HÌNH THIÊN KHÔNG ĐẦU NÚI THƯỜNG DƯƠNG - Chương 18: Ca Khoan Thứ 3
Đêm 20 tháng 10, ca khoan thứ 3 vào hầm với một khoảng trống ai cũng nhìn thấy mà không ai nhắc thành lời. Vị trí kiểm tra cột chống ở đoạn giữa hầm, chỗ…
Nội dung chương
Đêm 20 tháng 10, ca khoan thứ 3 vào hầm với một khoảng trống ai cũng nhìn thấy mà không ai nhắc thành lời. Vị trí kiểm tra cột chống ở đoạn giữa hầm, chỗ Tôn Vĩnh Phúc vẫn đứng trong hai ca đêm trước, đêm nay do một thợ tổ gia cố trẻ hơn đảm nhận. Người thợ mới mang theo tờ ghi chú viết tay của ông lão, chữ to và rõ, dặn thứ tự nhìn cột, nhìn vách rồi mới nhìn nền. Chu Đại Bằng đi qua vị trí ấy hai lần trong giờ đầu, dừng lại lâu hơn bình thường, như để tự mình lấp vào chỗ trống ấy bằng sự có mặt của đội trưởng.
Triệu Kiến Quốc cho chạy ca theo đúng bài học của ca trước. Vòng quay giữ thấp. Mẫu bột lấy theo giờ vì ngay từ đầu ca, bột ra đã mang màu hồng sẫm quen thuộc, khớp điều kiện ghi tay trong biên bản họp ngày 18 tháng 10. Lưu Tiểu Dũng đeo khẩu trang mới, tự kiểm tra độ kín bằng lòng bàn tay trước mặt Hà Tĩnh Nghi qua camera, rồi mới bước vào vị trí thu mẫu. Cậu làm việc chậm hơn ca trước, cẩn thận tới mức Chu Đại Bằng phải nhắc cậu rằng cẩn thận khác với căng thẳng, tay run thì xúc mẫu cũng lệch.
Hà Tĩnh Nghi ở trạm điều khiển ngoài gương hầm, trước hai màn hình đặt cạnh nhau. Màn hình trái là camera thường, hình ảnh xám và nhiều nhiễu vì bụi. Màn hình phải là camera nhiệt, màu sắc ổn định hơn. Cô mở sẵn cửa sổ nhật ký điện áp của hầm, vì từ chiều, thợ điện đã báo một tủ phân phối phụ có tiếng rè nhẹ khi tải lên cao. Tủ ấy chưa hỏng, nhưng cô muốn có số liệu nếu đêm nay đèn có chớp.
Hai giờ đầu của ca trôi qua trong một nhịp đều đặn tới mức nhàm chán. Mũi khoan ăn sâu từng đoạn nửa mét. Bột đỏ ra đều. Mô men xoắn dao động trong một khoảng hẹp. Lưu Tiểu Dũng không ho thêm lần nào. Người thợ mới ở đoạn cột chống báo về đều đặn sau mỗi vòng kiểm tra, giọng còn hơi căng vì lần đầu giữ vị trí của ông Phúc. Chu Đại Bằng động viên anh ta bằng cách bảo cứ báo đúng những gì mắt thấy, không cần làm cho giọng mình nghe già dặn hơn.
Rung chấn tới vào lúc mười một giờ bốn mươi hai phút đêm. Nó không lớn. Nó bắt đầu như một cái rùng mình truyền qua nền đá dưới đế giày, rồi lên tới tay vịn của giàn khoan thành một đợt rung ngắn, rõ, làm các dụng cụ treo trên giá va vào nhau leng keng. Triệu Kiến Quốc cảm nhận nó qua ghế điều khiển trước cả khi kim đồng hồ kịp nhảy. Ông hô dừng cấp tốc, tay đã đặt lên nút ngắt theo phản xạ của người làm khoan lâu năm.
Đèn hầm tắt phụt ngay trong tiếng hô của ông. Bóng tối ập xuống trọn vẹn, đặc và bất ngờ, tới mức tiếng leng keng của dụng cụ cũng như bị nuốt đi một nửa. Đèn mũ của những người gần gương hầm còn sáng, tạo thành mấy quầng sáng nhỏ lơ lửng. Rồi hệ thống điện dự phòng khớp vào, đèn hầm sáng lại, chói hơn vì mắt mọi người vừa quen với tối.
Sáng lại chưa đầy bốn giây, đèn tắt lần thứ hai. Lần này ngắn hơn. Trong khoảng tối thứ hai, Hà Tĩnh Nghi nghe qua bộ đàm tiếng Chu Đại Bằng ra lệnh mọi người đứng yên tại chỗ, không di chuyển khi chưa có đèn, tay rời khỏi mọi tay quay đang quay. Cô nhìn màn hình camera thường chuyển sang chế độ hồng ngoại mờ, rồi sáng lại cùng đèn hầm. Toàn bộ hai lần chớp tắt, theo đồng hồ trạm, kéo dài chưa tới mười một giây.
Khi ánh sáng ổn định trở lại, điều đầu tiên mọi người nhìn thấy là màn bụi. Bụi trong hầm sau cú dừng cấp tốc dày hơn hẳn, vì nước phun đã ngừng mà bột khô còn lơ lửng chưa lắng. Màn bụi ấy che gương hầm thành một bức vách mờ, đèn chiếu vào chỉ sáng được vài mét đầu. Và chính trên bức vách mờ ấy, một cái bóng dài quét ngang.
Nó quét từ phía phải khung nhìn sang phía trái, nhanh, liền một nét, ở độ cao ngang vai người trở lên. Hình dạng của nó không rõ đầu đuôi. Nó dài hơn một cánh tay người rất nhiều, hơi cong ở giữa như một vật dài đang bị vung qua không khí. Chu Đại Bằng là người ở gần nhất. Anh kịp giơ đèn mũ lên theo hướng nó quét, nhưng vệt sáng của anh chỉ bắt được bụi đang cuộn, không bắt được vật nào còn ở đó nữa. Từ lúc bóng xuất hiện tới lúc tan vào bụi ở mép trái, chưa tới một nhịp thở sâu.
- Ai vừa đi ngang gương đó? - Triệu Kiến Quốc hỏi dồn qua bộ đàm. - Báo vị trí từng người, theo tổ, ngay bây giờ.
Điểm danh theo tổ diễn ra nhanh và hơi hỗn loạn ở những giây đầu, rồi trật tự lại dưới giọng của Chu Đại Bằng. Mười ba người trong hầm, cộng Hà Tĩnh Nghi ở trạm, đều trả lời từ đúng vị trí đã phân công. Không ai ở trong vùng gương hầm vào lúc đèn sáng lại, vì lệnh dừng cấp tốc đã khiến tổ khoan chính lùi về sau vạch sơn vàng từ trước khi đèn tắt lần đầu. Người thợ mới ở cột chống giữa hầm cách gương hơn hai mươi mét, có hai đồng nghiệp đứng cùng xác nhận.
Hà Tĩnh Nghi tua lại ngay đoạn ghi camera thường tại trạm. Đoạn ghi có bóng quét, nhưng ở dạng rất tệ. Tốc độ khung hình của camera thường trong điều kiện thiếu sáng tự động hạ xuống, nên chuyển động nhanh chỉ còn là một vệt mờ kéo dài qua ba khung hình liên tiếp. Khung đầu vệt mới vào mép phải. Khung giữa vệt chiếm gần nửa chiều ngang màn hình. Khung cuối vệt đã biến mất, chỉ còn bụi cuộn xoáy nhẹ ở nơi nó vừa đi qua. Không khung nào đủ rõ để nhận dạng vật thể, và cũng không khung nào cho thấy có người cầm vật ấy.
- Camera nhiệt thì sao? - Chu Đại Bằng hỏi.
- Nhiệt không có gì tương ứng. - Cô trả lời sau khi kiểm tra cả hai lần. - Lúc đèn tắt, nhiệt vẫn ghi đều. Trước và sau lúc ấy, vùng gương chỉ có nhiệt của máy và bột nóng. Không có vệt nhiệt nào di chuyển nhanh như vậy. Cái bóng kia chỉ tồn tại với ánh sáng thường và mắt người.
Triệu Kiến Quốc ra lệnh giữ nguyên trạng thái dừng khoan, cho thợ điện kiểm tra tủ phân phối phụ trước khi chạy lại bất cứ thiết bị nào. Kết quả kiểm tra tới sau hai mươi phút. Điện áp hầm đã sụt mạnh hai lần trong đúng mười một giây ấy. Nguyên nhân gần nhất mà thợ điện đưa ra là một tiếp điểm trong tủ phụ bị oxy hóa, khi rung chấn truyền tới đã làm mất tiếp xúc chập chờn rồi tự khớp lại. Lời giải thích ấy khép được câu hỏi vì sao đèn tắt. Nó không khép được câu hỏi về rung chấn từ đâu ra, và càng không khép được câu hỏi về cái bóng.
Về rung chấn, Triệu Kiến Quốc tự ghi nhận một phần trách nhiệm kỹ thuật. Trước cú rung, mô men xoắn có tăng nhẹ trong khoảng mười giây, nhưng mức tăng nằm trong vùng ông vẫn cho phép khoan tiếp. Có khả năng mũi khoan vừa chạm một thấu kính đá cứng nhỏ nằm lệch trong tầng đỏ, tạo ra cú giật truyền ngược lên giàn. Ông nói khả năng ấy thành lời trước cả ca, và yêu cầu ghi vào nhật ký rằng quyết định chưa dừng sớm hơn là của ông. Hà Tĩnh Nghi ghi đúng như vậy, không thêm bớt.
Còn cái bóng dài quét ngang, cả ca đi kiểm tra một vòng các vật dài có thể vung trong hầm. Dây cáp treo được kiểm tra từng đoạn, tất cả vẫn nằm trong máng. Cần phụ của giàn khoan khóa ở vị trí gập, chốt an toàn còn nguyên. Băng tải thu bột ngừng ở vị trí thấp, không có đoạn nào nâng lên cao ngang vai. Chu Đại Bằng còn cho người soi đèn dọc vách phải, nơi bóng xuất hiện đầu tiên. Vách ở đó chỉ có ống gió vải, và ống gió đang xẹp một phần sau cú sụt áp, miệng ống phập phồng nhẹ theo gió hồi.
- Ống gió xẹp rồi phồng có thể tạo bóng cong không? - Lưu Tiểu Dũng hỏi, giọng còn chưa hết căng.
- Ống gió nằm sát vách, bóng của nó nếu có cũng phải bám vách. - Chu Đại Bằng đáp. - Cái bóng đêm nay quét giữa khoảng trống, cách vách cả mét. Tôi không muốn gán cho ống gió một việc nó làm không nổi, chỉ để có một cái tên mà ghi vào sổ.
Ca khoan thứ 3 chạy lại sau gần một giờ dừng, ở vòng quay thấp nhất, và chỉ khoan thêm được một đoạn ngắn trước khi hết giờ quy định. Tổng tiến độ của ca là hai mét chín mươi phân, thấp hơn hai ca trước, và không ai trong ca coi con số ấy là thất bại. Trước khi rút ra, Hà Tĩnh Nghi sao lưu đoạn ghi ba khung hình mờ cùng nhật ký điện áp sụt hai lần vào một thư mục riêng. Cô đặt tên thư mục bằng ngày và số ca, không đặt bằng bất cứ từ nào mô tả cái bóng.
Chu Đại Bằng ký nhật ký ca ở dòng cuối cùng, viết thêm một câu bằng chữ của chính anh. Trong ca khoan thứ 3, sau hai lần đèn chớp tắt vì sụt áp, trên màn bụi có bóng một vật dài quét ngang rất nhanh rồi biến mất, camera thường không kịp ghi rõ. Anh đọc câu ấy thành tiếng cho Triệu Kiến Quốc và Hà Tĩnh Nghi cùng nghe, rồi mới đóng sổ. Ngoài miệng hầm, trời đêm khô và lặng gió. Không một tiếng sấm nào ở phía chân trời giải thích thêm được điều gì cho mười một giây vừa qua.