Đêm Giông Bên Tân Hiệp - Chương 37: Tối hai mươi hai tháng mười, Hậu nghe mẹ ru cháu Na ngủ.

Sau bữa cơm tối, cả nhà ngồi ở hiên cho mát, cho khuây khỏa sau một ngày dài đầy lo lắng. Bé Na chơi đùa một lúc với mấy viên sỏi, rồi buồn ngủ, cứ dụi…

Nội dung chương

Sau bữa cơm tối, cả nhà ngồi ở hiên cho mát, cho khuây khỏa sau một ngày dài đầy lo lắng. Bé Na chơi đùa một lúc với mấy viên sỏi, rồi buồn ngủ, cứ dụi đầu vào lòng bà nội, miệng ngáp dài. Bà Sen ôm cháu vào lòng, vỗ về nhẹ nhàng, bắt đầu ru. Giọng bà trầm trầm, ấm áp, câu ru vang lên trong đêm yên tĩnh, trong ánh trăng mờ mờ.

Bà ru, giọng đều đều, như đã ru hàng ngàn lần:

- À ơi... con ngủ cho ngoan... để mẹ đi cấy... đồng xa... đồng sâu...

Hậu ngồi bên, lắng nghe, cố ghi nhớ từng chữ, từng nhịp. Anh thấy câu ru này bình thường, giống những câu ru khác mà anh từng nghe. Nhưng rồi, bà chuyển sang đoạn sau, giọng bà trầm hơn, chậm hơn, nhịp điệu khác hẳn, như đang bước vào một thế giới khác:

- À ơi... đứa nhỏ không tên... ngủ yên trong đất... đừng khóc... đừng quấy... người sống thương... người chết yên... à ơi...

Hậu giật mình, tim đập thình thịch, tay run run. Đây rồi. Đoạn sau của câu ru, nhịp điệu trùng khớp hoàn toàn với nhịp văn tế mà thầy đã dạy anh, nhịp điệu trang trọng, chậm rãi, như đang nói chuyện với người đã khuất. Anh nín thở, lắng nghe tiếp, không dám động đậy, sợ làm bà ngừng.

Bà ru tiếp, giọng càng lúc càng trầm, càng lúc càng nhỏ, như đang nói chuyện với ai đó trong bóng tối, trong đất sâu:

- À ơi... Tý ơi... ngủ đi con... đừng khóc... mẹ thương... mẹ ru... à ơi...

Hậu sững sờ, như bị điện giật. Tý. Bà vừa gọi tên Tý, rõ ràng, không thể nhầm được. Bé Tý. Anh run run, không dám thở mạnh, sợ làm bà ngừng, sợ phá vỡ khoảnh khắc thiêng liêng này. Bà tiếp tục ru, nhưng rồi bà ngừng lại, không ru nữa, chỉ vỗ về cháu nhẹ nhàng. Bé Na đã ngủ say trong lòng bà, hơi thở đều đều.

Hậu chờ cho mẹ đặt cháu xuống võng, đắp chăn cẩn thận, rồi anh khẽ hỏi, giọng hồi hộp, run run:

- Mẹ, câu ru vừa rồi, mẹ học từ bà nội phải không? Bà có dặn gì về câu ru đó không? Bà có nói tại sao phải ru như vậy không?

Bà Sen nhìn con, ánh mắt xa xăm, như đang nhớ lại chuyện từ rất lâu rồi, từ khi bà còn là cô dâu mới về nhà chồng. Bà nói, giọng chậm rãi, từng chữ:

- Ừ, mẹ học từ bà nội con, mẹ chồng của mẹ, mẹ của cha con. Bà dặn kỹ lắm, dặn đi dặn lại mấy lần, câu ru này đặc biệt, chỉ ru cho đứa nhỏ không tên trong ruộng ngủ yên. Đừng ru cho ai khác nghe, đừng đọc to, chỉ ru khẽ khi cháu ngủ, ru thầm trong miệng. Bà nói, đứa nhỏ đó tội nghiệp lắm, chết oan, không ai gọi tên, không ai thờ cúng, nên nó cứ khóc, cứ quấy, cứ làm đất đai không yên. Ru cho nó ngủ, nó sẽ yên, đất sẽ yên, người sẽ yên.

Hậu hỏi tiếp, giọng run run, đầy khẩn thiết:

- Mẹ, bà có nói tên đứa nhỏ là gì không? Bà có nói tại sao nó chết không? Bà có kể gì về nó không?

Bà Sen lắc đầu, ánh mắt buồn bã:

- Bà không nói tên, chỉ gọi là đứa nhỏ không tên, đứa nhỏ tội nghiệp. Bà cũng không nói tại sao nó chết, chỉ nói nó chết oan, chết từ lâu lắm rồi, từ thời bà còn con gái, còn chưa về nhà chồng. Mẹ cũng không dám hỏi nhiều, vì bà dặn đừng hỏi, cứ ru là được, cứ tin bà là được. Mẹ thấy bà nói với vẻ mặt nghiêm trọng lắm, nên mẹ không dám hỏi.

Hậu thất vọng, nhưng rồi anh nhớ lại, anh vừa nghe mẹ ru có gọi tên Tý. Anh hỏi, giọng đầy hy vọng:

- Mẹ, vừa rồi mẹ ru có gọi tên Tý, con nghe rõ mà. Tý là ai? Có phải tên đứa nhỏ không? Sao mẹ lại gọi tên Tý?

Bà Sen sững sờ, như không nhớ mình vừa gọi tên Tý, như người vừa tỉnh mộng. Bà nói, giọng hoang mang:

- Mẹ... mẹ không nhớ. Mẹ ru theo thói quen, miệng tự gọi vậy, tự nhiên vậy. Bà nội cũng hay gọi vậy khi ru, mẹ nghe quen tai, nên mẹ cũng gọi theo. Mẹ cũng không biết Tý là ai, chưa bao giờ gặp ai tên Tý.

Hậu hiểu ra, lòng tràn đầy xúc động, tràn đầy biết ơn. Cái tên Tý, đã ăn sâu vào tiềm thức của mẹ, của bà nội, qua bao nhiêu năm ru, qua ba thế hệ, qua bao nhiêu đêm dài. Họ không biết Tý là ai, chưa từng gặp, chưa từng nghe kể, nhưng họ vẫn gọi, vẫn ru, vẫn thương, vẫn xót. Đó chính là nửa sau của bài văn tế, được truyền miệng qua ba thế hệ đàn bà, dưới hình thức một câu ru, một lời thương xót, một lời hứa không thành lời.

Hậu nắm tay mẹ, nói, giọng khẩn thiết, đầy van xin:

- Mẹ, con cần mẹ nhớ lại toàn bộ câu ru, từng chữ, từng câu, không sót chữ nào. Con cần mẹ đọc to cho con nghe, không phải ru khẽ, mà đọc to, rõ ràng, từng chữ. Được không mẹ? Con xin mẹ.

Bà Sen nhìn con, thấy ánh mắt con đầy khẩn thiết, đầy hy vọng, đầy van xin, đầy nước mắt. Bà gật đầu, nhưng rồi bà do dự, ánh mắt lo lắng, tay run run:

- Nhưng bà nội dặn, đừng đọc to, chỉ ru khẽ. Bà nói, đọc to sẽ đánh thức nó dậy, nó sẽ khóc, sẽ quấy. Mẹ sợ...

Hậu nói, giọng kiên quyết, nhưng đầy thương yêu:

- Mẹ, con cần đọc to để giải thoát cho nó, không phải để đánh thức nó. Con hứa, con sẽ làm đúng, con sẽ không làm hại ai, con sẽ để nó được yên nghỉ. Mẹ tin con được không? Mẹ tin con trai mẹ được không?

Bà Sen nhìn con một lúc lâu, ánh mắt đầy thương yêu, đầy tin tưởng, đầy hy sinh. Rồi bà gật đầu, lau nước mắt. Bà tin con trai mình, đứa con mà bà đã mang nặng đẻ đau chín tháng mười ngày, đứa con duy nhất còn lại của bà, niềm hy vọng cuối cùng của bà. Bà bắt đầu đọc to câu ru, từng chữ rõ ràng, giọng run run. Hậu lấy giấy bút ra, ghi lại từng chữ, tay run run. Anh ghi xong, đọc lại, thấy câu ru có cấu trúc rất rõ ràng: phần đầu ru cháu ngủ, phần sau gọi đứa nhỏ không tên, phần cuối là lời hứa sẽ gọi tên nó về siêu thoát.

Nhưng câu kết, câu quan trọng nhất, câu mà bà dặn chỉ đọc khi thật sự cần, mẹ vẫn chưa đọc. Hậu hỏi, giọng hồi hộp:

- Mẹ, còn câu cuối? Câu mà bà dặn ru cho đứa nhỏ về siêu thoát? Câu mà bà nói chỉ đọc khi thật sự cần?

Bà Sen im lặng, không nói, mắt rưng rưng, tay run run. Hậu gặng hỏi, nhưng bà lắc đầu, nước mắt trào ra:

- Mẹ... mẹ không nhớ. Hay là mẹ không dám nhớ. Bà dặn, câu cuối chỉ đọc khi thật sự cần, khi muốn gọi nó về, khi đã sẵn sàng. Mẹ sợ... mẹ sợ đọc ra sẽ có chuyện không hay.

Hậu ôm lấy mẹ, an ủi, vỗ về nhẹ nhàng:

- Mẹ đừng sợ. Con ở đây, con sẽ bảo vệ mẹ, con sẽ không để ai làm hại mẹ. Mẹ cố nhớ lại đi, vì con, vì đứa nhỏ tội nghiệp đó. Nó đã chờ tám mươi ba năm rồi, mẹ ơi. Tám mươi ba năm không ai gọi tên, mẹ có tưởng tượng được không?

Bà Sen khóc, nhưng rồi bà gật đầu, lau nước mắt. Bà nhắm mắt lại, cố nhớ, cố đào sâu vào ký ức. Hậu nín thở chờ đợi, không dám động đậy. Anh biết, chỉ cần mẹ nhớ ra câu cuối, anh sẽ có trọn bài văn tế. Anh sẽ có thể làm lễ, sẽ có thể giải thoát cho bé Tý, cho cha, cho anh Hai, cho tất cả.

Ngoài hiên, gió thổi nhẹ, lá cây xào xạc, như đang chờ đợi. Trăng lên mờ mờ sau mây, ánh sáng yếu ớt. Hậu chờ đợi, tim đập thình thịch, như đang chờ một phán quyết, một định mệnh, một câu trả lời sẽ thay đổi tất cả, sẽ quyết định số phận của bao nhiêu người.

Hậu nhìn mẹ, thấy bà nhắm mắt, môi mấp máy, như đang cố nhớ lại từng chữ. Anh không dám động đậy, không dám thở mạnh, sợ làm đứt dòng ký ức. Anh nghĩ về bà nội, người đàn bà họ Trần mà anh chưa từng gặp mặt, người đã giữ bí mật này suốt cả đời, truyền lại cho mẹ anh, để mẹ anh truyền lại cho anh. Ba thế hệ đàn bà, ba thế hệ giữ một lời hứa, một câu ru, một hy vọng. Một niềm tin không bao giờ tắt, dù thời gian có trôi qua bao lâu.

Anh nghĩ về bé Tý, đứa bé tội nghiệp đã chờ tám mươi ba năm, tám mươi ba năm không ai gọi tên, tám mươi ba năm bám víu vào miệng hũ. Anh nghĩ về cha, về anh Hai, về thầy đang nằm liệt. Tất cả đều đang chờ anh, đang đặt hy vọng vào anh. Anh không thể thất bại, không được phép thất bại.

Gió ngừng thổi, lá ngừng xào xạc, như cả thế giới đang nín thở cùng anh. Bà Sen vẫn nhắm mắt, môi vẫn mấp máy. Hậu chờ đợi, kiên nhẫn, đầy hy vọng. Anh biết, mẹ sẽ nhớ ra, mẹ sẽ không phụ lòng anh, không phụ lòng bà nội, không phụ lòng bé Tý, không phụ lòng tất cả những người đang chờ đợi, đang hy vọng, đang tin tưởng vào anh.

Chương khác

Xem thêm