa dần. Tiếng xe nổ máy. Rồi rạp trở lại với im lặng và hơi nóng của buổi trưa tháng tám.

Tin thu hồi rạp lan khắp hậu trường trong vài phút. Hai diễn viên trẻ phụ trách bán vé ghé đầu vào nhau tính toán ở góc phòng. Vé cho đêm rằm đã bán được hơn một nửa qua các mối quen. Vé cho hai suất cuối tháng mới bắt đầu rao. Nếu phải trả rạp sau rằm, hai suất ấy coi như hủy. Tiền vé đã thu phải hoàn lại. Tiền cọc may phục trang mới thì đã đóng cho thợ từ tuần trước, không rút về được.

Nhạc Sinh là người lên tiếng đầu tiên trong nhóm lớn tuổi.

- Diễn một đêm rằm rồi dọn đi, đoàn mình lỗ nặng. Nhưng bỏ vở từ bây giờ thì lỗ còn nặng hơn. Ít ra diễn xong đêm rằm, tiếng tăm của đoàn còn giữ được.

- Tiếng tăm không trả được tiền cọc áo đâu bác ạ.

Một diễn viên trẻ nói, giọng buồn hẳn đi. Vân Trang cắt ngang cuộc bàn tán đang sa vào bế tắc.

- Chưa ai nói phải bỏ vở cả. Chưa ai nói phải dọn ngay ngày mai cả. Việc hôm nay chỉ là một tờ thông báo. Đoàn mình còn gần hai mươi ngày. Bàn cách giữ vở trước, bàn chuyện lỗ lãi sau.

Cô nói xong thì quay lại bàn hóa trang, xếp lại đống dây đai và khăn xếp đang dang dở. Tay cô làm việc rất nhanh, như muốn dùng việc để chặn đứng nỗi lo đang lan ra. Dật Chu hiểu cô. Đoàn trẻ nào cũng sống bằng niềm tin mong manh như vậy. Chỉ cần một buổi chiều mọi người cùng ngồi thở dài, vở diễn sẽ rã từ bên trong trước khi bất kỳ ai tới thu hồi rạp.

Buổi tập tan sớm hơn dự định. Không ai còn tâm trí tập tiếp. Mọi người tụ lại ở hậu trường, vây quanh Kiến Văn.

- Anh Văn, văn bản ghi cụ thể thế nào. Cho bọn em xem đi.

Tiểu Bảo hỏi trước. Kiến Văn đặt tập văn bản lên bàn hóa trang, nhưng tay anh ta vẫn giữ trên bìa giấy.

- Nội dung đúng như ông Kiệt nói. Hết tháng Bảy âm lịch thì trả rạp. Đoàn mình diễn đêm rằm xong vẫn còn nửa tháng để dọn. Kịp hết. Đừng hoang mang.

- Thế còn dòng khoanh đỏ ở cuối văn bản. Em đứng cạnh anh, em thấy có khoanh đỏ.

Vân Trang hỏi thẳng. Dật Chu nhìn Kiến Văn. Anh nhớ rõ vệt mực đỏ ấy. Nó khoanh một mốc ngày ở gần cuối trang, không phải khoanh cả đoạn dài. Người ta chỉ khoanh đỏ những mốc gấp nhất trong một văn bản.

Kiến Văn cười nhạt, gõ nhẹ ngón tay lên bìa văn bản.

- Khoanh đỏ là việc của bên văn thư. Họ khoanh ngày hết hạn nhận phản hồi thôi. Không có gì ghê gớm. Đoàn mình cứ tập vở cho tốt. Chuyện rạp sau rằm để tôi lo với công ty. Tôi quen biết trên đó, xin gia hạn thêm ít ngày không phải chuyện không thể.

Anh ta nói trơn tru và chắc chắn. Cả đoàn dần tản ra, người đi pha nước, người quay lại xếp đạo cụ. Chỉ có Dật Chu còn đứng lại bên bàn hóa trang. Anh biết Kiến Văn mười năm nay. Khi Kiến Văn nói một việc đã có cách lo, anh ta thường kể luôn cách lo ấy là gì. Lần này anh ta không kể. Anh ta chỉ nói kết quả. Và anh ta cất tập văn bản vào ngăn kéo bàn, khóa lại, ngay trước mặt Dật Chu.

- Cậu đừng nhìn tôi như thế. Tôi nói lo được là lo được.

- Tôi chưa nói gì cả.

- Mắt cậu nói hết rồi. Thôi, đi tập tiếp đi. Vở này mà diễn hỏng thì dù có rạp tới hết năm cũng vô ích.

Kiến Văn vỗ vai anh rồi đi ra sân khấu, hô mọi người vào vị trí tập lại từ đầu hồi một. Tiếng phách của Nhạc Sinh vang lên khô gọn. Buổi tập chiều bắt đầu như chưa có chuyện gì xảy ra. Nhưng Dật Chu diễn mà đầu óc không yên. Anh cứ nghĩ tới vệt mực đỏ khoanh tròn trên trang giấy đã bị gấp lại một nửa. Anh nghĩ tới cách Kiến Văn khóa ngăn kéo rất nhanh. Và anh nghĩ tới một điều khác nữa. Từ ngày vào rạp tới giờ, Kiến Văn luôn là người đầu tiên báo tin xấu cho đoàn, dù tin xấu đến đâu. Đây là lần đầu tiên anh thấy bạn mình giấu một phần của tin xấu ở ngay trước mặt mọi người.

Buổi tối, khi đoàn thu dọn ra về, Dật Chu cố ý đi sau cùng với Kiến Văn. Anh hỏi một câu duy nhất khi hai người khóa cổng rạp.

- Hạn chót thật sự gấp đến mức nào.

Kiến Văn tra chìa vào ổ khóa, xoay hai vòng rồi mới trả lời.

- Gấp thì có gấp. Nhưng chưa tới mức phải bỏ vở. Cậu cứ tin tôi lần này.

Anh ta nói xong thì bước nhanh ra phố, bắt kịp những người đi trước. Dật Chu đứng lại một mình trước cổng rạp đã khóa. Anh không hỏi thêm. Hỏi nữa cũng vô ích. Kiến Văn đã quyết giấu thì có hỏi mười câu cũng chỉ nhận được một câu trả lời.

Đêm ấy, nằm trong căn phòng trọ gần rạp, Dật Chu không ngủ được ngay. Anh nghĩ về đêm rằm đang tới gần. Anh nghĩ về vở diễn phải trọn vẹn. Anh nghĩ về một đoàn kịch trẻ có thể mất rạp ngay sau đêm diễn quan trọng nhất của mình. Và ở giữa những ý nghĩ ấy, vệt mực đỏ khoanh tròn trên trang văn bản cứ hiện lên rõ nhất, như một con dấu đóng vào giữa trán của những ngày còn lại.

Chương khác

Xem thêm