Trùng Tang Bên Sông Đuống - Chương 2
Đám tang ông Nguyễn Văn Lộc diễn ra trong ba ngày, từ hai mươi chín tháng mười một đến mùng một tháng mười hai. Nhà họ Nguyễn vốn có uy tín trong làng…
Nội dung chương
Đám tang ông Nguyễn Văn Lộc diễn ra trong ba ngày, từ hai mươi chín tháng mười một đến mùng một tháng mười hai. Nhà họ Nguyễn vốn có uy tín trong làng Vân Khê, nên người đến viếng nườm nượp. Họ hàng nội ngoại, bà con lối xóm, cả những người khách quen của vựa lúa nhà anh cả Phúc cũng đến thắp nhang.
Thành gần như không ngủ trong ba ngày ấy. Anh cùng Phúc lo liệu mọi việc: dựng rạp, kê bàn thờ, tiếp khách, ghi sổ phúng điếu. Bà Nhàn khóc đến khản cả tiếng, phải có người dìu mới đứng vững được. Thằng Đức thì cứ quanh quẩn bên quan tài ông nội, thỉnh thoảng lại hỏi mẹ:
- Mẹ ơi, sao ông nội nằm trong cái hòm đẹp mà không chịu dậy?
Hảo ôm con, không biết trả lời sao, chỉ biết khóc.
Thầy Ba Đồ sang từ sáng sớm tinh mơ ngày nhập quan, trực tiếp chỉ đạo việc khâm liệm. Ông cụ làm rất cẩn thận, nhưng Thành để ý thấy thầy Ba cứ tránh nhìn vào cổ thi thể, nơi những vết bầm tím sẫm vẫn còn hằn rõ dù người ta đã cố phủ phấn. Khi khâm liệm xong, thầy Ba còn dặn nhỏ bà Nhàn một câu mà Thành tình cờ nghe được:
- Bà nhớ, trong ba ngày tang, bàn thờ phải thắp nhang liên tục, không được để tắt. Tắt một nén là có chuyện.
Bà Nhàn gật đầu lia lịa, mặt trắng bệch.
Đêm đầu tiên sau lễ nhập quan, Thành được phân công canh bàn thờ cùng người anh họ. Theo tục làng, đêm nào cũng phải có người thức trông nhang đèn, vừa để tỏ lòng hiếu thảo, vừa để phòng kẻ gian và... những thứ không sạch sẽ. Bà Nhàn dặn đi dặn lại: chó mèo không được bén mảng đến gần linh cữu, cơm cúng chỉ cúng chay, không được cúng mặn.
Khoảng nửa đêm, người anh họ gục xuống bàn ngủ thiếp đi vì mệt. Thành một mình ngồi bên bàn thờ, nhìn ba nén nhang cháy đỏ rực trong bóng tối. Mùi nhang trầm quyện với mùi hoa huệ trắng, tạo nên một thứ mùi đặc trưng của đám ma mà anh sẽ không bao giờ quên.
Bỗng anh nghe thấy một âm thanh rất khẽ trên mái ngói.
Khanh khách... khanh khách...
Tiếng cười the thé, nhỏ như tiếng móng tay cào lên mặt gỗ, vọng xuống từ nóc nhà. Thành ngẩng phắt lên. Mái ngói rêu phong tối om, không nhìn thấy gì. Tiếng cười im bặt, như thể kẻ cười biết mình vừa bị phát hiện.
- Ai đấy? - Thành khẽ hỏi, giọng run run.
Không có tiếng trả lời. Chỉ có gió bấc rít qua khe ngói. Thành tự trấn an mình: chắc là tiếng mèo hoang chạy trên mái. Nhà nào ở quê mà chẳng có mèo hoang leo nóc ban đêm.
Nhưng rồi tiếng cười lại vang lên, lần này rõ hơn một chút, kéo dài hơn một chút, như đang trêu ngươi. Khanh khách... khanh khách... Thành đứng bật dậy, vớ lấy cây đèn pin, rón rén ra sân, chiếu thẳng lên mái ngói.
Không có gì. Chỉ có rêu phong đen kịt và những viên ngói cong cong im lìm dưới ánh đèn. Nhưng khi anh vừa hạ đèn xuống, tiếng cười lại vang lên lần nữa, ngay trên đỉnh đầu anh, gần đến mức anh cảm thấy hơi lạnh phả xuống gáy.
Thành chạy vội vào nhà, đóng sập cửa lại, tim đập thình thịch. Anh không dám kể cho ai nghe. Đang đám tang cha, nói ra những chuyện này chỉ làm mẹ và chị dâu thêm hoảng sợ.
Sáng hôm sau, Thành đem chuyện tiếng cười kể riêng với thầy Ba Đồ, lúc ông cụ đang uống nước chè ở gian nhà ngang. Nghe xong, mặt thầy Ba biến sắc. Ông đặt chén nước xuống, nhìn Thành chằm chằm:
- Cậu nghe rõ là tiếng cười? Trên mái ngói? Mấy giờ?
- Khoảng nửa đêm ạ. Con chiếu đèn lên mà không thấy gì.
Thầy Ba im lặng rất lâu, tay mân mê chòm râu bạc. Rồi ông nói, giọng trầm xuống:
- Từ đêm nay, cậu đừng canh bàn thờ một mình nữa. Phải hai người thức, thay phiên nhau, không được ngủ gật. Nhang đèn không được tắt. Và... - ông ngập ngừng - nếu còn nghe thấy tiếng ấy, đừng chiếu đèn, đừng gọi, cứ coi như không nghe thấy.
- Nhưng đó là cái gì hả thầy?
Thầy Ba đứng dậy, vỗ vai Thành:
- Cứ làm theo lời tôi dặn. Đám tang xong, tôi sẽ nói chuyện với cậu.
Ông cụ bước đi vội vã, không ngoái lại. Thành nhìn theo bóng lưng còng còng của thầy, lòng đầy hoang mang. Rõ ràng thầy Ba biết chuyện gì đó, nhưng không chịu nói.
Đêm thứ hai, Thành canh bàn thờ cùng Phúc. Hai anh em ngồi im lặng, mỗi người theo đuổi một nỗi buồn riêng. Phúc vốn là người cứng rắn, chủ vựa lúa lớn nhất làng, vậy mà từ hôm cha mất, anh cứ như người mất hồn. Thỉnh thoảng Phúc lại thở dài, nhìn lên di ảnh cha mà mắt đỏ hoe.
Khoảng gần sáng, khi Phúc vừa gục xuống chợp mắt, Thành lại nghe thấy tiếng cười trên mái ngói. Lần này anh làm theo lời thầy Ba: ngồi im, không chiếu đèn, không lên tiếng. Tiếng cười khanh khách vang lên mấy hồi, rồi có tiếng cánh vỗ phành phạch, như một con chim lớn vừa đáp xuống nóc nhà. Rồi im lặng.
Sáng ra, Thành phát hiện bát hương trên bàn thờ bị đổ tro sập xuống một bên. Tro nhang vun đầy một phía, phía kia trơ đáy bát. Đêm qua anh chắc chắn bát hương vẫn ngay ngắn. Không có gió lùa vào gian thờ, cửa đóng kín. Vậy ai, hay cái gì, đã làm đổ tro bát hương?
Bà Nhàn nhìn thấy, mặt tái mét, vội vàng vun lại tro, thắp ba nén nhang mới, miệng lẩm bẩm khấn vái. Thành hỏi mẹ có biết chuyện gì không, bà chỉ lắc đầu, nhưng tay bà run đến mức cắm nhang mấy lần mới được.
Đêm thứ ba, đêm cuối cùng trước lễ an táng, cả nhà thức trắng. Thầy Ba Đồ cũng ở lại suốt đêm, ngồi xếp bằng ở góc nhà, tay lần tràng hạt, miệng lẩm nhẩm tụng kinh. Tiếng cười trên mái ngói không vang lên nữa. Nhưng Thành có cảm giác, suốt đêm ấy, có một đôi mắt vô hình nào đó đang nhìn chằm chằm vào ngôi nhà từ trên cao.
Lễ an táng diễn ra vào sáng mùng một tháng mười hai. Đoàn đưa tang dài dằng dặc, trống kèn inh ỏi. Ông Lộc được an táng ở nghĩa địa cuối làng, bên cạnh mộ tổ tiên họ Nguyễn. Khi nắm đất cuối cùng được lấp xuống, bà Nhàn ngất xỉu, phải khiêng về.
Trên đường đưa tang về, Thành nghe loáng thoáng mấy bà trong xóm xì xào. Bà Tư Béo bảo: "Nhà họ Nguyễn sao thế nhỉ, ông Lộc đang khỏe mạnh bỗng dưng ngã giếng chết, lạ quá." Bà Sáu Gầy thì thầm: "Nghe đâu thầy Ba xem giờ mặt tái mét, chắc phạm phải giờ xấu." Thành vờ như không nghe, nhưng từng câu từng chữ cứa vào lòng anh như dao.
Về đến nhà, việc đầu tiên Thành làm là ra giếng sau nhà xem xét. Mấy ngày tang lễ bận rộn, anh chưa có dịp nhìn kỹ. Nước giếng giờ đã trong trở lại, nhưng vẫn thoang thoảng mùi tanh. Anh thả gầu xuống múc một gầu nước lên ngửi. Mùi tanh xộc lên, không phải mùi tanh của nước giếng bình thường. Anh đổ gầu nước đi, lòng đầy bất an. Giếng nhà anh bao năm trong vắt, sao đúng đêm cha mất lại sủi bọt đục ngầu?
Chiều hôm ấy, khi khách khứa đã về hết, thầy Ba Đồ gọi Thành ra vườn cau, nói chuyện riêng. Ông cụ nhìn quanh quất như sợ ai nghe lén, rồi nói nhỏ:
- Thành này, ta nói thật với cậu. Giờ mất của cụ Lộc nhà cậu, phạm vào giờ Thập Ác Trùng Tang. Đó là giờ trùng nặng nhất. Người mất giờ ấy, Thần Trùng sẽ tra khảo vong, ép khai ra bát tự người thân, rồi sai âm binh bắt theo từng người một.
Thành sững người:
- Sao hôm trước thầy không nói?
- Nói ra trong đám tang, cả nhà cậu hoảng loạn, cả làng hoang mang, tang lễ rối beng thì còn hại hơn. - Thầy Ba thở dài. - Ta đã dặn bà Nhàn giữ nhang đèn, cấm chó mèo, cúng chay, là để phòng ngừa. Nhưng ta e... - ông nhìn lên mái ngói rêu phong - ...e là đã muộn.
- Muộn là sao ạ?
Thầy Ba không trả lời thẳng. Ông chỉ dặn:
- Từ nay, trong nhà có chuyện gì lạ, phải báo ngay cho ta. Đừng giấu. Giấu là chết.
Ông cụ ra về, bóng lưng còng còng khuất sau rặng tre đầu ngõ. Thành đứng lặng giữa vườn cau, nhớ lại tiếng cười khanh khách trên mái ngói ba đêm liền, nhớ bát hương đổ tro sập một bên, nhớ những vết bầm như móng chim trên cổ cha.
Mấy ngày sau đám tang, Thành nhận ra một điều lạ: bà con lối xóm bỗng ít qua lại hẳn. Trước đây chiều chiều các bà vẫn sang ngồi chơi uống nước vối, trẻ con chạy nhảy đầy sân. Giờ ngõ nhà họ Nguyễn vắng hoe, ai đi qua cũng vội vã, có người còn vòng sang đường khác để tránh. Thằng Đức kể với Thành: "Chú ơi, mấy đứa trong xóm không chơi với cháu nữa, chúng nó bảo nhà mình có ma." Thành ôm cháu vào lòng, không biết nói gì. Anh chỉ biết siết chặt tay, thầm hứa sẽ tìm ra sự thật, dù sự thật ấy có đáng sợ đến đâu.
Tối hôm ấy, khi dọn dẹp bàn thờ, Thành phát hiện một điều khiến tay anh run lên: bát hương mới thay sáng nay, tro lại đổ sập xuống đúng một bên, y hệt đêm hôm trước. Mà cả ngày hôm nay, không ai động vào bàn thờ.
Anh ngẩng lên nhìn mái ngói tối om trên đầu, tim đập rộn ràng trong lồng ngực. Trong bóng tối dày đặc, hình như có tiếng cười khanh khách rất khẽ vọng xuống, rồi tắt ngấm.