Báo cáo khai quật số 13 - Chương 2: Bậc Đá Thứ Bảy
Ông Phúc chặn cả đội trước lối xuống. Sau lưng ông, miệng hầm đen ngòm nuốt dần tiếng mưa rừng. - Đếm bậc thì được. Bước nhầm bậc thứ bảy thì tên mình bị…
Nội dung chương
Ông Phúc chặn cả đội trước lối xuống. Sau lưng ông, miệng hầm đen ngòm nuốt dần tiếng mưa rừng.
- Đếm bậc thì được. Bước nhầm bậc thứ bảy thì tên mình bị ghi trước khi người mình kịp xuống.
Khải Minh chỉnh lại balô thiết bị LiDAR, bật cười khẽ.
- Cháu đã quét ba chiều cửa hầm. Kết cấu ổn định, không có túi khí, không có điểm sụt. Nếu bác lo trơn trượt thì mình buộc thêm dây an toàn là xong.
Ông Phúc không nhìn anh. Ngón tay cái của ông bấm chặt vào vành la bàn đồng.
- Cậu tin máy của cậu. Tôi tin đất này. Mộ này có khóa. Khóa không nằm trên bản vẽ.
Giáo sư Lễ đặt tay lên vai Khải Minh, ra hiệu im lặng.
- Bác Phúc, chúng tôi mời bác đi cùng chính là để tránh phạm húy. Bác nói rõ quy tắc đi.
Ông Phúc chỉ xuống lối dốc lát đá.
- Hai mươi mốt bậc, chia ba chặng. Cứ bậc thứ bảy là bậc ghi danh. Sáu bậc đầu đặt nến dẫn đường. Bậc thứ bảy không đặt nến, vì đó là chỗ mộ nhận dấu chân. Qua thì phải qua một mạch. Không dừng. Không đặt gót giữa phiến đá. Không gọi tên người đang đứng trên đó.
Nhiên cúi xuống soi đèn. Trên sáu bậc đầu có những vết lõm tròn, mép ám đen vì dầu cháy lâu năm. Đến bậc thứ bảy, vết lõm biến mất. Mặt đá xám có những đường vân đỏ sẫm tụ lại như mạch máu khô.
Cô đặt thước thép sát mép bậc, ghi lại kích thước từng phiến đá. Sáu bậc đầu được mài hơi lõm ở giữa, đủ để giữ dầu hoặc nến nhỏ không tràn. Riêng bậc thứ bảy phẳng hơn, lạnh hơn, và khi ánh đèn quét ngang, các vân đỏ không phản chiếu ánh sáng như khoáng chất bình thường. Chúng hút ánh sáng vào trong.
- Tro dầu thông trộn sáp ong - Giáo sư Lễ miết đầu ngón tay lên cặn đen ở bậc thứ năm - Kỹ thuật giữ lửa trong mộ cổ. Nhưng cách ngắt đúng bậc thứ bảy thì không giống nghi thức chiếu sáng thông thường.
- Có thể người xưa để trống để đánh dấu nhịp bước - Nhiên nói - Một kiểu kiểm soát đoàn người khi đi xuống. Ai không biết quy tắc sẽ dừng đúng vị trí nguy hiểm.
Ông Phúc nghe vậy thì lắc đầu.
- Ai không biết sẽ bị bắt. Ai biết mà coi thường cũng bị bắt. Mộ cổ không hỏi anh tin hay không. Nó chỉ hỏi anh có làm đúng không.
Khải Minh định cười, nhưng dưới ánh đèn yếu, nụ cười ấy không ra hết. Anh nhìn bậc thứ bảy thêm một lần rồi quay đi, như sợ bị bắt gặp đang dao động.
Nam, cậu thực tập sinh năm cuối, đứng cuối đoàn với chiếc chân máy ba chân bằng sợi carbon ôm trước ngực. Mặt cậu tái vì lạnh.
- Cháu đi sau cùng. Cháu sẽ bước theo mọi người ạ.
Nhiên nhìn cậu.
- Nhớ bậc thứ bảy. Nếu trượt thì buông chân máy, giữ người trước.
Đoàn bắt đầu xuống. Giáo sư Lễ đi đầu, kế đến Nhiên, ông Phúc, Khải Minh. Nam đi cuối để giữ thiết bị. Mưa bên ngoài nhỏ dần rồi mất hẳn, thay bằng tiếng nước rỉ qua kẽ gạch và tiếng giày cọ trên đá ướt.
Tường hầm xây bằng gạch vồ cỡ lớn, hoa văn xương cá chìm. Hơi lạnh từ dưới sâu thổi lên từng nhịp, không liên tục như gió tự nhiên mà giống hơi thở bị kẹt trong một khoang kín lâu năm. Nhiên vừa đi vừa ghi nhanh vào sổ.
- Đây không giống đường dẫn vào quan tài. Nó giống một lối kiểm soát. Người vào bị ép đi theo nhịp định sẵn.
Giáo sư Lễ dừng lại kiểm tra lớp gạch hai bên. Một số viên được khắc những vạch ngắn song song, cứ sáu vạch lại bị cắt ngang bằng một vạch sâu hơn. Nhiên đếm thầm rồi thấy sống lưng căng lên. Dấu vạch trên tường cũng chia theo chu kỳ bảy.
Đến bậc thứ sáu, Giáo sư Lễ dừng nửa nhịp rồi bước qua bậc thứ bảy, hạ chân xuống bậc thứ tám. Nhiên làm theo. Khải Minh tặc lưỡi nhưng vẫn bước qua. Ông Phúc qua sau cùng, mắt không rời la bàn.
Chỉ còn Nam.
Nước từ giày những người đi trước để lại một màng trơn trên bậc đá. Nam ôm chân máy, cố bước dài cho kịp đoàn.
- Nam, cẩn thận bậc thứ bảy - Nhiên quay lại nhắc.
Gót giày của cậu trượt trên bậc thứ sáu. Để giữ thăng bằng, Nam chống chân còn lại xuống.
Gót giày hạ thẳng vào giữa bậc thứ bảy.
Một tiếng khô khốc vang lên. Không lớn, nhưng âm thanh ấy chạy dọc đường hầm như có ai bẻ gãy một mẩu xương dưới lòng đất.
Gió từ phía sâu thổi ngược lên, lạnh và tanh mùi rỉ sắt. Ngọn đèn pin trong tay Nhiên chớp tắt hai lần.
- Kìa! - Ông Phúc lạc giọng.
Nam đứng cứng lại, một chân ở bậc sáu, gót chân kia cắm giữa phiến đá thứ bảy.
- Cháu xin lỗi. Cháu bị trượt chân. Cháu không sao.
Khải Minh thở phào.
- Cậu làm tôi giật mình. Suýt nữa thì đi tong cái chân máy mấy nghìn đô.
Ông Phúc không thở phào. Mặt kính la bàn trên tay ông rung bần bật. Kim nam châm quay tròn rồi đột ngột chúi thẳng xuống, cong một góc sắc như bị hút vào lòng kính.
- Kim chìm - ông thì thầm - Kim chìm hướng âm. Đất nhận người rồi.
- Nhiễu từ thôi - Khải Minh bước lại gần - Dưới núi đá vôi có quặng sắt là chuyện bình thường.
Giáo sư Lễ nhìn bậc đá dưới chân Nam. Giọng ông hạ thấp.
- Không phải nhiễu từ.
Dưới ánh đèn, những đường vân đỏ trên phiến đá đang sẫm lại. Chúng không lan ra ngoài mà tụ quanh gót giày Nam, như mực ngấm ngược vào đá.
- Nam, rút chân ra ngay! - Nhiên hét.
Nam giật mình lùi lại. Trên bề mặt bậc thứ bảy xuất hiện một vết lõm mới, vừa khít hình gót giày bảo hộ. Mép lõm sắc cạnh, chưa có dấu phong hóa.
Ông Phúc lẩm bẩm:
- Bậc ghi danh đã mở.
Nhiên không lập tức bước tiếp. Cô lấy máy ảnh cơ trong túi, chụp riêng từng bậc đá bằng phim đen trắng. Đó là thói quen cha cô để lại: trước khi tin thiết bị điện tử, phải có một bản ghi không phụ thuộc vào pin, sóng, hay phần mềm. Tiếng lên phim khô khốc vang lên trong đường hầm, nhỏ nhưng đủ làm Nam ngoái đầu nhìn.
- Chị vẫn dùng máy phim ạ? - cậu hỏi, cố tỏ ra bình thường.
- Máy phim không tự xóa người khỏi ảnh - Nhiên đáp.
Câu nói ấy khiến Khải Minh nhìn sang cô. Anh muốn phản bác, nhưng rồi chỉ siết chặt dây đeo máy ảnh kỹ thuật số. Sự im lặng của anh làm không khí trong hầm nặng hơn.
Giáo sư Lễ yêu cầu mọi người đánh dấu vị trí đứng bằng phấn trắng. Ông vạch một đường mỏng trước bậc thứ sáu và một đường khác sau bậc thứ tám, tuyệt đối tránh chạm vào phiến đá ở giữa. Khi phấn đi gần mép bậc thứ bảy, bột trắng lập tức vón lại thành hạt ẩm, rơi xuống như tro.
- Đá đang hút nước trong phấn - Khải Minh nói, nhưng giọng anh không còn chắc.
Ông Phúc cúi xuống, dùng cán tẩu gõ nhẹ lên thành bậc. Âm thanh vang ra đặc và trầm, khác hẳn tiếng rỗng của các bậc còn lại.
- Dưới phiến này có khoang nhận dấu. Ngày xưa nhà làm mộ không cần biết chữ của người vào. Chỉ cần lấy tên từ vật mang tên, lấy tiếng từ miệng, lấy hình từ bóng. Ba thứ đó đủ buộc một người vào cửa.
Nhiên ghi từng câu. Cô không tin toàn bộ lời ông Phúc, nhưng từng hiện tượng trước mắt đang buộc cô phải để chúng vào biên bản như dữ kiện. Vết gót giày, ảnh trống, thẻ tên mất chữ, cổ họng Nam tắc tiếng. Bốn dấu hiệu khớp nhau quá sạch để gọi là trùng hợp.
Nam đứng sau lưng cô, hai tay ôm chai nước. Môi cậu vẫn mấp máy thử gọi tên mình. Mỗi lần khẩu hình chạm đến âm đầu tiên, cơ cổ cậu lại co rút. Nhiên đặt tay lên vai cậu.
- Đừng cố nữa. Em còn nghe được, còn viết được. Chúng ta sẽ tìm cách ghi lại tên em bằng cách khác.
Cô đưa bút cho Nam. Cậu run rẩy cầm lấy, viết lên lòng bàn tay mình. Nhưng ngòi bút vừa chạm da, mực tụ thành một chấm đen rồi khô cứng. Không có nét nào hiện ra.
Lần này, ngay cả Giáo sư Lễ cũng không nói gì. Đèn pin trong tay ông hạ thấp xuống, để lộ rõ vẻ mệt mỏi quanh khóe mắt. Người đàn ông từng luôn biến mọi bất thường thành giả thuyết khảo cổ giờ chỉ nhìn bậc đá thứ bảy như nhìn một cánh cửa đã kịp khép lại sau lưng Nam.
Khải Minh vẫn cố giữ giọng thường:
- Vết đá bị nứt do lực nén. Chúng ta chụp ảnh lại là đủ.
Giáo sư Lễ im lặng một lúc rồi gật đầu.
- Chụp tư liệu toàn bộ lối vào. Nhiên, ghi lại vị trí. Khải Minh, dùng máy ảnh kỹ thuật số trước khi quét LiDAR.
Mọi người dạt sang hai bên. Giáo sư Lễ đứng trái, Nhiên đứng giữa, ông Phúc đứng cạnh cô. Nam đứng bên phải, tay vẫn ôm chân máy, mắt không dám nhìn xuống bậc đá.
Khải Minh nâng máy ảnh Canon lên.
- Một, hai, ba.
Đèn flash lóe trắng. Tiếng màn trập bật lên khô gọn. Khải Minh cúi xuống xem ảnh, ngón tay lăn bánh phóng to. Cơ mặt anh cứng lại.
- Sao thế? - Nhiên ghé mắt nhìn.
Trong ảnh, Giáo sư Lễ, Nhiên và ông Phúc hiện rõ dưới ánh đèn. Chiếc chân máy ở bên phải cũng rõ từng khớp kim loại.
Nhưng vị trí Nam đứng trống không.
Hình ảnh không nhòe, ánh sáng cũng đủ. Mảng tường sau lưng cậu hiện nguyên vẹn, lạnh lẽo, như ngay từ đầu không có ai đứng đó.
Nhiên ngẩng lên. Nam vẫn ở trước mặt cô bằng xương bằng thịt, môi run lên.
- Chị Nhiên... có chuyện gì vậy ạ?
Khải Minh bấm chụp thêm. Đèn flash lại lóe. Kết quả vẫn thế. Trong tấm ảnh thứ hai, Nam biến mất, chỉ còn một cái bóng đen kéo dài từ chỗ chân máy, hướng thẳng về bậc thứ bảy.
Khải Minh cười gượng, giọng vỡ ra.
- Cảm biến bị ẩm. Lỗi pixel. Tôi tháo pin khởi động lại.
Ông Phúc nhìn màn hình rồi lắc đầu.
- Máy chụp người sống. Cậu ta đã bị mộ che mắt. Trong ảnh không còn phần dương để hiện nữa.
Giáo sư Lễ nghiêm giọng:
- Đủ rồi. Không ai được làm cậu ấy hoảng.
Nhiên mở sổ sang trang mới, cố giữ bàn tay không run.
- Nam, em đọc lại cho chị họ tên đầy đủ, ngày sinh và số thẻ sinh viên. Chị ghi biên bản hiện trường.
Nam gật đầu, bước lên một bước. Cậu há miệng.
Không có âm thanh nào thoát ra ngoài tiếng khè nghẹn trong cổ họng. Cơ mặt cậu co rút. Cậu đưa tay ôm cổ, mắt trợn lên vì hoảng.
- Nam! - Nhiên đỡ lấy vai cậu.
Cậu cố nói lần nữa. Môi mấp máy đúng khẩu hình cái tên của mình, nhưng cổ họng chỉ bật ra tiếng gió khô.
Cậu không thể phát âm nổi tên mình.
Nhiên nhìn xuống thẻ thực tập sinh màu xanh lam trên ngực Nam. Dòng chữ in đen vốn ghi họ tên, khoa, mã sinh viên đang nhạt dần. Từng nét mực rút khỏi mặt nhựa như bị nước vô hình rửa qua.
Chỉ trong vài giây, cái tên "Nguyễn Hoài Nam" biến mất khỏi tấm thẻ.
Khải Minh đứng chết trân. Máy ảnh treo lủng lẳng trước ngực anh. Giáo sư Lễ nắm cổ tay Nam kiểm tra mạch. Mạch vẫn đập nhanh, nhưng da cậu lạnh ngắt.
- Cho cậu ấy uống nước. Đừng bắt nói nữa - ông nói.
Nam uống một ngụm rồi ho sặc. Tiếng ho của cậu vẫn còn, nhưng khi cậu cố gọi tên mình, cổ họng lại tắc nghẹn.
Ông Phúc nhìn vết lõm mới trên bậc thứ bảy. Những vệt đỏ đã thấm hết vào đá, để lại bề mặt khô ráo như chưa từng có nước.
- Tên bị xóa trên giấy, tiếng bị giữ trong mộ. Đây mới là bước đầu. Nếu không đóng bậc ghi danh trước khi qua chặng thứ hai, người tiếp theo sẽ không chỉ mất tên.
Nhiên nhìn trang giấy trước mặt. Cô vừa định ghi tên Nam, nhưng trang sổ vẫn trắng. Ngòi bút trong tay cô tắc cứng.
Một giọt mực đen rơi xuống giấy, loang ra thành vết tròn nhỏ.
Ở mép vết mực, từng nét mảnh tự bò ra, ghép thành một chữ duy nhất.
Nam.