BÙA LỖ BAN ẾM NHÀ KINH BẮC - Chương 23: Phần Quyết Toán Bị Thiếu

Chín giờ sáng ngày mười sáu tháng tư, chiếc xe máy của Bảo dừng trước cổng xưởng gỗ họ Trần ở rìa thị trấn, và Quân bước xuống xe với cuốn sổ kiểm tra…

Nội dung chương

Chín giờ sáng ngày mười sáu tháng tư, chiếc xe máy của Bảo dừng trước cổng xưởng gỗ họ Trần ở rìa thị trấn, và Quân bước xuống xe với cuốn sổ kiểm tra kẹp chặt dưới nách. Xưởng rộng hơn anh tưởng rất nhiều, mái tôn cao, gỗ lim và gỗ gõ xếp thành từng chồng dài có che bạt cẩn thận ở khắp sân. Mùi mùn cưa mới quyện với mùi dầu máy xộc lên nồng nặc, khác hẳn mùi gỗ cũ trầm lặng trong căn biệt phủ mà anh đã quen suốt hơn một tháng qua.

Bảo dẫn anh đi qua dãy máy cưa đang nghỉ giữa ca, vừa đi vừa giới thiệu từng khu vực của xưởng bằng giọng của một người quản lý trẻ đã thuộc lòng từng mét đất ở đây. Anh kể xưởng này do cha anh gây dựng từ một xưởng mộc nhỏ ven đường, tới nay có gần ba mươi thợ làm việc theo ca. Quân nghe mà để ý một điều khác, là công nhân trong xưởng ai gặp Bảo cũng chào hỏi lễ phép, còn khi nhắc tới ông Lộc thì giọng họ tự nhiên hạ xuống hẳn.

Phòng giấy tờ nằm ở cuối dãy nhà điều hành, cửa sổ nhìn ra sân phơi gỗ, và dãy tủ sắt màu xám chiếm gần trọn bức tường phía trong cùng. Bảo mở tủ bằng chìa khóa của mình, giải thích rằng cha anh giao cho anh một chìa dự phòng để lấy giấy tờ mỗi khi có đơn hàng cần đối chiếu. Anh nói thêm rằng toàn bộ giấy tờ làm ăn từ ngày lập xưởng tới nay đều được giữ ở đây, sắp xếp theo năm, mỗi năm một ngăn riêng có nhãn viết tay rất rõ ràng.

Quân đứng bên cạnh quan sát cách Bảo làm việc và nhận thấy ngay một điều khiến anh càng thêm chú ý tới dãy tủ này. Mọi ngăn tủ đều đầy ắp những tập giấy được buộc dây cẩn thận, bìa ngoài ghi rõ nội dung bằng nét chữ nắn nót của chính ông Lộc. Một người giữ giấy tờ tới mức này, theo kinh nghiệm làm việc với các gia đình thợ của Quân, thường không bao giờ để thất lạc một thứ gì quan trọng.

Hai người bắt đầu từ ngăn của năm hai nghìn mười chín, năm căn biệt phủ được khởi công và dựng xong phần lớn kết cấu. Bảo lôi ra từng tập giấy theo thứ tự mà cha anh đã xếp, đọc to nhãn bìa cho Quân nghe trước khi mở ra xem bên trong. Có tập là giấy mua gỗ lim theo từng chuyến xe, có tập là biên lai thuê máy cẩu, lại có tập là bảng chấm công của công nhân xưởng được kẹp kèm phiếu lĩnh tiền hằng tháng.

Quân ghi lại tên từng tập giấy vào sổ của mình, không chạm tay vào bất cứ tờ giấy nào mà Bảo chưa đưa tới trước mặt anh. Anh làm vậy vì tôn trọng phép tắc của người đi xem giấy tờ nhà khác, và cũng vì anh muốn mọi điều tìm thấy hôm nay đều có Bảo làm chứng rõ ràng. Bảo có vẻ cảm kích trước sự cẩn thận ấy, anh làm việc nhanh tay hơn hẳn, miệng liên tục giải thích xuất xứ của từng loại giấy.

Tập giấy của những tháng đầu công trình đầy đủ tới mức đáng ngạc nhiên, từ giấy hẹn giao gỗ cho tới phiếu chi tiền ăn ở của toán thợ trong lán. Quân nhìn những con số chi li được ghi chép ngay ngắn ấy mà nghĩ tới người đàn ông đã ngồi ghi chúng trong những đêm của sáu năm về trước. Một người ghi chép tới mức tiền trà nước cho thợ cũng không bỏ sót, thì tập giấy quyết toán cuối cùng của cả công trình chắc chắn phải là tập được giữ kỹ nhất.

Vậy mà khi Bảo lôi tới vị trí của nó trong ngăn, tay anh bỗng khựng lại giữa chừng. Ở giữa hai tập giấy dày cộp của tháng mười một và tháng mười hai năm ấy, chỉ còn lại một chiếc bìa kẹp trống trơn nằm ép sát vào vách ngăn tủ. Bìa kẹp làm bằng giấy bồi cứng đã ngả màu, mặt ngoài ghi đúng dòng chữ quyết toán tiền công toán thợ mộc bằng nét chữ của ông Lộc, còn bên trong không có nổi một tờ giấy nào. Bên trong trống trơn hoàn toàn.

Bảo rút chiếc bìa trống ra và lật qua lật lại mấy lần như không tin vào mắt mình. Anh mở tiếp hai ngăn kề bên để tìm xem có ai xếp nhầm tập giấy ấy sang chỗ khác hay không, nhưng cả hai ngăn đều ngăn nắp và đúng nhãn của chúng. Anh quay sang các ngăn của năm hai nghìn hai mươi, lật nhanh từng tập một, rồi lại quay về ngăn cũ và đứng nhìn chiếc bìa trống rất lâu.

- Lạ thật đấy anh Quân ạ. Cha em giữ giấy tờ kỹ tới mức giấy mua đinh ốc từ mười năm trước vẫn còn nguyên trong tủ này. Một tập giấy quan trọng như tập quyết toán cả công trình mà lại chỉ còn mỗi cái bìa, em chưa từng thấy chuyện như thế bao giờ.

Quân nhận chiếc bìa kẹp từ tay Bảo và xem xét nó dưới ánh sáng từ cửa sổ phòng giấy tờ một cách tỉ mỉ. Mép bìa không hề có dấu hiệu bị mối mọt hay ẩm mốc, hai lỗ kẹp kim loại bên trong còn sáng và không vương một mảnh vụn giấy nào bị xé rách. Chi tiết ấy cho anh một nhận định quan trọng, là những tờ giấy bên trong đã được rút ra nguyên vẹn bởi một bàn tay người, chứ không phải hư hỏng theo thời gian như giấy tờ vẫn thường hư hỏng.

Anh nói nhận định ấy với Bảo bằng giọng rất chừng mực, chỉ dừng ở điều con mắt nghề của anh nhìn thấy được trên chiếc bìa này mà thôi. Anh không nói ai là người đã rút những tờ giấy ấy ra, cũng không nói việc đó xảy ra vào lúc nào trong suốt sáu năm qua. Bảo nghe xong thì im lặng hồi lâu, rồi tự anh nói ra một câu mà Quân nghe rõ là anh đã phải cân nhắc nhiều mới thốt lên được.

- Ở cái xưởng này, ngoài cha em ra thì không ai được tự ý lấy giấy trong dãy tủ này cả. Em cầm chìa khóa dự phòng thật, nhưng em chưa bao giờ rút một tờ giấy nào của những năm cũ ra khỏi tủ hết.

Quân gật đầu và đề nghị hai người dừng việc tìm kiếm tại đây, ghi nhận hiện trạng đúng như những gì đã thấy rồi đóng tủ lại như cũ. Anh nói một chiếc bìa trống không thể buộc tội được bất cứ ai, nhưng nó là một dấu vết thật, nằm đúng ở chỗ đáng lẽ phải có câu trả lời cho câu hỏi lớn nhất của căn nhà kia. Anh ghi vào sổ giờ giấc, vị trí của chiếc bìa trong ngăn tủ, và lời xác nhận của Bảo về thói quen giữ giấy tờ của cha anh.

Để chắc chắn không bỏ sót, Quân đề nghị Bảo kiểm tra thêm một lượt nữa theo đúng thứ tự từ ngăn đầu tiên của năm hai nghìn mười chín cho tới ngăn cuối của năm hai nghìn hai mươi. Bảo làm theo không một lời phàn nàn, từng tập giấy được rút ra, đọc nhãn, rồi trả về đúng vị trí cũ của nó trong tủ. Kết quả của lượt kiểm tra thứ hai không thay đổi điều gì, tập giấy quyết toán tiền công toán thợ vẫn là khoảng trống duy nhất trong cả dãy giấy tờ hoàn chỉnh của hai năm dựng nhà.

Anh nhìn dãy tủ sắt một lúc lâu trước khi Bảo khóa cửa tủ lại, tiếng khóa kêu lên một tiếng cách khô gọn trong căn phòng vắng. Trong đầu anh lúc ấy hiện lên hình ảnh một người đàn ông ngồi một mình trong căn phòng này vào một thời điểm nào đó mà không ai biết. Người ấy đã mở đúng ngăn tủ cần mở, rút đúng tập giấy cần rút, rồi đặt chiếc bìa trống trở lại chỗ cũ ngay ngắn như chưa từng có bàn tay nào chạm vào nó.

Quân tự gạt hình ảnh ấy đi ngay, vì anh biết trí tưởng tượng không phải là căn cứ và anh không cho phép mình dựng nên một cảnh mà bản thân chưa từng chứng kiến. Điều anh có trong tay chỉ là một khoảng trống có vị trí rõ ràng, một chiếc bìa còn nguyên vẹn và lời xác nhận của người con trai về thói quen giữ giấy của cha mình. Ba điều ấy cộng lại vẫn chưa thành một kết luận, nhưng chúng đủ nặng để anh phải ghi vào sổ bằng mực đậm hơn thường lệ.

Trước khi rời xưởng, Bảo dẫn Quân đi một vòng qua khu vực phơi gỗ để anh xem những chồng lim mới nhập về cho một đơn hàng lớn đang làm dở. Anh kể đối tác của đơn hàng này là một nhà thầu quen biết với cha anh đã hơn mười năm, hàng làm tới đâu giao tới đó chưa từng trục trặc lần nào. Giọng Bảo khi kể về đơn hàng ấy có một sự tự hào rõ rệt, như thể đó là bằng chứng cho thấy xưởng nhà anh vẫn đang đứng vững giữa những lời đồn thổi ngoài chợ.

Quân đi dọc theo những chồng gỗ cao quá đầu người, tay lướt nhẹ trên mặt gỗ xẻ còn thơm mùi nhựa mới, và nghĩ về sự đối lập lạ lùng của ngày hôm nay. Ở biệt phủ, một người cha nhất quyết không chịu nói ra con số tiền công của sáu năm về trước trước mặt vợ con mình. Còn ở xưởng này, chính tập giấy ghi con số ấy lại biến mất không một dấu vết, chỉ để lại chiếc bìa trống nằm im lìm giữa những tập giấy đầy ắp xung quanh.

Trên đường về, Bảo chạy xe chậm hơn lúc đi và hỏi Quân một câu qua tiếng gió ù ù bên tai hai người. Anh hỏi rằng nếu giấy tờ không còn nữa, liệu chuyện năm xưa có cách nào làm cho rõ ràng được nữa hay không. Quân đáp rằng giấy tờ chỉ là một đường đi, còn nhà cửa và con người vẫn còn đó, và lệ nghề của thợ mộc xưa nay không chỉ nằm trên giấy mà còn nằm ngay trong kết cấu của từng căn nhà.

Về tới sân biệt phủ thì nắng đã đứng bóng, bà Nhàn đang chờ hai người ở hiên với ấm nước vối vừa nấu xong còn bốc khói. Bảo kể lại chuyện chiếc bìa trống cho mẹ nghe ngay tại hiên, giọng anh nhỏ dần khi nói tới thói quen giữ giấy tờ của cha mình. Bà Nhàn nghe hết mà không thốt lên một lời nào, chỉ rót nước cho hai người bằng đôi tay hơi run, rồi nhìn ra phía cổng như đang chờ một người sắp về.

Chương khác

Xem thêm