Cuốc Cấp Cứu 115 Xuyên Đêm - Chương 22: Lái Xe Qua Đèo Lần Cuối
Khói bụi từ khối đá vôi khổng lồ bị nghiền nát bốc lên mù mịt, cuộn đặc lấy khoảng không gian trước đầu xe cấp cứu. Mùi đá cháy khét lẹt xộc thẳng qua…
Nội dung chương
Khói bụi từ khối đá vôi khổng lồ bị nghiền nát bốc lên mù mịt, cuộn đặc lấy khoảng không gian trước đầu xe cấp cứu. Mùi đá cháy khét lẹt xộc thẳng qua khe gioăng cao su của cửa kính chắn gió, nồng nặc vị lưu huỳnh và đất ẩm mục của sườn núi vừa sập.
Hoài vẫn ngồi co rúm trên ghế phụ, hai bàn tay siết chặt lấy thanh giằng phía trên tap-lô đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra. Nhịp thở của cô dồn dập, đứt quãng từng cơn. Tiếng đá dăm rơi rào rào trên mui xe bằng tôn mỏng vừa ngớt hẳn, để lại một khoảng lặng buốt óc giữa cánh rừng đại ngàn.
Tùng thả lỏng cơ vai, đưa mu bàn tay thô ráp quệt ngang trán. Vệt mồ hôi lạnh hòa lẫn với bụi đá bám dính thành một mảng bùn xám xịt trên da mặt anh. Anh hít một hơi thật sâu nhằm ổn định lại nhịp tim đang đập thình thịch trong lồng ngực. Mười hai năm ôm vô lăng tuyến đường dài, anh đã từng chứng kiến xe lật, xe lao xuống taluy âm, từng bế những thi thể dập nát từ trong xác thép xe khách biến dạng ra ngoài, nhưng việc một tảng đá hàng chục tấn đổ sập ngay trước mũi xe đúng năm mươi mét vẫn là một lằn ranh sinh tử quá đỗi mong manh.
Tùng liếc mắt nhìn đồng hồ tròn trên bảng điều khiển.
Mặt kính đồng hồ cơ bám một lớp bụi mỏng. Chiếc kim giây bằng kim loại màu cam nãy giờ vẫn đứng im bất động tại vạch số ba, tức thời điểm hai giờ mười lăm phút sáng. Cả hệ thống điện của chiếc Ford Transit đời cũ này đã tê liệt hoàn toàn từ lúc xe trôi đến gần am thờ xiêu vẹo bên mép vực.
Cạch.
Một âm thanh kim khí rất thanh vang lên giòn giã từ bên trong mặt tap-lô.
Chiếc kim giây đột ngột giật mạnh một cái, tách khỏi vị trí chết dí nãy giờ rồi nhích thêm một nấc, chỉ thẳng vào con số tiếp theo. Hai giờ mười sáu phút.
Tùng còn chưa kịp đưa tay vào ổ khóa để vặn chìa, phía dưới sàn xe đã truyền lên một xung lực rung chấn mạnh mẽ. Củ đề kim loại kêu lên một tiếng rè dứt khoát. Tiếp ngay sau đó, khối động cơ diesel hai phẩy năm lít rùng mình một cái thật dữ dội. Bốn xi lanh nén nổ liên hoàn tạo nên âm thanh giòn giã, tiếng máy nổ rền vang, đầm chắc xé toạc màn mưa đêm đang bao trùm cung đèo.
Hệ thống đèn pha hai bóng halogen phía trước bừng sáng rực rỡ. Hai luồng ánh sáng vàng vọt quét thẳng qua lớp bụi đá đang lắng xuống, soi rõ mặt đường nhựa quốc lộ 1A bị cày nát thành từng luống sâu hoắm, ngay bên cạnh là tảng đá khổng lồ chắn ngang tim đường. Quạt gió trong khoang lái tự động quay vù vù, thổi luồng hơi ấm từ két nước sưởi phả vào chân hai người.
- Xe... xe tự nổ máy rồi anh Tùng! - Hoài lắp bắp kêu lên, giọng cô run rẩy vì kinh ngạc.
Tùng nhìn chằm chằm vào bảng đồng hồ tap-lô đang sáng đèn tín hiệu màu xanh lục. Kim báo vòng tua máy nhích dần lên mức tám trăm vòng trên phút, đứng im ổn định ở chế độ cầm chừng. Kim báo nhiệt độ nước làm mát và áp suất dầu bôi trơn đều nằm trong dải chỉ số an toàn. Cỗ máy cơ khí tưởng chừng đã biến thành một đống sắt vụn nguội ngắt vừa rồi, nay đã hồi sinh nguyên vẹn trong một tích tắc.
Tùng không vội đạp ga. Anh hiểu rõ quy luật của những chuyện vừa xảy ra. Người nằm sau xe đã hoàn tất sự che chở của mình, và con đường phía trước dẫu có nát vụn thì cỗ máy này cũng phải tiếp tục lăn bánh để hoàn thành nốt cuốc xe định mệnh.
Nhưng đúng lúc Tùng định vào số một để rà côn thăm dò đoạn đường lầy lội, từ khoang cấp cứu phía sau bỗng vang lên một âm thanh điện tử lảnh lót.
Tít...
Một tiếng kêu khô khốc, sắc lạnh vang lên, cắt ngang tiếng gầm gừ đều đặn của khối động cơ diesel.
Hoài giật nảy mình, lập tức xoay ngoắt người lại nhìn qua tấm kính lùa ngăn cách giữa hai khoang. Mặt kính vẫn còn in mờ dấu bàn tay dính bùn đất của cái xác lúc nãy. Tùng cũng liếc mắt nhìn qua gương chiếu hậu gắn giữa trần xe.
Màn hình của máy monitor theo dõi dấu hiệu sinh tồn Nihon Kohden treo trên vách xe phía sau đang phát sáng rực rỡ. Ánh sáng xanh lơ hắt lên vách trần bọc nỉ xám, soi rõ những cuộn dây điện tim và dây đo nồng độ bão hòa oxy trong máu vẫn còn cắm hờ trên cơ thể người con gái nằm trên cáng nhôm.
Đáng lẽ toàn bộ thiết bị y tế đó phải tắt ngấm từ lúc bệnh viện tỉnh lập biên bản bệnh nhân tử vong ngoại viện và người ta rút ống nội khí quản. Đáng lẽ chiếc máy chỉ là một khối nhựa vô tri nằm im lìm theo quy trình vận chuyển thi thể.
Tít... Tít...
Tiếng bíp ngắt quãng tiếp tục vang lên đều đặn hơn.
Hoài run rẩy đẩy mạnh cánh cửa lùa bằng nhôm kính bước thụt lùi vào khoang sau. Đôi chân cô mềm nhũn, bước đi lảo đảo trên sàn xe lót tôn nhám chống trượt. Tùng tắt đèn trần buồng lái, chỉ để lại đèn pha phía trước, rồi nhoài hẳn nửa người qua khe cửa lùa để quan sát diễn biến phía sau.
Trên màn hình monitor, đường điện tâm đồ phẳng lì vốn biểu thị cái chết sinh học suốt mấy tiếng đồng hồ qua bất ngờ có sự biến đổi dị thường. Đường nét màu xanh lá cây bắt đầu xuất hiện những gợn sóng lăn tăn, rồi đột ngột nảy vọt lên một gai nhọn hoắt.
Sóng P xuất hiện lờ mờ, theo sau là một phức bộ QRS méo mó, giãn rộng nhưng dứt khoát.
- Monitor... monitor bắt được nhịp tim! - Hoài hét lên thất thanh, bàn tay cô run rẩy bám chặt lấy thanh chắn cáng nhôm. - Anh Tùng ơi, đường điện tim không phẳng nữa!
- Kiểm tra ngay mạch cảnh! - Tùng gắt lên bằng chất giọng đanh thép của một tài xế cấp cứu lâu năm. - Nhanh lên, đừng đứng trơ ra đó!
Lời quát của Tùng kéo Hoài thoát khỏi cơn chấn động tâm lý. Bản năng của một điều dưỡng cấp cứu lập tức trỗi dậy lấn át nỗi sợ hãi tâm linh vừa trải qua. Hoài quỳ rạp xuống sàn xe, hai ngón tay trỏ và giữa lập tức ấn sâu vào rãnh cảnh bên cổ người chị gái.
Da thịt dưới đầu ngón tay cô lạnh ngắt như một tảng băng trôi, lớp bùn khô ráp cọ vào lòng bàn tay ráp rúa. Nhưng ngay dưới lớp da nhợt nhạt ấy, một xung động cực kỳ yếu ớt, mỏng manh như một sợi tơ nhện vừa khẽ giật nhẹ lên một cái.
Đập. Nghỉ. Lại đập.
- Có mạch! - Hoài nghẹn ngào thốt lên, nước mắt giàn giụa chảy xuống cằm. - Mạch cảnh đập lại rồi! Yếu lắm, chỉ tầm ba mươi lần một phút, nhưng rõ ràng là có mạch bẹn và mạch cảnh!
Tùng nheo mắt nhìn chằm chằm vào các thông số đang nhảy múa trên màn hình máy đo.
Đường cong SpO2 hiển thị một biên độ dẹp lép, con số nồng độ oxy trong máu ban đầu chớp nháy hai dấu gạch ngang, rồi sau vài giây dò tìm tín hiệu qua chiếc kẹp cảm biến ở đầu ngón tay trỏ của xác chết, một con số màu vàng cam hiện lên: 48%.
Bốn mươi tám phần trăm. Một chỉ số cực thấp, hoàn toàn nằm trong ngưỡng suy hô hấp tối cấp có thể gây chết não trong tích tắc, nhưng đó là một chỉ số sống. Một người đã ngừng thở, ngừng tim từ bệnh viện huyện, đã được phủ vải liệm trắng xóa và vận chuyển qua nửa vòng đèo Hải Vân suốt hai tiếng đồng hồ, lúc này lại đang tái lập tuần hoàn tự nhiên ngay trên cáng cứu thương.
Trong y khoa, hiện tượng này vô cùng hiếm gặp nhưng không phải chưa từng xảy ra. Đó là hội chứng Lazarus, sự tự tái lập tuần hoàn tự phát sau khi quá trình hồi sinh tim phổi thất bại, khi mà những biến đổi toan kiềm, áp lực lồng ngực và tác dụng muộn của các liều adrenalin trước đó bất ngờ kích hoạt lại nút xoang của quả tim. Nhưng đặt trong bối cảnh đêm mưa bão, bên cạnh ngôi miếu hoang và sau cú sạt lở kinh hoàng vừa rồi, sự việc này vượt xa mọi lý thuyết sách vở mà Hoài từng được học ở trường y.
Hoài lập tức lột bỏ lớp vải liệm bọc kín nửa người trên của chị mình. Cô với tay giật phắt chiếc bóng bóp Ambu silicon treo trên giá inox, kiểm tra nhanh van một chiều rồi chụp mặt nạ cao su ôm khít lấy mũi và miệng của Mai.
- Bình oxy! Mở van bình oxy cho tôi! - Hoài hét lên.
Tùng không bước vào khoang sau vì sợ làm chật không gian thao tác của điều dưỡng. Anh nghiêng người, vươn cánh tay dài vặn mạnh chiếc van đồng của bình oxy mười lít gắn cố định cạnh vách xe. Tiếng khí oxy áp lực cao xì ra sè sè qua dây dẫn trong suốt. Đồng hồ áp suất báo bình còn đầy hai phần ba.
Hoài dùng hai ngón tay móc đờm dãi và cặn bùn còn sót lại trong khóe miệng người bệnh ra ngoài, ngửa nhẹ đầu nạn nhân để giải phóng đường thở rồi bắt đầu bóp bóng nhịp nhàng.
Bóp. Nhả. Đếm nhịp.
Mỗi lần Hoài bóp mạnh quả bóng cao su, lồng ngực gầy guộc của Mai lại phập phồng nâng lên theo từng luồng dưỡng khí nhân tạo. Vết máu khô nơi khóe miệng người con gái khẽ nứt ra, rỉ ra một vệt dịch hồng tươi mới.
Trên màn hình monitor, con số SpO2 bắt đầu nhích dần từng nấc một. Từ 48% leo lên 52%, rồi dừng lại ở mức 58%. Đường điện tim không còn những đoạn dừng vô tâm thu dài dằng dặc nữa. Phức bộ QRS xuất hiện đều đặn hơn, nhịp tim tăng từ ba mươi lên bốn mươi hai lần một phút. Dù vẫn là một nhịp tự thất chậm chạp và cực kỳ nguy hiểm, nhưng nó chứng minh các tế bào cơ tim đang co bóp thực sự để bơm máu đi nuôi các cơ quan nội tạng.
- Bệnh nhân còn đồng tử thế nào? - Tùng hỏi lớn, mắt anh vẫn dán chặt vào gương chiếu hậu nhưng chân phải đã đặt hờ lên bàn đạp ga.
Hoài rút chiếc đèn pin mini cài ở túi áo ngực, dùng ngón tay cái vạch nhẹ mi mắt của Mai lên rồi rọi thẳng luồng sáng trắng vào tròng mắt.
- Đồng tử hai bên co lại còn khoảng ba milimet! Có phản xạ ánh sáng, dù rất lười! - Giọng Hoài lạc đi vì xúc động xen lẫn căng thẳng tột độ. - Chị ấy chưa chết não! Trời ơi anh Tùng, chị Mai vẫn chưa chết!
Tùng nắm chặt vành vô lăng bọc da đã sờn rách. Các đường gân xanh trên mu bàn tay anh gồ lên cuồn cuộn.
Tình thế của chuyến xe này đã thay đổi một trăm tám mươi độ chỉ trong vòng năm phút ngắn ngủi.
Trước đó, đây chỉ là một cuốc chuyển thi thể nạn nhân tử vong về tuyến trên để bàn giao cho nhà xác và chờ người nhà đến nhận dạng. Nếu chở một người chết, tài xế có thể chọn giải pháp an toàn tuyệt đối: tắt máy, đậu xe sát taluy, bật đèn cảnh báo nguy hiểm rồi ngồi chờ lực lượng cứu hộ giải tỏa đoạn đường sạt lở hoặc chờ trời sáng hẳn mới tiếp tục di chuyển. Không ai có thể trách một tài xế dừng lại trước một bãi đất đá khổng lồ vừa sập.
Nhưng bây giờ, trên chiếc cáng nhôm kia là một bệnh nhân đang có dấu hiệu sinh tồn trở lại. Một sinh mạng đang thoi thóp giành giật từng hơi thở cuối cùng trong điều kiện thiếu thốn trang thiết bị hồi sức chuyên sâu. Chiếc bình oxy mười lít này chỉ đủ duy trì bóp bóng trong vòng tối đa bốn mươi lăm phút nữa. Hệ thống ắc quy phụ trên xe cấp cứu không thể nuôi máy monitor và máy hút đờm hoạt động liên tục quá lâu. Nếu không đưa được bệnh nhân đến khoa Hồi sức cấp cứu của Bệnh viện Trung ương trong thời gian vàng này, quả tim vừa hồi sinh kia chắc chắn sẽ ngừng đập vĩnh viễn do toan chuyển hóa và suy hô hấp cấp.
Đây không còn là chuyến xe chở người chết. Đây là một cuộc đua sinh tử mà Tùng chính là người nắm giữ cán cân định mệnh.
- Hoài! - Tùng cất tiếng, âm lượng trầm và dứt khoát như một mệnh lệnh nơi chiến trường.
- Tôi nghe đây anh Tùng! - Hoài vừa bóp bóng đều tay vừa ngước nhìn lên qua ô kính lùa.
- Ngồi bệt xuống sàn, dùng dây đai an toàn thắt chặt phần hông của cô vào chân cáng cứu thương! Lấy dây dù cố định cả bốn bánh xe cáng vào móc sàn xe!
- Để làm gì anh?
- Chúng ta không thể nằm chờ ở đây được nữa! Bệnh nhân không có bốn mươi lăm phút để chờ máy xúc tới dọn tảng đá đâu! Tôi sẽ lái xe vượt qua bãi sạt lở này ngay bây giờ!
Hoài nhìn qua kính chắn gió phía trước. Dưới ánh đèn pha cực mạnh, đoạn đường nhựa trước mặt chẳng khác nào một bãi chiến trường vừa bị trúng bom. Tảng đá nặng hàng chục tấn cắm sâu nửa thân xuống nền đường, chiếm trọn toàn bộ làn đường bên trái và đè nát dải phân cách mềm. Làn đường bên phải sát taluy dương chỉ còn trơ lại một dải đất hẹp đầy đá dăm, rễ cây gãy và bùn nhão đỏ ngầu đang trôi cuồn cuộn như thác lũ. Khoảng cách mép đường chỉ rộng hơn thân chiếc xe cấp cứu chừng vài gang tay. Một cú trượt bánh sang bên phải sẽ khiến gầm xe va vào vách đá dựng đứng, còn trượt sang bên trái sẽ lập tức lao thẳng vào cạnh sắc nhọn của khối đá tảng.
- Đường nát hết rồi... Xe mình qua nổi không anh? - Hoài cắn chặt môi, mắt ánh lên vẻ kinh hoàng.
- Qua hay không cũng phải qua! - Tùng gằn giọng. - Người ta đã dùng chút linh hồn còn lại để giữ mạng cho hai chị em cô thoát khỏi tảng đá đó, thì tôi cũng không để cô ấy chết thêm một lần nữa trên cái xe này! Bám cho chắc vào!
Hoài không hỏi thêm một lời nào. Cô quỳ sụp xuống, nhanh thoăn thoắt vòng sợi đai dù qua đùi mình rồi khóa chặt vào khung sắt của cáng cứu thương. Tay phải cô tiếp tục bóp bóng Ambu theo đúng nhịp đếm thầm trong đầu, tay trái bám chặt vào thành nẹp inox để cố định cơ thể.
Tùng với tay gạt mạnh cần gạt nước mưa lên nấc tối đa. Hai chiếc cần cao su quét liên tục trên mặt kính nứt nẻ, gạt phăng những mảng bùn nhão và nước mưa xối xả, mở ra một khoảng nhìn hẹp nhưng đủ rõ về phía trước.
Anh kéo phanh tay, đạp lút chân côn rồi gài cần số vào số một. Hộp số cơ khí ăn khớp phát ra một tiếng "khục" khô khốc quen thuộc.
Tùng từ từ nhả chân côn, đồng thời mớm nhẹ bàn đạp ga.
Khối động cơ diesel lập tức gầm lên dữ dội, ống xả phía sau phun ra một luồng khói đen đặc quện vào màn mưa. Bốn bánh xe bọc lốp ba thép bắt đầu quay chậm rãi, nghiến lạo xạo lên lớp đá dăm sắc lẹm vừa sụt xuống từ vách núi.
Chiếc xe cấp cứu mười sáu chỗ chồm lên phía trước, lao thẳng vào khe hở hiểm hóc duy nhất giữa khối đá tử thần và vách núi đại ngàn. Cuộc chiến thực sự với cung đèo đêm Hải Vân lúc này mới chính thức bắt đầu.