HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 16: Vệt Đỏ Trên Vách Hầm

Sáng 19 tháng 10, Hà Tĩnh Nghi nhận được một bức ảnh chụp bằng điện thoại từ công nhân ca sớm. Ảnh chụp vách hầm bên phải, ở cao trình khoan hiện tại,…

Nội dung chương

Sáng 19 tháng 10, Hà Tĩnh Nghi nhận được một bức ảnh chụp bằng điện thoại từ công nhân ca sớm. Ảnh chụp vách hầm bên phải, ở cao trình khoan hiện tại, cách gương hầm chừng mười hai mét. Trên nền đá xám ẩm, một vệt đỏ sẫm kéo dài từ một khe đá ngang vách xuống gần tới mép đường đi của xe điện. Người chụp ghi kèm một dòng ngắn trong nhóm làm việc. Vệt này tối qua chưa có.

Cô chuyển bức ảnh cho Lý Thừa Ân kèm lời nhắn tới hiện trường kiểm tra trước khi ca ngày phủ bụi mới lên vách. Hai người vào hầm cùng Tôn Vĩnh Phúc, vì ông lão là người đi kiểm tra cột chống ở đoạn vách ấy vào đầu giờ sáng. Ông xác nhận khi ông đi qua lúc sáu giờ, vệt đỏ đã có, nhưng ngắn hơn trong ảnh chụp lúc bảy giờ rưỡi. Ông nói câu ấy rất bình tĩnh, tay chỉ vào điểm cuối phía dưới của vệt.

- Lúc tôi qua, nó mới tới ngang cái đinh đánh dấu sơn vàng kia. Giờ nó qua đinh ấy một gang tay rồi. Nó vẫn đang dài ra, chậm lắm, mắt thường đứng nhìn thì không thấy chạy.

Cả ba đứng cách vách hai mét, không ai chạm vào vội. Vệt đỏ rộng chừng ba ngón tay ở đoạn trên, thu hẹp dần xuống dưới thành một đường chỉ sẫm. Điều kỳ lạ nằm ở đầu trên của nó. Từ khe đá nơi vệt bắt đầu, một nhánh nhỏ màu đỏ nhạt lại bò ngược lên phía trên khe chừng hai mươi phân, men theo một đường nứt tóc gần như không thấy được khi vách khô. Nhánh ngược ấy trái với mọi vệt nước rỉ thông thường mà Hà Tĩnh Nghi từng ghi trong hầm này. Nước trên vách hầm từ trước tới nay chỉ chảy xuống, kéo theo bụi đá thành vệt xám hoặc nâu nhạt.

Hà Tĩnh Nghi dựng chân máy, chụp ảnh vệt đỏ với một thước tỉ lệ đặt sát vách. Cô chụp toàn cảnh, chụp cận cảnh khe đá, rồi chụp nhánh ngược bằng ống kính gần. Mỗi ảnh đều kèm bảng ghi giờ và mã vị trí vách mà cô viết bằng phấn trắng lên một tấm bảng nhỏ. Sau đó cô lấy giấy thử nhanh nhúng vào giọt chất lỏng còn đọng ở cuối vệt. Giấy thử đổi màu ở vạch chỉ thị sắt, lên mức cao.

- Sắt cao thì chưa nói lên điều gì lạ. - Cô nói trước, như để tự chặn mình. - Đá đỏ quanh đây vốn giàu sắt. Nước ngầm chảy qua tầng đá ấy cũng sẽ mang sắt theo và để lại vệt đỏ khi khô. Đó là cách giải thích đầu tiên phải kiểm tra.

Lý Thừa Ân đề nghị kiểm tra cách giải thích ấy tới nơi, thay vì gạt nó đi vì không thích. Họ làm bốn việc trong buổi sáng. Việc thứ nhất là tra nhật ký thời tiết và sổ trực mặt bằng. Trời không mưa suốt ba ngày qua trên sườn núi Thường Dương. Mưa gần nhất là cơn mưa ngắn đêm 15 tháng 10, và sau cơn mưa ấy vách đoạn này vẫn khô, theo ảnh kiểm tra an toàn ngày 16 tháng 10 mà Hà Tĩnh Nghi còn lưu.

Việc thứ hai là đo độ ẩm quanh khe đá bằng máy đo cầm tay. Độ ẩm bề mặt vách quanh khe chỉ nhỉnh hơn các điểm đối chứng bên cạnh một chút, không tạo thành một vùng ướt lan rộng như khi có dòng nước ngầm đang rỉ mạnh. Ngay tại khe, một mẩu giấy khô áp vào mười giây chỉ thấm một chấm đỏ nhỏ ở giữa, không ướt đều.

Việc thứ ba là kiểm tra đường ống nước kỹ thuật chạy qua đoạn vách. Chuỗi ống cấp nước làm mát cho giàn khoan đi ở vách đối diện, cách xa vệt đỏ cả chiều rộng hầm. Van và khớp nối ở đoạn gần nhất được công nhân mở tấm che ra kiểm tra. Tất cả đều khô. Nước trong ống là nước giếng khoan của công trường, lấy mẫu ra cốc thủy tinh thì trong và không màu.

Việc thứ tư là lấy mẫu chất đỏ vào hai ống nghiệm vô trùng. Một ống do Hà Tĩnh Nghi giữ cho phòng an toàn. Một ống được niêm phong gửi kèm mẫu bột khoan đỏ của ca thứ 2, để phòng xét nghiệm so sánh thành phần khi có dịp. Cô ghi trên nhãn ống một câu thận trọng. Mẫu lỏng đỏ thu tại vách, chưa rõ nguồn.

Đến gần trưa, vệt đỏ ngừng dài ra. Phần đầu dưới của nó khô dần, mép vệt co lại và sẫm màu hơn, gần như nâu đen ở những chỗ mỏng. Nhánh ngược phía trên khe cũng khô, để lại một đường chỉ đỏ nhạt bám trên đường nứt tóc. Hà Tĩnh Nghi đánh dấu hai đầu mút của vệt bằng sơn trắng, ghi giờ đánh dấu, để ca sau có thể biết ngay nếu vệt dài thêm qua mốc ấy. Cô còn dán một dải giấy đo ẩm nhỏ ngay dưới khe, dặn ca trực không ai được bóc ra trước sáng mai.

Tôn Vĩnh Phúc đứng suốt buổi ở khoảng cách vừa phải, không chen vào việc đo đạc. Ông chỉ lên tiếng khi Hà Tĩnh Nghi hỏi ông có từng thấy vệt kiểu này trong những năm làm hầm ở vùng núi này không. Ông lão nhìn vệt đỏ đã khô, chậm rãi lắc đầu.

- Nước đỏ thì tôi thấy rồi. Sau mưa lớn, suối cạn ngoài sườn đổi màu đỏ đục vì đất rửa xuống, chuyện đó thường. Nước rỉ trong hầm sau mưa cũng đỏ nhạt vì lẫn bùn. Nhưng trời không mưa mà vách tự ra nước đỏ, lại còn bò ngược lên trên thế kia, thì đời thợ của tôi chưa gặp. Núi này xưa nay không chảy nước đỏ khi trời không mưa.

- Ông có nhớ lời dặn nào của thợ đời trước liên quan tới nước đỏ không? - Lý Thừa Ân hỏi.

- Có một câu tôi nghe từ thầy Bảy, cũng là người dặn chuyện bốn góc đàn. Ông ấy bảo trong núi này, đá ra mồ hôi đỏ thì người phải ra khỏi chỗ sâu, đợi cho đá khô hẳn mới vào lại. Tôi nghe hồi còn trẻ, cho là cách nói vòng vo để dạy thợ mới sợ nước ngầm. Bây giờ nhìn vệt này, tôi không dám chắc ông ấy chỉ nói về nước ngầm nữa.

Lý Thừa Ân ghi câu nói ấy vào biên bản hiện trường ở mục lời chứng của nhân chứng, tách khỏi phần số đo kỹ thuật. Anh đọc lại cho Tôn Vĩnh Phúc nghe từng chữ trước khi ông ký. Ông lão ký chậm, nắn nót, rồi nói thêm rằng ông ký vào điều ông thấy và điều ông nghe kể, không ký vào điều ông không biết. Hà Tĩnh Nghi gật đầu, bảo biên bản nào cũng nên có một người ký thận trọng như vậy.

Buổi chiều, ba người quay lại đoạn vách ấy thêm một lần nữa theo hẹn. Ca ngày đã khoan phụ trợ ở phía ngoài, bụi mới phủ lên nền đường đi, nhưng vùng vách quanh mốc sơn được khoanh dây để không ai lau chùi. Dải giấy đo ẩm dưới khe vẫn còn nguyên, chỉ đổi màu ở đúng một chấm giữa, trùng với chấm đỏ thấm ra hồi sáng. Ngoài chấm ấy, giấy khô hoàn toàn.

Hà Tĩnh Nghi đo lại chiều dài vệt bằng thước dây, tính từ khe đá tới đầu mút dưới cùng. Con số dài hơn ảnh chụp lúc bảy giờ rưỡi sáng chừng mười một phân, và phần dài thêm ấy nằm trọn trong khoảng thời gian trước buổi trưa. Sau buổi trưa, vệt không nhích qua mốc sơn trắng nữa. Cô ghi hai con số của hai lần đo cạnh nhau, kèm giờ đo, để người đọc sau này thấy rõ vệt đã hoạt động trong buổi sáng rồi dừng lại, chứ không phải một vết cũ bị phát hiện muộn.

Lý Thừa Ân mang theo ảnh kiểm tra an toàn ngày 16 tháng 10 in trên giấy. Trong ảnh cũ, cùng một đoạn vách hiện lên xám và khô, khe đá chỉ là một đường đen mảnh. Anh đặt tờ ảnh cạnh vách thật, nhờ Tôn Vĩnh Phúc đối chiếu vị trí đinh sơn vàng. Ông lão khẳng định đinh ấy đã đóng ở đó từ đầu tháng, trước cả khi đoàn khảo sát tới. Như vậy mốc so sánh là cố định, không ai có thể nói vệt đỏ vốn nằm ở một đoạn vách khác rồi bị nhớ nhầm sang đây.

- Còn một khả năng nữa tôi muốn ghi ra để loại dần. - Hà Tĩnh Nghi nói. - Ai đó bôi chất đỏ lên vách để đùa hoặc để dọa tổ khoan. Muốn loại khả năng này phải kiểm tra danh sách người vào hầm từ đêm qua tới sáng nay.

Cô đã xin sẵn nhật ký ra vào cổng hầm. Từ sau ca đêm rút ra lúc hai giờ sáng tới lúc ca sớm vào lúc sáu giờ, chỉ có hai lượt vào hầm được ghi. Một lượt là đội kiểm tra thông gió gồm hai người, đi tới quạt chính rồi quay ra, không tới đoạn vách này theo tuyến di chuyển đã ký. Một lượt là Tôn Vĩnh Phúc vào sớm để kiểm tra cột chống, chính là người đầu tiên nhìn thấy vệt khi nó còn ngắn. Thời gian ông ở trong hầm trước khi báo lên chỉ đủ đi từ cửa tới đoạn cột chống của ông, không đủ để đứng bôi một vệt dài rồi quay ra báo như người phát hiện.

- Ghi cả phần kiểm tra người vào ra này vào phụ lục. - Lý Thừa Ân nói. - Không phải để kết luận là không ai làm được. Chỉ để người sau biết ta đã hỏi câu hỏi đó, và câu trả lời tới đâu thì dừng ở đó.

Tôn Vĩnh Phúc nghe nhắc tới tên mình trong phần kiểm tra, không tỏ vẻ giận. Ông còn chủ động nói rằng nghi ngờ đầu tiên rơi vào người báo tin là việc đúng quy trình. Ông làm thợ hầm mấy chục năm, biết hiện trường nào cũng phải xét người trước khi xét núi. Câu nói ấy làm Hà Tĩnh Nghi nhẹ hẳn vai. Cô cảm ơn ông, rồi ghi vào phụ lục rằng nhân chứng hợp tác đầy đủ và tự nguyện cho đối chiếu giờ ra vào.

Trước khi rời hầm, Lý Thừa Ân quay lại nhìn vệt đỏ lần cuối. Dưới đèn hầm, vệt khô sẫm màu trông như một vết xước dài vừa khép miệng trên mặt đá. Nó không giống một dòng nước vừa chảy. Nó giống dấu vết của một vật lạ đã đi qua vách đá từ phía trong ra, để lại màu của nó trên đường đi, rồi rút lại. Anh tự thấy hình dung ấy đi quá xa so với dữ kiện và không nói nó thành lời. Điều anh nói thành lời chỉ là một đề nghị ghi vào sổ hiện trường.

- Ghi thế này. Vệt đỏ trên vách hầm đã vào sổ. Nguồn gốc chưa giải thích được bằng nước ngầm theo bốn kiểm tra sáng nay. Theo dõi mốc sơn sau mỗi ca.

Hà Tĩnh Nghi ghi đúng như vậy. Cô chụp ảnh trang sổ vừa ghi, gửi về trạm giám sát để bản sao có trước khi sổ giấy được cất. Trên đường ra, Tôn Vĩnh Phúc đi chậm lại ở cửa hầm, nhìn trời nắng khô bên ngoài, rồi nhìn vào bóng tối sau lưng. Ông nói một câu không ai ghi vào sổ, nhưng cả hai người đi cùng đều nghe rõ.

- Trời nắng thế này mà trong núi vẫn ướt đỏ. Thì cái ướt ấy không phải của trời.

Chương khác

Xem thêm