HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 19: Đêm Sương Đỏ Thứ 1

Chiều 21 tháng 10, công việc trong hầm kết thúc sớm hơn thường lệ vì đội điện cần thay tiếp điểm trong tủ phân phối phụ. Không có ca khoan đêm nào được…

Nội dung chương

Chiều 21 tháng 10, công việc trong hầm kết thúc sớm hơn thường lệ vì đội điện cần thay tiếp điểm trong tủ phân phối phụ. Không có ca khoan đêm nào được xếp cho tối ấy. Sau khi tổ cuối cùng rút ra, Hà Tĩnh Nghi ở lại cùng một tổ kiểm tra nhỏ để rà soát lại toàn bộ hệ thống đèn và cảm biến, sau sự cố chớp tắt trong ca khoan thứ 3. Tổ kiểm tra gồm cô, Lý Thừa Ân đi theo với tư cách quan sát viên của đoàn khảo sát, Chu Đại Bằng phụ trách an toàn hiện trường, và Lưu Tiểu Dũng mang thiết bị lấy mẫu không khí dự phòng.

Hầm sau giờ làm việc có một vẻ yên tĩnh khác hẳn ban ngày. Không tiếng khoan, không tiếng xe điện, chỉ còn quạt thông gió chạy ở mức thấp nhất và tiếng nước nhỏ giọt ở vài điểm vách đã quen thuộc. Bốn người đi chậm từ cửa hầm vào phía gương, kiểm tra từng hộp đèn theo danh sách. Tới đoạn vách có vệt đỏ khô, Hà Tĩnh Nghi dừng lại soi đèn vào hai mốc sơn trắng. Vệt không dài thêm qua mốc kể từ buổi trưa hôm 19 tháng 10. Giấy đo ẩm dưới khe đã được thay mới vào sáng nay, vẫn khô.

Họ đi tiếp vào sâu hơn, tới gần gương hầm. Bột đỏ của các ca trước đã được dọn phần lớn, chỉ còn một lớp mỏng bám trên nền đá gần rãnh thu. Lý Thừa Ân đứng ở vạch sơn vàng, nhìn vào mặt gương đá đỏ thẫm dưới ánh đèn kiểm tra. Anh đang định quay ra thì Lưu Tiểu Dũng khẽ gọi từ phía sau.

- Anh Bằng, chị Nghi, nhìn ở sát nền kia. Có cái gì đỏ đang bốc lên hay mắt em hoa?

Ở cuối hầm, ngay sát chân gương, từ một khe đá hẹp chạy ngang gần mặt nền, một làn hơi mỏng đang trườn ra. Nó không trắng như hơi nước thường gặp trong hầm mát. Nó mang màu đỏ nhạt, nhạt tới mức nếu đèn chiếu thẳng vào thì gần như tan biến, chỉ khi nhìn chếch theo vệt đèn của người bên cạnh mới thấy rõ. Làn hơi không bốc thẳng lên. Nó lan ra sát nền, tụ thành một lớp mỏng cao chưa tới đầu gối người, rồi mới từ từ dâng lên và loãng dần.

Hà Tĩnh Nghi bấm đồng hồ bấm giờ theo phản xạ nghề nghiệp, trước cả khi cô kịp nói gì. Chu Đại Bằng ra hiệu cho cả tổ đứng yên, không ai bước vào lớp hơi ấy. Anh bật máy đo khí cầm tay, đưa về phía trước ở tầm tay, đọc các chỉ số thành tiếng theo từng giây. Oxy bình thường. Khí cháy bằng không. Carbon monoxide ở mức nền vẫn thấy hằng ngày trong hầm sau giờ máy chạy. Không chỉ số nào nhảy lên vùng cảnh báo.

- Không phải khí rò theo bảng đo này. - Anh nói. - Nhưng không ai bước vào cho tới khi ta biết nó lan tới đâu.

Lý Thừa Ân quỳ xuống ở mép ngoài của lớp hơi, đặt lòng bàn tay cách nền đá vài phân, không chạm vào. Anh cảm thấy một luồng hơi mát hơn không khí xung quanh một chút, rất nhẹ, và trong hơi mát ấy có mùi tanh thoang thoảng. Mùi giống hệt mùi bột đá đỏ hôm ca khoan thứ 2, nhưng loãng hơn, sạch hơn, như mùi ấy đã được lọc qua đá và nước ngầm trong một quãng đường dài. Anh nói rõ cảm nhận ấy thành lời để Hà Tĩnh Nghi ghi giờ và vị trí, tách khỏi phần số đo của máy.

Cô ghi, đồng thời mở camera nhiệt cầm tay hướng vào cuối hầm. Trên màn hình nhỏ, lớp hơi đỏ gần như không có dấu vết nhiệt riêng. Nó chỉ làm rìa dưới của gương hầm nhòe đi một chút so với ảnh cô chụp lúc mới vào. Không có hình dạng nào đứng trong lớp hơi. Không có vệt nóng nào mới. Cô nói hai câu ấy thành tiếng, chậm rãi, để cả tổ cùng nghe và để chính cô không quên về sau. Đêm nay, thứ xuất hiện chỉ là sương, không kèm theo bất cứ hình nào khác.

Lưu Tiểu Dũng đứng ở vị trí xa nhất trong bốn người, tay ôm hộp thiết bị lấy mẫu. Mặt cậu tái đi trông thấy dưới ánh đèn mũ. Cậu nói cậu nhận ra mùi này. Trong giấc mơ bãi đá, trước khi tiếng hô vang lên, cậu cũng ngửi thấy một mùi tanh nhẹ như vậy, dù khi kể giấc mơ hôm 17 tháng 10 cậu đã không nhắc tới chi tiết mùi vì thấy nó quá mơ hồ. Hà Tĩnh Nghi bảo cậu ghi nhớ chi tiết bổ sung ấy, nhưng đêm nay tại hiện trường, lời của cậu chỉ được ghi ở phần ghi chú nhân chứng, không ghi vào phần mô tả hiện tượng.

Đồng hồ bấm giờ chạy qua phút thứ tư, lớp sương đỏ bắt đầu mỏng đi ở giữa trước. Nó rút về phía khe đá ở chân gương theo đúng đường nó đã lan ra, như một vạt nước triều rút khỏi mặt cát. Phút thứ bảy, nó chỉ còn là một dải thấp sát nền, rộng chừng ba mét. Phút thứ mười, theo tiếng bấm dừng đồng hồ của Hà Tĩnh Nghi, vệt đỏ cuối cùng tan hẳn vào không khí. Nền đá ở chỗ khe khô dần trước mắt họ, chỉ còn hơi ẩm hơn các vùng quanh một chút.

- Mười phút tròn, từ lúc Dũng gọi tới lúc tan hết. - Cô nói. - Nhưng tôi bấm giờ chậm vài giây đầu. Ghi là khoảng mười phút, không ghi tuyệt đối.

Lý Thừa Ân quyết định lấy mẫu không khí ngay tại chỗ, dù sương đã tan. Anh giải thích rằng mẫu lấy sau hiện tượng vẫn có giá trị đối chứng, vì nếu trong không khí còn sót hạt mịn mang màu hoặc mùi, ống mẫu sẽ giữ lại được một phần. Hà Tĩnh Nghi lấy từ hộp thiết bị hai ống mẫu chân không bằng thép không gỉ, kiểm tra số hiệu và tình trạng van trước mặt cả tổ. Ống thứ nhất được mở van ở đúng vị trí khe đá chân gương, hút không khí trong ba mươi giây theo đồng hồ của cô, rồi đóng van. Ống thứ hai được mở ở giữa hầm, cách gương hơn hai mươi mét, làm ống đối chứng cùng buổi tối.

Việc niêm phong ống thứ nhất diễn ra trước mặt Hà Tĩnh Nghi, đúng như hai người đã thống nhất miệng trước khi Lý Thừa Ân thao tác. Anh quấn băng niêm phong quanh cổ van, ký ngang lên mép băng, rồi đưa cô ký tiếp ở nửa còn lại. Nhãn ống ghi ngày 21 tháng 10, giờ lấy mẫu, vị trí khe đá chân gương hầm và bốn chữ sương đỏ, mẫu một. Ống đối chứng được niêm phong theo cách tương tự nhưng bằng băng màu khác, để không ai nhầm hai ống với nhau trong phòng xét nghiệm.

Trong lúc chờ đủ mười lăm phút theo dõi sau hiện tượng, bốn người ngồi trên thùng thiết bị ở giữa hầm, không ai nói chuyện to. Hà Tĩnh Nghi tranh thủ kiểm tra lại toàn bộ ảnh và đoạn ghi của buổi tối. Camera thường ở cuối hầm có ghi được lớp sương, nhưng trên hình nó chỉ là một quầng mờ sáng hơn nền đá, màu đỏ bị đèn hầm làm nhạt đi gần hết. Cô đánh dấu đoạn ghi ấy bằng cờ ưu tiên, kèm ghi chú rằng màu thật phải đối chiếu với lời chứng tại hiện trường, không đọc màu từ đoạn ghi này.

Lý Thừa Ân hỏi Lưu Tiểu Dũng thêm một lần về hướng lan của sương lúc đầu. Cậu chỉ lại bằng tay, khẳng định nó trườn ra từ khe đá rồi mới dâng lên, không phải từ trên vách chảy xuống như vệt đỏ hôm 19 tháng 10. Chu Đại Bằng bảo hai hiện tượng ở hai vị trí khác nhau, một ở vách giữa hầm, một ở chân gương, và điểm chung duy nhất đã đo được là màu đỏ nhạt cùng mùi tanh nhẹ. Anh đề nghị biên bản ghi hai điểm chung ấy ở mức quan sát, không ghi thành quan hệ nhân quả. Lý Thừa Ân đồng ý ngay, vì đó cũng là giới hạn mà anh tự đặt cho mình trong đêm nay.

Chu Đại Bằng ký vào biên bản hiện trường ở vị trí người phụ trách an toàn. Anh ghi thêm một dòng về việc tổ kiểm tra không ai bước vào vùng sương, không ai có biểu hiện hoa mắt, chóng mặt hay khó thở trong suốt mười phút hiện tượng diễn ra và mười lăm phút theo dõi sau đó. Lưu Tiểu Dũng ký ở vị trí nhân chứng phát hiện đầu tiên. Cậu ký xong, nhìn chữ ký của mình một lúc, rồi nói khẽ rằng đây là lần đầu tiên một điều cậu nhìn thấy trong hầm được bốn người cùng ký tên xác nhận ngay trong đêm.

Trên đường rút ra, cả tổ dừng lại một lần nữa ở đoạn vách có vệt đỏ. Dưới ánh đèn, vệt khô vẫn nằm yên trong hai mốc sơn. Hà Tĩnh Nghi chụp lại nó một ảnh cuối ngày, dù thông số không đổi, vì cô muốn hồ sơ của ngày hôm nay có đủ cả hai đầu hiện trường. Cô nói một câu khi cất máy ảnh.

- Từ hôm nay, trong sổ của em, hiện tượng này phải có tên gọi để tra cứu. Em đề nghị gọi theo thứ tự. Đây là đêm sương đỏ thứ 1 của công trường.

Lý Thừa Ân đồng ý với cách gọi ấy, với điều kiện sổ phải ghi kèm mức độ của nó là sương mỏng, thời lượng khoảng mười phút, không kèm hình dạng hay âm thanh nào khác. Anh nhấn mạnh sự phân biệt ấy vì anh biết tên gọi có thứ tự sẽ làm người đọc sau này tự chờ đợi những lần tiếp theo. Ghi thiếu mức độ, lần thứ nhất sẽ bị nhớ thành lớn hơn sự thật. Ghi đủ mức độ, nó giữ đúng kích thước của nó trong chuỗi sự việc.

Đêm ấy, trở về lán điều hành, anh mở bản đồ địa tầng trải lên bàn, đặt biên bản sương đỏ bên cạnh lát cắt tầng đá. Gương hầm hiện tại đã tiến vào vùng đỏ được một quãng đáng kể sau ba ca khoan. Phía trước gương, theo đường chấm mà Dương Khai Sơn vẽ từ ảnh siêu âm, tầng đá đỏ còn kéo dài một đoạn nữa trước khi gặp vùng sáng của phiến đá ngầm. Lý Thừa Ân cầm thước, đo khoảng cách ấy trên giấy, nhẩm tính một con số, rồi ghi con số ấy vào mép bản đồ bằng bút chì. Anh chưa nói con số ấy với ai. Sáng mai, trong buổi họp kỹ thuật, anh sẽ phải nói nó thành lời và chịu trách nhiệm về nó.

Chương khác

Xem thêm