BẠCH HỔ NGẬM KIẾM NÚI TRÀ BỒNG - Chương 46: Biên bản dưới gốc cây thiêng

Trời sáng, bão tan hẳn, nắng yếu rọi qua tán huê ướt nước xuống khoảng trống dưới gốc cây. Đức tập tễnh đi quanh khoảng trống, đếm lại từng món vũ khí đã…

Nội dung chương

Trời sáng, bão tan hẳn, nắng yếu rọi qua tán huê ướt nước xuống khoảng trống dưới gốc cây. Đức tập tễnh đi quanh khoảng trống, đếm lại từng món vũ khí đã gãy trước khi lập biên bản. Đúng 3 khẩu súng săn gãy và đúng 2 cưa xích gãy. Trong đó một cưa đã gãy lưỡi từ lúc chạm thân cây, một cưa còn nguyên lưỡi mà thân máy đã gãy dưới móng hổ.

Mấy người phụ nữ trong bản gùi củi về lúc chiều xuống, gùi nặng mà bước chân vẫn đều trên con dốc quen thuộc. Tiếng mưa trên mái tôn của điểm trường và nhà dân gõ liên hồi, át cả tiếng người nói chuyện trong nhà. Mỗi biên bản Đức lập đều có đủ người chứng kiến ký tên, ảnh chụp đính kèm và số đo ghi bằng số rõ ràng.

Người dân vùng này nhìn màu mây và hướng gió là đoán được mưa bão sắp về, kinh nghiệm truyền qua nhiều đời làm ruộng nương. Tiếng chim trong rừng cấm thưa dần khi mây sà xuống thấp, chỉ còn tiếng nước suối chảy qua khe đá nghe rõ mồn một. Người trẻ trong bản đi làm ăn xa nhiều, nhưng mùa lễ vía và mùa bão thì lần lượt quay về, bản lại đông như cũ.

Hạt trưởng Trực lên tới gốc cây cùng tổ công tác, xem xét hiện trường và nghe Đức báo cáo toàn bộ đêm bão. Biên bản được lập ngay tại gốc cây với sự có mặt của già làng Ơn, ông Thao và hạt trưởng. Cây huê không một vết cưa. Toàn bộ 6 người của toán lâm tặc có mặt đông đủ, không người chết, không người trọng thương, chỉ có hai trường hợp thương tích nhẹ đã ghi rõ nguyên nhân.

Nước suối dâng lên sau mỗi trận mưa lớn, chảy xiết và đục, qua cầu tạm phải vịn tay vào dây mới dám bước. Không khí trước bão nặng và đứng gió một cách khác thường, chim chóc im tiếng, người già trong bản nhìn trời mà lo. Đêm càng về khuya, sương càng dày, đứng cách nhau chục bước đã chỉ còn thấy bóng người mờ trong sương.

Thân cây trong rừng cấm cây nào cũng phủ rêu ở phía bắc, vỏ cây sẫm màu vì ẩm, sờ vào thấy mát và nhám. Mùi rừng sau mưa là mùi lá mục, mùi đất ướt và mùi nhựa cây, thứ mùi mà người đi rừng lâu năm nhận ra ngay từ đầu ngõ. Đêm ở chân núi tối đặc, không có đèn đường, ánh sáng duy nhất là đèn dầu và đèn pin của người gác đêm.

- Báo cáo hạt trưởng, hiện trường đã kiểm đếm xong. Thu giữ đúng 3 khẩu súng săn gãy, 2 cưa xích gãy, khớp với số đếm quan sát hôm trước bão.

- Người thì sao, Đức? Sáu người của toán đủ mặt không? Có ai bị thương nặng không?

- Dạ đủ 6 người, không người chết, không người trọng thương. Chỉ có Đức bong gân cổ chân do trượt ngã và Bảy sây sát tay do cành rơi, cả hai đều ghi rõ nguyên nhân trong biên bản.

- Cây huê thì sao? Có vết cưa nào không?

- Dạ không một vết cưa, hạt trưởng. Ảnh chụp gốc cây sáng nay em kẹp trong biên bản đây. Rừng cấm nguyên vẹn sau đêm bão.

Sáu người của toán lâm tặc được đưa về trụ sở làm việc theo quy định, đi thành hàng qua tảng đá đầu ngõ, đầu cúi thấp. Dũng đi cuối hàng, ngang qua gốc cây còn ngoái lại nhìn một lần. Toàn bộ vũ khí gãy được thu giữ, niêm phong và ghi số lượng khớp với số đếm quan sát được từ trước đêm bão, không thừa không thiếu một món nào.

Ông Thao ít nói về việc làm của mình, nhưng việc gì ông đã nhận thì ông làm tới nơi, chậm mà chắc. Bà Hoa thức giấc giữa đêm là chuyện thường trong mùa vía, bà ngồi dậy nghe ngóng một lúc rồi mới nằm xuống lại. Đường mòn trong rừng cấm hẹp và trơn, hai bên là dây leo chằng chịt, chỉ người quen rừng mới biết chỗ nào đặt chân cho chắc.

Bản dưới chân Cà Đam thức dậy sớm theo tiếng gà và tiếng chày giã gạo, khói bếp lên từ nhiều mái nhà cùng một lúc. Đèn pin của tổ tuần tra quét qua màn mưa thành một quầng sáng vàng, soi rõ từng bụi cây rồi tắt khi qua khúc cua. Người bản dặn nhau vào rừng cấm thì đi nhẹ, nói khẽ, không chặt phá bừa bãi, vì rừng này là của chung nhiều đời để lại.

Đức kiểm tra lại thân cây huê lần cuối trước khi rời khoảng trống. Lớp vỏ cây ngàn năm nguyên vẹn, chỗ lưỡi cưa chạm vào đêm qua không để lại một đường xước nào. Anh chụp ảnh gốc cây trong nắng sáng, kẹp vào biên bản làm bằng chứng, và ghi dòng kết luận của hiện trường: rừng cấm nguyên vẹn sau đêm bão, cây cột mốc thiêng không bị tổn hại.

Sau cơn mưa đêm, đất trong vườn và trên đường mòn mềm nhũn, dấu chân của người và vật in lại rõ hơn ngày nắng. Vách đá trong rừng cấm dựng đứng, mặt đá loang lổ nước mưa, dây rừng buông xuống như những tấm màn xanh thẫm. Suối trong rừng cấm chảy xiết hơn sau mưa, nước đục màu đất, cuốn theo lá khô và cành nhỏ trôi về phía hạ lưu.

Mưa ở miền núi không rào rào một trận rồi thôi, mưa dầm dề nhiều ngày, thấm vào đất, vào áo, vào cả giấc ngủ. Đức ghi chép mọi việc vào sổ tay bằng chữ nhỏ và đều, ngày giờ viết rõ ở đầu trang, không để sót một mốc nào. Rừng cấm dưới chân Cà Đam vào mùa này xanh sẫm lại, lá nào cũng nặng nước, đi dưới tán rừng nghe tiếng giọt rơi suốt dọc đường.

Về tới miếu, Đức ngồi hoàn thiện hồ sơ của đêm bão với cổ chân còn băng ép. Anh viết báo cáo bằng giọng nghề nghiệp quen thuộc, số liệu rõ ràng, nhân chứng đầy đủ. Nhưng ở cuối báo cáo, anh dừng bút rất lâu trước khi ghi thêm một dòng về người đã mở ra cái kết của đêm qua: thợ săn già Đinh Văn Thao, bằng lễ khấn đúng danh hiệu, trước gốc cây thiêng.

Ánh nắng xuyên qua tán rừng cấm thành từng vệt mỏng, rơi xuống thảm lá khô thành những đốm sáng di động theo gió. Sau nửa đêm, bản chìm hẳn vào yên tĩnh, chỉ còn người gác và người trực ở miếu thức cùng tiếng mưa đều đều. Trời Trà Bồng cuối tháng mười đổi tính từng ngày, nắng vừa lên được một buổi thì mây từ phía biển lại kéo về đen kịt.

Gió trên sườn Cà Đam thổi mạnh hơn dưới bản, cây cối nghiêng theo một hướng quen thuộc của mùa bão. Làm kiểm lâm ở vùng này là làm bạn với đường mòn, với bản đồ và với những buổi chờ đợi dài hơn là chạy đuổi. Tiếng nói của người bản trầm và ngắn, khách tới nhà được mời nước chè trước rồi mới hỏi tới chuyện làm ăn hay chuyện rừng.

Những gốc cây lớn trong rừng cấm đứng cách nhau vừa đủ để ánh sáng lọt xuống, tạo thành những khoảng trống yên tĩnh lạ thường. Càng vào sâu trong rừng cấm, tiếng người càng lùi xa, chỉ còn tiếng gió qua ngọn cây và tiếng bước chân của chính mình. Tiếng côn trùng trong đêm mưa thưa hẳn, chỉ còn tiếng ếch nhái ngoài đồng và tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên.

Giấy tờ trong ngăn kéo của lán tuần tra được xếp theo ngày, tháng nào ra tháng đó, ai cần tra cứu cũng tìm được ngay. Bà Hoa không quen giấy tờ hành chính, nhưng sổ vía của miếu thì bà thuộc từng trang, từng dòng, từng tên người. Người làm nghề giữ rừng hiểu rằng một dấu vết nhỏ bị bỏ qua hôm nay có thể thành một mất mát lớn vào tuần sau.

Người Cor trong bản sống nép vào chân núi, nhà nào cũng có vườn sau trồng rau và chuồng nhỏ nuôi vài con gà. Buổi tối ở bản yên tĩnh sớm, đèn trong các nhà tắt dần theo giờ, chỉ còn tiếng chó sủa vu vơ ở đầu bản. Trang làm hồ sơ theo cách của người làm văn hóa: chụp ảnh trước, ghi lời kể nguyên văn sau, rồi mới đối chiếu tư liệu.

Già làng Ơn được cả bản nghe theo không phải vì ông nói to, mà vì ông nhớ hết lệ cũ và chưa từng thiên vị nhà nào. Đức quen với những đêm tuần tra dài, áo mưa sũng nước, sổ tay phải bọc trong túi nilon mới giữ được khô. Đường trong bản là đường đất pha đá, mưa xuống thì lầy, nắng lên thì bụi, trẻ con đi học phải xắn quần qua đoạn suối cạn.

Điện thoại ở vùng núi sóng chập chờn, muốn gọi một cuộc cho trọn vẹn phải ra chỗ đất cao hoặc đứng yên một chỗ. Tiếng chó sủa trong đêm là tín hiệu quen thuộc của bản: sủa một hồi rồi im là khách quen, sủa dai dẳng là có chuyện lạ. Trong các cuộc họp của bản và kiểm lâm, người ta nói thẳng, nói ngắn, và ghi lại điều đã thống nhất ngay tại chỗ.

Ở bìa rừng cấm, cỏ tranh mọc cao ngang thắt lưng, ướt đẫm sương sớm, quét qua ống quần làm người đi đường ướt lạnh. Trong bản, chuyện của miếu và chuyện của rừng là chuyện chung, nhà nào cũng có phần, không ai đứng ngoài được. Mây sà xuống thấp che mất đỉnh Cà Đam từ sớm, nhìn từ bản chỉ thấy một biển mây trắng xám trải ngang lưng núi.

Người gác đêm ở bản chia nhau theo ca, mỗi ca hai người, đi một vòng quanh các điểm đã hẹn rồi quay về nhà rông. Buổi chiều sau mưa, sương lên từ các thung lũng, phủ trắng những sườn đồi gần bản rồi mới lan tới chân núi. Trong đêm khuya, mọi âm thanh nhỏ đều nghe rõ hơn ban ngày: tiếng lá rơi, tiếng cành khô gãy, tiếng bước chân xa.

Chiều đó, hồ sơ đêm bão được chuyển về hạt kiểm lâm, khép lại phần việc giấy tờ của một đêm dài nhất trong nghề của Đức. Anh đứng ở sân miếu nhìn lên Cà Đam đã quang mây sau bão, lòng nhẹ đi một phần. Rừng còn nguyên, người không ai mất, và biên bản trong tay anh là bằng chứng rằng cái kết đó không tự nhiên mà có, nó được làm nên bởi nhiều con người đã giữ đúng phần việc của mình.

Chương khác

Xem thêm