ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 19: Lần Nghe Tiếng Xiềng Thứ 1
Đêm hai mươi sáu rạng ngày hai mươi bảy, Khôi trực đêm trên tàu Sóng Lành đang neo tại bến Côn Đảo. Ca trực đêm nay là ca trực đầu tiên của Khôi trên tàu…
Nội dung chương
Đêm hai mươi sáu rạng ngày hai mươi bảy, Khôi trực đêm trên tàu Sóng Lành đang neo tại bến Côn Đảo.
Ca trực đêm nay là ca trực đầu tiên của Khôi trên tàu neo ở bến đảo, khác với những ca trực trên hải trình giữa biển khơi mấy ngày trước. Tàu nằm yên bên cầu bến, dây neo buộc chắc, boong tàu thỉnh thoảng chao nhẹ theo sóng nhỏ vỗ vào mạn. Ông Sơn ngủ trong khoang tàu phía dưới, sau một ngày dài làm việc từ sáng sớm tới tối mịt: kiểm tra bậc đá, ra khơi, xử lý máy khựng, làm lễ thắp nhang ở cầu tàu và ăn cơm tối cùng anh Tùng. Ông dặn Khôi trước khi ngủ rằng ca trực đêm ở bến chủ yếu là coi dây neo, coi nước quanh tàu và để ý động tĩnh của bến, có chuyện gì khác thường thì gọi ông dậy ngay, đừng tự mình xử lý một mình trong đêm.
Trước khi bắt đầu ca trực, Khôi đã làm đầy đủ những việc cha dặn cho một đêm neo tàu ở bến: kiểm tra dây neo ở mũi và lái. Kiểm tra mực nước quanh tàu, coi lại khoang máy đã khóa, và ghi giờ bắt đầu ca trực vào sổ. Anh cũng nhớ lời anh Tùng dặn ở quán cơm tối nay, để sẵn đèn pin, áo phao và con dao cắt dây ở đầu chỗ ngồi trực trên boong, và tự hứa sẽ đi lại thường xuyên cho tỉnh táo thay vì ngồi yên một chỗ tới buồn ngủ.
Khôi ngồi trên boong tàu, khoác áo ấm, đèn pin để bên cạnh, cuốn sổ trực mở sẵn trên đùi. Bến tàu ban đêm yên tĩnh hơn ban ngày rất nhiều. Mấy chiếc tàu neo gần đó đều đã tắt đèn khoang, chỉ còn những bóng đèn nhỏ ở mũi tàu hắt xuống mặt nước tối. Quán của chị Mai đã đóng cửa, nhà trọ phía sau lưng tối đèn, chỉ còn đèn đường ven bến sáng vàng từng quãng cách nhau khá xa. Từ boong tàu, Khôi nhìn thấy thân cầu tàu đá cổ ở phía xa, nằm lặng trong sương đêm mỏng, và nghe tiếng sóng vỗ vào bến đá đều đặn như mọi đêm trước.
Trong ca trực, có một lúc Khôi đứng dậy đi dọc boong từ mũi tới lái, soi đèn pin xuống mặt nước kiểm tra dây neo và mạn tàu, rồi đứng yên ở mũi tàu nhìn ra vùng nước tối phía trước. Mặt nước đêm nay lặng, phản chiếu những bóng đèn nhỏ của bến thành những vệt sáng dài vỡ ra theo sóng nhỏ. Anh nghĩ về buổi lễ thắp nhang chiều nay, về đoạn tàn nhang trắng xám rụng xuống tảng đá cổ, và về câu nói khẽ của bác Tám. Những hình ảnh ấy làm ca trực đêm của anh trôi qua trong một tâm trạng lặng lẽ và tỉnh táo, khác hẳn sự buồn ngủ thường thấy của những ca trực giữa biển khơi những ngày đầu chuyến đi.
Khoảng một giờ hai mươi phút, khi Khôi đang đứng dậy đi một vòng quanh boong để kiểm tra lại dây neo như lời anh Tùng dặn tối nay. Một âm thanh lạ vang lên từ phía cầu tàu, xuyên qua lớp sương đêm và tiếng sóng đều đặn, làm anh dừng chân ngay giữa boong.
Đó là tiếng xiềng xích sắt kéo lê trên nền đá. Âm thanh sột soạt, nặng và khô, như một sợi xích sắt lớn bị kéo đi từng đoạn ngắn trên mặt đá gồ ghề, dừng lại, rồi lại kéo tiếp. Xen giữa tiếng kéo lê đứt quãng ấy là tiếng thở dốc nghẹn ngào, từng hơi thở ngắn và nặng, đứt quãng theo nhịp kéo, như tiếng thở của người đang gồng sức làm một công việc quá nặng trong đêm tối.
Khôi đứng chết lặng trên boong tàu. Tim anh đập nhanh hơn hẳn, hai tay nắm chặt vào mạn tàu lạnh ngắt. Âm thanh này khác hẳn tiếng búa đục đá đều đặn anh nghe đêm trước trên thân cầu tàu. Đêm trước chỉ có tiếng búa, chậm rãi và đều nhịp. Đêm nay, tiếng xiềng kéo lê và tiếng thở dốc đi cùng nhau, tạo thành một lớp âm thanh thứ hai mà ông Lộc chưa từng kể chi tiết. Nhưng anh lập tức liên tưởng tới hình ảnh những người bị xiềng chân năm xưa trên bãi đá mà ông Lộc đã kể tối hôm trước: xiềng nối chân người với nhau, bước đi vướng víu, kéo lê trên nền đá mỗi khi di chuyển hay khuân vác.
Anh căng tai nghe, mắt căng ra nhìn về phía cầu tàu trong sương. Từ boong tàu neo ở bến, khoảng cách tới cầu tàu không gần, sương đêm lại làm mọi hình khối đều mờ đi. Và anh không thấy bóng người nào trên thân cầu tàu, không thấy ánh đèn nào di chuyển, không thấy bất kỳ hình bóng nào rõ ràng trong vùng sáng vàng yếu ớt của đèn bến ở phía xa. Chỉ có âm thanh: tiếng xiềng sắt kéo lê sột soạt trên nền đá, và tiếng thở dốc nghẹn ngào đứt quãng xen vào giữa những quãng kéo.
Khôi nhớ lời cha dặn: có chuyện gì khác thường thì gọi ông dậy ngay. Anh bước nhanh xuống khoang tàu, gõ nhẹ vào vách khoang, gọi cha bằng giọng vừa đủ lớn.
- Cha. Cha dậy nghe thử cái này với con. Ở phía cầu tàu có tiếng lạ lắm cha.
Ông Sơn thức dậy gần như ngay lập tức, như người đi biển lâu năm vẫn giữ thói quen ngủ nhẹ trong ca trực của con trai. Ông khoác áo, bước lên boong cùng Khôi, đứng yên bên mạn tàu, hướng mặt về phía cầu tàu, và lắng nghe trong im lặng hoàn toàn.
Tiếng xiềng vẫn vang lên từ phía cầu tàu trong sương. Sột soạt. Một quãng kéo lê dài hơn, rồi dừng lại. Tiếng thở dốc vang lên, nghẹn và đứt quãng. Rồi tiếng xiềng lại kéo lê tiếp, nhỏ dần về phía bãi đá, như đang di chuyển ra xa khỏi thân cầu tàu, về phía vùng bãi đá ngầm đang lộ chân khi triều rút trong khung giờ này.
Hai cha con đứng nghe cho tới khi tiếng kéo lê nhỏ hẳn đi, hòa vào tiếng sóng vỗ vào bến đá, rồi tắt hẳn trong sương đêm. Suốt khoảng thời gian ấy, không ai trong hai cha con nói một lời nào. Ông Sơn không gạt đi, không bảo con trai nghe lầm, không đưa ra một lời giải thích vội vàng. Ông chỉ đứng nghe trọn vẹn cùng con, như cách ông đã đứng lặng trong buổi lễ thắp nhang chiều nay, với cùng một sự trang nghiêm và chừng mực.
Khi tiếng xiềng đã tắt hẳn, Khôi mới lên tiếng, giọng còn hơi run sau ca trực đêm căng thẳng.
- Cha nghe rõ không cha. Tiếng xiềng kéo trên đá, với tiếng thở nữa.
- Cha nghe rõ. Nghe rõ như con vậy.
- Đây là lần đầu con nghe tiếng này. Đêm qua trên cầu tàu con chỉ nghe tiếng búa đục đá thôi cha.
- Ừ. Đêm nay khác đêm qua. Con ghi vô sổ trực đi. Ghi giờ, ghi rõ mình đang ở trên boong tàu neo ở bến, ghi tiếng xiềng kéo lê với tiếng thở dốc, và ghi là không thấy bóng người nào hết. Ghi đúng vậy thôi.
Khôi ngồi xuống boong, mở sổ trực, ghi lại sự việc đêm nay bằng nét chữ cẩn thận trong ánh đèn pin nhỏ: một giờ hai mươi phút. Đêm hai mươi sáu rạng ngày hai mươi bảy, trực đêm trên boong tàu Sóng Lành neo tại bến Côn Đảo. Nghe từ phía cầu tàu trong sương tiếng xiềng xích sắt kéo lê sột soạt trên nền đá, xen tiếng thở dốc nghẹn ngào đứt quãng; gọi cha dậy. Hai cha con cùng đứng nghe cho tới khi tiếng kéo lê nhỏ dần về phía bãi đá rồi tắt; không thấy bóng người nào. Đây là lần nghe tiếng xiềng thứ 1 của Khôi trong chuyến đi này, và cũng là lần đầu tiên hiện tượng quanh cầu tàu cho anh nghe thấy lớp âm thanh thứ hai, sau tiếng búa đục đá của đêm trước.
Ông Sơn đứng thêm một lúc trên boong, nhìn về phía cầu tàu đã trở lại yên tĩnh trong sương, rồi nói một câu ngắn gọn trước khi quay xuống khoang tàu.
- Sáng mai cha sẽ dặn con một việc quan trọng. Giờ con ghi sổ xong thì thay ca, xuống khoang ngủ một giấc cho lại sức. Đêm nay tới đây là đủ rồi.
- Dạ. Con ghi xong con xuống liền cha.
Trước khi xuống khoang, Khôi còn kiểm tra lại dây neo một vòng cuối cùng theo thói quen cha dạy, soi đèn xuống mạn tàu xem có gì khác thường không. Và thấy mọi thứ đều bình thường: dây neo căng đều, mạn tàu sạch, mặt nước quanh tàu lặng và tối. Sự bình thường ấy của con tàu và của bến cảng trong những phút cuối ca trực càng làm cho khoảng thời gian vừa qua. Khi tiếng xiềng và tiếng thở vang lên trong sương, trở nên rõ ràng hơn trong trí nhớ của anh, vì nó không lẫn vào bất kỳ sự cố hay xáo động đời thường nào khác trong đêm.
Khôi ghi nốt dòng cuối vào sổ trực, đóng sổ lại, đứng trên boong thêm một lát nữa. Bến tàu đã yên tĩnh trở lại hoàn toàn, chỉ còn tiếng sóng vỗ vào mạn tàu và bến đá đều đặn, tiếng gió nhẹ đi qua những dây neo căng, và ánh đèn vàng của bến hắt xuống mặt nước tối. Không còn tiếng xiềng, không còn tiếng thở dốc, không còn tiếng búa đục đá. Đêm trở lại là một đêm trực bình thường trên một con tàu neo ở bến đảo, nhưng trong đầu Khôi. Hai đêm liên tiếp với hai lớp âm thanh khác nhau quanh cầu tàu đã nằm cạnh nhau một cách rõ ràng và không thể quên được: đêm thứ nhất tiếng búa đục đá cốc. Cốc đều đặn từ bãi đá, đêm thứ hai tiếng xiềng sắt kéo lê sột soạt trên nền đá xen tiếng thở dốc nghẹn ngào từ phía cầu tàu trong sương. Anh xuống khoang tàu, nằm xuống chỗ ngủ của mình, và chìm vào giấc ngủ mệt mỏi sau ca trực, trong lòng chờ đợi lời dặn quan trọng mà cha anh hẹn sẽ nói vào sáng mai.