Chiếc Kén Đoạt Xá - Chương 2: Bản Hợp Đồng Sinh Tử
Không khí ở độ cao bốn nghìn hai trăm mét khô và lạnh đến mức mỗi nhịp thở đều cào rách niêm mạc mũi của tôi. Tôi ngồi trên chiếc ghế kim loại đặt giữa…
Nội dung chương
Không khí ở độ cao bốn nghìn hai trăm mét khô và lạnh đến mức mỗi nhịp thở đều cào rách niêm mạc mũi của tôi.
Tôi ngồi trên chiếc ghế kim loại đặt giữa phòng làm việc lát kính của Viện Nghiên cứu Thần kinh Bardo Cát Tường. Bàn tay tôi đặt trên mặt bàn, nơi xấp hồ sơ dày hơn một trăm trang in bằng hai thứ tiếng Anh và Việt đang mở sẵn ở trang cuối cùng. Con số tiền thưởng hiện lên rõ ràng bên dưới mục điều khoản thù lao: một triệu đô la Mỹ. Hai trăm nghìn đô la trong số đó đã được chuyển thẳng vào tài khoản viện phí của Bệnh viện K Tân Triều ngay khi tôi bước chân lên máy bay quân sự từ Lhasa.
Mẹ tôi đang nằm ở đó, một góc hành lang tầng bốn với khối u vú đã di căn vào xương sườn. Số tiền ấy là mạng sống của bà, là cơ hội duy nhất để bà được xạ trị trúng đích và kéo dài những tháng ngày cuối đời.
- Cậu đã đọc kỹ từng dòng chưa, cậu Sơn?
Tiếng nói vang lên cắt đứt dòng suy nghĩ của tôi. Người phụ nữ ngồi đối diện là Tiến sĩ Trần Mai Phương. Cô trạc ba mươi lăm tuổi, mái tóc đen dài được buộc gọn gàng phía sau gáy, đôi mắt sắc lạnh sau cặp kính gọng đen quan sát tôi không rời. Tấm thẻ nhân viên gắn trên ve áo blouse trắng của cô ghi rõ chức danh: Trưởng nhóm Nghiên cứu Điện sinh lý Thần kinh - Đại học Johns Hopkins.
- Tôi đã đọc hết, thưa Tiến sĩ. - Tôi cố giữ giọng mình bình thản, kìm nén cơn đau đầu do thiếu oxy ở vùng cao nguyên. - Tôi chỉ thắc mắc về điều khoản 14.b.
Mai Phương hơi nghiêng đầu, đầu ngón tay thon dài gõ nhẹ lên mặt bàn kính:
- Cậu cứ hỏi.
- Điều khoản này ghi rằng viện nghiên cứu có toàn quyền sử dụng các biện pháp kích thích dòng điện sâu và từ trường cực đại lên hệ thống trục não tủy, đồng thời miễn trừ hoàn toàn trách nhiệm pháp lý nếu tình nguyện viên rơi vào trạng thái chết não hoặc mất nhân cách sau các chu kỳ thử nghiệm. Là một sinh viên y khoa năm cuối, tôi hiểu rõ một nghiên cứu về khả năng thích nghi độ cao không bao giờ cần đến những mức can thiệp xâm lấn thần kinh sâu đến vậy.
Mai Phương không lập tức giải thích. Cô với tay lấy tập bệnh án của mẹ tôi đặt ở góc bàn, lật từng trang kết quả chụp cắt lớp vi tính chứa đầy những nốt mờ xám xịt trên xương ức.
- Cậu Sơn, cậu từng học giải phẫu thần kinh. Cậu biết rằng ranh giới giữa việc thích nghi sinh học và sự sụp đổ của mạng lưới neuron rất mong manh. Số tiền một triệu đô la không phải chi trả cho một người đến đây để chạy bộ trên máy đo dung tích phổi. Tập đoàn Pemberton tài trợ cho dự án này nhằm lập bản đồ giới hạn chịu đựng tận cùng của ý thức con người trước áp lực môi trường cực hạn. Nếu cậu muốn một thử nghiệm an toàn, cậu có thể rút lui ngay bây giờ. Khoản tiền tạm ứng cho bệnh viện ở Hà Nội sẽ lập tức bị phong tỏa theo điều khoản vi phạm cam kết trước giờ G.
Tôi nhìn vào ngòi bút bi đặt bên cạnh mép giấy. Mùi cồn sát trùng và mùi kim loại lạnh ngắt từ hệ thống thông gió phả thẳng vào mặt tôi. Tôi không có quyền lựa chọn. Sự sống của mẹ tôi được định giá bằng chính chức năng thần kinh của tôi.
Tôi cầm bút, ký tên Nguyễn Thiên Sơn vào từng trang của bản hợp đồng bảo mật cấp độ cao nhất. Mực khô lại trên giấy, đóng dấu cho một thỏa thuận đánh cược sinh mệnh.
Mai Phương thu lại tập hồ sơ, khóe môi hơi mím lại:
- Rất dứt khoát. Bây giờ, chúng ta bắt đầu bài kiểm tra sàng lọc giai đoạn một. Mời cậu sang phòng điện sinh lý số 3.
Tôi đứng dậy, bước theo sau lưng người phụ nữ ấy qua dãy hành lang dài hun hút của viện nghiên cứu. Dãy nhà được xây dựng hoàn toàn bằng bê tông đúc sẵn kết hợp kính chịu lực, nằm chơ vơ giữa đỉnh đèo phủ đầy băng trắng xóa của dãy Himalaya. Cách vài mét lại có một camera an ninh xoay tròn quét qua thân nhiệt từng người qua lại. Tiếng máy nén khí và hệ thống sưởi ngầm dưới sàn nhà tạo ra một âm thanh rù rì liên tục, gây nên cảm giác nặng nề đè chặt lên lồng ngực.
Phòng điện sinh lý số 3 rộng khoảng năm mươi mét vuông, tường được bọc các tấm lưới đồng Faraday để cách ly hoàn toàn với sóng vô tuyến bên ngoài. Giữa phòng đặt một chiếc ghế nghiêng bọc da màu xám đen, bao quanh bởi hệ thống máy móc phức tạp nhất mà tôi từng thấy. Một cỗ máy ghi điện não đồ EEG hai trăm năm mươi sáu kênh kết nối với hàng chục cuộn dây cáp quang bọc bạc, bên cạnh là hệ thống máy kích thích từ trường xuyên sọ và thiết bị đo điện thế gợi cảm giác.
Một phụ tá người nước ngoài tiến lại gần, yêu cầu tôi cởi bỏ toàn bộ áo khoác và đồng hồ kim loại, chỉ mặc chiếc áo bệnh nhân mỏng dính. Anh ta dùng cồn làm sạch da đầu tôi, sau đó chụp lên một chiếc mũ định vị chi chít các lỗ cắm điện cực. Chất gel dẫn điện lạnh ngắt được bơm trực tiếp vào từng chân tiếp xúc, thấm ướt chân tóc, mang lại cảm giác tê râm ran khắp hộp sọ.
Mai Phương ngồi sau bảng điều khiển bằng kính chống đạn ngăn cách giữa hai khu vực, bật micro đàm thoại:
- Trước khi khởi động máy đo điện thế gợi cảm giác, tôi cần cậu trả lời một bảng câu hỏi lâm sàng đặc thù. Hãy trả lời theo phản xạ trực giác đầu tiên, không cần phân tích logic y học. Cậu hiểu chứ?
- Tôi hiểu. - Tôi trả lời, giọng nói vang lên hơi nghẹt qua lớp micro gắn ở cổ áo.
Mai Phương nhìn vào màn hình máy tính, bắt đầu đọc:
- Cậu đã từng trải qua hiện tượng bóng đè kèm theo ảo giác nhìn thấy cơ thể mình từ trên cao chưa?
Câu hỏi đầu tiên đập vào tai tôi như một gáo nước lạnh. Trong các quy trình đánh giá thể lực thích nghi độ cao, không có bất kỳ bảng câu hỏi nào bắt đầu bằng hiện tượng phân ly cơ thể.
- Chưa bao giờ. - Tôi đáp. - Tôi chỉ bị bóng đè vài lần khi trực đêm liên tục ở khoa hồi sức cấp cứu, hoàn toàn là do thiếu ngủ và rối loạn giai đoạn vận động nhãn cầu nhanh.
- Trong những giấc mơ thời niên thiếu, cậu có bao giờ nhận thức được mình đang mơ và chủ động điều khiển được các hành động trong giấc mơ đó không? Hiện tượng lucid dream.
- Đôi khi. Nhưng tần suất rất thấp, dưới một lần mỗi tháng.
- Cậu có cảm nhận được một luồng nhiệt chạy dọc từ đốt sống cụt lên đỉnh đầu khi tập trung cao độ hoặc khi rơi vào trạng thái kiệt sức không?
Các ngón tay tôi bấu chặt vào tay vịn bọc da của chiếc ghế. Lại một câu hỏi phi lâm sàng. Là một sinh viên y khoa, tôi biết rất rõ giải phẫu hệ thần kinh trung ương: tủy sống chỉ dẫn truyền các xung cảm giác bản thể, xúc giác, nhiệt độ và các lệnh vận động. Không có khái niệm luồng nhiệt tự phát chạy dọc tủy sống trong y văn chính thống của phương Tây. Đó là cách mô tả của Mật tông Tây Tạng về hệ thống Khí và Mạch.
- Tôi chỉ cảm thấy mỏi cơ lưng và căng thẳng vùng cổ gáy khi ngồi học quá lâu. - Tôi thận trọng trả lời, che giấu sự bất an đang dâng lên trong lòng.
Mai Phương ghi chép gì đó vào tập tài liệu, ánh mắt cô không hề biểu lộ cảm xúc:
- Tốt. Bây giờ chúng ta sẽ đo điện thế gợi cảm giác thân thể. Kỹ thuật viên sẽ gắn các điện cực kích thích vào dây thần kinh giữa ở cổ tay và dây thần kinh chày sau ở cổ chân của cậu. Chúng tôi sẽ phát ra các xung điện cường độ tăng dần để đo thời gian dẫn truyền từ thụ thể ngoại vi lên vỏ não cảm giác đối bên. Cậu cần thả lỏng hoàn toàn, không được gồng cơ.
Kỹ thuật viên dán hai bản cực dẻo vào cổ tay phải và mắt cá chân của tôi. Cảm giác kim châm đầu tiên xuất hiện. Từng xung điện ngắn giật nảy cổ tay tôi theo nhịp hai hertz.
Máy móc bắt đầu kêu bíp bíp đều đặn.
Trên màn hình phụ phía trước mặt tôi, các đường cong sóng điện sinh học bắt đầu nhảy múa. Tôi nhìn thấy các mốc thời gian đặc trưng của điện thế gợi: sóng N9 ở hố thượng đòn, N13 ở tủy cổ, N20 ở vỏ não cảm giác. Mọi thứ thoạt nhìn có vẻ là một bài đo tốc độ dẫn truyền thông thường.
Thế nhưng, sau năm phút, quy trình bắt đầu biến đổi dị thường.
Kỹ thuật viên không dừng lại ở mức kích thích mười miliampe. Anh ta tiếp tục điều chỉnh núm vặn trên bảng điều khiển trung tâm. Xung điện giật mạnh hơn, biến thành những cơn co rút cơ bắp dữ dội khiến toàn thân tôi nảy lên trên mặt đệm. Đồng thời, Mai Phương bật một công tắc phụ.
Một dãy các bản cực phụ trợ dán dọc theo cột sống của tôi - từ vùng thắt lưng, ngực, cổ cho đến tận bờ dưới xương chẩm - đồng loạt phát ra các xung kích thích điện trường cục bộ.
Đó không phải là đo đạc tín hiệu phản hồi. Đó là một quá trình cưỡng bức dẫn truyền.
Một cơn đau nhói buốt chạy dọc sống lưng tôi, tựa như có một sợi dây kim loại nung đỏ vừa được xâu thẳng qua ống tủy sống. Hơi thở của tôi nghẹn lại nơi thanh quản. Mắt tôi hoa lên, các vệt sáng trắng lập lòe nhảy múa trước võng mạc. Trực giác của một người từng trải qua hàng trăm ca trực cấp cứu gào thét trong đầu tôi: Họ không hề đo tốc độ thích nghi thiếu oxy của tôi.
Họ đang thăm dò điện trở của màng tế bào thần kinh dọc theo trục não tủy. Họ đang kiểm tra xem cơ thể tôi có khả năng chịu đựng và dung nạp một luồng xung điện ngoại lai có cường độ khổng lồ mà không bị sốc phản vệ hay phá hủy synap hay không. Quy trình này giống hệt các bài kiểm tra khả năng tương thích của một vật chủ trước khi tiến hành cấy ghép nội tạng phức tạp.
Vật chủ.
Từ ngữ ấy lóe lên trong đầu khiến tôi lạnh toát sống lưng. Tại sao một viện nghiên cứu thần kinh lại cần tìm kiếm một vật chủ dung nạp tốt?
- Dừng lại... - Tôi rên lên qua kẽ răng, mồ hôi túa ra ướt đẫm trán, hòa vào lớp gel dẫn điện cay xè nơi khóe mắt. - Cường độ xung... đã vượt quá ngưỡng an toàn lâm sàng...
Mai Phương lập tức gạt cần gạt ngắt điện. Cơn co thắt chấm dứt đột ngột, để lại toàn thân tôi mềm nhũn, run rẩy trên mặt ghế, lồng ngực phập phồng hớp từng ngụm không khí loãng xộc mùi ozone.
- Thời gian phục hồi synap: một phẩy hai giây. Biên độ sóng phản hồi đạt chuẩn tối ưu. - Mai Phương nói vào máy ghi âm, giọng điệu sắc gọn, không chứa một chút áy náy nào trước sự đau đớn của tôi. - Cậu làm rất tốt, Sơn. Cấu trúc dẫn truyền tủy sống của cậu có độ trễ cực thấp. Rất hiếm gặp ở người bình thường.
Cô bước ra khỏi phòng điều khiển, đi đến bên cạnh tôi, đưa cho tôi một cốc nước ấm có pha chút dung dịch điện giải:
- Uống đi. Chúng ta còn một bài kiểm tra cuối cùng trước khi hoàn tất thủ tục ngày hôm nay. Chụp cộng hưởng từ chức năng fMRI thế hệ mới.
Tôi run rẩy đón lấy cốc nước, uống cạn một hơi. Bàn tay tôi vẫn chưa hết co giật sau những xung điện cưỡng bức:
- Tiến sĩ Phương, rốt cuộc các người đang tìm kiếm cái gì ở tôi? Nghiên cứu thích nghi độ cao không cần đến việc quét toàn bộ trục dẫn truyền tủy sống với điện thế cao như vậy. Tôi biết các chỉ số đó dùng để làm gì. Đó là các tham số đánh giá độ mở của kênh ion...
Mai Phương nhìn thẳng vào mắt tôi. Đôi mắt sau tròng kính của cô sâu thẳm, phảng phất vẻ mệt mỏi cùng sự căng thẳng tột độ mà cô đang cố gắng kìm nén:
- Cậu là một sinh viên y khoa thông minh, Sơn. Nhưng sự thông minh đôi khi mang lại những suy diễn không cần thiết. Viện Bardo đang phát triển một giao diện não - máy tính thế hệ mới nhằm phục hồi hoàn toàn chức năng vận động cho các bệnh nhân liệt tủy toàn phần. Để làm được điều đó, chúng tôi cần những bộ não trẻ, khỏe mạnh tuyệt đối để xây dựng mô hình mạng thần kinh chuẩn mực. Một triệu đô la cho tương lai của mẹ cậu, đổi lấy vài bài kiểm tra điện sinh lý. Tôi nghĩ đó là một cuộc trao đổi công bằng.
Lời giải thích của cô nghe rất hợp lý, trơn tru và đầy tính nhân đạo. Nhưng đôi bàn tay của cô khi cầm tập hồ sơ lại khẽ siết chặt, các khớp ngón tay trắng bệch ra. Cô đang nói dối, hoặc ít nhất là giấu đi phần cốt lõi tăm tối nhất của dự án này.
Kỹ thuật viên tháo chiếc mũ điện não đồ EEG, lau sạch lớp gel trên đầu tôi rồi dẫn tôi sang phòng chụp fMRI liền kề.
Căn phòng này lạnh hơn hẳn, nhiệt độ luôn được duy trì ở mức mười lăm độ C để làm mát hệ thống nam châm siêu dẫn bảy Tesla. Chiếc máy fMRI khổng lồ nằm sừng sững giữa phòng như một pháo đài kim loại hình trụ tròn màu trắng ngà.
Tôi nằm lên bàn trượt. Kỹ thuật viên cố định đầu tôi bằng các đệm mút xốp dày để ngăn mọi chuyển động dù là nhỏ nhất, sau đó chụp một lồng thu phát tín hiệu từ trường chuyên dụng trùm kín toàn bộ khuôn mặt tôi. Tầm nhìn của tôi bị thu hẹp lại chỉ còn một tấm gương phản chiếu nhỏ xíu gắn phía trên trần lồng, phản chiếu hình ảnh ô cửa kính của phòng điều khiển nơi Mai Phương đang đứng.
Bàn trượt từ từ di chuyển, đưa toàn bộ cơ thể tôi vào sâu trong lòng cỗ máy hình ống hẹp và tối tăm.
- Bắt đầu chuỗi quét cấu trúc và chuyển hóa BOLD. - Giọng Mai Phương vang lên qua tai nghe cách âm. - Giữ nguyên tư thế trong vòng hai mươi phút.
Tiếng ồn bắt đầu bùng nổ.
Cuộn dây tạo gradient từ trường đóng ngắt liên tục tạo ra những chuỗi âm thanh chát chúa, đinh tai nhức óc, nghe như tiếng búa tạ nện dồn dập vào tấm thép dày. Toàn bộ lồng máy rung lên theo từng xung nhịp quét. Từ trường cực mạnh bảy Tesla khiến tôi có cảm giác lơ lửng, một vị kim loại chua loét xuất hiện nơi cuống lưỡi - hiện tượng phổ biến khi các phân tử nước và ion trong nước bọt bị phân cực dưới từ trường cao.
Tôi nhắm chặt mắt, cố gắng điều hòa nhịp thở. Trong bóng tối của cỗ máy, hình ảnh người mẹ gầy gò nằm trên giường bệnh hiện lên rõ mồn một. Tôi tự nhủ mình phải chịu đựng. Dù ở đây có ẩn chứa bí mật gì đi chăng nữa, chỉ cần số tiền kia cứu được mẹ, tôi sẵn sàng đánh đổi bất cứ giá nào.
Bên ngoài phòng điều khiển, Mai Phương đứng bất động trước cụm màn hình hiển thị dữ liệu thời gian thực.
Dữ liệu hình ảnh cắt lớp giải phẫu thần kinh của tôi bắt đầu được tái dựng theo không gian ba chiều. Từng lớp cắt mỏng chỉ nửa milimet của vỏ não, hồi hải mã, đồi thị và thân não hiện lên với độ chi tiết đến kinh ngạc. Hệ thống tự động phân tích mật độ các bó sợi thần kinh thông qua kỹ thuật chụp cộng hưởng từ khuếch tán DTI.
Trên màn hình phụ bên cạnh, một cửa sổ bảo mật có mã hiệu "HOST-ALPHA" tự động kích hoạt. Đó là một tệp dữ liệu thần kinh đã được mã hóa sẵn, lưu trữ từ trước trong máy chủ của tỷ phú Leonard Pemberton. Một thuật toán so sánh ma trận bắt đầu chạy ngầm, đối chiếu từng tọa độ giải phẫu, dung tích não thất, hướng đi của bó tháp và các hạch nền giữa não bộ của tôi với tệp dữ liệu ẩn danh kia.
Tỷ lệ tương thích ban đầu xuất hiện: 85%.
Khi hệ thống quét sâu hơn xuống trục tủy sống, tại các điểm giao thoa giữa các rễ thần kinh tủy ngực và hạch giao cảm cạnh sống - những vị trí mà trong tài liệu Mật tông được ghi chú bằng chữ Tạng cổ là luân xa Tim và luân xa Cổ họng - đồ thị bắt đầu phát ra những tín hiệu đồng pha kỳ lạ.
Các thông số nhảy vọt lên từng giây.
92%... 96%... 98,5%...
Mai Phương nín thở, đôi mắt mở to nhìn chăm chú vào dòng chữ số màu xanh lục đang nhấp nháy điên cuồng trên góc phải màn hình. Kỹ thuật viên ngồi bên cạnh cô cũng há hốc mồm, hai tay run rẩy dừng lại trên bàn phím. Trong toàn bộ lịch sử quét não bộ của viện nghiên cứu, chưa từng có hai cá thể riêng biệt nào đạt được mức độ trùng khớp về cấu trúc mạng neuron và điện trở màng tế bào vượt quá con số 70%.
Con số cuối cùng dừng lại, đỏ rực trên nền đen:
"ĐỘ TƯƠNG THÍCH TRỤC NÃO TỦY VÀ MINH ĐIỂM TRUNG TÂM: 99,8%."
Một âm thanh thông báo ngắn vang lên từ máy chủ trung tâm. Một dòng lệnh tự động được gửi đi thông qua đường truyền vệ tinh quân sự mã hóa, chuyển thẳng đến thiết bị cá nhân của Leonard Pemberton đang đặt tại khu điều trị đặc biệt ở tầng ngầm.
Cùng lúc đó, trong lồng máy fMRI ngột ngạt, một cơn ớn lạnh đột ngột chạy dọc từ xương chẩm xuống tận gót chân tôi. Không phải do nhiệt độ của phòng thí nghiệm. Đó là một cảm giác rùng mình rợn ngợp, tương tự như việc có một ánh mắt vô hình, lạnh lẽo và tàn độc của một kẻ săn mồi đang thấu suốt qua từng thớ thịt, từng tế bào thần kinh trong cơ thể tôi.
Bản hợp đồng sinh tử đã được ký, và bánh xe của nghi thức đen tối đã chính thức bắt đầu chuyển động.