ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 11: Buổi Sáng Đầu Tiên Ở Đảo
Buổi sáng đầu tiên ở đảo bắt đầu với Khôi từ lúc trời còn chưa sáng hẳn. Anh thức dậy khi tiếng gà gáy đầu tiên vừa vang lên từ phía sau nhà trọ. Căn…
Nội dung chương
Buổi sáng đầu tiên ở đảo bắt đầu với Khôi từ lúc trời còn chưa sáng hẳn.
Anh thức dậy khi tiếng gà gáy đầu tiên vừa vang lên từ phía sau nhà trọ. Căn phòng còn tối, quạt trần quay đều trên đầu, và qua ô cửa sổ mở hé, tiếng sóng vỗ vào bến đá nghe rõ hơn ban đêm, từng nhịp chậm rãi và chắc chắn. Khôi ngồi dậy, gấp chăn cho gọn, rửa mặt, rồi thay bộ đồ đi biển, khoác thêm chiếc áo khoác mỏng vì gió sáng sớm ở bến còn lạnh.
Ông Sơn đã dậy từ trước. Khi Khôi bước xuống sân, cha anh đang đứng bên giếng nước của nhà trọ, rửa tay rửa mặt, mái tóc còn ướt, chiếc áo thun đã thay sẵn cho một ngày làm việc. Ông nhìn con trai, gật đầu một cái, không nói nhiều, chỉ hỏi một câu ngắn gọn.
- Ngủ được chút nào không con.
- Dạ được. Đêm qua con ngủ sâu lắm cha. Sáng nay dậy người khỏe hẳn.
- Vậy là tốt. Lạ chỗ mà ngủ được là có sức đi biển rồi đó. Mình ăn sáng rồi ra chợ cá trước, coi vựa của thằng Hùng nó làm việc ra sao, rồi mới tính chuyện ra khơi.
Chị Mai đã thức từ rất sớm. Trong bếp, nồi cháo lớn bốc khói nghi ngút, mùi gạo mới và mùi hành lá thơm dịu lan ra cả khoảng sân nhỏ. Chị bưng ra hai tô cháo nóng, thêm đĩa cá cơm kho tiêu và chén nước mắm ớt, đặt lên chiếc bàn gỗ dưới mái hiên.
- Hai cha con ăn cho nóng bụng rồi hãy đi. Ở đảo, buổi sáng mà bụng đói là làm việc không nổi đâu.
- Dạ, cảm ơn chị. Cháo chị nấu thơm quá.
Khôi ăn chậm rãi, cảm nhận vị cháo nóng lan xuống dạ dày còn trống sau một đêm ngủ dài. Anh để ý thấy chị Mai làm việc rất nhanh tay mà không hề rối: vừa múc cháo cho khách, vừa dặn người phụ bếp chuẩn bị phần cơm trưa cho mấy ngư dân neo tàu dài ngày đã báo từ tối hôm trước. Nếp sinh hoạt của nhà trọ này, cũng như của cả bến đảo, bắt đầu từ rất sớm và chạy theo một thứ tự quen thuộc mà ai ở lâu cũng thuộc nằm lòng.
Ăn xong, hai cha con đi bộ ra chợ cá. Con đường ven bến lúc bảy giờ sáng đã đông người: ngư dân từ các tàu neo trong bến đi lên bờ mua đồ, phụ nữ gánh cá từ cầu bến vào chợ, mấy chiếc xe máy chở thùng đá chạy chậm qua mặt đường còn ướt sương. Ánh nắng đầu ngày rải xuống mặt biển một lớp sáng mỏng, và ở phía xa, thân cầu tàu đá cổ vươn ra biển lặng lẽ trong sương sớm, chưa có ai lên đó ngoài một bóng người đang quét bậc đá mà Khôi nhìn chưa rõ mặt.
Chợ cá Côn Đảo họp ngay sát bến tàu, dưới mái che lớn và những dãy sạp xếp san sát. Tiếng người mua kẻ bán rộn ràng, tiếng thùng đá va vào nhau, tiếng cá quẫy trong chậu nước, tất cả hòa thành một thứ âm thanh đặc trưng của buổi chợ sáng mà Khôi thấy vừa lạ vừa quen. Vì chợ cá ở Bến Đá quê anh cũng ồn ào như vậy, chỉ khác là ở đây mọi gương mặt đều mới và mọi giọng nói đều mang âm hưởng của người sống lâu năm trên đảo.
Ông Sơn dẫn con trai đi thẳng tới vựa cá lớn nhất ở cuối chợ, nơi có tấm bảng gỗ sơn chữ đã mờ vì nắng gió. Đó là vựa của anh Phạm Quốc Hùng. Anh Hùng năm nay bốn mươi lăm tuổi, người đậm, da sạm nắng, đang đứng giữa vựa chỉ tay cho mấy người làm cân cá, ghi sổ và xếp đá vào thùng. Thấy hai cha con bước vào, anh dừng tay, lau vội bàn tay ướt vào chiếc khăn vắt trên vai rồi bước ra đón, nụ cười rộng và giọng nói sang sảng.
- Anh Sơn ra tới đảo hồi nào vậy. Sao không gọi trước cho em một tiếng để em ra bến đón.
- Tới chiều hôm qua, cập bến là lên cầu tàu luôn, tối lại ngủ sớm cho thằng nhỏ nó hồi sức. Đây là thằng Khôi, con trai tôi, chuyến này nó theo tôi ra đảo lần đầu, phụ máy phụ lưới.
- Chào chú Hùng.
- Ừ, chào con. Lớn vậy rồi đó hả anh Sơn. Hồi nó còn nhỏ em ra Vũng Tàu gặp có chút xíu, giờ cao hơn cha nó rồi.
Ba người ngồi xuống chiếc bàn nhỏ kê ở góc vựa, nơi anh Hùng vẫn dùng để tiếp thuyền trưởng các tàu bạn và ghi chép sổ sách mua bán. Một người làm bưng ra ấm trà nóng và ba chiếc ly nhỏ. Anh Hùng rót trà, hỏi han chuyến đi của hai cha con từ đất liền ra đảo, hỏi tàu Sóng Lành neo ở bến có yên không, máy móc có trục trặc gì không, rồi mới đi thẳng vào chuyện làm ăn mà hai bên đều đang chờ.
- Tàu anh neo ở đây mấy ngày, cá đánh được cứ đưa hết qua vựa em. Em cân tại bến, ghi sổ rõ ràng, giá theo giá chợ từng ngày, không ép giá tàu bạn đâu anh yên tâm. Mẻ nào cá đẹp em còn trả thêm chút đỉnh, vì em cần cá tươi đều tay cho mối hàng ở đất liền.
- Tôi cũng tính vậy nên mới dẫn thằng Khôi qua đây trước. Chuyện mua bán mình nói rõ từ đầu cho dễ làm việc lâu dài. Tàu tôi bán cho vựa chú, chú cân sao ghi vậy, cuối đợt mình đối sổ một lần, tiền nong sòng phẳng.
- Dạ, anh nói vậy là em yên tâm rồi. Em làm ăn ở bến này bao nhiêu năm, giữ chữ tín là chính. Tàu nào bán cho em một lần là lần sau quay lại hết.
Khôi ngồi bên cạnh, mở cuốn sổ tay ra, ghi lại những điều cha và anh Hùng vừa thỏa thuận: tàu Sóng Lành bán cá qua vựa của anh Hùng trong những ngày neo đảo, cân tại bến, ghi sổ từng mẻ. Giá theo giá chợ từng ngày, đối sổ một lần vào cuối đợt. Ông Sơn nhìn con trai ghi chép, khẽ gật đầu, rồi lấy cuốn sổ tay lớn của chính ông ra, ghi thêm một dòng vào trang dành cho chuyến đi này, bằng nét chữ quen thuộc của người đã giữ sổ tàu nhiều năm. Thỏa thuận miệng giữa hai người làm ăn lâu năm ở bến biển được lập như vậy, không giấy tờ rườm rà, chỉ có lời nói, cuốn sổ và sự tin cậy đã có từ những chuyến đi trước.
Nói chuyện làm ăn xong, anh Hùng dẫn hai cha con đi một vòng quanh vựa, chỉ cho Khôi xem cách phân loại cá, cách ướp đá và khu vực cân điện tử nơi mỗi mẻ cá đều được ghi trọng lượng vào sổ trước mặt chủ tàu. Khôi xem kỹ, hỏi thêm về giờ cân cá và cách vựa báo giá mỗi ngày, anh Hùng đều trả lời cặn kẽ.
- Con cứ theo cha học từ từ. Thuộc được nếp của bến nào là làm ăn được ở bến đó.
- Dạ, con đang học thuộc nếp ở đây đó chú.
Rời vựa cá, hai cha con ghé lại quán cơm của chị Mai ở gần bến. Chị nói bữa này chị mời riêng, coi như mừng hai cha con ra đảo bình an, và bưng ra đĩa cá nục hấp cuốn bánh tráng cùng rau thơm của đảo, thêm tô canh chua cá nấu với lá giang chua dịu.
Ngồi ở quán, Khôi mới có dịp nghe chị Mai kể chậm rãi về nếp sinh hoạt của bến đảo, những điều mà một người mới tới rất cần biết nếu muốn sống và làm việc yên ổn ở đây trong nhiều ngày. Chị kể tàu đánh cá thường về bến vào lúc trời chưa sáng hẳn hoặc lúc chiều xuống, tùy theo con nước và vùng cá. Chợ cá họp sớm nhất vào khoảng năm giờ sáng, đông nhất lúc sáu bảy giờ, tới khoảng chín giờ thì vãn dần, chỉ còn vựa và mấy sạp bán lẻ. Buổi trưa bến vắng, người đảo nghỉ trong nhà tránh nắng, tới chiều mát mới ra bến sửa lưới, kiểm tàu và chuẩn bị cho chuyến khơi đêm hoặc chuyến khơi sớm hôm sau.
- Còn một nếp nữa mà con ở đây lâu sẽ thấy. Sáng sớm nào cũng có người của bến ra quét bậc đá cầu tàu. Quét cho sạch lá rụng, sạch cát gió thổi lên, để bậc đá lúc nào cũng tươm tất. Người đảo coi cầu tàu là nơi trang nghiêm, không ai để bậc đá dơ bẩn bao giờ.
- Dạ, sáng nay lúc đi chợ con có thấy một người đang quét ở trên đó từ xa.
- Ừ, đó là nếp lâu đời ở đây rồi. Ai ở bến này cũng quen mắt với hình ảnh đó mỗi buổi sáng.
Khôi ghi thêm điều chị Mai vừa kể vào sổ tay, ở ngay dưới phần thỏa thuận bán cá với vựa của anh Hùng. Anh ghi chậm và rõ, vì anh cảm nhận được rằng những nếp sinh hoạt tưởng nhỏ như giờ chợ họp. Giờ tàu về hay việc quét bậc đá mỗi sớm đều là một phần của đời sống quanh cầu tàu mà anh đang từng bước bước vào, và sau này. Khi cha anh làm lễ thắp nhang trên chính những bậc đá ấy, anh sẽ hiểu thêm vì sao người đảo giữ gìn nơi này cẩn thận tới vậy.
Ông Sơn ngồi nghe con trai hỏi han và ghi chép, không chen vào, chỉ thỉnh thoảng bổ sung một câu ngắn về giờ giấc ra khơi của tàu nhà. Khi chị Mai kể xong, ông mới nói về kế hoạch của ngày hôm nay: buổi trưa hai cha con nghỉ cho khỏe. Đầu giờ chiều bác Tám sẽ qua, ba người cùng ra một chuyến khơi ngắn quanh đảo để Khôi thuộc địa hình vùng nước gần cầu tàu lúc ban ngày, trước khi bắt đầu những ngày đánh bắt thật sự.
Trước khi rời quán, anh Hùng từ vựa đi ngang qua, ghé vào nói thêm một câu mà Khôi nhớ rất rõ, vì nó mở ra một hy vọng làm ăn tốt cho cả chuyến đi.
- Anh Sơn, vùng cá quanh đảo mấy hôm nay đang lên đó. Mấy tàu bạn về đều nói cá vào luồng đều tay. Tàu anh ra đúng đợt này là may lắm.
- Vậy thì tốt quá. Để chiều nay tôi ra coi nước một vòng rồi tính.
Hai cha con đi bộ về nhà trọ trong nắng sáng đã lên cao. Con đường ven bến giờ vắng hơn lúc đi chợ, chỉ còn tiếng sóng và tiếng lưới phơi gõ nhẹ vào cột gỗ. Khôi bước bên cạnh cha, cuốn sổ tay cầm chắc trong tay, trong đầu đã có sẵn một bản đồ nhỏ của ngày đầu tiên ở đảo: chợ cá họp lúc nào. Vựa cá làm việc ra sao, quán cơm của chị Mai giữ nếp gì, và bậc đá cầu tàu mỗi sớm có người quét dọn trang nghiêm. Buổi sáng đầu tiên ở đảo khép lại như vậy, bình thường và đầy đặn, đặt nền cho chuyến ra khơi ngắn vào buổi chiều mà bác Tám sẽ dẫn hai cha con đi xem tận mắt vùng nước quanh cầu tàu.