ANH LINH CẦU TÀU 914 CÔN ĐẢO - Chương 32: Tin Áp Thấp Ngoài Khơi Xa
Sáng ngày ba mươi tháng mười một, tin áp thấp ngoài khơi xa tới bến Côn Đảo từ rất sớm. Và nó đổi hẳn nhịp của cả một ngày mà hai cha con đã tính trước…
Nội dung chương
Sáng ngày ba mươi tháng mười một, tin áp thấp ngoài khơi xa tới bến Côn Đảo từ rất sớm. Và nó đổi hẳn nhịp của cả một ngày mà hai cha con đã tính trước là ngày ra khơi thong thả cuối cùng của chuyến đi.
Khoảng bảy giờ rưỡi, khi Khôi đang ngồi ở hiên nhà trọ của chị Mai ăn vội bữa sáng và coi lại bảng triều chép tay cho đêm nay. Chiếc loa phát thanh của bến đọc bản tin thời tiết buổi sáng bằng một giọng đều đều mà người ở bến nào cũng thuộc: ngoài khơi xa đang có áp thấp mạnh lên. Gió trên vùng biển quanh đảo sẽ lớn dần từ chiều nay, và từ đêm nay, đêm ba mươi, sóng sẽ giật tới cấp 7 ở những vùng nước trống trải ngoài khơi. Đài dặn các tàu cá đang neo trong bến hạn chế ra vùng đánh xa, theo dõi bản tin tiếp theo trong ngày và quay về neo trước khi gió lên tới đỉnh. Khôi nghe tới hai chữ cấp 7 thì đặt hẳn đũa xuống. Trong những ngày ở đảo, anh đã học đủ để biết cấp 7 không phải là con số để nghe cho qua tai: đó là mức sóng mà một chiếc tàu cá như tàu Sóng Lành chỉ còn cách làm đúng mọi việc đã thuộc lòng. Không còn chỗ cho bất kỳ sự chậm trễ hay chủ quan nào.
Ông Sơn nghe bản tin xong không nói gì ngay. Ông uống cạn ly trà, đứng dậy đội nón rồi bảo con trai đi theo ông qua nhà bác Tám. Buổi họp nhanh của những người đi biển lâu năm ở bến này không có bàn ghế trịnh trọng gì: ba người đàn ông đứng ngay ở sân trước nhà bác Tám. Giữa những tấm lưới đang phơi và mấy thùng đá chưa kịp dỡ, nhìn ra mặt biển buổi sáng đã bắt đầu sẫm lại ở phía chân trời. Và nói với nhau bằng thứ ngôn ngữ ngắn gọn của người đã quen quyết định sinh tử bằng dự báo thời tiết.
Bác Tám nói trước, giọng chắc như mọi lần ông nói về biển.
- Áp thấp kiểu này thì đêm nay sóng lên thiệt đó Sơn. - Bác nói. - Gió nó không lên một lượt, nó lên từng đợt, đợt sau cao hơn đợt trước. Ai còn ở vùng xa sau nửa đêm là tự làm khó mình.
Ông Sơn gật đầu, và quyết định của ông được nói ra rành mạch, không một chút do dự, theo đúng cách ông đã quyết mọi việc trên tàu trong suốt chuyến đi này.
- Tàu tôi hôm nay chỉ ra vùng đánh gần thôi. - Ông nói. - Đánh trong ngày, đủ cá thì thu lưới sớm, và bằng mọi giá phải quay về neo trước nửa đêm. Sóng lên tới đâu thì bỏ tới đó, không tiếc lưới, không tiếc mẻ cá nào hết. Người về được tới bến mới là còn vốn để mà làm ăn tiếp.
Khôi đứng bên cạnh nghe cha nói, lòng thầm hiểu rằng quyết định đó đã khóa chặt cả ngày hôm nay của hai cha con thành một đường thẳng không có ngã rẽ: vùng đánh gần, giờ giấc rõ ràng. Và một lằn ranh nửa đêm mà không điều gì được phép đẩy hai cha con qua khỏi nó. Anh ghi quyết định của cha vào cuốn nhật ký hải trình, ngay dưới dòng ghi về bản tin áp thấp buổi sáng. Và ghi thêm giờ giấc của bản tin để sau này ai đọc lại cũng biết sóng cấp 7 của đêm nay là điều đã được báo trước từ buổi sáng. Bằng đài chính thức của bến, chứ không phải là một tai nạn vô cớ từ đâu ập xuống đầu hai cha con giữa biển khơi.
Bác Tám nghe ông Sơn nói xong thì gật đầu hài lòng, rồi dặn thêm một việc mà ông nói là việc của người ở bờ.
- Chiều nay trước giờ tàu đi, hai cha con nhớ làm cho trọn lễ thắp nhang trên bậc đá. - Bác nói. - Chuyến khơi nào có tin gió lớn chờ sẵn ngoài kia thì chuyến đó càng phải làm lễ cho đàng hoàng. Lệ ở đảo này là vậy, không phải để cầu cho sóng nó sợ mình, mà để người đi biển nhớ mình đang đi trên vùng nước của ai, nhờ ai mà về được.
Ông Sơn đáp rằng ông đã tính việc đó từ tối qua, lễ sẽ làm vào buổi chiều trước giờ tàu rời bến, đủ hoa quả, trà và thuốc lá theo đúng lệ cũ. Bác Tám nghe vậy mới yên tâm, quay vào nhà lấy thêm một bình trà nóng mang ra sân cho ba người uống trong lúc bàn tiếp chuyện dây neo, chuyện neo nổi và chuyện đường về trong sóng lớn. Những chuyện đó được bàn kỹ tới mức Khôi phải mở sổ ghi lại từng ý một: khi sóng lên cấp 7. Tàu về phải giữ hướng chếch sóng chứ không đi thẳng đầu sóng, qua vùng nước gần bãi đá ngầm thì phải vòng rộng ra phía ngoài, và một khi đã thấy đèn cầu tàu thì tuyệt đối không được mừng vội mà cắt ngang đường nước cạn.
Trên đường từ nhà bác Tám trở về, ông Sơn còn ghé qua phòng trực của bến để nghe lại bản tin một lần nữa cho chắc. Ghi vào sổ tay giờ dự báo gió bắt đầu mạnh lên và giờ sóng dự kiến giật tới mức cao nhất trong đêm. Người trực bến là một anh cán bộ trẻ của đảo, nghe ông Sơn nói tàu chỉ ra vùng đánh gần và về trước nửa đêm thì gật đầu ghi vào sổ trực của bến giờ tàu dự kiến rời bến và giờ dự kiến quay về. Rồi nói rằng đêm nay bến sẽ có người trực suốt để nghe đài của các tàu ngoài khơi. Khôi đứng bên cạnh nhìn cha làm những việc đó và hiểu thêm một lớp nữa của nghề đi biển mà trước chuyến đi này anh chưa từng thấy: một chuyến ra khơi đàng hoàng không bắt đầu ở lúc tháo dây neo. Nó bắt đầu từ những dòng ghi ở phòng trực bến, từ giờ giấc được báo trước cho người ở bờ, để nếu đêm có chuyện gì thì người ở bờ biết mà tìm, mà gọi, mà chờ đúng chỗ.
Ra khỏi phòng trực, hai cha con đi dọc bến một vòng. Không khí trong bến sáng nay khác hẳn mọi buổi sáng trước: có tàu đã quyết định ở lại bến hẳn trong ngày hôm nay. Đang phủ bạt và chằng thêm dây; có tàu như tàu của anh Tùng chỉ ra vùng nước gần đảo thả lưới sớm rồi về từ đầu giờ chiều. Tiếng máy nổ thử vang lên rải rác khắp bến, tiếng người gọi nhau í ới về chuyện chằng chống, và trên cao. Mấy lá cờ ở cột cờ của bến đã bay phần phật theo một hướng gió rất rõ, báo hiệu thứ gió của áp thấp đang thành hình ngoài khơi xa. Ông Sơn đi qua tàu nào cũng dừng lại chào một câu, hỏi một câu về dây neo. Và Khôi nhận ra cha mình đang làm một việc lặng lẽ mà quan trọng: ông để cho cả bến này biết rằng chiều nay tàu Sóng Lành sẽ ra vùng đánh gần và sẽ về trước nửa đêm. Để giờ giấc của hai cha con nằm trong trí nhớ chung của cả bến, chứ không chỉ trong sổ của riêng hai cha con.
Trở về nhà trọ, hai cha con gặp chị Mai đang lúi húi trong bếp với mấy rổ cá tươi vừa mua ở chợ cá buổi sáng. Chị ngẩng lên, nói một câu làm Khôi đứng lại giữa sân.
- Mâm lễ để sẵn trên bờ của hai cha con, cô chuẩn bị xong được một nửa rồi đó. - Chị nói. - Cá tươi mua được mẻ sáng nay là cá ngon nhất chợ, cô để riêng ra rồi. Hoa quả thì chiều cô mới mua thêm cho tươi. Cứ để sẵn ở đây, hai cha con đi chuyến này về là có mâm lễ tử tế mà tạ ơn, không phải lo chạy chợ trong đêm nữa.
Ông Sơn cảm ơn chị Mai bằng một cái gật đầu chậm và một câu nói ngắn mà Khôi nghe thấy trong đó có cả sự nhẹ nhõm của một người thuyền trưởng biết việc của bờ đã có người lo chu toàn phần của mình.
- Vậy là phần bờ đã yên. - Ông nói. - Phần biển còn lại để hai cha con tôi lo.
Buổi sáng còn lại của ngày ba mươi trôi qua trong một nhịp khẩn trương rất riêng của bến đảo trước tin gió lớn: tàu nào cũng kiểm lại dây neo. Người nào cũng coi lại máy, tiếng gọi nhau qua lại giữa các tàu rộn hơn hẳn mọi ngày, và thỉnh thoảng chiếc loa của bến lại đọc nhắc bản tin áp thấp cho những người chưa nghe được buổi đầu giờ. Khôi theo cha đi một vòng quanh tàu Sóng Lành, kiểm tra từng hạng mục bằng đôi tay và con mắt đã được rèn qua gần mười ngày ở đảo: dây neo đã siết lại từ đêm qua còn căng nguyên. Neo nổi được đưa lên boong để sẵn ở vị trí tay với tới được ngay, áo phao của hai cha con treo đúng chỗ quen thuộc trong cabin, đèn tín hiệu được thử lại và sáng rõ trong nắng sáng, bình ắc quy phụ sạc đầy từ hôm trước. Mỗi việc xong, anh gạch một dòng trong danh sách cha giao, và cảm giác yên tâm rất thực tế của người làm xong phần việc của mình lớn dần trong anh theo từng dấu gạch đó.
Chỉ còn một hạng mục cuối cùng trong danh sách mà ông Sơn gạch chân hai lần bằng bút đỏ trong sổ máy. Và ông nhắc tới nó khi hai cha con đứng trên boong nhìn ra mặt biển đang động dần ở phía ngoài khơi, nơi những vệt sóng bạc đầu đầu tiên của áp thấp đã bắt đầu hiện ra ở chân trời xa.
- Trước khi ra khơi chuyến này, còn một việc phải làm cho xong. - Ông Sơn nói, tay đặt lên nắp khoang máy còn ấm nắng buổi sáng. - Kiểm tra máy tàu lần cuối. Thay cái lọc dầu mới, coi lại từ bơm tới dây curoa, nổ máy nghe cho kỹ. Biển đêm nay không tha cho cái máy nào còn bệnh trong người đâu con.
Khôi gật đầu. Anh nhìn xuống khoang máy của tàu Sóng Lành, nơi anh đã được cha dạy từng bước quy trình kiểm máy trong buổi máy khựng giữa biển mấy ngày trước. Và tự nhủ rằng trưa nay, trước giờ ăn cơm, anh sẽ cùng cha làm cho trọn vẹn việc kiểm tra cuối cùng đó, không sót một bước nào trong đầu mình nghĩ vậy.