BÙA LỖ BAN ẾM NHÀ KINH BẮC - Chương 48: Đo Lại Lần Cuối

Mười giờ sáng ngày hai mươi bốn tháng năm, Quân bắt đầu buổi đo lại cuối cùng tại biệt phủ họ Trần. Hai ngày đã trôi qua kể từ buổi lễ cúng tạ Tổ sư Lỗ…

Nội dung chương

Mười giờ sáng ngày hai mươi bốn tháng năm, Quân bắt đầu buổi đo lại cuối cùng tại biệt phủ họ Trần. Hai ngày đã trôi qua kể từ buổi lễ cúng tạ Tổ sư Lỗ Ban. Anh trải cuốn sổ kiểm tra lên chiếc bàn ở gian giữa và đặt cây thước Lỗ Ban bằng gỗ của mình bên cạnh. Cây thước vòng bốn mươi hai phẩy chín xăng ti mét này đã theo anh suốt gần ba tháng kiểm tra căn nhà. Cả nhà họ Trần đứng quanh bàn theo lời mời của anh. Bảo cầm sẵn một cuốn sổ mới và cây bút để ghi chép đối chiếu theo từng số đo.

- Hôm nay tôi đo lại toàn bộ các hạng mục đã được anh Đạt chỉnh sửa, Quân nói. Cộng thêm những hạng mục chính của căn nhà để đối chiếu cho đủ. Tôi đọc to từng số đo. Anh Bảo ghi vào sổ mới. Cả nhà cùng nghe và cùng nhìn vào vạch thước. Đo xong hạng mục nào, mình kết luận ngay hạng mục ấy cho rõ ràng.

- Anh cứ đo đi, ông Lộc nói. Đo chậm thôi, cho tôi nhìn kỹ từng vạch một. Ba tháng nay tôi nghe nói về cung tốt cung xấu nhiều rồi. Hôm nay tôi muốn tận mắt nhìn thấy chúng nó nằm ở đâu trên cây thước của anh.

Hạng mục đầu tiên là bậc cửa chính, nơi Đạt đã kê lại chân bậc và nới mép bậc về vị trí cũ. Quân đặt thước dọc theo chiều rộng của bậc cửa và đọc to con số hiện trên mặt thước. Bảo ghi con số vào sổ rồi nghiêng người nhìn vào vạch chia trên thước cùng cha mình. Điểm rơi của số đo nằm gọn trong cung Nghĩa. Quân ghi kết quả vào sổ của mình và gật đầu. Bậc cửa chính, nơi tìm thấy chiếc đinh đóng ngược mấy tháng trước, hôm nay cho một kết quả lành rõ ràng.

Tiếp theo là khung cửa chính và cánh cửa chính của gian giữa. Quân đo chiều rộng lòng cửa rồi đo chiều cao từ ngưỡng lên tới mép trên của khung. Đạt đã kê lại chân khung bị lệch ở phía bản lề trong buổi sáng ngày hai mươi mốt. Hai số đo của cửa chính lần lượt rơi vào cung Quan và cung Bản. Ông Lộc đứng sát bên và tự tay chỉ vào vạch thước khi Quân đọc kết quả. Ông hỏi lại một lần cho chắc rồi mới gật đầu cho anh chuyển sang hạng mục tiếp theo.

Hai khung cửa sổ đã được Đạt đóng thêm nêm và bào lại mép là hạng mục thứ ba. Quân đo khung cửa sổ ở gian giữa trước, rồi sang khung cửa sổ ở gian bếp. Cả hai khung đều cho kết quả rơi vào nhóm cung lành. Khung gian giữa rơi vào cung Sinh. Khung gian bếp rơi vào cung Nghĩa. Bảo ghi hai kết quả này vào sổ bằng nét chữ to và rõ hơn hẳn những dòng trước. Bà Nhàn đứng phía sau con trai, bà đọc lại hai dòng kết quả ấy thành tiếng nhỏ mà Quân nghe rõ từng chữ.

- Hồi tháng ba, anh đo mấy khung cửa này đều ra cung xấu, bà Nhàn nói. Tôi nhớ rõ vì đêm ấy về buồng tôi cứ trằn trọc mãi không ngủ được. Hôm nay cũng chính tay anh đo, cũng cây thước ấy, mà kết quả nó khác hẳn thế này.

- Thưa bà, thước không thay đổi và cách đo cũng không thay đổi, Quân đáp. Cái thay đổi là căn nhà này sau khi những chỗ bị can thiệp năm xưa đã được gỡ ra và chỉnh lại. Tôi chỉ đọc điều cây thước cho thấy. Phần giải thích sâu xa hơn, tôi để cho lệ nghề và cho chính cảm nhận của người sống trong nhà này.

Buổi đo tiếp tục với các cửa buồng trong nhà. Quân đo cửa buồng của vợ chồng ông Lộc, rồi cửa buồng của Bảo ở gian chái. Anh đo thêm ngưỡng cửa gian bếp và khung cửa kho nhỏ phía sau nhà chính. Đây là những hạng mục từng nằm trong danh sách bảy điểm xấu của đợt tổng kết cuối tháng tư. Từng số đo được đọc to giữa gian nhà yên lặng. Từng kết quả được Bảo ghi vào sổ mới ngay khi Quân vừa dứt lời. Không một hạng mục nào trong buổi sáng nay rơi trở lại vào nhóm cung xấu quen thuộc của những tháng trước.

Hạng mục tiếp theo là cầu thang gỗ dẫn lên gác nhỏ của gian giữa. Đây là hạng mục đặc biệt nhất trong toàn bộ công việc kiểm tra của Quân ở căn nhà này. Hồi đầu tháng tư, chính tại cầu thang này anh đã đo ra kết quả sai vì cầm lầm cây thước của âm trạch. Hôm nay anh đặt cây thước chuẩn vòng bốn mươi hai phẩy chín lên từng bậc thang trước mặt cả nhà. Anh đo chậm hơn mọi hạng mục khác, bậc nào cũng đo hai lần rồi mới đọc kết quả cho Bảo ghi. Mười hai bậc thang cho ra những số đo xen kẽ tự nhiên, phần lớn rơi vào nhóm cung lành, không bậc nào rơi vào nhóm cung xấu.

- Anh còn nhớ lần đo cầu thang này chứ, ông Lộc hỏi khi Quân đo tới bậc cuối cùng. Lần ấy anh mang sổ ra nhận lỗi trước mặt tôi. Tôi đã nổi giận và nói anh bịp bợm ngay giữa gian nhà này.

- Tôi nhớ rất rõ, thưa ông, Quân đáp. Lần ấy là bài học lớn nhất của tôi trong công việc ở nhà này. Nó dạy tôi rằng người làm nghề đo đạc phải kiểm tra dụng cụ của mình trước khi tin vào bất cứ kết quả nào hiện ra.

- Cũng nhờ lần ấy mà tôi mới tin anh thật lòng, ông Lộc nói. Người gian dối không bao giờ tự mang lỗi của mình ra bày trước mặt gia chủ như anh đã làm hôm đó. Từ hôm ấy trở đi, anh nói điều gì về căn nhà này là tôi nghe điều ấy cho tới nơi tới chốn.

Quân nghe ông Lộc nói mà chỉ gật đầu rồi quay lại với cuốn sổ của mình. Anh ghi kết quả đo cầu thang vào trang cuối của đợt đo hôm nay. Trang ghi ấy nằm cách trang anh tự ghi lỗi đo sai của mình đúng mấy chục trang trong cùng một cuốn sổ. Hai trang giấy, một trang ghi sai lầm và một trang ghi kết quả đúng sau cùng, khép lại phần việc đo đạc của anh ở căn biệt phủ này một cách trọn vẹn hơn bất cứ lời tổng kết nào.

Ông Ba đứng ở bậc cửa và theo dõi buổi đo từ đầu tới cuối. Ông là người đã ghi chép đối chiếu cho Quân trong đợt đo lại toàn bộ hồi tháng tư. Ông nói ông còn nhớ rõ cảm giác nặng nề của những buổi đo trước, khi con số xấu cứ nối nhau hiện ra trên mặt thước. Buổi sáng nay thì khác hẳn. Ông nói ông nghe Quân đọc kết quả mà thấy nhẹ cả người, như người vừa đặt xuống một gánh nặng đã mang trên vai suốt mấy năm trông coi căn nhà này.

Đo xong hạng mục cuối cùng, Quân đặt cây thước xuống bàn và trải hai cuốn sổ ra cạnh nhau. Một cuốn là sổ tổng kết cũ với danh sách những hạng mục xấu của các đợt đo trước. Một cuốn là sổ mới do Bảo vừa ghi trong buổi sáng nay. Anh đối chiếu từng dòng của hai cuốn sổ cho cả nhà cùng xem. Rồi anh ngẩng lên, nhìn khắp một lượt những gương mặt đang chờ đợi quanh bàn, và đọc lời tổng kết của buổi đo cuối cùng này.

- Tôi xin đọc kết quả tổng kết, Quân nói chậm và rõ. Sau khi khớp mộng đã được xoay lại, dị vật đã tháo hết và các hạng mục đã chỉnh xong, mọi cung đo lại đều về cung lành. Bảy hạng mục từng rơi vào nhóm xấu trước đây, hôm nay không còn hạng mục nào ở đó nữa.

Gian giữa lặng đi một lúc sau câu tổng kết ấy. Ông Lộc cầm tờ kết quả mà Bảo vừa chép lại sạch sẽ lên tay. Tay ông hơi run khi ông đọc lại từng dòng trong tờ giấy. Bà Nhàn đứng bên cạnh chồng và lặng lẽ lau nước mắt. Bảo cười thành tiếng, một tiếng cười nhẹ và thoải mái mà Quân đã rất lâu không nghe thấy ở người con trai trưởng của căn nhà này. Hằng không có mặt trong buổi sáng nay, nhưng Bảo nói anh sẽ gọi điện cho em gái ngay trong buổi trưa để báo tin này trước tiên.

- Anh Quân, tôi cầm tờ giấy này mà không biết nói sao cho hết ý, ông Lộc nói. Ba tháng trước anh tới nhà tôi với một cây thước và một cuốn sổ. Tôi đã từng dọa đuổi anh về Hà Nội. Vậy mà hôm nay cũng cây thước ấy đọc cho nhà tôi nghe một kết quả như thế này. Tôi nợ anh một lời xin lỗi về những ngày đầu ấy đấy.

- Ông không nợ tôi gì đâu, thưa ông, Quân đáp. Tôi làm nghề này thì phải nói đúng điều số đo cho thấy, dù kết quả xấu hay tốt. Ngày tôi đo ra cung xấu, tôi nói cung xấu. Hôm nay đo ra cung lành, tôi nói cung lành. Uy tín của tôi nằm ở chỗ tôi không bao giờ nói khác đi điều cây thước chỉ ra.

- Hai ngày tới anh làm gì ở nhà tôi nữa, bà Nhàn hỏi Quân khi buổi đo đã xong. Hay là anh thong thả nghỉ ngơi cho lại sức sau mấy tháng vất vả vì nhà này.

- Thưa bà, hai ngày tới tôi viết bản báo cáo cuối cùng và sắp xếp lại toàn bộ giấy tờ của công việc này, Quân đáp. Sáng ngày hai mươi tám, tôi sẽ bàn giao cả báo cáo lẫn cuốn sổ đo đạc này cho gia đình. Xong phần ấy là công việc của tôi ở biệt phủ này chính thức khép lại.

Ông Lộc gật đầu rồi tự tay cất tờ kết quả vào chiếc tủ gỗ ở gian giữa. Ông nói tờ giấy này ông sẽ giữ chung với bản biên nhận tiền công của Đạt và bản tính tiền của toán thợ năm xưa. Ba tờ giấy ấy là ba dấu mốc của một câu chuyện mà con cháu nhà ông cần được biết và cần phải nhớ. Quân nghe ông nói mà khép cuốn sổ kiểm tra của mình lại. Buổi đo cuối cùng của anh tại căn biệt phủ này đã hoàn thành trọn vẹn. Việc còn lại của anh chỉ là viết bản báo cáo bàn giao và chuẩn bị cho ngày rời Kinh Bắc.

Chương khác

Xem thêm