Cuốc Cấp Cứu 115 Xuyên Đêm - Chương 2: Nữ Bệnh Nhân Không Thân Nhân
Chiếc Ford Transit vừa trườn mũi qua khỏi cổng sắt bệnh viện tỉnh thì Tùng rà chân phanh, tấp xe sát vào bốt bảo vệ trực đêm. Đèn gầm quét hai luồng sáng…
Nội dung chương
Chiếc Ford Transit vừa trườn mũi qua khỏi cổng sắt bệnh viện tỉnh thì Tùng rà chân phanh, tấp xe sát vào bốt bảo vệ trực đêm. Đèn gầm quét hai luồng sáng vàng đục rọi thẳng lên rào chắn barrier bằng nhôm đang hạ ngang tầm kính chắn gió. Mưa quất từng đợt ràn rạt vào nóc xe, tiếng kim loại va đập đều đặn và nặng nề lấn át cả tiếng nổ cầm chừng của khối động cơ dầu 2.4 lít.
Tùng với tay bật bóng đèn trần cabin. Luồng sáng vàng vọt hắt xuống tấm kẹp tài liệu bằng mica trong suốt mà bác sĩ Thắng vừa nhét vội vào tay anh trước lúc bánh xe chuyển động. Mặt bìa kẹp hồ sơ còn vương vài giọt nước mưa đọng thành hạt tròn xoe, trượt dài trên lớp giấy than màu xanh nhạt.
Tùng lật giở từng trang. Bộ hồ sơ chuyển viện tuyến trên vỏn vẹn ba tờ giấy mỏng manh, mép giấy nhăn nheo vì ẩm ướt. Trên góc trái tờ phiếu chẩn đoán ban đầu in dòng chữ đỏ lòm: *Khoa Hồi sức Tích cực - Bệnh viện Đa khoa Tỉnh*. Mục họ và tên bệnh nhân được điền bằng nét bút bi vội vã: *Vô danh (Nữ, khoảng 28 tuổi)*. Các chỉ số sinh tồn ghi nhận lúc nhập viện lúc một giờ sáng hiện ra đầy ám ảnh: Huyết áp tụt sâu còn 60/40, nhịp tim 135 lần mỗi phút nhưng yếu và rời rạc, thang điểm hôn mê Glasgow chạm mức đáy 3 điểm. Danh sách tổn thương kéo dài chiếm trọn nửa trang giấy: Chấn thương sọ não kín, vỡ xương thái dương phải, tụ máu dưới màng cứng lượng lớn, đụng dập phổi hai bên, vỡ tạng rỗng nghi ngờ thủng tạng đặc trong ổ bụng.
Tùng lật tiếp sang trang sau. Ở ô dành cho thông tin người giám hộ hoặc thân nhân liên lạc, khoảng giấy trắng toát đến lạnh lùng. Không tên tuổi, không số chứng minh hay căn cước công dân, không địa chỉ thường trú, càng không có lấy một chữ số điện thoại của người nhà để gọi báo tin trong tình huống khẩn cấp. Mục cam đoan phẫu thuật và chịu trách nhiệm rủi ro trên đường vận chuyển chỉ có duy nhất chữ ký nguệch ngoạc của bác sĩ trưởng kíp trực kèm con dấu đỏ hình bầu dục đóng vội, lem nhem mực sang cả mép lề.
Mười hai năm ôm vô-lăng xe cấp cứu đường dài, Tùng đã chứng kiến hàng trăm ca chuyển viện trong đêm. Có những chuyến xe người nhà bám đầy hai bên cửa, tiếng khóc than xé ruột xé gan át cả tiếng còi hụ, tiền đóng tạm ứng xếp thành từng cọc dày cộm nhét vội vào túi áo bác sĩ để van xin một cơ hội sống mong manh. Nhưng cũng có những chuyến xe lặng lẽ như thế này. Những thân phận trôi dạt vô danh bị xe tải cán trên quốc lộ lúc nửa đêm, không giấy tờ tùy thân, không một đồng dính túi. Bệnh viện tỉnh xử lý sơ cứu ban đầu theo quy chế khẩn cấp, đặt nội khí quản, truyền dịch chống sốc rồi lập tức đẩy lên tuyến trung ương để giải phóng áp lực giường bệnh. Chuyến xe này gánh theo một sinh mạng đang bấp bênh bên miệng vực, mà nếu trút hơi thở cuối cùng trên đỉnh đèo giữa đêm mưa, tài xế và điều dưỡng đi cùng sẽ phải tự thân xử lý mọi thủ tục pháp y nhiêu khê.
Tùng hạ tấm kính lái xuống chừng ba lóng tay. Gió lạnh mang theo hơi nước buốt giá tạt thẳng vào mặt làm da gà trên cánh tay anh nổi râm ran. Bác bảo vệ già trùm áo mưa cánh dơi màu xanh rêu bước ra khỏi bốt trực, cầm theo cây bút bi cắm sẵn trong cuốn sổ trực bìa da sờn rách.
- Ca nặng chuyển Đà Nẵng à Tùng? - Bác bảo vệ ghé sát vào khe cửa kính, cất giọng khàn đặc.
- Đa chấn thương sọ não, hôn mê sâu bác ạ. - Tùng ký tên mình vào dòng xuất bến, ghi rõ mốc thời gian: *01 giờ 40 phút*. - Bác mở giùm cái cần chắn, tôi ra đường lớn luôn.
- Đi cẩn thận nghen con. Đoạn dưới chân đèo đang mưa to gió lớn lắm đấy, nghe mấy tay tài xế xe tải chạy ngược chiều vào bảo đường trơn như đổ mỡ. Đi đêm hôm thế này lại thêm người vô thừa nhận... phiền hà lắm.
Tùng không đáp lời, chỉ gật đầu khẽ rồi quay kính lên. Tiếng cọt kẹt của thanh chắn barrier nâng lên hòa vào tiếng mưa gõ trên kính lái. Anh không đạp ga cho xe vọt ra đường ngay mà gạt cần số về vị trí số mo, kéo căng phanh tay. Tùng quay người, đẩy nhẹ cánh cửa chớp nhỏ bằng nhôm ngăn giữa buồng lái và khoang bệnh nhân phía sau.
Khoang xe sau chìm trong luồng sáng nhờ nhờ của ngọn đèn huỳnh quang 12V gắn trên trần xe. Không gian chật hẹp nồng nặc mùi ete sát trùng, mùi cồn đỏ Povidine và mùi tanh lợm giọng của máu ứ đọng lâu ngày trong khoang ngực bệnh nhân. Dưới sàn xe, rãnh trượt cáng bằng thép không gỉ sáng loáng phản chiếu những giọt nước mưa rỉ xuống từ gấu quần của kíp cấp cứu.
Tùng luồn người qua vách ngăn, bước xuống lòng khoang xe. Anh ngồi xổm xuống, dùng hai tay nắm chặt lấy thanh giằng chịu lực của chiếc cáng Stollenberg, lắc mạnh sang hai bên để kiểm tra độ rơ.
- Khóa chốt an toàn chưa Hoài? - Tùng hỏi, giọng trầm và dứt khoát.
Ngồi trên chiếc ghế gấp bằng sắt gắn sát vách tôn bên phải, nữ điều dưỡng Hoài vẫn duy trì nhịp tay đều đặn. Hai bàn tay nhỏ nhắn của cô bóp quả bóng cao su Ambu màu xanh lơ: xẹp xuống, phồng lên, xẹp xuống, phồng lên. Tiếng lá van cao su đóng mở nhịp nhàng phát ra âm thanh *phì... phì...* khô khốc giữa không gian tĩnh mịch.
Khuôn mặt Hoài nhợt nhạt dưới ánh đèn neon, hai hõm mắt trũng sâu vì những ca trực thâu đêm kéo dài. Cô gái trẻ mới về khoa Cấp cứu chưa đầy nửa năm, tính tình vốn ít nói, nay lại càng thêm phần lầm lì kỳ lạ. Hoài không quay đầu nhìn Tùng, chỉ khẽ gật đầu một cái, ánh mắt dán chặt vào lồng ngực người bệnh đang phập phồng một cách gượng gạo theo từng nhịp bóp bóng.
- Chốt gài sàn ăn khớp rồi anh. Đai hông với đai chân em siết chặt nấc số ba rồi.
Tùng cúi xuống kiểm tra lại lần nữa. Hai sợi dây đai bằng sợi tổng hợp màu cam bản rộng bốn centimet đã ôm ngang qua xương chậu và cẳng chân người phụ nữ trên cáng, khóa bấm kim loại gài chắc vào khung thép. Anh dùng bàn tay thô ráp miết dọc theo thanh ray sàn xe, kiểm tra hai chốt hãm lò xo ở bánh xe trước của cáng. Đi đường đèo dốc quanh co, chỉ cần một cú cua gấp mà chốt khóa lỏng lẻo, chiếc cáng nặng hơn tám mươi cân cả người lẫn nẹp kim loại sẽ lao thẳng vào vách xe, hậu quả không thể lường trước được.
- Nhìn đồng hồ áp lực bình oxy xem còn bao nhiêu? - Tùng đưa mắt nhìn về phía bình kim loại màu xanh lá cây dung tích bốn mươi lít đang được gông chặt vào vách xe bằng hai đai sắt.
Hoài ngước mắt nhìn lên chiếc đồng hồ áp kế gắn ở đầu van giảm áp. Kim đồng hồ chỉ vạch vàng, nằm ở mức một trăm ba mươi bar.
- Đầy bình anh ạ. Đủ chạy bốn tiếng liên tục với lưu lượng tám lít một phút.
- Tốt. Nhưng phải để ý cái van xả áp lực trên quả bóng Ambu. - Tùng chỉ ngón tay trỏ vào chiếc núm nhựa nhỏ xíu nằm sát cổ nối ống nội khí quản. - Phổi cô này bị đụng dập nặng, thông khí áp lực dương mà bóp quá tay, van không bung kịp là rách phế nang gây tràn khí màng phổi áp lực ngay lập tức. Trên đèo không có bác sĩ chọc hút dẫn lưu đâu, một mình cô xoay xở không nổi đâu đấy.
- Em biết rồi. Em giữ nhịp mười sáu lần một phút, áp lực đỉnh dưới hai mươi centimet nước.
Giọng Hoài đều đều, phẳng lặng không một chút gợn sóng, lạnh ngắt hệt như không khí bên ngoài màn mưa. Tùng liếc nhìn cô gái trẻ, cảm giác có điều gì đó khang khác so với thường ngày. Bình thường mỗi lần nhận lệnh áp tải ca nặng đi đêm qua đèo Cù Mông, các cô điều dưỡng trẻ đều tỏ rõ vẻ hoang mang, hỏi han liên tục hoặc tìm cách gọi điện về cho người thân dặn dò. Hoài thì ngược lại, từ lúc nhận lệnh đến khi bước chân lên thùng xe, cô không hề rút điện thoại ra xem, cũng chẳng nói thừa một lời nào.
Tùng thở dài, quay sang nhìn người phụ nữ đang nằm bất động trên cáng. Tấm drap trải giường bằng vải thô màu trắng phủ kín từ ngang ức xuống tận gót chân. Toàn bộ phần đầu và cổ nạn nhân được cố định bằng một chiếc nẹp cổ cứng bằng nhựa màu vàng cam, hai bên thái dương chèn chặt hai bao cát nặng để ngăn mọi chuyển động xoay của đốt sống cổ.
Qua lớp băng gạc trắng toát quấn chằng chịt quanh trán, chỉ lộ ra một phần khuôn mặt sưng phù, biến dạng vì tụ máu dưới da. Ống nội khí quản bằng nhựa silicon trong suốt cắm sâu vào khóe miệng méo xệch, được giữ chặt bằng những dải băng dính lụa dán chéo qua hai bên má. Mỗi khi Hoài bóp bóng, một lớp hơi nước mờ mờ lại đọng lại bên trong thành ống nhựa rồi tan biến theo nhịp xả của van thở. Bàn tay phải của cô gái thò ra ngoài mép vải, mu bàn tay chi chít vết kim tiêm truyền và những mảng bầm tím thẫm màu. Chiếc kẹp đo nồng độ bão hòa oxy SpO2 kẹp chặt ở đầu ngón tay trỏ, phát ra ánh sáng đỏ lập lòe đều đặn.
Dưới gầm cáng, một chiếc túi ni-lông màu đỏ sẫm đựng tư trang của nạn nhân nằm chỏng chơ cạnh bình hút đờm dãi. Đó là chiếc túi do đội cứu hộ giao thông gom lại từ hiện trường vụ tai nạn rồi bàn giao cùng với cáng bệnh nhân lúc nhập viện.
Tùng cúi người nhặt chiếc túi lên. Theo quy định vận chuyển cấp cứu, tài xế và điều dưỡng phải kiểm tra, niêm phong tư trang của nạn nhân trước sự chứng kiến của hai bên để tránh tranh chấp về sau. Miệng túi chỉ được thắt nút hờ bằng một sợi dây thừng nylon nhỏ.
Tùng kéo nút thắt, mở rộng miệng túi dưới ánh đèn trần. Bên trong chỉ có một chiếc áo khoác gió mỏng rách tơi tả dính đầy bùn đất đen ngòm của bờ mương, một chiếc điện thoại bàn phím kiểu cũ vỡ nát màn hình, pin văng mất từ lúc nào, cùng một đôi giày vải bata lấm lem sình lầy. Không có ví tiền, không có túi xách hay bất kỳ giấy tờ tùy thân nào sót lại.
Khi Tùng thò tay lật chiếc áo gió rách để kiểm tra các túi bên trong, ngón tay anh chạm phải một vật cứng và ram ráp nằm ở đáy túi ni-lông. Anh rút tay ra. Nằm gọn trong lòng bàn tay anh là một chuỗi hạt gỗ nhỏ.
Đó là một chuỗi vòng dâu tằm tự đan bằng chỉ đỏ, loại vòng mà người vùng núi hay đeo cho trẻ con hoặc phụ nữ son trẻ để trừ tà ma, chắn gió lạnh khi đi đêm. Nhưng sợi chỉ đỏ đã bị lực kéo giằng xé làm đứt tung từ lâu, chỉ còn trơ trọi bảy hạt gỗ dâu xù xì, sứt sẹo, vấy đầy những vệt máu khô đen kịt dính bết vào nhau. Đầu sợi chỉ đỏ cháy xém một đoạn, tưa ra như một chùm râu ngô.
Bảy hạt gỗ tròn lạnh ngắt nằm ép chặt vào lòng bàn tay Tùng. Một cảm giác buốt lạnh chạy dọc từ các đầu ngón tay truyền thẳng lên bả vai khiến sống lưng anh hơi co rút lại. Ở vùng này, dân gian kiêng kỵ nhất là chuỗi hạt đứt đoạn vấy máu, đặc biệt là con số bảy, con số ứng với số vía của người nữ khi lìa trần.
- Tư trang có chuỗi hạt đứt này Hoài, để tôi cột lại vào góc cáng nhé. - Tùng cất giọng, cố giữ cho thanh âm của mình bình thản.
Hoài không trả lời. Nhịp tay bóp bóng Ambu của cô vẫn lên xuống đều đặn, cơ học như một cỗ máy được lập trình sẵn. Tiếng *phì... phì...* của van thở xé tan sự im ắng ngột ngạt bên trong thùng xe.
Tùng cẩn thận nhét chuỗi hạt gỗ vào lại đáy túi, thắt chặt miệng túi ni-lông rồi móc vào thanh giằng kim loại dưới chân cáng cứu thương. Anh đứng thẳng dậy, với tay kéo lại mép tấm drap trắng đang bị xô lệch trên ngực người bệnh để che chắn cho ngay ngắn. Gió từ ô thông gió trên nóc xe thốc xuống làm tấm vải mỏng lay động.
Khi Tùng kéo mép drap phủ qua vai nạn nhân, vạt vải trượt sang một bên, để lộ ra vùng cổ và gáy bên phải của người phụ nữ nằm bất động. Tóc của cô gái ướt sũng nước mưa, bết chặt vào chiếc gối cao su chống sốc.
Ánh đèn neon trên trần rọi thẳng vào vùng da thịt trắng bợt, lạnh lẽo như sáp ong ở sau gáy nạn nhân. Ngay sát chân tóc, lệch về phía xương chũm tai phải, nổi rõ một vết bớt màu đỏ thẫm. Vết bớt có hình tam giác nhỏ sắc cạnh, kích thước chỉ bằng đầu ngón tay cái, nổi gồ lên trên mặt da sần sùi như một giọt máu tươi đông kết lại từ lúc lọt lòng mẹ.
Tùng đứng sững lại. Đáy mắt anh giật mạnh một nhịp.
Hình ảnh vết bớt đỏ thẫm hình tam giác ấy dội vào mắt Tùng một cảm giác quen thuộc đến rợn tóc gáy. Anh quay ngoắt đầu lại nhìn về phía chiếc ghế sắt bên cạnh.
Hoài đang hơi nghiêng người về phía trước, hai tay vẫn ghì chặt lấy quả bóng thở cao su. Dưới sức gió lạnh luồn qua các khe hở của thùng xe, mái tóc buộc đuôi ngựa của cô khẽ đung đưa, trượt lệch sang vai trái. Cổ áo blu trắng hơi trễ xuống theo tư thế cúi gập của người điều dưỡng.
Dưới làn tóc đen mỏng manh vừa vén lên, trên nền da gáy trắng xanh xao của Hoài, hiện rõ mồn một một vết bớt màu đỏ thẫm. Cùng một hình tam giác góc cạnh, cùng một kích thước bằng đầu ngón tay, và nằm chính xác ở vị trí sát chân tóc lệch về phía sau tai phải.
Cả khoang xe như chìm vào một hố băng lạnh ngắt. Hai vết bớt giống nhau đến từng góc nhọn, tựa như được dập ra từ một khuôn sắt nung đỏ.
Tùng nín thở, lồng ngực anh thắt lại sau lớp áo bảo hộ. Anh nhìn chằm chằm vào gáy Hoài, rồi lại nhìn xuống vết bớt trên gáy người phụ nữ đang thở máy trên cáng. Khoảng cách giữa hai người chưa đầy nửa mét. Dưới ánh sáng vàng vọt tù mù của khoang cấp cứu, gương mặt nhìn nghiêng của Hoài với sống mũi thẳng, gò má cao và đôi môi mỏng nhợt nhạt gần như trùng khít lên những đường nét bất động của khuôn mặt phù nề dưới lớp băng gạc kia.
- Hoài... - Tùng buột miệng gọi khẽ, cổ họng anh khô khốc như có cát chèn ngang.
Bàn tay đang bóp bóng Ambu của Hoài đột ngột khựng lại trong nửa giây. Chiếc van thở ngưng bặt tiếng xì hơi. Không gian trong xe im ắng đến mức Tùng có thể nghe thấy tiếng tim mình đập thình thịch vào lồng ngực.
Nhưng Hoài không quay mặt lại. Cô từ từ tiếp tục ấn mạnh hai lòng bàn tay vào quả bóng cao su màu xanh. Tiếng van xả lại vang lên: *phì... phì...*
- Có chuyện gì thế anh Tùng? - Giọng cô cất lên, bằng phẳng, không hề có chút biểu cảm, mắt vẫn nhìn trừng trừng vào ngực người bệnh.
Tùng nuốt một ngụm nước bọt cay đắng xuống họng. Anh siết chặt quai xách của kẹp hồ sơ trong tay, bàn tay vô thức run nhẹ.
- Không... không có gì. Tôi kiểm tra lại dây đai thôi. Đi nhé, đường xa đấy.
- Vâng. Anh lái cẩn thận. Em giữ bóng được.
Tùng lùi lại một bước, xoay người trèo vội qua ô cửa thông sang buồng lái. Anh dập mạnh cánh cửa ngăn cách bằng nhôm. Tiếng kim loại va chạm vang lên khô khốc, khóa chặt lấy không gian ngột ngạt của khoang sau.
Ngồi vào ghế lái, Tùng thở hắt ra một hơi dài, trán anh đã rịn ra một lớp mồ hôi mỏng dù gió lùa qua khe cửa lạnh buốt. Anh đưa tay gạt công tắc đèn ưu tiên trên nóc xe. Dàn đèn chớp màu đỏ rực lập tức quét những vệt sáng xoay tròn điên dại vào màn đêm tăm tối phía trước.
Tùng vào số một, nhả chân côn, nhấn sâu chân ga. Chiếc xe cấp cứu chồm lên, lao thẳng qua cổng bệnh viện ra tim đường Quốc lộ 1A vắng lặng, bỏ lại ánh sáng vàng vọt của khu phố thị phía sau lưng để đâm đầu vào bóng tối mịt mù của chặng đường hướng về phía chân đèo.