ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 12: Bãi Cát Trước Cửa Dinh Và Mỏm Đá Ngầm

Mười giờ sáng ngày hai mươi lăm, nước xuống thấp, tàu Sóng Lành rời bến trong một chuyến khơi ngắn quanh đảo. Chuyến đi này không phải để đánh cá. Ông…

Nội dung chương

Mười giờ sáng ngày hai mươi lăm, nước xuống thấp, tàu Sóng Lành rời bến trong một chuyến khơi ngắn quanh đảo.

Chuyến đi này không phải để đánh cá. Ông Sơn đã nói rõ từ lúc ăn sáng: hôm nay ra biển là để Khôi thuộc địa hình vùng nước quanh cầu tàu lúc ban ngày, khi nước xuống thấp và mọi thứ dưới mặt nước đều lộ ra rõ ràng nhất. Bác Tám đi cùng hai cha con, ngồi ở mũi tàu với chiếc nón lá cũ, đôi mắt nheo lại vì nắng mà vẫn nhìn rất xa về phía mặt biển đang lấp lánh trước mặt.

Tàu chạy chậm dọc theo bến, vòng qua phía cầu tàu đá cổ. Từ trên boong, Khôi nhìn thân cầu tàu vươn dài ra biển, những tảng đá lớn xếp chồng lên nhau vững chãi, bậc đá mòn vẹt vì bao nhiêu năm sóng và chân người qua lại. Ban ngày, cầu tàu hiện ra hiền lành và rõ ràng, khác hẳn vẻ lặng lẽ trong sương chiều hôm hai cha con mới tới đảo. Nước rút xuống thấp làm lộ ra chân cầu và một phần bãi đá ngầm ở phía bên, những mỏm đá sẫm màu nhô lên khỏi mặt nước cạn, rêu bám xanh đen và sắc cạnh.

Ông Sơn giảm tốc độ, cho tàu lướt thật chậm ở khoảng cách an toàn. Bác Tám đứng dậy, vịn vào mạn tàu, chỉ tay về phía trước cửa Dinh Chúa Đảo, nơi có một bãi cát rộng trải dài dưới mặt nước nông.

- Con nhìn kỹ chỗ nước đổi màu kia đi Khôi. Chỗ nước sáng hơn, xanh nhạt hơn đó là bãi cát. Cát nông, đáy mềm, tàu lỡ dạt vào đó thì nằm yên trên cát, không thủng đáy, người trên tàu còn có đường tính tiếp. Người đi biển quanh đảo này ai cũng thuộc lòng bãi cát đó, coi như một chỗ dựa cuối cùng khi gặp chuyện trên nước gần bờ.

Khôi nhìn theo tay bác Tám. Quả thật mặt nước ở khu vực ấy sáng hơn hẳn, có thể nhìn thấy lờ mờ đáy cát vàng nhạt dưới làn nước trong. Anh mở cuốn nhật ký hải trình, vẽ lại vị trí bãi cát so với cửa Dinh và ghi chú bằng mấy chữ rõ ràng: bãi cát nông an toàn trước cửa Dinh Chúa Đảo. Bên cạnh, anh ghi thêm giờ triều lúc tàu đi qua, vì cha anh đã dạy rằng địa hình dưới nước chỉ đúng với mực triều đã ghi, nước lên cao thì mọi dấu hiệu nhìn bằng mắt đều thay đổi.

- Học địa hình là phải ghi cả giờ triều như vậy đó con. Cùng một chỗ, nước cạn nhìn một kiểu, nước lớn nhìn một kiểu khác hẳn. Ghi thiếu giờ triều là ghi mới được một nửa bài học thôi.

- Dạ, con ghi rồi cha. Mười giờ, nước đang xuống thấp.

Tàu tiếp tục chạy chậm về phía bãi đá ngầm cạnh cầu tàu. Lần này ông Sơn cho tàu giữ khoảng cách xa hơn, vòng lái cẩn thận, và bác Tám chỉ tay về một mỏm đá sẫm màu nhô lên sắc lẹm giữa vùng nước cạn, cách thân cầu tàu không xa.

- Còn chỗ kia thì ngược lại hẳn. Con thấy mỏm đá đen nhô lên đó không. Đó là mỏm đá ngầm sắc nhất ở vùng này. Nước cạn nó lộ lên như vậy, nước lớn hơn một chút là nó chìm khuất dưới mặt nước, nhìn không thấy đâu, mà tàu nào lỡ va vào lúc sóng giật thì thủng đáy như chơi. Bao nhiêu năm nay, người đảo nhắc nhau hoài về mỏm đá đó.

Khôi nheo mắt nhìn kỹ. Mỏm đá không lớn, bề mặt lởm chởm, cạnh đá sắc như những lưỡi dao đá dựng đứng, sóng nhỏ vỗ vào làm bọt trắng xóa quanh chân đá rồi tan đi rất nhanh. Chỉ nhìn bằng mắt thường lúc ban ngày, anh đã thấy rợn người khi nghĩ tới cảnh một con tàu chết máy trôi dạt trong đêm tối mà va phải mỏm đá như vậy. Anh ghi vào nhật ký một dòng riêng, gạch chân cẩn thận: mỏm đá ngầm sắc lẹm cạnh Cầu Tàu 914, va vào lúc sóng giật sẽ thủng đáy.

Ông Sơn cho tàu dừng máy một lúc, để tàu trôi nhẹ trên mặt nước lặng, rồi ông tự mình chỉ lại cho con trai cả hai điểm địa hình một lần nữa theo thứ tự từ xa tới gần, đối chiếu với hải đồ điện tử trong khoang lái. Ông nói chậm rãi, từng câu đều là kinh nghiệm của người đã đi vùng biển này nhiều năm và đã thuộc lòng từng chỗ nước nông sâu quanh đảo.

- Đi biển gần bờ, cái cần thuộc nhất không phải chỗ cá nhiều. Cá hôm nay có mai không cũng là chuyện thường. Cái cần thuộc là chỗ nào an toàn, chỗ nào chết người. Bãi cát kia là chỗ an toàn. Mỏm đá kia là chỗ chết người. Hai chỗ đó nằm gần nhau, cách nhau không bao xa, ban ngày nhìn rõ vậy đó, mà ban đêm thì không ai nhìn thấy gì hết.

Câu nói cuối cùng là của bác Tám. Ông nói bằng giọng trầm xuống, mắt vẫn nhìn về phía cầu tàu và bãi đá đang nằm yên dưới nắng trưa.

- Địa hình này phải thuộc lòng đó Khôi, vì ban đêm không ai nhìn thấy gì đâu. Đêm mà gặp chuyện trên vùng nước này, trong đầu mình phải có sẵn tấm bản đồ của ban ngày, không thì không biết đâu mà lần.

Khôi gật đầu, ghi thêm lời dặn của bác Tám vào nhật ký, ngay dưới hai dòng ghi về bãi cát và mỏm đá. Anh hiểu rằng bài học sáng nay không phải là một chuyến dạo biển cho vui. Đây là bài học hàng hải thực tế và nghiêm túc nhất từ đầu chuyến đi tới giờ: hai địa danh nằm cạnh nhau quanh cầu tàu. Một nơi giữ người ta lại an toàn trên nền cát mềm, một nơi có thể xé toạc đáy tàu trong tích tắc, và ranh giới giữa hai nơi ấy chỉ nhìn rõ được lúc ban ngày khi nước xuống thấp.

Trước khi tàu rời vùng nước cạn, ông Sơn còn cho Khôi tập một việc nhỏ mà ông nói là việc của người đi biển gần bờ phải làm cho quen tay: đứng ở mũi tàu nhìn xuống mặt nước. Đoán độ sâu qua màu nước và qua bóng của đáy dưới nắng, rồi đối chiếu lại với số đo hiện trên màn hình trong khoang lái. Lần đầu Khôi đoán chệch khá xa, lần thứ hai chệch ít hơn, tới lần thứ ba thì gần đúng. Ông Sơn không khen cũng không chê, chỉ nói rằng mắt nhìn nước là thứ phải rèn qua nhiều ngày, không ai thuộc ngay trong một buổi. Và cái quan trọng nhất sáng nay không phải đoán đúng độ sâu, mà là nhớ cho kỹ vị trí của bãi cát và mỏm đá so với thân cầu tàu, so với cửa Dinh và so với hướng tàu thường ra vào bến.

Bác Tám nghe hai cha con nói chuyện, gật gù, kể thêm rằng người đảo khi dạy con cháu đi biển cũng dạy theo cách ấy: dẫn ra tận nơi lúc nước cạn ban ngày, chỉ tận mắt từng chỗ. Bắt ghi vào sổ hoặc nhớ nằm lòng trong đầu, rồi mới cho theo tàu ra khơi xa hơn. Ông nói vùng nước quanh đảo nhìn trên hải đồ chỉ là mấy đường vẽ và mấy con số, nhưng khi đã tận mắt thấy bãi cát sáng màu và mỏm đá đen lúc triều rút. Người học việc sẽ không bao giờ quên được nữa, vì hình ảnh thật in vào trí nhớ sâu hơn mọi ký hiệu trên giấy.

Khôi nghe bác Tám nói, càng thấy buổi sáng nay đáng giá. Anh lật nhật ký, bổ sung thêm một dòng ghi chú về màu nước ở bãi cát và màu nước ở vùng mỏm đá. Ghi cả hướng nhìn từ mũi tàu về cửa Dinh để sau này dù đứng ở vị trí nào trên boong, anh cũng hình dung được hai điểm địa hình ấy nằm ở đâu so với con tàu của mình.

Trên đường tàu quay về bến, ông Sơn giao tay lái cho Khôi một đoạn ngắn trên vùng nước rộng và yên. Đứng bên cạnh chỉ cách giữ hướng tàu theo một điểm mốc trên bờ và cách đọc vệt nước sau lái để biết tàu đang đi thẳng hay lệch hướng. Khôi cầm lái, lòng bàn tay hơi đổ mồ hôi, mắt nhìn thẳng về phía bến đảo đang lớn dần trước mặt, trong đầu vẫn còn nguyên hình ảnh bãi cát sáng màu và mỏm đá đen sắc lẹm nằm gần nhau dưới mặt nước cạn.

- Lái tàu cũng như nhớ địa hình vậy con. Mắt nhìn một chỗ, mà trong đầu phải giữ luôn mấy chỗ khác. Mai mốt ra khơi dài ngày, con sẽ thấy bài học bữa nay nó theo mình hoài.

- Dạ. Con sẽ coi lại nhật ký tối nay, vẽ lại cho thuộc.

Tàu cập bến vào lúc gần trưa. Bác Tám phụ buộc dây neo, rồi ngồi lại trên bến với hai cha con một lúc, uống ly nước trà chị Mai mang ra, bàn về buổi chiều và ngày mai. Ông nhắc lại rằng vùng nước quanh đảo còn nhiều chỗ phải học, nhưng hai điểm sáng nay là hai điểm quan trọng nhất quanh cầu tàu, thuộc được hai điểm đó là đã nắm được phần sống còn của vùng nước này.

Khôi về nhà trọ, ăn cơm trưa xong, không nghỉ ngay mà mở nhật ký hải trình ra bàn gỗ, vẽ lại sơ đồ vùng nước quanh cầu tàu bằng nét chì cẩn thận: thân cầu tàu vươn ra biển. Bãi cát trước cửa Dinh ở một phía, mỏm đá ngầm sắc lẹm ở phía cạnh cầu, kèm giờ triều và mực nước lúc tàu đi qua. Anh vẽ chậm, đối chiếu với hải đồ trong trí nhớ, sửa lại hai lần cho đúng hướng, rồi mới gấp sổ lại, nằm nghỉ một lúc ngắn trước buổi chiều.

Buổi trưa ở đảo yên tĩnh, nắng đứng bóng trên mái nhà trọ, tiếng sóng vỗ vào bến đá nghe đều đều qua cửa sổ. Khôi nằm nghe tiếng sóng, nghĩ về bài học địa hình vừa học xong, và thấy chuyến đi này đang dạy anh những điều mà không cuốn sách nào ở đất liền dạy được: rằng biển ban ngày hiền lành và rõ ràng tới vậy. Nhưng mọi dấu hiệu của nó đều phải được ghi nhớ cho những lúc không còn nhìn thấy gì nữa, và rằng quanh một cây cầu tàu đá cổ trang nghiêm. Mặt nước tưởng yên bình vẫn giữ sẵn trong lòng nó cả một chỗ an toàn và một chỗ hiểm nguy nằm sát bên nhau.

Chương khác

Xem thêm