Cuốc Cấp Cứu 115 Xuyên Đêm - Chương 24: Tiếng Còi Hú Xuyên Mưa
Tiếng còi hụ của chiếc xe cứu thương mười sáu chỗ gầm rú liên hồi, xé toạc màn sương mù ẩm ướt đang giăng kín đoạn quốc lộ dẫn vào cửa ngõ thành phố. Sau…
Nội dung chương
Tiếng còi hụ của chiếc xe cứu thương mười sáu chỗ gầm rú liên hồi, xé toạc màn sương mù ẩm ướt đang giăng kín đoạn quốc lộ dẫn vào cửa ngõ thành phố.
Sau khi vượt qua những khúc cua tay áo hiểm trở cuối cùng của chân đèo, con đường nhựa mở rộng ra bốn làn xe phẳng lì. Nước mưa trên mặt đường bắn tung tóe sang hai bên theo từng vòng quay gấp gáp của bốn chiếc lốp ba thép đã mòn vẹt mép cao su. Dưới ánh đèn đường cao áp vàng đục, chiếc xe cấp cứu trông tơi tả sau trận cuồng phong: cản trước móp méo một mảng lớn vì va chạm với cành cây gãy, kính chắn gió nứt rạn hình mạng nhện, toàn bộ phần thân xe tráng một lớp bùn đỏ quánh đặc hòa lẫn lá thông vụn nát.
Lê Văn Tùng siết chặt vành vô lăng. Hai bàn tay anh tê dại đi vì chấn động dằn xóc kéo dài suốt mấy tiếng đồng hồ qua dải đèo sạt lở. Mỗi đốt ngón tay đều cứng đờ, đau buốt dưới cái lạnh thấu xương của gió núi luồn qua khe cửa kính vỡ.
Ở khoang sau, tiếng thở dốc của y tá Hoài hòa lẫn vào tiếng đếm nhịp hổn hển:
- Một... hai... ba... bốn... năm... ngực nảy tốt... sáu... bảy...
Hai đầu gối của Hoài quỳ bẹp xuống sàn kim loại lạnh ngắt. Chiếc áo blouse trắng của cô đã lấm lem vết bùn đất, dịch truyền và những giọt máu sẫm màu. Cả thân người cô chồm lên khung cáng nhôm, hai cánh tay duỗi thẳng tắp, dùng toàn bộ trọng lượng cơ thể để ấn lồng ngực nạn nhân xuống với biên độ năm centimet theo đúng phác đồ hồi sức tim phổi nâng cao. Bình oxy mười lít gắn trên vách xe đã hoàn toàn cạn kiệt, kim đồng hồ đo áp suất nằm chết gí ở vạch số không màu đỏ. Cô phải vừa ép tim vừa dùng tay còn lại bóp chiếc bóng Ambu thông khí nhân tạo, tận dụng từng luồng khí trời ẩm lạnh đưa vào phế quản bệnh nhân qua ống nội khí quản số bảy.
- Cố giữ nhịp, Hoài! - Tùng nhìn thẳng vào gương chiếu hậu, cất giọng khàn đặc qua lớp khẩu trang y tế đã ướt sũng mồ hôi. - Còn đúng ba cây số nữa! Tôi sẽ đưa thẳng xe vào sảnh A9!
- Anh Tùng... mạch cảnh... mạch cảnh vẫn còn nảy rất nhẹ... - Hoài vừa thở hắt ra vừa nói ngắt quãng, trán cô đẫm mồ hôi chảy ròng ròng xuống cằm. - Nhưng đồng tử... hai bên co lại kích thước hai milimet rồi... cô ấy đang giành giật từng chút một... anh chạy nhanh lên... tôi sắp kiệt sức rồi!
Tùng không đáp lời. Anh dồn toàn bộ sức nặng của bàn chân phải đạp sâu thêm chân ga. Khối động cơ diesel gầm lên một tiếng khô khốc, kim đồng hồ tốc độ vọt lên chín mươi rồi một trăm kilomet một giờ trên đoạn đường nội đô vắng lặng lúc tảng sáng. Những chiếc xe tải chở hàng sớm và vài người đi xe máy tập thể dục vội vã dạt sang sát lề đường khi nhìn thấy ánh đèn chớp đỏ xoay tít trên nóc chiếc xe cứu thương đang lao đi điên cuồng.
Tùng gạt cần xi-nhan trái, bẻ một vòng lái dứt khoát đưa chiếc xe vượt qua giao lộ có đèn tín hiệu màu vàng nhấp nháy. Trước mắt anh, tòa nhà mười lăm tầng của Bệnh viện Đa khoa Trung ương hiện ra sừng sững giữa bầu trời xám xịt của buổi bình minh. Khuôn viên bệnh viện đón ngày mới bằng những cơn gió lạnh buốt quét qua rặng xà cừ cổ thụ.
Chiếc xe cứu thương lao vút qua cổng gác chắn. Người bảo vệ trực ca đêm chỉ kịp nhìn thấy vệt xe màu trắng bám đầy bùn đất cùng tiếng còi ưu tiên hú vang rền rĩ đã vội vàng ấn nút mở barie hết cỡ.
Tùng không giảm tốc độ quá sớm. Anh căn chỉnh khoảng cách vô cùng chuẩn xác, rà chân phanh tạo ra một tiếng rít ken két chói tai trên nền gạch hoa cương trơn trượt của sảnh cấp cứu. Chiếc xe dừng khựng lại cách cửa kính tự động của phòng Hồi sức Tích cực đúng nửa mét. Khói từ hệ thống phanh bốc lên nghi ngút, quyện vào làn mưa phùn rả rích.
Tùng giật mạnh phanh tay, tắt công tắc còi hụ nhưng vẫn để máy nổ cầm chừng để duy trì hệ thống điện khoang sau. Anh đẩy mạnh cánh cửa buồng lái, bước chân xuống nền gạch. Cơn đau thắt từ sống lưng truyền thẳng xuống hai khớp gối khiến bước chân đầu tiên của anh khụy nhẹ, nhưng người tài xế mười hai năm kinh nghiệm lập tức bám lấy khung cửa xe để giữ thăng bằng. Bộ đồng phục lái xe 115 của anh ướt đẫm nước mưa và bùn non, hai ống quần bết dính vào bắp chân lạnh ngắt. Tùng đưa cánh tay áo quệt ngang trán, hít một hơi không khí nồng nặc mùi thuốc sát trùng quen thuộc của bệnh viện lớn, rồi lao ngay về phía cửa sau.
- Băng ca cấp cứu! Có ca ngưng tuần hoàn ngoại viện hồi sinh tim phổi trên đường chuyển viện! - Tùng đập mạnh tay vào cánh cửa kính tự động của sảnh A9, gào lớn bằng tất cả sức lực còn lại trong lồng ngực.
Cánh cửa trượt lập tức mở toang. Một bác sĩ nam trạc bốn mươi tuổi mang kính trắng, mặc áo blouse xanh của khoa Hồi sức Cấp cứu cùng hai điều dưỡng đẩy một chiếc cáng đẩy chuyên dụng chạy túa ra ngoài sảnh.
- Ca từ đâu chuyển về? Tình trạng thế nào? - Bác sĩ nam hỏi gấp gáp, giọng nói mang đậm sự quyết đoán của một trưởng ca trực tiếp nhận hàng chục ca thập tử nhất sinh mỗi ngày.
- Tuyến tỉnh chuyển lên! - Tùng giật bung hai cánh cửa sau của xe cấp cứu. - Nữ, hai mươi tám tuổi, đa chấn thương do tai nạn giao thông! Trên đèo sạt lở đứt liên lạc, đã ép tim liên tục hơn bốn mươi phút từ lúc có mạch trở lại! Oxy xe vừa cạn sạch!
Bác sĩ trưởng ca nhảy thoắt lên sàn xe. Ánh mắt ông đảo nhanh qua hiện trường chật chội bên trong: cô y tá trẻ đang quỳ gối ép tim đến mức hai bắp tay run bần bật, gương mặt tái nhợt không còn giọt máu; trên sàn xe vương vãi những vỏ ống Adrenaline bẻ vội, dây dịch truyền đứt gãy và chiếc bóng bóp xẹp lép.
- Đổi người ép tim ngay! - Bác sĩ ra lệnh cho nam điều dưỡng đi cùng. - Lắp máy hút đờm, mang bóng Ambu có van PEEP lại đây! Chuẩn bị máy sốc điện và monitor di động!
Người điều dưỡng lập tức trèo lên thay thế vị trí của Hoài. Ngay khi bàn tay của đồng nghiệp đặt lên xương ức bệnh nhân để tiếp tục chu kỳ ép tim mới, Hoài buông tay ra, cả cơ thể cô đổ sụp xuống sàn xe như một chiếc bao tải rỗng. Tùng nhanh tay đỡ lấy nách Hoài, kéo cô lùi lại phía sau thành xe để nhường chỗ cho kíp cấp cứu thao tác.
- Cô làm tốt lắm, Hoài. Đến nơi rồi. - Tùng nói khẽ bên tai cô, giọng anh trầm xuống đầy vẻ bảo bọc.
Hoài ngước đôi mắt đỏ hoe, vằn lên những tia máu nhìn Tùng. Môi cô mấp máy không thành tiếng, chỉ khẽ gật đầu rồi run rẩy đưa tay chỉ về phía xấp hồ sơ bệnh án đang nằm dưới góc chân cáng. Tùng hiểu ý, anh cúi xuống nhặt tập hồ sơ bằng bìa nylon đã ướt sũng nước mưa, kẹp chặt vào nách rồi cùng kíp trực khiêng chiếc cáng nhôm trượt ra khỏi ray khóa của sàn xe.
Bánh xe cáng chạm đất kêu một tiếng "cạch" chắc nịch. Đội ngũ y bác sĩ lập tức đẩy chiếc cáng lao vút qua cánh cửa tự động, hướng thẳng vào phòng hồi sức đặc biệt của sảnh A9. Tùng bước theo sát phía sau, đôi ủng cao su của anh in những vệt bùn đỏ sẫm lên nền gạch trắng bóng loáng của hành lang bệnh viện trung ương.
Căn phòng Hồi sức Cấp cứu sáng trưng dưới ánh đèn led trắng lạnh lẽo. Không khí bên trong đặc quánh mùi cồn y tế, mùi ozone của các thiết bị khử khuẩn và tiếng bíp bíp dồn dập phát ra từ hàng chục chiếc máy thở đang vận hành quanh các giường bệnh.
- Đếm một, hai, ba, chuyển bệnh nhân sang giường số một! - Bác sĩ trưởng ca chỉ huy.
Bốn bàn tay cùng lúc luồn dưới tấm ga trải giường, nhấc bổng cơ thể bất động của cô gái trẻ đặt lên chiếc giường hồi sức đa năng bọc đệm hơi. Ngay lập tức, một hệ thống máy móc hiện đại bậc nhất của tuyến trung ương được kết nối vào cơ thể cô gái. Bác sĩ đặt ống nghe lên thành ngực trái, lắng nghe từng âm sắc nhỏ nhất giữa tiếng ồn ào của phòng cấp cứu.
Một điều dưỡng nhanh chóng dán các bản cực điện tim lên ngực bệnh nhân rồi cắm giắc vào chiếc máy monitor trung tâm gắn trên tường. Đầu đo SpO2 được kẹp chặt vào ngón trỏ bàn tay trái tái nhợt.
Tùng đứng tựa lưng vào góc tường kính ngăn cách, lồng ngực anh phập phồng sau chặng đường dài căng thẳng tột độ. Anh mở tập hồ sơ bệnh án ướt sũng, rút ra tờ giấy chuyển tuyến đã bị nhàu nát ở bốn góc đưa cho vị bác sĩ trưởng ca.
Bác sĩ đeo kính nhận lấy tờ bệnh án từ tay Tùng. Ông lật nhanh trang đầu tiên, đôi lông mày rậm cau chặt lại khi nhìn thấy dòng chữ in hoa màu đỏ và dấu mộc tròn của Bệnh viện Đa khoa khu vực miền Trung:
- "Bệnh nhân Trần Thị Lan, hai mươi tám tuổi... chẩn đoán tử vong ngoại viện do chấn thương sọ não kín, dập phổi diện rộng, ngừng tuần hoàn trước khi vào viện ba mươi lăm phút... chuyển tuyến phục vụ công tác pháp y và bàn giao thân nhân"?
Bác sĩ trưởng ca ngẩng phắt đầu lên, ánh mắt sắc như dao nhìn thẳng vào mặt Tùng rồi chuyển sang nhìn Hoài đang đứng tựa vào khung cửa phòng:
- Đây là hồ sơ chuyển thi thể! Bệnh viện tuyến dưới đã xác nhận tử vong lâm sàng, đồng tử giãn năm milimet mất hoàn toàn phản xạ ánh sáng, vô tâm thu trên điện tim kéo dài hơn ba mươi phút trước khi xe lăn bánh! Các người chở một người đã chết qua đèo trong đêm bão à?
Tùng thở ra một hơi dài, giọng anh vẫn giữ được sự bình tĩnh kỳ lạ của một người vừa bước qua lằn ranh sinh tử:
- Bác sĩ nhìn lên màn hình monitor đi. Giấy tờ tuyến dưới ghi thế nào tôi không cần biết. Nhiệm vụ của tôi là đưa cái cáng này đến sảnh cấp cứu của các anh an toàn.
Đúng lúc đó, chiếc máy monitor theo dõi huyết động trung tâm phát ra một chuỗi âm thanh bíp... bíp... bíp đều đặn, nhịp nhàng và rõ ràng đến mức làm đông cứng toàn bộ sự ồn ào trong gian phòng cấp cứu.
Bác sĩ trưởng ca giật mình quay ngoắt lại nhìn màn hình hiển thị.
Đường sóng màu xanh lá cây đại diện cho điện tâm đồ không còn là một đường thẳng tắp vô hồn, cũng không phải là những rung thất méo mó của cơn hấp hối. Trên màn hình, các phức bộ QRS bắt đầu xuất hiện trở lại với hình thái hẹp và đều đặn.
Con số hiển thị nhịp tim nhảy từ ba mươi tám lên năm mươi hai, rồi ổn định ở mức sáu mươi bốn nhịp một phút.
- Bác sĩ... chỉ số SpO2 bắt đầu bắt được tín hiệu, đang ở mức tám mươi tám phần trăm! Huyết áp xâm lấn đo được bảy mươi trên bốn mươi milimet thủy ngân! - Nữ điều dưỡng phụ trách máy thở kêu lên thất thanh, ngón tay cô chỉ vào các thông số đang nhảy múa liên tục trên màn hình.
Bác sĩ trưởng ca bước nhanh hai bước đến sát mép giường. Ông giật lấy chiếc đèn pin y tế nhỏ từ túi áo ngực, vạch mí mắt trái của bệnh nhân lên soi thẳng luồng ánh sáng vàng vào đồng tử.
Đồng tử bên trái lập tức co nhỏ lại từ bốn milimet xuống còn hai milimet rưỡi. Phản xạ ánh sáng trực tiếp và đồng cảm đã xuất hiện trở lại một cách rõ ràng.
- Không thể tin được... - Bác sĩ lẩm bẩm, bàn tay cầm đèn pin của ông khẽ run lên. Ông vội vàng áp ngón trỏ và ngón giữa vào rãnh cảnh cổ bên phải của cô gái. Dưới lớp da lạnh ngắt phủ đầy bụi đất, một mạch đập nhỏ nhưng vô cùng dứt khoát đang nảy lên dưới đầu ngón tay ông. Đều đặn. Nhịp nhàng. Một sự sống mãnh liệt đang trỗi dậy từ đáy sâu của cái chết.
Bác sĩ quay sang nhìn tập hồ sơ bệnh án trên tay, rồi lại nhìn thi thể người con gái đang bắt đầu có những cử động nhẹ ở cơ hoành. Trên giấy trắng mực đen, thời gian ngừng tim được ghi nhận là hai mươi ba giờ bốn mươi phút đêm qua. Bây giờ là năm giờ mười lăm phút sáng. Nghĩa là người này đã trải qua hơn năm tiếng đồng hồ trong trạng thái không có tuần hoàn tự nhiên trọn vẹn, vượt qua một cung đèo sạt lở trong cơn mưa bão kinh hoàng nhất mùa mưa năm nay, để rồi xuất hiện ở đây với nhịp tim tự đập trở lại.
- Trong y văn... ngưng tuần hoàn ngoại viện quá ba mươi phút mà không có hệ thống hạ thân nhiệt chỉ huy thì tỷ lệ sống sót chỉ dưới một phần trăm, chưa nói đến việc hồi phục phản xạ đồng tử... - Bác sĩ trưởng ca lẩm bẩm, trán ông lấm tấm mồ hôi dù phòng cấp cứu đang bật điều hòa ở mức hai mươi độ C. - Các người đã làm gì trên cái xe đó suốt năm tiếng đồng hồ qua?
Hoài lúc này mới lê từng bước nặng nhọc vào bên cạnh chiếc giường bệnh. Cô nhìn khuôn mặt người con gái trên cáng - khuôn mặt có những đường nét thanh tú giống hệt như chiếc bóng đã xuất hiện bên khung cửa kính buồng lái suốt chặng đường đèo - rồi khẽ cất lời, giọng cô nghẹn ngào:
- Chúng tôi không làm gì ngoài việc ép tim và không bỏ cuộc, thưa bác sĩ. Cô ấy... cô ấy tự mình muốn sống. Cô ấy đã dẫn đường cho chúng tôi qua bãi đá sạt lở.
Bác sĩ nhìn Hoài trân trân, rồi lại nhìn sang Tùng. Đôi mắt người tài xế cứu thương phẳng lặng như mặt hồ không một gợn sóng, chỉ có sự mệt mỏi cùng cực của một thể xác đã vận hành hết công suất để chống chọi với hiểm nguy rình rập. Là một bác sĩ hồi sức lâu năm, ông hiểu rằng có những hiện tượng vượt ra khỏi tầm giải thích của các công thức sinh lý học hay các phác đồ y khoa kinh điển. Nhưng sự thật đang hiện hữu ngay trước mắt: một trái tim đã chết trên giấy tờ đang đập lại từng nhịp vững vàng trong lồng ngực người thiếu nữ.
- Tăng cường một ống Noradrenaline truyền tĩnh mạch qua bơm tiêm điện liều khởi đầu không phẩy một microgam trên kilogam một phút! - Bác sĩ trưởng ca gạt phắt sự bàng hoàng sang một bên, cất giọng đanh gọn ra lệnh cho cả kíp trực. - Lấy máu làm khí máu động mạch, công thức máu toàn phần, men tim và đông máu cơ bản ngay lập tức! Báo cho khoa Chẩn đoán Hình ảnh chuẩn bị máy CT đa dãy, chúng ta sẽ chụp sọ não và ngực bụng cản quang ngay khi huyết áp tâm thu đạt trên chín mươi! Chuyển bệnh nhân sang chế độ thở máy xâm lấn có kiểm soát thể tích!
Toàn bộ căn phòng cấp cứu lại quay cuồng trong guồng máy làm việc khẩn trương, chuyên nghiệp của một bệnh viện tuyến cuối. Tiếng máy móc vận hành, tiếng xé vỏ bao kim tiêm, tiếng bước chân vội vã của các nhân viên y tế hòa vào nhau thành một bản hợp âm của sự sống đang được giành giật quyết liệt.
Tùng đứng lùi lại một bước, tựa hẳn lưng vào bức tường hoa cương lạnh buốt. Anh cảm thấy toàn bộ gánh nặng vô hình đè nặng lên đôi vai mình suốt từ nửa đêm qua đến giờ như vừa được nhấc bổng đi.
Bên ngoài khung cửa kính rộng lớn của sảnh A9, trời đã sáng hẳn.
Mưa trên đỉnh đèo Hải Vân dường như không đuổi kịp chiếc xe xuống thung lũng. Ở thành phố ven biển này, cơn mưa đêm đã dứt tự bao giờ, chỉ còn lại những giọt nước đọng trên kẽ lá lung linh phản chiếu ánh bình minh đầu tiên của ngày mới. Những tia nắng sớm màu vàng nhạt bắt đầu xuyên qua làn sương mỏng, rọi thẳng vào sảnh cấp cứu, hắt lên mặt kính chắn gió đầy vết nứt của chiếc xe 115 mang biển số miền Trung đang đậu ngay ngắn bên ngoài.
Người điều dưỡng hành chính bước lại gần Tùng, trên tay cầm cuốn sổ giao nhận bệnh nhân chuyển tuyến:
- Anh tài xế ơi, phiền anh ký vào biên bản bàn giao phương tiện và người bệnh giúp tôi. Ghi rõ thời gian xe đến sảnh là năm giờ mười lăm phút nhé.
Tùng nhận lấy cây bút bi từ tay cô điều dưỡng. Bàn tay anh vẫn còn hơi run run vì lạnh và vì sự căng cứng cơ bắp kéo dài. Anh nắn nót ký tên "Lê Văn Tùng" vào góc dưới của tờ biên bản giao nhận, bên cạnh dấu mực đỏ tươi xác nhận tình trạng tiếp nhận: "Bệnh nhân có mạch, có nhịp thở hỗ trợ qua nội khí quản, đồng tử hai bên co nhỏ, chuyển Hồi sức Cấp cứu theo dõi tiếp."
Ký xong, Tùng trả lại cây bút cho cô điều dưỡng rồi quay sang nhìn Hoài. Nữ y tá trẻ đang ngồi bệt trên một chiếc ghế chờ bằng inox ở hành lang, hai bàn tay buông thõng trên đùi, đầu tựa vào tường, đôi mắt nhắm nghiền trong cơn kiệt sức hoàn toàn.
- Hoài này, - Tùng bước lại gần, khẽ gọi.
Hoài mở mắt ra, nhìn anh bằng ánh mắt mệt mỏi nhưng thanh thản đến lạ kỳ:
- Anh Tùng... mình làm được rồi đúng không anh?
- Ừ, đến nơi an toàn rồi. Bác sĩ tuyến trên đã tiếp nhận ca bệnh. Cô ấy sống rồi. - Tùng nói, khóe môi anh khẽ nở một nụ cười hiếm hoi sau suốt một đêm dài đằng đẵng đối mặt với tử thần. - Đi rửa mặt mũi rồi vào căng tin bệnh viện ăn bát cháo nóng đi. Tôi ra kiểm tra lại xe một chút.
Hoài gật đầu, khó nhọc chống tay vào thành ghế đứng dậy. Tùng nhìn theo bóng cô bước đi xiêu vẹo về phía khu vệ sinh dành cho nhân viên y tế, rồi anh xoay người, chậm rãi bước ra khỏi cánh cửa kính tự động của sảnh A9.
Gió sớm thổi lồng qua khoảng sân rộng lớn của bệnh viện, mang theo hơi thở trong lành, mằn mặn của biển cả và sự ấm áp của ánh mặt trời buổi sớm. Tùng hít một hơi thật sâu, cảm nhận buồng phổi mình căng tràn không khí tươi mới.
Anh bước lại gần chiếc xe cứu thương thân thuộc. Động cơ diesel vẫn đang nổ những tiếng gõ êm ái, đều đặn như một nhịp tim cơ khí bền bỉ đã cùng anh vượt qua muôn trùng bão táp. Trên mui xe, lớp bùn đất đỏ quạnh bắt đầu khô lại dưới ánh nắng ban mai, để lộ ra những vệt xước dài ngoằng dọc theo thân vỏ - chứng tích của một đêm vượt đèo sinh tử mà có lẽ suốt cuộc đời cầm lái của mình, anh sẽ không bao giờ có thể quên được.
Tùng đưa tay tắt công tắc máy xe. Khối động cơ rung nhẹ một nhịp rồi im bặt, trả lại không gian yên tĩnh lạ lùng cho buổi sớm mai nơi cửa ngõ bệnh viện.