HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 15: Hợp Đồng Bổ Sung Và Hạn Chót
Cuộc họp sáng 18 tháng 10 ở lán điều hành bắt đầu bằng một tập tài liệu đóng ghim còn mới. Mã Hướng Đông đặt tập tài liệu xuống giữa bàn, xoay mặt có dấu…
Nội dung chương
Cuộc họp sáng 18 tháng 10 ở lán điều hành bắt đầu bằng một tập tài liệu đóng ghim còn mới. Mã Hướng Đông đặt tập tài liệu xuống giữa bàn, xoay mặt có dấu đỏ của chủ đầu tư về phía Vương Thiết Sơn. Ông tới công trường từ sớm, áo sơ mi cài kín cổ, theo sau là trợ lý ôm một chồng bản sao đã phát đủ cho bốn người có mặt.
- Hợp đồng bổ sung vừa ký điện tử đêm qua. - Ông nói. - Tôi in ra để các anh đọc bằng giấy, vì chữ trên giấy thì không ai bảo là chưa nhìn thấy được.
Điều khoản chính nằm ở trang hai. Hạn chót thông hầm trước mùa đông được giữ nguyên, nhưng mức phạt cho mỗi ngày chậm so với mốc ấy tăng lên gấp đôi so với hợp đồng gốc. Kèm theo là một điều khoản thưởng tiến độ cho đơn vị thi công nếu thông hầm sớm hơn mốc. Mã Hướng Đông dùng bút đỏ khoanh hai con số ấy ngay trước mặt mọi người, dù bản sao nào cũng đã in đậm sẵn.
Vương Thiết Sơn đọc hết trang hai, rồi đọc lại trang ba về điều kiện nghiệm thu từng đoạn. Ông hỏi thưởng và phạt tính trên cùng một mốc hay hai mốc khác nhau. Trợ lý của Mã trả lời là cùng một mốc thông hầm. Chỉ huy trưởng gật đầu chậm rãi. Ông đã làm công trường đủ lâu để hiểu một điều khoản như vậy sẽ đổi hành vi của mọi người ra sao. Từ nay, mỗi ngày dừng khoan đều có một cái giá ghi thành tiền, còn mỗi ngày khoan nhanh đều có người ở trên chờ chia thưởng.
Triệu Kiến Quốc quan tâm tới một dòng khác ở cuối trang ba. Chủ đầu tư yêu cầu báo cáo tiến độ theo tuần phải kèm cam kết không để phát sinh điểm dừng kỹ thuật ngoài kế hoạch, trừ sự cố thiết bị có biên bản sửa chữa xác nhận. Ông đọc dòng ấy thành tiếng, rồi ngẩng lên nhìn Mã Hướng Đông.
- Điểm dừng kỹ thuật ngoài kế hoạch là cụm từ rất rộng. Dừng để thay khẩu trang vì bụi vượt ngưỡng có tính là điểm dừng không? Dừng vì tầng đá đổi tính chất thì sao?
- Dừng ngắn trong ca, xử lý xong trong ca, thì ghi vào nhật ký ca là đủ. - Mã Hướng Đông đáp. - Cái chủ đầu tư sợ là dừng cả ngày, dừng từng đợt để khảo sát lại từ đầu. Họ bỏ tiền ra đào hầm, không bỏ tiền ra làm một cuộc nghiên cứu không có ngày kết thúc.
Lý Thừa Ân ngồi ở đầu bàn đối diện, trước mặt là tập đề xuất khảo sát mở rộng mà anh đã nộp cho Vương Thiết Sơn từ chiều hôm trước. Đề xuất gồm bốn trang. Nội dung chính có ba điểm. Một là khoan thêm hai lỗ thăm dò xiên ở hai bên trục tuyến, phía trước gương hầm, để xác định bề dày thật của tầng đá đỏ. Hai là tăng tần suất lấy mẫu bột khoan lên từng giờ khi qua mốc cảnh báo bốn mươi mét. Ba là bố trí một kỹ thuật viên địa chất trực tại gương trong mọi ca đêm, thay vì chỉ đọc kết quả vào sáng hôm sau.
Mã Hướng Đông cầm tập đề xuất lên, lật nhanh, rồi đặt xuống đúng vị trí cũ.
- Tôi đọc rồi. Đọc từ tối qua. Hôm nay có hợp đồng bổ nhưng tôi vẫn giữ nguyên ý kiến. Đề xuất này không làm được trong khung tiến độ hiện nay. Hai lỗ thăm dò xiên nghĩa là rút giàn chính ra khỏi trục ít nhất ba ngày. Ba ngày ấy, theo mức phạt mới, các anh tự tính xem là bao nhiêu.
- Tôi tính rồi. - Lý Thừa Ân nói. - Nhưng tôi cũng tính một thứ khác. Nếu tầng đá đỏ dày hơn dự đoán và bên trong nó có khoảng trống, khoan mù bằng giàn chính sẽ làm hỏng lõi mẫu và hỏng cả thiết bị. Lúc đó không chỉ mất ba ngày.
- Anh đang lấy một khả năng chưa có bằng chứng để đòi đánh đổi bằng một khoản phạt có thật ghi trong hợp đồng.
- Bằng chứng chưa đủ mạnh, tôi thừa nhận. Nhưng nó không phải không có gì. Khiên gốm thời Chu vừa có kết quả hôm qua. Bụi đỏ có mùi tanh đã vào sổ an toàn. Vệt nóng chưa xác định đã có biên bản ba chữ ký. Ba thứ ấy cộng lại đủ để xin hai lỗ thăm dò, theo quy chuẩn khảo sát cứu hộ mà tôi được thuê tới đây để làm.
Vương Thiết Sơn xen vào, giọng ôn hòa nhưng rõ ý đứng giữa.
- Anh Đông, đề xuất của anh Ân có thể rút gọn không? Chỉ một lỗ xiên thôi, khoan bằng giàn phụ, không rút giàn chính. Như vậy tiến độ trục chính vẫn chạy, khảo sát cũng có thêm một đường dữ liệu.
Mã Hướng Đông lắc đầu trước khi Vương Thiết Sơn nói hết câu cuối.
- Giàn phụ đang phải giữ cho công tác phụ trợ. Rút nó sang khoan xiên thì việc thoát nước và gia cố vách sẽ chậm lại. Các anh cứ nghĩ thêm một việc là chỉ tốn đúng việc ấy. Ở công trường, thêm một việc là chậm ba việc khác. Tôi không ký.
Triệu Kiến Quốc gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn.
- Vậy ít nhất điểm hai và điểm ba trong đề xuất thì sao? Lấy mẫu từng giờ không tốn thiết bị lớn. Thêm một kỹ thuật viên trực đêm cũng chỉ tốn người.
- Điểm hai làm được một nửa. - Mã Hướng Đông nói, sau một thoáng im lặng tính toán. - Lấy mẫu từng giờ chỉ áp dụng khi bột đổi màu rõ, không áp dụng đại trà cho mọi ca. Điểm ba thì không. Ngân sách trực đêm của đoàn địa chất đã khóa trong quý này. Anh Sơn không thể vừa trực ngày vừa trực đêm.
Dương Khai Sơn không có mặt trong cuộc họp này, và Lý Thừa Ân nhận ra sự vắng mặt ấy làm đề xuất của anh nhẹ đi hẳn. Người duy nhất có thẩm quyền địa chất ngang với anh để nói về bề dày tầng đá đang ở phòng địa chất, xử lý số liệu siêu âm đợt hai. Anh đã đề nghị dời họp sang buổi chiều để có mặt ông. Vương Thiết Sơn bảo lịch của giám đốc dự án chỉ trống buổi sáng. Bây giờ anh hiểu cái giá của sự vắng mặt ấy.
Anh thử một lần cuối bằng cách hạ thấp yêu cầu xuống mức tối thiểu.
- Vậy cho tôi một cam kết bằng văn bản. Khi tổng tiến độ khoan chạm mốc cảnh báo bốn mươi mét, toàn đội dừng lại một buổi để họp đánh giá lại, có mặt đủ địa chất. Không khoan qua mốc ấy trong đêm mà chưa họp.
Mã Hướng Đông nhìn anh một lúc, rồi cười nhạt.
- Cam kết dừng họp giữa chừng chính là thứ chủ đầu tư vừa viết điều khoản để tránh. Tôi không ký một giấy tự trói tay mình như vậy. Anh Ân, tôi tôn trọng chuyên môn của anh. Nhưng hợp đồng của anh với dự án là khảo sát cứu hộ trong lúc thi công, không phải quyền phủ quyết thi công.
Câu nói ấy làm không khí trong phòng nặng xuống. Vương Thiết Sơn cúi xuống ghi chép gì đó vào sổ họp, viết rất lâu, có lẽ để cho khoảng lặng qua đi. Triệu Kiến Quốc nhìn ra cửa sổ lán, nơi giàn khoan đang được kiểm tra dầu thủy lực cho ca chiều. Tiếng cờ lê va vào thép vọng vào đều đều.
Lý Thừa Ân thu tập đề xuất của mình lại, kẹp vào hồ sơ, và yêu cầu một việc duy nhất còn nằm trong quyền của anh.
- Ý kiến phản đối của tôi đối với việc bác toàn bộ đề xuất, và việc chỉ chấp nhận một nửa điểm lấy mẫu, phải được ghi nguyên văn vào biên bản họp hôm nay. Giống như biên bản ngày 9 tháng 10.
- Ghi. - Mã Hướng Đông nói ngay. - Tôi không sợ giấy tờ. Giấy tờ của tôi là hợp đồng có dấu đỏ. Giấy tờ của anh là ý kiến chuyên gia. Mỗi thứ nằm đúng chỗ của nó.
Biên bản được trợ lý thảo ngay tại chỗ, đọc lại cho bốn người nghe trước khi ký. Ý kiến của Lý Thừa Ân được ghi đủ ba điểm đề xuất và lý do anh đưa ra, kèm theo quyết định không chấp thuận của giám đốc dự án, viện dẫn hợp đồng bổ sung và mức phạt tăng gấp đôi. Vương Thiết Sơn ký ở vị trí chủ trì họp. Triệu Kiến Quốc ký ở vị trí kỹ thuật khoan, thêm một dòng ghi tay về việc lấy mẫu từng giờ khi bột đổi màu rõ. Dòng ghi tay ấy là thứ duy nhất Lý Thừa Ân giành được trong buổi sáng này, và anh biết nó.
Cuộc họp tan lúc gần mười giờ. Mã Hướng Đông rời lán điều hành để ra cổng gặp xe của chủ đầu tư. Trước khi lên xe, ông quay lại nói với Vương Thiết Sơn một câu đủ lớn để những người còn trong lán đều nghe thấy. Từ tuần này, báo cáo tuần phải gửi kèm dự báo ngày thông hầm cụ thể, không dùng những cụm từ như tùy thuộc điều kiện địa chất nữa. Vương Thiết Sơn đứng ở bậc cửa, gật đầu, không trả lời.
Trên đường ra, Triệu Kiến Quốc giữ Lý Thừa Ân lại ở hành lang lán bằng một câu nói nhỏ. Ông bảo dòng ghi tay về lấy mẫu từng giờ tuy ít, nhưng nó là chữ của kỹ thuật khoan, không phải chữ của khảo cổ. Sau này nếu bột đổi màu mà ca nào bỏ qua việc lấy mẫu, ông sẽ là người đầu tiên bị truy trách nhiệm, và ông chấp nhận điều đó. Lý Thừa Ân cảm ơn ông, không phải vì lời hứa lớn lao nào, mà vì một dòng chữ nhỏ có người chịu đứng tên.
Lý Thừa Ân ở lại sau cùng, sắp xếp lại hồ sơ. Anh mở trang bìa tập đề xuất bị bác, viết lên góc trên một dòng ngày tháng và hai chữ bị từ chối, rồi đóng hồ sơ lại. Ngoài sân, nắng tháng mười làm mặt bằng khô nhanh sau những ngày mưa. Đội khoan đang đẩy xe vật liệu vào miệng hầm cho ca chiều. Mọi thứ ở công trường này vẫn chạy về phía trước, nhanh hơn hôm qua một chút, vì từ sáng nay, chậm lại đã chính thức thành một thứ tốn tiền gấp đôi.