CÚ CÁO CÂY ĐỀ Ở LỤC NGẠN - Chương 16: Chuỗi Hạt Bồ Đề

Sáng hôm ấy, 24/12/2026, ngày; nhà thịnh, đình thôn. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải…

Nội dung chương

Sáng hôm ấy, 24/12/2026, ngày; nhà thịnh, đình thôn. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải thắp sớm hơn thường lệ, đêm xuống nhanh ở vùng đồi. khói bếp của từng nhà bốc lên thẳng trong gió lặng, hương rơm khô và mùi cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút giữa mùa đông, chiều xuống. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. mới hơn năm giờ chiều mà bóng tối đã phủ kín lối vào khoảng sân trước miếu, đèn dầu trong nhà phải thắp sớm hơn thường lệ, đêm xuống nhanh ở vùng đồi.

Hoài làm theo lời dặn của cụ Tỵ: chọn hạt bồ đề già lấy ở cây bồ đề con trồng trong sân đình, xâu thành chuỗi, ngâm nước gừng tươi rồi treo trước cửa sổ buồng ngủ của con trai. gạch chân những chỗ trùng nhau và khoanh lại những chỗ còn chưa có lời giải đáp, anh đem điều mới ghi được đối chiếu với những trang sổ trước.

Cụ Tỵ tới xem, gật đầu nhưng dặn lại lần nữa trước mặt cả hai vợ chồng: chuỗi hạt này chỉ giữ yên trong buồng. Chặn tiếng khóc giả lọt vào giấc ngủ của trẻ, không đuổi được cáo, không cứu được chuồng gà và càng không phải là cách giải quyết gốc rễ của chuyện này. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi.

bà Nhàn lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn bên bờ ao sau nhà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hoài nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở sân miếu. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Hội đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo trên sân đình. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

ông Thịnh nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ bên gốc đề. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy. Hội đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trên sân đình. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Hội thắp thêm một nén hương trên bàn thờ trước bàn thờ họ. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. Dũng khép cuốn sổ lại. cả nhà ăn chậm hơn ngày thường, âm thanh đũa chạm bát nghe rõ, câu chuyện quanh mâm chỉ xoay quanh việc đồng áng và chuyện học của cháu nhỏ, trong bữa cơm. đứa nào cũng co ro trong áo ấm, vừa đi vừa hà hơi vào hai bàn tay đỏ lên vì lạnh, đám trẻ con trong thôn đi học qua sân đình. đất quanh miệng hốc có chỗ sẫm màu hơn đất sân, tơi và xốp, khác hẳn lớp đất nện cứng đã bao năm không ai động tới ở phía tây, dưới chân cây. ghi rõ ngày tháng và giờ giấc, vì anh không muốn trông cậy vào trí nhớ trong những việc cần nói lại sau này, dũng ghi lại điều vừa thấy vào quyển sổ tay mang theo người. không ai nói nhiều, nhưng ai cũng nghe ngóng động tĩnh ngoài sân như một thói quen khó bỏ trong những ngày này, mỗi người trong gian nhà chính làm một việc. giữ thói quen của người làm trưởng thôn lâu năm, nghe hết mọi người nói rồi mới buông một câu ngắn để chốt lại, ông thịnh ngồi ở ghế giữa. rễ cây chìm trong hơi sương như chìm trong nước đục, sương dày tới mức đứng ở hiên nhà nhìn sang gốc đề chỉ thấy một khối đen lớn. nhưng hễ nhắm mắt lại là anh lại nghe thấy âm thanh động của đêm trước và thấy mình không thể làm như không biết, có những lúc anh muốn bỏ qua cho yên nhà.

Việc quan trọng nhất của ngày hôm ấy, với Dũng, là điều này: chuỗi hạt bồ đề được làm và treo thật ở ch16; tính chất phòng hộ cục bộ của nó được nói rõ lần thứ hai. để ai cũng nhớ rõ phần việc của mình và không ai làm khác đi trong lúc lo lắng, anh nhắc lại điều ấy với mọi người trong nhà một lần nữa trước khi trời tối.

Chiều muộn ngày thứ 16 trong chuỗi ngày điều tra của Dũng, ánh sáng tắt dần sau đồi vải và thôn Đề Am lên đèn sớm. từ chuẩn bị giỗ, rà giấy tờ đất cho tới lo chuyện đêm hôm ở khoảng sân trước miếu, việc nhà họ hoàng những ngày này nhiều mà không việc nào xong hẳn. rồi lặng đi khi người qua đường đã khuất sau rặng tre cuối xóm, âm thanh chó sủa từ đầu ngõ vọng lại từng hồi ngắn. âm thanh dao chặt củi và tiếng gà cục tác sau vườn hòa vào nhau thành thứ âm thanh quen thuộc của một buổi sáng làm việc ở thôn Đề Am, tiếng máy tuốt. hương trầm trên bàn thờ và mùi lông thú ướt ngoài sân là ba thứ mùi Dũng nhớ rõ nhất của những ngày này, mùi gừng tươi giã nhỏ. đêm nào cô cũng kiểm lại cửa buồng, chăn màn và chiếc đèn ngủ nhỏ đặt ở góc giường của cháu, hoài lo cho con trai bốn tuổi trước nhất. nhưng bước chân ai qua đoạn khoảng sân trước miếu cũng nhanh hơn và mắt không nhìn lâu vào gốc cây, bà con trong xóm đi lại ngoài ngõ vẫn chào nhau như thường. không bỏ qua chi tiết nhỏ, vì anh hiểu những việc rối rắm nhất thường bắt đầu từ một chi tiết bị coi thường, anh kiểm lại từng thứ một cách chậm rãi. một cây bút, chiếc đèn pin đã thay pin mới và tấm bản đồ tay anh tự vẽ quanh khoảng sân trước miếu, trên bàn làm việc tạm của dũng là cuốn sổ tay. mang theo hơi lạnh khô làm da mặt rát và đầu ngón tay tê đi rất nhanh, gió mùa đông bắc luồn qua hàng vải thiều trụi lá ngoài đồi.

bà Nhàn thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ngoài hiên nhà. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

chị Mai lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn dưới mái hiên đình. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy.

chị Mai đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo cạnh chuồng gà. Tiếng vải khô xào xạc ngoài đồi vọng về theo từng cơn gió mùa đông bắc. Rồi ai về việc nấy. chị Mai nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở khoảng sân trước miếu. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

ông Thịnh hỏi lại người nhà về việc của ngày mai ở sân miếu. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

cụ Tỵ đi một vòng quanh sân để kiểm tra cửa nẻo ở sân miếu. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

chị Mai nhìn lại tấm bản đồ tay vẽ quanh sân miếu ở đầu ngõ thôn. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng cạnh chuồng gà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

Hoài ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ trên sân đình. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

Hội nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ ở sân miếu. Gió luồn qua khe cửa mang theo hơi lạnh của đồng đất sau miếu. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Mến lau lại mặt bàn và xếp giấy tờ cho ngay ngắn trên sân đình. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Việc ấy cả nhà nhớ kỹ.

Hoài kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày cạnh chuồng gà. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

Dũng kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày trước bàn thờ họ. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hội ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ ở đầu ngõ thôn. Sương lạnh bám trên lá vải thành một lớp trắng mỏng nhìn rõ dưới đèn. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

chị Mai đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng trên sân đình. Khói bếp của nhà bên bốc lên thẳng rồi tan chậm trong hơi sương sớm. Ngoài sân, bóng cây đứng yên trong sương.

bà Nhàn rót thêm nước vào ấm và đặt lên bếp ở sân miếu. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Mọi người đi ngủ muộn hơn thường lệ.

bà Nhàn nói chuyện với người nhà bằng giọng nhỏ trước bàn thờ họ. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Rồi ai về việc nấy.

Hội kiểm lại từng việc đã ghi trong ngày ngoài hiên nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Đèn trong nhà tắt dần từng gian.

Hoài thắp thêm một nén hương trên bàn thờ ở sân miếu. bước chân nghe rõ từng âm thanh một, mặt đất sân miếu cứng lại vì lạnh. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

cụ Tỵ đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng dưới mái hiên đình. Tiếng cú từ tán cây thỉnh thoảng lại vọng xuống một hồi ngắn. không ai nói thêm, câu chuyện dừng ở đó.

Dũng ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ sau vườn vải. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Rồi ai về việc nấy.

bà Mến ghi thêm mấy dòng ngắn vào cuối trang sổ cạnh chuồng gà. Mùi rơm khô và hương cơm mới làm con ngõ nhỏ ấm lên đôi chút. Rồi ai về việc nấy.

ông Thịnh đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên bờ ao sau nhà. Tiếng gà gáy đầu tiên ở xóm dưới vang lên khi trời còn tối hẳn. Dũng khép cuốn sổ lại.

Hội thắp thêm một nén hương trên bàn thờ trước bàn thờ họ. Mùi trầm và hương gừng tươi quyện vào nhau trong gian nhà chính. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

chị Mai đứng lặng một lúc lâu để nghe ngóng bên gốc đề. Tiếng chổi tre quét sân của nhà bên vang đều đều từ sớm. Sân nhà trở lại yên lặng như thường lệ.

Trước khi khép lại ngày hôm ấy, một câu nói còn ở lại trong đầu Dũng rất lâu: Cụ Tỵ nói: 'Giữ được giấc ngủ cho thằng bé là quý rồi. Còn gốc của việc này nằm ở chỗ khác.

Chương khác

Xem thêm