HỒ TINH DƯỚI ĐÁY HỒ TÂY - Chương 49: Nước trong
Tháng hai năm 2027, Trần Quốc Bảo xuống nước trở lại. Công trình lần này nằm trên một con sông khác, ngoài Hà Nội, một đoạn sông bình thường với dòng…
Nội dung chương
Tháng hai năm 2027, Trần Quốc Bảo xuống nước trở lại.
Công trình lần này nằm trên một con sông khác, ngoài Hà Nội, một đoạn sông bình thường với dòng chảy hiền, đáy cát rõ và một đội khảo sát phần lớn là những gương mặt mới mà Bảo chưa từng làm việc cùng. Công việc cũng bình thường: kiểm tra chân một công trình thủy, ghi hình, lấy mẫu, lên bờ trước khi trời tối. Không có vùng nước nào trong hồ sơ của công trình này mang một cái tên dân gian khiến người ta phải hạ giọng khi nhắc tới. Không có gò xương nào. Không có hang nào. Chỉ có nước sông trong, lạnh theo kiểu thông thường của mùa xuân sớm, và công việc quen thuộc của một người thợ lặn.
Buổi sáng đầu tiên quay lại nghề, Bảo dậy sớm hơn cả đội. Cậu ngồi một mình ở lán trại nhìn ra mặt sông còn phủ một lớp sương mỏng, tay cầm cốc trà nóng, và tự kiểm tra chính mình bằng một sự trung thực mà trước mùa đông vừa qua cậu chưa từng có với bản thân. Tim cậu đập nhanh hơn bình thường một chút. Tay cậu không run. Đầu cậu tỉnh táo. Cậu sợ, nhưng đó là nỗi sợ rõ ràng và có tên, sợ một ca lặn đầu tiên sau một biến cố lớn, chứ không phải nỗi sợ mơ hồ của những tuần phải che giấu triệu chứng trước đồng đội. Cậu đã học được, bằng cái giá đắt nhất trong đời làm nghề của mình, rằng nỗi sợ nói ra được là nỗi sợ có thể quản lý, còn nỗi sợ giấu đi sẽ tự tìm đường quay lại vào lúc con người yếu nhất.
Đội trưởng của công trình mới đã đọc hồ sơ sức khỏe và nguyên tắc làm việc của Bảo từ trước. Không lặn đêm. Chỉ lặn ban ngày. Quyền dừng ca vô điều kiện khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về thể chất hay tâm lý, không cần giải trình ngay tại hiện trường. Những dòng chữ ấy, vốn bắt đầu từ đề xuất mà Bảo tự viết và đọc trước mặt đội cũ vào ngày 21 tháng 12, giờ đã nằm trong giấy tờ chính thức đi theo cậu tới một công trình mới. Bảo thấy biết ơn vì điều đó theo một cách rất thực tế. Cậu không phải bắt đầu lại bằng việc chứng minh mình vẫn làm được nghề. Cậu bắt đầu lại bằng những ranh giới đã được thừa nhận.
Ca lặn đầu tiên diễn ra vào giữa buổi sáng, khi nắng đã lên đủ để mặt sông sáng rõ tới tận lớp cát dưới đáy.
Bảo xuống nước theo đúng quy trình, từng bước một, kiểm tra thiết bị hai lần cùng đồng đội hỗ trợ trên bờ, xác nhận liên lạc qua bộ đàm bằng những câu ngắn quen thuộc. Nước sông ôm lấy cậu, lạnh và trong. Tầm nhìn dưới nước tốt hơn bất kỳ ca lặn nào ở vùng K9 trong suốt mùa đông, nơi bùn và sương và bóng tối đã làm mọi thứ trở nên đục ngầu. Ở đây, Bảo nhìn thấy rõ dây dẫn của chính mình, rõ bàn tay của mình khi đưa ra phía trước, rõ những viên sỏi và vệt cát dưới đáy sông sáng lên trong ánh nắng xuyên qua mặt nước.
Âm thanh dưới nước cũng khác. Chỉ có những âm thanh nghề nghiệp quen thuộc mà bất kỳ người thợ lặn nào cũng thuộc lòng: tiếng thở của chính mình qua thiết bị. Tiếng bong bóng đều đặn đi lên, tiếng dây liên lạc khẽ cọ vào thiết bị, tiếng đồng đội trên bờ đọc thông số bằng giọng bình thường, ngắn gọn và rõ ràng. Bảo lắng nghe tất cả những âm thanh ấy một cách có ý thức trong những phút đầu tiên, như một người vừa đi qua một căn bệnh dài đang lắng nghe nhịp tim của chính mình để tin rằng cơ thể đã thật sự khỏe lại.
Không có gì khác. Không có khoảng lặng bất thường nào chèn vào giữa các lần liên lạc. Không có giọng nói nào không thuộc về đội. Không có cảm giác ấm áp sai chỗ nào len vào sau gáy. Chỉ có nước trong, việc cần làm và giọng của những người đồng đội đang ở trên bờ, trong ánh sáng ban ngày. Gọi đúng tên cậu để xác nhận từng mốc công việc như hàng ngàn ca lặn bình thường khác trong đời của hàng ngàn người thợ lặn trên khắp đất nước này.
Có một lúc, khi Bảo đang ghi hình một đoạn chân công trình và chờ đồng đội xác nhận góc quay, cậu nhận ra mình đã ngừng chờ đợi.
Suốt nhiều tuần sau sự cố bình dưỡng khí, và cả trong những ngày trực ở trạm bờ trong đêm cao trào. Một phần trong đầu Bảo luôn ở trong trạng thái căng ra để nghe ngóng: một tiếng gọi có thể đến bất kỳ lúc nào, qua bất kỳ thiết bị nào. Trạng thái ấy mệt mỏi hơn cả nỗi sợ. Nó làm cậu giật mình trước những khoảng lặng bình thường, làm cậu mất ngủ trước những ca trực bình thường. Các buổi điều trị tâm lý ngắn sau biến cố đã giúp cậu gọi tên trạng thái ấy và tập cách buông nó xuống từng chút một. Nhưng phải tới buổi sáng này, ở dưới một dòng nước trong và sáng, làm một công việc bình thường bên những đồng đội bình thường, Bảo mới cảm nhận được sự buông xuống ấy là thật. Cậu không còn chờ đợi tiếng gọi nữa. Cậu chỉ đang làm việc.
Ca lặn kết thúc đúng kế hoạch. Bảo lên bờ, cởi thiết bị theo quy trình, báo cáo kết quả ghi hình và ngồi xuống băng ghế ở lán trại với một sự mệt mỏi khỏe mạnh. Thứ mệt mỏi sạch sẽ của lao động thể chất đã hoàn thành, hoàn toàn khác với cơn mệt lả và hoảng loạn của đêm mùng hai tháng mười hai. Đội trưởng vỗ vai cậu khi đi ngang qua.
- Ca đầu tiên sau nghỉ dài như vậy là tốt rồi, đội trưởng nói. Chiều nay nghỉ, sáng mai ca tiếp theo cũng ban ngày. Cứ theo nhịp của cậu.
- Cảm ơn anh, Bảo nói. Em giữ được nhịp này. Em không cần nhanh hơn.
Chiều hôm ấy, Lê Văn Thắng tới công trình trong một chuyến công tác ngắn của công ty, kiểm tra thiết bị cho một đội bạn trước khi quay về Hà Nội. Hai người gặp nhau ở lán trại khi nắng chiều đã ngả vàng trên mặt sông. Thắng nhìn Bảo trong bộ đồ làm việc khô ráo, nhìn túi đồ nghề đã sắp xếp gọn gàng bên cạnh, và không hỏi một câu nào về cảm giác dưới nước. Thắng không bao giờ hỏi những câu như vậy. Anh chỉ hỏi một câu thực tế duy nhất.
- Ăn cơm chiều chưa?
- Chưa, Bảo cười. Anh ở lại ăn với đội em rồi hãy về. Cơm công trình hôm nay có cá sông.
Sau bữa cơm, khi hai người đi bộ dọc bờ sông trong ánh sáng cuối ngày, Thắng lấy từ túi áo ra một vật nhỏ, đặt vào lòng bàn tay Bảo. Đó là một chiếc lục lạc đồng nhỏ, loại lục lạc bình thường vẫn bán ở các chợ quê cho trẻ con và cho những người đi nước treo vào đồ nghề lấy may. Đồng sáng, nhỏ vừa lòng bàn tay, kêu leng keng rất khẽ khi Bảo lật nó qua lại.
- Treo vào túi đồ nghề, Thắng nói. Không có phép gì đâu. Đừng có tin là nó chống được cái gì dưới nước. Nó chỉ để mỗi lần cậu cúi xuống lấy đồ, nghe tiếng đồng kêu một cái thì nhớ rằng mình đã về được trên bờ, và nhớ nguyên tắc của chính cậu: ban ngày, rõ ràng, có đồng đội. Nhớ bằng đầu, không phải bằng bùa.
Bảo bật cười, một tiếng cười thoải mái và hoàn toàn tỉnh táo, tiếng cười đầu tiên của cậu về toàn bộ câu chuyện vùng K9 mà không đi kèm một chút căng thẳng nào.
- Anh tặng em một vật trấn tinh thần mà anh dặn trước là nó không có tác dụng gì hết, Bảo nói. Đúng là anh Thắng.
- Vật nào có tác dụng thật thì đã vào bảo tàng rồi, Thắng đáp, và cả hai cùng cười khi nhớ tới quyết định hiến tặng chiếc búa đồng sẽ được thực hiện vào tháng tới. Cái này chỉ là đồng thường, kêu cho vui tai. Thế mới đúng chỗ của nó.
Bảo treo chiếc lục lạc vào quai túi đồ nghề của mình ngay trước mặt Thắng, lắc nhẹ cho nó kêu một tiếng nhỏ trong gió chiều. Âm thanh ấy trong trẻo, ngắn và hoàn toàn thuộc về đời sống thường ngày: tiếng đồng nhỏ của một món đồ chơi, một vật trang trí, một thói quen lấy may của người đi sông nước. Nó không làm Bảo giật mình. Nó không gợi lại bất kỳ đêm sương nào. Nó chỉ kêu, rồi tắt, như mọi âm thanh bình thường khác trên bờ sông này.
Trước khi chia tay, Bảo đứng nhìn mặt sông một lúc lâu trong ánh sáng đang tắt dần. Cậu nói khẽ, không hẳn nói với Thắng mà như nói để chính mình nghe rõ.
- Một ngày nào đó em sẽ quay lại Hồ Tây. Không phải để xuống nước. Để đứng trên bờ, ban ngày, nhìn mặt hồ như mọi người bình thường khác. Em muốn có một lần đứng ở đó mà trong đầu không còn gì phải chờ đợi nữa.
- Sẽ có ngày ấy, Thắng nói. Khi nào cậu đi, gọi tôi. Tôi đứng trên bờ cùng cậu.
Bảo gật đầu. Hai người quay lại lán trại khi đèn của công trình bắt đầu bật lên dọc bờ sông, từng ngọn đèn vàng bình thường của một buổi tối làm việc bình thường. Bảo khóa túi đồ nghề, nghe chiếc lục lạc kêu thêm một tiếng nhỏ cuối cùng trong ngày, rồi đi vào lán ăn tối cùng đồng đội. Mang theo cảm giác nhẹ nhõm vững vàng của một người đã tìm lại được nghề của mình, trên mặt nước trong, dưới ánh sáng ban ngày, bằng chính những ranh giới mà mình đã tự đặt ra và được mọi người tôn trọng.
---