ÂM HÍ RẠP HÁT CỔ THƯỢNG HẢI - Chương 8: Vân Trang Đối Chất Kiến Văn Về Vụ Cháy Cũ
Chiều ngày 12 tháng 08 năm 2026, hậu trường rạp Thiên Lạc nổ ra cuộc cãi nhau lớn đầu tiên của đoàn Hồi Xuân. Buổi tập chiều bắt đầu lúc ba giờ. Đoàn tập…
Nội dung chương
Chiều ngày 12 tháng 08 năm 2026, hậu trường rạp Thiên Lạc nổ ra cuộc cãi nhau lớn đầu tiên của đoàn Hồi Xuân.
Buổi tập chiều bắt đầu lúc ba giờ. Đoàn tập lại đoạn mở đầu hồi hai, chính là hồi diễn mà cuốn sổ cũ ghi là đã dừng dang dở năm 1937. Không khí buổi tập nặng hơn mọi ngày. Ai cũng biết mình đang tập đúng đoạn diễn mà một đoàn hát khác đã phải bỏ dở giữa chừng trong đêm cháy năm xưa. Dật Chu diễn càng cẩn thận hơn. Nhạc Sinh gõ phách càng chắc tay hơn. Không ai nói ra, nhưng cả sân khấu đều mang một sự trang trọng khác thường.
Nghỉ giải lao lúc ba giờ rưỡi, Vân Trang gọi Kiến Văn ra góc hậu trường gần kho đạo cụ. Dật Chu đang tháo đai lưng ở gần đó nên nghe rõ từ đầu. Cô không vòng vo.
- Anh Văn. Tôi hỏi thẳng. Trước khi ký thuê rạp này, anh đã biết chuyện rạp từng cháy và có một suất diễn bỏ dở năm 1937 phải không.
Kiến Văn đang uống nước, tay cầm chai khựng lại giữa chừng.
- Ai nói với cô chuyện đó.
- Không ai nói. Tôi tự nhìn ra. Trưa nay ở phòng quản lý, khi đọc dòng cuối của sổ diễn, tất cả mọi người đều sững sờ. Riêng anh thì không. Anh chỉ buồn. Người ta chỉ buồn như thế khi nghe lại chuyện mình đã biết rồi. Với lại sáng nay, khi thợ khóa chưa mở được phòng quản lý, anh đã nói một câu là trong phòng chắc còn sổ sách cũ của rạp. Anh nói chắc nịch như người đã biết chắc trong đó có gì.
Kiến Văn đặt chai nước xuống thùng đạo cụ. Anh ta nhìn quanh. Vài diễn viên trẻ gần đó đã ngừng tay, giả vờ sắp xếp đồ nhưng tai đều hướng về phía này.
- Cô suy diễn giỏi quá rồi đấy. Tôi là trưởng đoàn. Tôi tìm hiểu rạp trước khi thuê là việc đương nhiên. Nghe phong thanh vài câu chuyện cũ về rạp thì cũng là việc đương nhiên.
- Phong thanh và biết rõ là hai chuyện khác nhau. Anh biết trước cả chuyện đêm cháy ấy hay không.
Cô hỏi câu đó rất thẳng và rất to. Cả hậu trường im bặt. Dật Chu ngừng hẳn tay tháo đai. Anh quay lại nhìn hai người.
Cuốn sổ diễn không hề ghi thêm điều gì ngoài hỏa hoạn và suất diễn dừng giữa chừng. Nhưng bất kỳ ai nghe tới một vụ cháy rạp hát đông người giữa một suất diễn cũng hiểu đêm ấy không thể là một đêm lành. Vân Trang hỏi vậy không phải để xác nhận một dòng trong sổ. Cô hỏi để xác nhận điều Kiến Văn đã giấu trong lòng bấy lâu.
Kiến Văn im lặng vài giây. Rồi anh ta thừa nhận, giọng thấp xuống.
- Tôi biết rạp từng cháy lớn năm 1937 trước khi ký thuê. Tôi nghe từ người quen bên công ty phố và từ một ông già từng làm việc ở khu này. Họ nói suất diễn năm ấy không diễn trọn được vì cháy. Họ nói rạp này từ đó mang tiếng là rạp có lệ đêm rất nặng. Tôi biết hết những chuyện đó khi đặt bút ký.
- Vậy mà anh không nói một lời nào với đoàn.
- Tôi không nói vì tôi sợ đoàn tan. Lúc ấy đoàn mình không còn đường lui. Không thuê rạp này thì giải tán. Tôi nghĩ bụng, chuyện cũ gần chín mươi năm rồi. Người trẻ bây giờ ai còn tin lệ đêm lệ hôm. Thuê về diễn xong một mùa thì đi. Ai ngờ vào ở chưa đầy một tuần, việc lạ đã dồn tới liên tiếp thế này.
Anh ta kể thêm, lần này không giấu một chi tiết nào nữa. Trước ngày ký thuê chừng một tuần, người quen bên công ty phố đã kéo anh ta ra quán nước và nói nhỏ. Ông ta bảo giá thuê rạp này rẻ bất thường là có lý do. Mấy đoàn thuê trước ở không quá một mùa. Đoàn nào cũng than đêm trong rạp không yên. Ông già từng làm bảo vệ khu phố còn dặn thêm rằng muốn ở rạp này thì đêm xuống phải biết giữ lệ, đừng làm ồn sau nửa đêm, đừng tự ý diễn tập một mình. Kiến Văn nghe hết. Anh ta ghi hết vào cuốn sổ riêng của mình. Rồi anh ta khóa cuốn sổ ấy vào ngăn kéo và tự thuyết phục mình rằng đó chỉ là chuyện dọa khách thuê của người già cả.
- Tôi còn tự nhủ là bên cho thuê tung chuyện ma ra để ép giá đoàn mình xuống thấp rồi từ từ tăng lên sau. Tôi đã nghĩ thực dụng tới mức ấy đấy. Ai ngờ giá rẻ là thật, mà chuyện đêm trong rạp không yên cũng là thật.
Cả góc hậu trường im phăng phắc sau đoạn kể ấy. Hai diễn viên trẻ đứng gần nhất nhìn nhau. Một người trong số họ là người đã trực tiếp nghe tiếng ghế dịch chuyển trong đêm dọn rạp đầu tiên. Mặt cậu ta tái đi khi hiểu ra rằng trưởng đoàn của mình đã biết trước nhiều hơn những gì anh ta từng nói.
Giọng Kiến Văn to dần lên, không còn giữ được vẻ điềm tĩnh của trưởng đoàn. Vân Trang cũng không nhường một bước.
- Anh sợ đoàn tan nên anh để cả đoàn bước vào một nơi mà anh biết rõ là không bình thường, không một lời cảnh báo. Anh có biết đêm đầu tiên, khi ghế tự xoay và phách tự gõ, mọi người đã hoang mang thế nào không. Nếu anh nói từ đầu, ít ra chúng tôi còn có sự chuẩn bị trong đầu. Đằng này chúng tôi phải tự mò mẫm từng việc như người mù đi trong đêm.
- Cô nói thế thì oan cho tôi. Chính tôi cũng không biết những việc lạ sẽ xảy ra thật. Tôi nghe chuyện cũ và cho là chuyện người già thêu dệt để giữ khách thuê rạp phải biết điều. Cả Thượng Hải này, rạp cũ nào chẳng có một hai câu chuyện ma. Tôi mà kể hết cho đoàn nghe trước khi ký, các cô cậu sẽ cười tôi là trưởng đoàn mê tín.
Hai người cãi nhau mỗi lúc một căng. Nhạc Sinh từ sân khấu đi vào, đứng chắn giữa hai người theo thói quen của người lớn tuổi trong đoàn.
- Hai đứa thôi đi. Cãi nhau to tiếng trong rạp lúc đang tập là điều kỵ nhất của nghề. Có chuyện gì thì nói nhỏ lại mà bàn.
Nhưng Vân Trang đã không dừng lại được. Cô quay sang Dật Chu, như tìm một người làm chứng.
- Anh Chu, anh nói một câu công bằng đi. Anh là người đóng Chung Quỳ. Anh là người đứng giữa sân khấu hứng hết cái lạnh từ hàng ghế dội lên. Anh là người nghe tiếng hát cùng Tiểu Bảo lúc nửa đêm. Anh có quyền được biết sự thật về rạp này từ ngày đầu tiên hay không.
Dật Chu bước tới đứng giữa hai người bạn của mình. Anh hiểu Vân Trang đúng ở chỗ nào và anh cũng hiểu Kiến Văn đã khó xử ra sao. Nhưng anh biết rõ một điều. Đoàn kịch là một tập thể sống bằng lòng tin. Trưởng đoàn giấu một việc lớn thế này, dù vì lý do gì, cũng đã làm rạn lòng tin ấy.
- Anh Văn sai ở chỗ giấu. Chuyện này không bàn cãi. Nhưng cô Trang cũng nên nghe anh ấy nói hết một lượt, ở một chỗ đông đủ cả đoàn, chứ không phải cãi nhau ở góc hậu trường thế này.
Anh nói chậm và rõ. Rồi anh quay sang Kiến Văn.
- Anh nợ cả đoàn một buổi nói chuyện đường hoàng. Không phải nói ở đây. Nói trước mặt tất cả mọi người, với người hiểu chuyện nhất của rạp này có mặt. Bà Lục. Bà ấy từng diễn ở đây. Bà ấy dặn đoàn mình ghi nhớ mọi việc lạ rồi hãy bàn. Mai mời bà tới, anh kể hết những gì anh biết trước mặt bà và cả đoàn. Sau đó đoàn muốn quyết thế nào thì quyết.
Kiến Văn nhìn anh rất lâu. Rồi anh ta cúi đầu nhận lời, như người chấp nhận trả món nợ mình đã trốn tránh nhiều ngày.
- Được. Mai tôi mời bà Lục tới rạp lúc tám giờ sáng. Tôi sẽ kể hết. Từ chuyện tôi nghe về vụ cháy trước khi thuê rạp, tới chuyện vì sao tôi giấu. Không thiếu một chi tiết nào.
Vân Trang vẫn chưa nguôi giận, nhưng cô chấp nhận cách giải quyết ấy. Cô quay lại bàn hóa trang, xếp đồ nghề với những động tác mạnh hơn bình thường. Cả hậu trường dần trở lại làm việc, nhưng không khí đã khác. Buổi tập chiều hôm ấy kết thúc sớm và không ai hát trọn được một câu nào cho ra hồn. Đoạn hồi hai tập đi tập lại bốn lần đều vướng ở cùng một chỗ. Chỗ Chung Quỳ bước vào nhà hoang và dừng lại lắng nghe. Dật Chu diễn tới đó là tự nhiên khựng lại, như chính anh cũng đang lắng nghe xem trong rạp còn điều gì chưa được nói ra.
Tối hôm ấy, trước khi ra về, Kiến Văn tự tay viết một tờ giấy mời và nhờ Tiểu Bảo mang tới nhà bà Lục ở con ngõ sau rạp. Anh ta còn dặn Tiểu Bảo phải nói rõ là đoàn có việc quan trọng của nghề cần nghe bà kể cho trọn. Tiểu Bảo đi rồi về rất nhanh. Cậu báo lại rằng bà Lục nhận lời. Bà còn nói một câu mà cậu nhớ nguyên văn.
- Bà bảo, tới lúc phải kể rồi. Giấu nghề là giấu họa. Mai bà tới sớm.
Dật Chu nghe câu ấy mà lòng nặng trĩu. Anh nhìn quanh hậu trường đang tắt dần đèn. Những người bạn của anh, mỗi người một tâm trạng, đang thu dọn ra về trong im lặng. Ngày mai, lần đầu tiên kể từ khi bước chân vào rạp Thiên Lạc, cả đoàn sẽ ngồi lại với nhau không phải để tập vở. Họ sẽ ngồi để nghe một câu chuyện cũ của chính rạp hát này, câu chuyện mà lẽ ra họ phải được nghe từ ngày đầu tiên.
Anh khóa cửa hậu trường, đi sau cùng như mọi ngày. Nhưng tối nay anh không thấy lòng mình yên như mọi ngày nữa.