Di Chúc Thế Tử – Quyển 3: Người Thừa Kế Thứ Tư - Chương 25: Người Giữ Cảng
Chiều muộn hôm đó, làng tái định cư gần vịnh Vân Phong hiện ra yên bình trong nắng vàng. Gió biển thổi nhẹ, mang theo tiếng chuông trâu lanh lảnh từ cánh…
Nội dung chương
Chiều muộn hôm đó, làng tái định cư gần vịnh Vân Phong hiện ra yên bình trong nắng vàng. Gió biển thổi nhẹ, mang theo tiếng chuông trâu lanh lảnh từ cánh đồng xa. Trần Vĩnh Khang và Hoàng Oanh đi bộ trên con đường đất đỏ, theo sự chỉ dẫn của anh Thắng. Điểm đến của họ là nhà ông Tám, một ngư dân cũ đã phải di dời năm 2025 để nhường đất cho quy hoạch quốc phòng.
Nhà ông Tám là một căn nhà cấp 4 đơn sơ nhưng gọn gàng, mái tôn, sân đất rộng, trước sân có một giàn mướp xanh mướt. Ông Tám sáu mươi lăm tuổi, dáng người gầy gò nhưng rắn rỏi, nước da đen sạm vì bao năm đi biển. Ông đang ngồi đan lưới ở hiên nhà, thấy khách lạ thì ngẩng lên, ánh mắt vừa tò mò vừa cảnh giác.
- Chào bác Tám. Khang cúi đầu chào lễ phép. Cháu là Khang, đây là chị Oanh. Anh Thắng ở ban quản lý giới thiệu chúng cháu đến gặp bác. Chúng cháu muốn tìm hiểu về việc di dời đất đai năm 2025.
Ông Tám im lặng một lúc, nhìn hai người từ đầu đến chân, rồi gật đầu mời vào nhà.
- Vào đi. Ông nói ngắn gọn. Uống nước chè đã.
Trong nhà, ông Tám rót hai chén nước chè xanh, rồi ngồi xuống đối diện. Khang không vòng vo, đi thẳng vào vấn đề.
- Bác Tám, năm 2025 bác có phải di dời để nhường đất cho nhà nước không?
Ông Tám gật đầu, thở dài.
- Có. Nhà tôi có 3 hecta đất ven vịnh, đất của cha ông để lại, tôi đánh cá và trồng màu ở đó mấy chục năm. Năm 2025, nhà nước thu hồi để phục vụ quy hoạch quốc phòng. Họ đền bù cho tôi 1,2 tỷ, rồi đưa cả nhà tôi về khu tái định cư này.
- Bác còn giữ hồ sơ thu hồi đất không? Oanh hỏi, giọng nhẹ nhàng.
Ông Tám đứng dậy, đi vào buồng trong, lục lọi một lúc rồi mang ra một tập hồ sơ cũ đã ngả màu vàng. Ông đặt lên bàn, nói.
- Tôi giữ đây. Người quê tôi có thói quen giữ giấy tờ cẩn thận, vì đất đai là sinh mệnh. Các anh chị xem đi.
Khang mở tập hồ sơ ra, tay hơi run. Bên trong có quyết định thu hồi đất của UBND huyện, biên bản kiểm kê tài sản trên đất, phương án đền bù, và quan trọng nhất là một tấm bản đồ thửa đất với ranh giới được vẽ chi tiết.
Hắn cúi xuống nhìn tấm bản đồ. Thửa đất 3 hecta của ông Tám nằm ngay ven vịnh, và trên bản đồ có ghi chú rõ ràng: "Thửa đất nằm trong khu vực quy hoạch quốc phòng theo đồ án được phê duyệt năm 2025."
- Bác Tám, ngoài bác ra, còn hộ nào trong xóm bị thu hồi đất năm 2025 không? Khang hỏi.
- Nhiều lắm. Ông Tám đáp. Cả dải đất ven vịnh, từ chỗ dự kiến xây cầu cảng kéo dài khoảng 2km, có hơn chục hộ bị thu hồi. Ai cũng được đền bù và đưa về khu tái định cư này. Đất của chúng tôi giờ đều nằm trong hàng rào thép gai kia.
Oanh lấy điện thoại ra, chụp lại từng trang hồ sơ, đặc biệt là tấm bản đồ có ghi chú quy hoạch quốc phòng. Cô chụp rất cẩn thận, đảm bảo đọc được rõ từng chữ.
- Bác Tám, bác có thể kể lại chi tiết quá trình thu hồi đất năm 2025 được không? Khang hỏi. Ví dụ như khi nào có thông báo, ai đến làm việc với bác, và họ nói lý do thu hồi là gì?
Ông Tám nhấp một ngụm nước chè, rồi kể.
- Đầu năm 2025, có đoàn cán bộ huyện về họp dân, thông báo là nhà nước cần thu hồi đất ven vịnh để phục vụ quy hoạch quốc phòng. Họ nói đây là chủ trương lớn của trung ương, liên quan đến an ninh quốc gia, nên ai cũng phải chấp hành. Buổi họp đông lắm, cả xóm đi hết. Cán bộ giải thích rất kỹ, còn đưa ra bản đồ cho dân xem. Sau đó họ đo đạc từng thửa, kiểm kê từng cây dừa, từng cái ao, rồi đưa ra phương án đền bù. Giá đền bù 1,2 tỷ cho 3 hecta, tính ra 400 triệu một hecta. Không cao so với giá thị trường, nhưng cũng đủ để chúng tôi mua đất ở khu tái định cư và còn dư một ít để sửa sang nhà cửa.
- Bác có thấy bất công không? Oanh hỏi.
Ông Tám lắc đầu.
- Không. Đất là của nhà nước cho dân mượn để làm ăn, khi nhà nước cần cho việc quốc phòng thì dân phải nhường. Tôi chỉ tiếc là mất đi nghề đi biển, giờ phải chuyển sang làm ruộng. Nhưng thôi, vì nước vì dân, mình chấp nhận.
Khang cảm thấy một sự kính trọng sâu sắc đối với người đàn ông giản dị trước mặt. Ông không hiểu về tài chính, về đòn bẩy, về thâu tóm. Nhưng ông hiểu về đất đai, về nghĩa vụ công dân, và về sự thật.
- Bác Tám, cháu có một đề nghị. Khang nói, giọng chân thành. Cháu đang làm một báo cáo nghiên cứu về tình hình sử dụng đất ở Vân Phong. Cháu muốn xin bác cho phép ghi lại lời kể của bác thành một biên bản nhân chứng, và bác ký xác nhận. Biên bản này sẽ giúp làm rõ ranh giới thực tế của khu vực quốc phòng. Bác có đồng ý không?
Ông Tám suy nghĩ một lúc, rồi gật đầu.
- Nếu việc đó giúp làm rõ sự thật và không vi phạm pháp luật, tôi đồng ý. Nhưng các anh chị phải hứa không để tôi gặp rắc rối.
- Cháu hứa. Khang đáp chắc nịch. Thông tin của bác chỉ dùng cho mục đích nghiên cứu, và chúng cháu sẽ bảo vệ danh tính của bác.
Oanh lấy laptop ra, soạn nhanh một biên bản nhân chứng. Nội dung gồm thông tin cá nhân của ông Tám, diện tích đất bị thu hồi, thời gian thu hồi và số tiền đền bù. Cuối biên bản là xác nhận thửa đất nằm trong khu vực quy hoạch quốc phòng theo đồ án 2025.
Ông Tám đọc kỹ biên bản, rồi ký tên và điểm chỉ bằng mực đỏ. Oanh cũng ký tên với tư cách người lập biên bản, Khang ký với tư cách người chứng kiến. Ba chữ ký trên một tờ giấy trắng, đơn giản nhưng có sức nặng của sự thật.
- Cảm ơn bác Tám rất nhiều. Khang bắt tay ông thật chặt. Bác đã giúp chúng cháu một việc rất lớn.
- Không có gì. Ông Tám đáp, tiễn hai người ra cổng. Các anh chị đi cẩn thận. Và nhớ giữ lời hứa, đừng để tôi gặp rắc rối.
Trên đường quay về khách sạn, Khang và Oanh im lặng, mỗi người theo đuổi một dòng suy nghĩ riêng. Nhưng cả hai đều biết họ vừa có trong tay mảnh ghép cuối cùng.
Về đến phòng, Khang mở sổ tay, liệt kê lại toàn bộ bằng chứng:
Một, bản đồ quy hoạch phân khu 2025 với 35% diện tích lõi là khu vực quốc phòng, có ảnh chụp từ Sở Quy hoạch.
Hai, ảnh chụp thực địa cho thấy dự án mới hoàn thành 20%, giá trị thực tế thấp xa so với định giá 4.500 tỷ.
Ba, hồ sơ thu hồi đất của ông Tám với bản đồ thửa đất ghi rõ nằm trong quy hoạch quốc phòng 2025, kèm biên bản nhân chứng có chữ ký.
Bốn, thông tin về khoản vay 4.050 tỷ của Apex với điều kiện tài sản phải đủ điều kiện thế chấp, kèm file ghi âm xác nhận.
Năm, khung báo cáo thẩm định độc lập mà Oanh đang soạn.
Hắn gọi điện cho Bình ở Sài Gòn.
- Bình, chuẩn bị đi. Sáng mai ta hoàn thiện báo cáo thẩm định độc lập. Em tập hợp tất cả ảnh chụp, file ghi âm và số liệu vào một folder, đặt tên là "Hồ sơ Vân Phong". Khi anh và chị Oanh về đến Sài Gòn, chúng ta sẽ ráp lại thành báo cáo hoàn chỉnh.
- Anh yên tâm. Em đã chuẩn bị sẵn rồi. Chỉ chờ tài liệu của anh chị gửi về.
Khang cúp máy, quay sang Oanh.
- Chúng ta đã có đủ bằng chứng thực tế. Nhưng để báo cáo có sức nặng pháp lý trước ngân hàng quốc tế, chúng ta còn thiếu một thứ cuối cùng.
- Ý kiến pháp lý độc lập. Oanh đáp ngay. Chúng ta cần một luật sư chuyên về đất đai, độc lập với Vạn An và Apex, đưa ra ý kiến bằng văn bản rằng: tài sản nằm trong quy hoạch quốc phòng thì không đủ điều kiện thế chấp cho tổ chức nước ngoài theo pháp luật Việt Nam.
- Đúng vậy. Khang gật đầu. Và để có ý kiến pháp lý vững chắc, luật sư sẽ cần viện dẫn các quyết định của nhà nước về quy hoạch quốc phòng, các văn bản pháp luật về đất đai và thế chấp. Chúng ta cần tìm thêm các quyết định nhà nước liên quan, không chỉ dừng ở bản đồ quy hoạch.
Oanh gật đầu, mở laptop bắt đầu tìm kiếm thông tin về các văn bản pháp luật liên quan đến đất quốc phòng và thế chấp cho tổ chức nước ngoài.
Khang đi ra cửa sổ, nhìn ra biển đêm. Hắn đã đi được một chặng đường dài: từ Cần Thơ đến Nha Trang, từ hồ sơ ngân hàng đến bản đồ quy hoạch, từ văn phòng Sở đến nhà ông Tám. Hắn đã có trong tay sự thật về Vân Phong.
Nhưng hắn biết cuộc chiến chưa kết thúc. Để biến sự thật thành vũ khí, hắn cần thêm một ý kiến pháp lý độc lập, và những quyết định nhà nước làm cơ sở cho ý kiến đó. Đó sẽ là nhiệm vụ của những ngày tới, khi hắn quay về Sài Gòn.
Hắn nhìn đồng hồ. Đồng hồ đếm ngược 21 ngày vẫn đang chạy, không ngừng nghỉ. Nhưng giờ đây, hắn không còn cảm thấy áp lực như trước. Vì hắn biết mình đang nắm trong tay thứ có thể đảo ngược toàn bộ cục diện.
Sự thật về Vân Phong, và một biên bản có chữ ký của ông Tám.