BÙA LỖ BAN ẾM NHÀ KINH BẮC - Chương 25: Lời Xin Của Người Vợ

Tám giờ tối ngày mười chín tháng tư, Quân đang ngồi ở hiên sau xem lại những trang sách nghề còn dang dở từ đêm trước. Bà Nhàn lặng lẽ bưng ra một ấm trà…

Nội dung chương

Tám giờ tối ngày mười chín tháng tư, Quân đang ngồi ở hiên sau xem lại những trang sách nghề còn dang dở từ đêm trước. Bà Nhàn lặng lẽ bưng ra một ấm trà mới và ngồi xuống chiếc ghế đối diện với anh. Bà không nói gì ngay. Ánh đèn vàng từ trong nhà hắt ra qua khung cửa, soi rõ những nếp nhăn đã hằn sâu hơn trên gương mặt bà chỉ trong vòng hơn một tháng kể từ ngày anh mới tới căn nhà này.

Bà rót trà cho anh trước, rồi mới rót cho mình, động tác chậm rãi như đang tìm một câu mở đầu thích hợp cho chuyện bà sắp nói. Cuối cùng bà lên tiếng, giọng bà nhỏ tới mức Quân phải hơi nghiêng người về phía trước mới nghe rõ từng lời một. Bà nói hôm nay bà tới gặp anh không phải với tư cách vợ của gia chủ, mà với tư cách một người mẹ đã hết cách trong chính căn nhà của mình.

- Anh Quân ạ, tôi biết hôm qua chồng tôi đã nói những lời rất nặng với anh ngay trước mặt cả nhà như thế. Tôi thay mặt ông ấy xin lỗi anh một tiếng, và tôi cũng xin anh một việc mà người làm mẹ như tôi không còn biết bấu víu vào đâu nữa.

Bà kể cho anh nghe những chuyện lục đục trong nhà suốt mấy năm qua mà trước đây bà mới chỉ nhắc qua loa trong lần tiếp anh đầu tiên. Bà kể vợ chồng bà ngày trước tuy không giàu có như bây giờ nhưng chưa bao giờ nặng lời với nhau quá một buổi tối. Từ sau ngày tân gia, những cuộc cãi vã bắt đầu xuất hiện vì những lý do nhỏ nhặt tới mức người ngoài nghe còn thấy buồn cười. Đó là chuyện mâm cơm mặn nhạt, rồi chuyện cây cảnh ngoài sân bị cắt tỉa không đúng ý.

Bà kể về những đêm Bảo lên cơn sốt không rõ nguyên do, bà ngồi thức trắng bên giường con với chậu nước ấm và chiếc khăn vắt đi vắt lại không biết bao nhiêu lần. Hai lần con trai bà phải nhập viện trong mấy năm qua, bà đều là người ký giấy vào viện trong lúc chồng bà còn đang bận bịu ở xưởng không về kịp. Bà nói người ta làm mẹ, nhìn con mình gầy rộc đi từng tháng mà bác sĩ lắc đầu không tìm ra bệnh, thì trong lòng không còn sợ điều gì trên đời này nữa cả.

Rồi bà nhắc tới Hằng, đứa con gái đã lấy chồng ở thị xã cách nhà chỉ hơn chục cây số mà có khi cả tháng không dám về thăm cha mẹ. Bà kể mỗi lần Hằng về nhà khóc, bà đều phải giấu chồng mà dỗ con ở gian bếp, nghe con kể chuyện vợ chồng lục đục từ những điều rất nhỏ nhặt bên nhà chồng. Bà nói bà không dám chắc những chuyện ấy có dính dáng gì tới căn nhà này hay không, nhưng một người mẹ thì không thể không nghĩ tới cái mốc tân gia mà mọi chuyện xấu cùng bắt đầu từ đó.

Quân ngồi nghe hết, không chen ngang một lần nào, thỉnh thoảng chỉ gật đầu rất nhẹ để bà biết anh vẫn đang lắng nghe từng lời. Anh nhận ra người phụ nữ ngồi trước mặt mình tối nay không hề nhắc tới chuyện bùa phép hay ma quỷ như anh vẫn lo bà sẽ nhắc. Bà chỉ kể về một gia đình đang rạn nứt dần theo năm tháng, bằng những chi tiết đời thường nhất mà bất cứ ai làm cha mẹ cũng phải nhói lòng khi nghe tới.

- Người làng ngoài kia họ bảo nhà tôi to nhất vùng này, phúc lộc nhất vùng này, anh Quân ạ. Họ đâu có biết trong cái nhà to nhất vùng ấy, sáu năm nay tôi chưa có được một giấc ngủ nào thật sự yên ổn từ đầu đêm tới sáng.

Bà nói tới đó thì dừng lại, đưa tay lên chấm nhẹ khóe mắt bằng chiếc khăn tay đã cũ mềm trong túi áo của mình. Rồi bà nói ra điều bà đã thu xếp cả buổi chiều để nói với anh, rằng bà xin anh đừng bỏ về Hà Nội dù chồng bà có nói thêm những lời khó nghe tới đâu trong những ngày sắp tới. Bà nói bà tin anh không phải vì anh hứa hẹn điều gì cao siêu, mà vì anh là người duy nhất trong hơn một tháng qua dám nói thật với nhà bà cả khi sự thật ấy làm mất lòng gia chủ.

Quân đặt chén trà xuống và trả lời bà bằng một sự thẳng thắn mà anh nghĩ bà xứng đáng được nghe trong buổi tối hôm nay. Anh nói anh sẽ ở lại, không phải vì anh chắc chắn mình sẽ tìm ra mọi câu trả lời cho căn nhà này, mà vì anh đã bắt đầu việc này thì anh phải đi tới nơi chốn cuối cùng của nó. Anh nói rõ dù có ngày ông Lộc đuổi anh thật, anh cũng sẽ không rời đi trong im lặng như toán thợ năm xưa đã rời khỏi làng này.

- Bà cứ yên tâm ở tôi một điều này thôi. Nếu phải về, tôi sẽ để lại cho gia đình bà một bản báo cáo đầy đủ, ghi rõ từng số đo, từng dấu vết và từng lời kể tôi đã thu thập được ở đây. Lúc ấy dù tôi không còn ở nhà này nữa, người sau tôi vẫn có thể đi tiếp từ đúng chỗ tôi đã dừng lại, không phải bắt đầu lại từ con số không.

Bà Nhàn nghe xong thì gật đầu liên tục, hai bàn tay bà nắm chặt lấy nhau trong lòng như vừa trút được một gánh nặng đã mang theo suốt buổi chiều. Bà cảm ơn anh rồi lại xin lỗi anh lần nữa vì tính khí của chồng mình, nói rằng ông Lộc vốn không phải người xấu, chỉ là người đã quen gánh một mình mọi chuyện làm ăn từ thuở cơ hàn. Bà kể ngày trẻ ông từng đi gánh gỗ thuê qua chính con sông Cầu này, từng đồng tiền kiếm được đều phải đổi bằng mồ hôi trên lưng, nên ông giữ tiền chặt hơn người thường rất nhiều.

Lời kể ấy của bà làm Quân chú ý, không phải vì nó bào chữa được điều gì cho chuyện năm xưa, mà vì nó cho anh thấy rõ hơn con người thật của gia chủ. Một người đi lên từ cảnh gánh thuê, coi đồng tiền là máu thịt của mình, có thể đã nhìn phần tiền công của toán thợ theo một cách hoàn toàn khác với cách người làng vẫn nhìn. Anh ghi nhận điều đó vào trong suy nghĩ của mình như một lớp nền để hiểu người, chứ không phải như một lý do để tha thứ thay cho bất cứ ai.

Trước khi quay về câu chuyện của gia đình mình, bà còn kể cho anh nghe một chuyện nhỏ mà anh chưa từng được nghe ai trong nhà này nhắc tới trước đây. Bà kể có một dạo, chừng hai năm sau ngày tân gia, bà từng lẳng lặng mời một thầy cúng ở làng bên về xem nhà cho mình mà không cho chồng hay biết. Người thầy ấy đi một vòng quanh nhà, thắp hương khấn vái ở gian giữa gần một buổi sáng, rồi phán rằng nhà bà phạm phải hướng đất xấu và khuyên bà xây thêm một bức bình phong ở sân trước cho hợp lệ.

Bà đã nghe theo lời phán ấy, bỏ tiền xây bức bình phong bằng gạch ở góc sân mà tới giờ vẫn còn đứng đó mỗi khi Quân đi qua cổng vào nhà. Vậy mà bình phong xây xong, mọi chuyện trong nhà vẫn nguyên như cũ, không tốt lên cũng không xấu đi thêm chút nào theo mắt bà nhìn thấy. Từ dạo ấy bà không mời thêm một người thầy nào nữa, vì bà bảo bà nhận ra nếu gốc của chuyện nằm ở chỗ khác, mọi việc làm ở phần ngọn đều chỉ tốn công vô ích mà thôi. Bà nói rồi thở dài khẽ.

Chi tiết về bức bình phong làm Quân ghi nhớ rất kỹ trong đầu, dù anh không nói ra miệng điều mình đang nghĩ lúc ấy. Nó cho thấy người phụ nữ này đã tự mình tìm cách cứu lấy gia đình từ nhiều năm trước, âm thầm và tốn kém, trước cả khi anh đặt chân tới căn nhà này rất lâu. Nó cũng giải thích vì sao bà là người đầu tiên trong nhà này mở lời mời anh ở lại. Quân nghĩ điều đó lý giải vì sao bà hiểu giá trị của một bản báo cáo có căn cứ rõ ràng hơn bất cứ thành viên nào khác trong gia đình họ Trần.

Hai người ngồi thêm một lúc lâu nữa ở hiên sau, nói với nhau về những việc thực tế cần làm trong những ngày còn lại của tháng tư này. Quân nói cho bà nghe ý định mà anh đã nảy ra từ đêm qua, sau khi đọc lại cuốn sách nghề chép tay của mình trong buồng chái. Theo lệ nghề xưa mà sách ghi lại, một căn nhà bị can thiệp xấu hiếm khi chỉ có một điểm đặt dị vật duy nhất ở bậc cửa ra vào như anh đã tìm thấy. Gian bếp, nơi giữ lửa và giữ hơi ấm cho cả nhà, thường là nơi thứ hai mà người thợ xưa chọn để đặt điểm tiếp theo nếu có ý làm tới cùng.

Bà Nhàn nghe tới gian bếp thì thoáng giật mình, tay bà dừng lại giữa động tác rót thêm trà cho anh. Bà nói gian bếp nhà bà từ ngày dựng xong tới nay chưa hề sửa chữa hay đào xới một lần nào, nền gạch vẫn là nền cũ của toán thợ năm xưa lát cho nhà bà. Bà hỏi anh cần bà giúp điều gì cho việc kiểm tra ấy, và anh đáp anh cần một buổi sáng yên tĩnh, có bà và ông Ba làm chứng. Nếu có thể, anh cũng cần cả sự gật đầu của ông Lộc trước khi anh chạm vào bất cứ viên gạch nào.

Bà hứa sẽ nói chuyện riêng với chồng mình ngay trong đêm nay về việc kiểm tra gian bếp, bằng cách nhẹ nhàng nhất mà bà có thể nghĩ ra được lúc này. Bà nói ông Lộc sau cơn giận hôm qua đã lặng đi nhiều, cả buổi chiều nay ông chỉ ngồi một mình ở xưởng rồi về nhà ăn cơm không nói một lời nào với ai. Bà nói bà tin rằng trong thâm tâm, ông cũng đang muốn biết căn nhà này còn giấu điều gì nữa mà cả nhà chưa từng hay biết tới.

Khi bà Nhàn đứng dậy bưng ấm trà vào nhà, Quân còn ngồi lại ở hiên sau thêm một lát nữa giữa tiếng côn trùng rỉ rả ngoài vườn tối. Anh nghĩ về lời xin của một người mẹ vừa đặt lên vai mình, và về thời hạn cuối tháng mà gia chủ đã đặt ra ngay trước mặt cả nhà ngày hôm qua. Hai sức ép ấy đến từ hai phía khác nhau của cùng một mái nhà, vậy mà chúng lại cùng chỉ về một hướng duy nhất cho anh lúc này. Ngày mai, anh sẽ bắt đầu từ gian bếp, nơi ngọn lửa của căn nhà này đã cháy suốt sáu năm qua trên một nền gạch chưa ai từng lật lên xem ở bên dưới.

Chương khác

Xem thêm