ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 27: Lần Nghe Tiếng Xiềng Thứ 2 Và Bóng Thoáng Qua
Chưa kịp rời cầu tàu sau việc Khôi quay lại bậc đá thấp một mình. Hai cha con nghe tiếng xiềng xích kéo lê dọc thân cầu trong sương đêm, và đó là lần…
Nội dung chương
Chưa kịp rời cầu tàu sau việc Khôi quay lại bậc đá thấp một mình. Hai cha con nghe tiếng xiềng xích kéo lê dọc thân cầu trong sương đêm, và đó là lần nghe tiếng xiềng thứ 2 của chuyến đi này.
Đồng hồ lúc đó đã chỉ một giờ bốn mươi phút. Nước đang lên lại, chạm vào chân bãi đá và bắt đầu phủ dần những tảng đá thấp nhất ở rìa ngoài. Hai cha con đứng ở đầu cầu, cách bậc đá thấp chỉ mấy bước chân. Ông Sơn vẫn chưa nói thêm lời nào sau câu mắng ngắn ở bậc đá, và Khôi vẫn đứng yên trước mặt cha. Chờ một lời dặn tiếp theo, một sự tha thứ, hay ít nhất là tiếng bước chân quay về của cha để anh biết cơn giận đã qua. Nhưng thay vì quay về, ông Sơn bỗng giơ tay lên, ra hiệu cho con trai đứng yên và im lặng tuyệt đối.
Khôi nín thở. Ban đầu anh chỉ nghe tiếng nước vỗ rất nhẹ vào chân cầu và tiếng gió đi qua những kẽ đá. Rồi từ phía cuối thân cầu, một âm thanh kim loại nổi lên, khô và nặng, hoàn toàn khác với mọi âm thanh của bến tàu về đêm.
Sột soạt. Sột soạt.
Tiếng xiềng xích sắt kéo lê trên nền đá. Âm thanh ấy Khôi đã nghe một lần, trong đêm trực tàu hai ngày trước, từ phía cầu tàu vọng về trong sương, xa và đứt quãng. Đêm nay nó ở ngay trên thân cầu này, gần hơn, rõ hơn, và nó đang di chuyển. Tiếng kéo lê đi dọc theo thân cầu, từ phía cuối cầu hướng về phía bãi đá, chậm rãi và nặng nề. Như một vòng sắt dài đang bị kéo đi từng chút một trên mặt đá gồ ghề, thỉnh thoảng khựng lại một nhịp rồi lại tiếp tục, kèm theo tiếng sắt chạm vào đá khô khốc ở cuối mỗi nhịp kéo. Xen vào tiếng kéo lê, rất khẽ, là tiếng thở dốc nghẹn ngào mà hai cha con vừa nghe dưới bãi đá ít phút trước, nay như đi cùng với tiếng xiềng trên thân cầu.
Ông Sơn nắm nhẹ cánh tay con trai, không phải để kéo anh đi, mà để giữ anh đứng yên đúng vị trí an toàn ở đầu cầu. Hai cha con không bước thêm một bước nào về phía âm thanh đó. Quy tắc an toàn vừa bị phá vỡ một lần trong đêm nay, và cả hai cha con đều hiểu, không cần nói thành lời, rằng không ai được phép tiến gần hơn nữa.
- Đứng yên. Nghe thôi. Không đi tới. - Ông Sơn nói bằng giọng rất nhỏ, gần như chỉ đủ cho hai cha con nghe giữa tiếng gió.
Khôi lắng nghe âm thanh đó bằng tất cả sự tập trung mà anh có. Anh đã từng nghe tiếng xích neo của tàu mình kéo trên boong, tiếng dây xích của ghe trong bến va vào cọc gỗ, và anh biết những âm thanh đó đều có nguồn rõ ràng trong tầm mắt. Tiếng kéo lê đêm nay khác hẳn: nó đi trên mặt đá khô của thân cầu, ở một khu vực mà hai cha con vừa đi qua và biết chắc không có chiếc tàu nào, không có người trực nào. Và không có một đoạn xích neo nào nằm ở đó. Nhịp kéo của nó cũng khác: không đều như máy móc, mà có những quãng ngập ngừng rất người, như sức kéo có lúc mạnh lên, có lúc yếu đi, phải dừng lại một thoáng để lấy hơi rồi mới kéo tiếp. Mỗi lần âm thanh khựng lại, tiếng thở dốc lại nổi lên rõ hơn một chút, nghẹn và ngắn, rồi tiếng sắt lại sột soạt đi tiếp trên đá.
Anh liếc nhìn cha. Ông Sơn đứng bất động, đầu hơi nghiêng về phía âm thanh, bàn tay vẫn đặt nhẹ trên cánh tay con trai. Gương mặt ông trong ánh sáng yếu của chiếc đèn pin đã tắt từ lúc nào không rõ chỉ còn là một vệt sáng mờ của ngọn đèn cuối cầu hắt lại. Nhưng Khôi cảm nhận được sự căng thẳng chừng mực trong bàn tay của cha: không hoảng sợ, không lùi bước. Chỉ là sự tập trung tuyệt đối của một người đi biển đang nghe một âm thanh mà kinh nghiệm mấy chục năm của ông không xếp được vào bất kỳ loại âm thanh quen thuộc nào của bến tàu về đêm.
Tiếng xiềng kéo lê đi qua khoảng giữa thân cầu, vẫn đều nhịp, vẫn nặng nề. Sương đêm lúc này đã dày lên rõ rệt so với đầu đêm, phủ trắng một lớp mờ trên mặt đá và làm ngọn đèn ở cuối cầu tàu nhòe đi thành một quầng sáng đục. Chính trong lớp sương đó, ở phía cuối thân cầu, Khôi nhìn thấy một điều mà sau này, mỗi lần ghi lại, anh đều phải tự nhắc mình phải ghi đúng mức của nó.
Ở cuối cầu tàu, trong sương, thoáng qua một cái bóng.
Cái bóng gầy, khom lưng về phía trước, như tư thế của một người đang kéo một vật rất nặng đi sau lưng mình. Nó chỉ hiện ra trong vài giây ngắn ngủi, ở khoảng cách xa và qua một lớp sương dày, không có đường nét nào rõ ràng: Khôi không thấy mặt, không thấy rõ áo quần. Không phân biệt được đó là một người hay chỉ là một vệt sương đậm hơn những vệt sương khác bị ánh đèn cuối cầu hắt qua. Cái bóng di chuyển chậm theo đúng hướng của tiếng xiềng kéo lê, rồi khi một làn sương mới tràn qua thân cầu, nó tan vào sương và biến mất, như chưa từng có mặt ở đó. Tiếng xiềng vẫn còn kéo lê thêm mấy nhịp nữa về phía bãi đá, nhỏ dần, rồi tắt hẳn khi làn sương cuối cùng phủ kín thân cầu.
Hai cha con đứng yên ở đầu cầu thêm một lúc lâu sau khi mọi âm thanh đã tắt. Khôi cảm thấy tim mình đập mạnh trong lồng ngực, nhưng anh không nói một lời nào ngay lúc đó. Anh biết rõ giới hạn của những gì mình vừa thấy: vài giây, trong sương, ở rất xa, không rõ mặt, không rõ hình. Anh cũng biết nếu mình nói quá lên một chút thôi, biến cái thoáng qua đó thành một hình người rõ ràng, anh sẽ phản bội lại chính nếp ghi chép chừng mực mà cha anh, chị Hạnh và bác Tám đã dạy anh từ ngày đầu ra đảo.
- Cha. - Cuối cùng anh nói khẽ. - Hồi nãy, ở cuối cầu, con không dám nói chắc con đã thấy người. Con chỉ thấy một cái bóng thoáng qua trong sương, khom lưng như đang kéo nặng, mấy giây thôi rồi tan. Con không thấy mặt, không rõ gì hết cha.
Ông Sơn im lặng một lúc, rồi gật đầu chậm rãi.
- Con nói vậy là đúng mức rồi đó. - Ông nói. - Thấy sao thì nói vậy, ghi sao thì ghi vậy. Đừng thêm, đừng bớt. Chuyện đêm nay, sáng ra cha sẽ nói con nghe phải hỏi thêm ai.
Ông lấy trong túi áo ra cuốn sổ tay nhỏ của chính mình, thứ sổ mà ông vẫn dùng để ghi việc tàu và việc lễ trong chuyến đi, mở ra dưới ánh đèn pin bọc vải, và ghi vào đó, ngay ở đầu cầu tàu, chậm rãi từng chữ. Khôi ghé mắt nhìn theo nét bút của cha, thấy ông ghi ngày giờ, ghi việc nghe tiếng xiềng lần thứ hai trên thân cầu. Ghi việc Khôi đã quay lại bậc đá thấp một mình trong ít phút và bị ông gọi lên ngay, và ở cuối những dòng ghi về đêm nay, ông ghi đúng bốn chữ riêng một dòng: bóng thoáng qua.
Bốn chữ đó là tất cả những gì cuốn sổ của ông Sơn ghi về hình ảnh ở cuối cầu tàu đêm nay. Không một chữ nào hơn. Không một sự khẳng định nào được viết xuống. Khôi nhìn bốn chữ đó rất lâu, và anh hiểu đó là bài học lớn nhất của đêm nay. Lớn hơn cả bài học về quy tắc an toàn mà anh vừa phá vỡ: trước một nơi trang nghiêm như Cầu Tàu 914. Người ta ghi lại điều mình nghe thấy và thoáng thấy bằng sự chừng mực tuyệt đối, để sự thật, dù nhỏ và mờ đến đâu, vẫn còn nguyên là sự thật.
Trên đường về nhà trọ, ông Sơn đi chậm và nói ít, nhưng sự im lặng lần này khác với sự im lặng sau câu mắng ở bậc đá. Khi gần tới bến, ông dừng lại, nhìn về phía cầu tàu đang chìm trong sương trắng, và nói với con trai một câu làm Khôi phải ghi nhớ cho ngày mai.
- Sáng ra, chuyện này phải hỏi sổ trực bến của người đảo. - Ông nói. - Mình nghe một đêm, thấy một thoáng, chưa là gì hết. Người đảo ở đây mấy chục năm, sổ của họ ghi nhiều đêm như đêm nay lắm. Hỏi sổ của họ rồi mới biết đêm nay của mình nằm ở đâu trong cái dài lâu của nơi này.
- Dạ. Sáng mai con theo cha qua nhà bác Tám. - Khôi đáp.
Suốt quãng đường từ cầu tàu về bến, Khôi không dám mở miệng nói thêm câu nào về cái bóng ở cuối cầu. Anh sợ nếu mình nói lại lần nữa, lời nói sẽ tự nó thêm thắt vào điều mắt anh chưa kịp thấy rõ, như cách người ta vẫn vô tình làm khi kể lại một chuyện lạ cho người khác nghe. Anh chỉ đi bên cạnh cha, nghe tiếng bước chân của hai cha con trên con đường bến vắng. Và giữ nguyên trong đầu hình ảnh vài giây ngắn ngủi đó đúng như nó đã xảy ra: một vệt khom lưng trong sương, một hướng di chuyển chậm, và sương tràn qua, hết.
Đêm đó, về tới phòng trọ, Khôi ghi vào nhật ký của mình đầy đủ và chừng mực mọi việc: tiếng xiềng kéo lê trên thân cầu lúc một giờ bốn mươi phút. Lần nghe tiếng xiềng thứ 2 của chuyến đi; một bóng thoáng qua trong sương ở cuối cầu, không rõ mặt, không dám khẳng định là người. Việc mình phá quy tắc ở bậc đá thấp và bị cha bắt gặp, ghi vào cùng một trang với bốn chữ của cha: bóng thoáng qua. Anh viết xong, khép sổ lại, và nằm xuống trong tiếng sóng đều đặn ngoài bến, lòng biết rằng từ đêm nay. Những gì quanh cầu tàu này không còn chỉ là âm thanh nữa, nhưng cũng chưa là bất cứ điều gì mà anh được phép gọi tên một cách chắc chắn.