HỌA BÌ MA LỘT DA Ở TÔ CHÂU - Chương 16: Người a hoàn già của vợ trước

Ngày mùng một tháng mười, bà Lâm Ngọc Phân nhận được tin nhắn của một người mà bà không ngờ sẽ còn nghe tới trong dinh thự này nữa. Người gác cổng sau…

Nội dung chương

Ngày mùng một tháng mười, bà Lâm Ngọc Phân nhận được tin nhắn của một người mà bà không ngờ sẽ còn nghe tới trong dinh thự này nữa.

Người gác cổng sau bẩm lại rằng có một bà già đứng ngoài cổng từ sớm, không dám gõ cửa lớn, chỉ xin được gặp chủ mẫu một lát để gửi một gói thuốc quê và hỏi thăm sức khỏe của thiếu gia. Bà già ấy xưng tên là Trần Ma Ma.

Nghe tới ba chữ ấy, tay bà Phân đang cầm chén trà khựng lại giữa chừng.

Trần Ma Ma từng là a hoàn theo hầu trong Vương gia suốt nhiều năm. Bà là người được cắt riêng để chăm sóc cho người con dâu đầu tiên của nhà này, người vợ trước của Thiệu Khiêm. Khi người con dâu ấy bị trả về nhà ngoại vào cuối năm một chín ba mươi mốt, Trần Ma Ma cũng rời Vương gia theo, về sống nương nhờ họ hàng ở ngoại thành. Từ đó tới nay gần năm năm, bà chưa từng quay lại con ngõ này một lần nào.

- Cho bà ấy vào phòng nhỏ ở dãy nhà sau, bà Phân nói chậm rãi. Pha trà nóng. Đừng để gia chủ biết vội.

Trần Ma Ma bước vào, gầy và già đi rất nhiều so với hình ảnh trong trí nhớ của bà Phân. Tóc bà đã bạc gần hết, lưng hơi còng, tay ôm một gói giấy dầu buộc lạt, bên trong là mấy thứ thuốc lá quê phơi khô mà bà nói là hái ở vườn nhà, sắc lên uống mát gan, hợp với người đang yếu. Bà quỳ xuống hành lễ theo lệ cũ, bà Phân vội đỡ bà đứng dậy, cho ngồi xuống chiếc ghế thấp bên cạnh.

- Bà chủ vẫn khỏe. Thiếu gia thì sao rồi bà chủ? Tôi nghe người ngoài chợ nói thiếu gia ngất giữa tiệc nhà mình, đêm qua tôi ngủ không yên, sáng nay phải lặn lội tới đây. Tôi không dám mong gì, chỉ mong được hỏi thăm một câu cho yên lòng.

- Nó đang uống thuốc tẩm bổ. Thầy thuốc nói không sao nghiêm trọng.

Câu trả lời bật ra theo thói quen của một chủ mẫu đã trả lời câu hỏi này quá nhiều lần trong nửa tháng qua. Nhưng nhìn đôi mắt đỏ hoe của người a hoàn già trước mặt, bà Phân bỗng thấy câu trả lời ấy nhạt nhẽo tới mức chính bà cũng không tin nổi. Trần Ma Ma không hỏi thêm. Bà chỉ cúi đầu, hai tay xoắn vào nhau trong lòng, nước mắt chảy xuống theo những nếp nhăn sâu trên má.

- Bà chủ, tôi tới không phải chỉ để hỏi thăm thiếu gia. Tôi nghe tin nhà này có dâu mới, nghe người ta khen dâu mới đẹp nhất Tô Châu, lòng tôi mừng cho thiếu gia có nơi có chốn mới. Nhưng đêm qua tôi mơ thấy cô Mạn Thanh. Tôi mơ thấy cô đứng ở cổng sau nhà này, vẫn ôm cái gói đồ như ngày hôm ấy. Tôi tỉnh dậy thì không ngủ lại được nữa. Tôi nghĩ, có những chuyện nếu tôi không nói ra một lần với bà chủ, mai này xuống dưới kia, tôi không còn mặt mũi nào nhìn cô ấy.

Bà Phân ngồi im. Cái tên Cố Mạn Thanh vừa được nói ra thành tiếng ngay trong phòng của bà. Suốt gần năm năm, cả Vương gia tránh nhắc tới nó như một điều cấm kỵ. Người nói ra là người duy nhất ngoài nhà họ Cố còn gọi nàng bằng hai chữ cô đầy thương xót như vậy.

- Bà cứ nói đi. Hôm nay ta nghe hết.

Trần Ma Ma kể, giọng đứt quãng, phải dừng lại nhiều lần để lau nước mắt.

Sau ngày bị trả về nhà ngoại, Mạn Thanh sống cùng mẹ già trong một căn nhà nhỏ ở ngoại thành. Nhà họ Cố vốn là nhà nho nghèo, cha nàng mất sớm, mẹ nàng lại mang bệnh trong người, ho dai dẳng quanh năm. Hưu thư của Vương gia tới tay, họ hàng bên chồng cũ không ai qua lại nữa, người ngoài thì chỉ trỏ bàn tán, nói nàng là người đàn bà bị nhà chồng bỏ vì không sinh được con. Nàng không cãi lại một lời nào. Ban ngày nàng nhận thêu thuê, vá thuê, làm tới tối mịt, mắt cay xè vì dầu đèn kém. Đêm về, nàng sắc thuốc cho mẹ, chưa bao giờ kêu một tiếng khổ trước mặt người ngoài.

- Cô ấy gầy đi trông thấy, bà chủ ạ. Áo quần ngày ở nhà này thì chật vai, về nhà ngoại mặc vào rộng thùng thình. Vậy mà ai hỏi, cô cũng nói mình khỏe, nói sống ở nhà với mẹ yên tĩnh hơn nhiều. Chỉ có tôi lâu lâu ghé qua, mới thấy có những đêm cô ngồi một mình ngoài hiên tới khuya, không khóc, chỉ ngồi nhìn về hướng thành phố.

Mùa đông năm sau nữa, mẹ nàng trở bệnh nặng. Thuốc thang trong thành phố đắt đỏ, tiền thêu thuê không đủ, nhà họ Cố bán dần từng món đồ còn đáng giá. Cái tủ gỗ nhỏ. Mấy cuốn sách của người cha quá cố. Chiếc vòng bạc của hồi môn. Tới khi không còn gì để bán nữa, vào một ngày tháng ba lạnh cắt da cắt thịt, Mạn Thanh ngồi trước gương rất lâu. Nàng tự tay chải mái tóc dài nuôi từ nhỏ tới tận thắt lưng, mượt và đen như một dải lụa. Rồi nàng bảo Trần Ma Ma đưa kéo cho mình.

- Tôi can cô ấy hết lời, bà chủ ạ. Tóc ấy là tóc cô nuôi từ năm mười ba tuổi, chưa cắt một lần nào. Cô ấy chỉ cười, nói tóc cắt rồi còn mọc lại, còn mẹ thì chỉ có một. Cô ấy không tự cắt được, tôi phải cắt thay cho cô, tay run tới mức đường kéo đi không đều. Cắt xong, cô ôm bó tóc ấy ngồi lặng một lúc, rồi gói lại cẩn thận đem đi bán lấy tiền mua thuốc cho mẹ.

Trần Ma Ma kể tới đó thì khóc thành tiếng, không giữ lại được nữa. Bà Phân ngồi đối diện, hai tay đặt trên đầu gối, lặng im như một pho tượng. Trong đầu bà, hình ảnh ngày hôm ấy ở cổng sau Vương gia hiện về rõ ràng tới từng chi tiết mà bà đã cố quên suốt gần năm năm. Người con dâu trẻ ôm gói đồ đứng dưới mái hiên lạnh. Gia chủ đã quay vào trong. Con trai bà đứng ở xa, không nói một lời. Còn chính bà, chủ mẫu của nhà này, người có thể chỉ cần nói một câu là mọi chuyện đã khác, lại chọn cách đứng sau cánh cửa và im lặng nhìn người ta đưa con dâu mình ra khỏi cổng.

- Thuốc mua về cũng không cứu được lâu, Trần Ma Ma kể tiếp, giọng đã khản đi. Bà cụ nhà họ Cố mất trong năm ấy. Rồi tới mùa đông năm một chín ba mươi ba, mùa đông lạnh nhất mà tôi từng nhớ ở Tô Châu, cô Mạn Thanh cũng đi theo mẹ. Bệnh trong người có, uất ức trong lòng có, nhà thì không có tiền mời thầy thuốc tử tế. Lúc mất, cô mới hai mươi lăm tuổi. Bên giường cô chẳng có gì đáng giá. Chỉ có cây lược gỗ cũ và mấy bộ áo quần đã sờn.

Căn phòng nhỏ im lặng rất lâu sau câu chuyện ấy. Ngoài sân, tiếng người làm quét lá khô nghe rõ từng nhịp chổi. Bà Phân rót thêm trà vào chén của Trần Ma Ma bằng chính tay mình, một việc mà theo lệ trong nhà, chủ mẫu không bao giờ làm cho một a hoàn già đã rời nhà từ lâu.

- Năm đó, ta đã im lặng, bà nói, giọng nhỏ tới mức gần như chỉ đủ cho hai người nghe. Gia chủ quyết, ta không cãi. Con ta ký, ta không can. Ta tự bảo mình rằng đó là việc của đàn ông trong nhà, rằng nhà này cần một người con dâu khác môn đăng hộ đối hơn. Ta đã dùng sự im lặng ấy để đổi lấy yên ổn cho chính mình, suốt gần năm năm nay.

- Bà chủ, chuyện đã qua rồi. Tôi kể không phải để oán trách ai. Tôi chỉ muốn trong nhà này còn có một người nhớ rằng cô Mạn Thanh đã sống và đã chết như thế nào. Người ngoài chợ bây giờ chỉ biết nhà này có dâu mới đẹp nhất Tô Châu. Không còn ai nhớ tới cô ấy nữa. Ngay cả thiếu gia, tôi nghe nói, cũng không bao giờ nhắc tên cô ấy.

Trần Ma Ma đứng dậy cáo từ, xin phép ra về trước khi trời tối vì đường ngoại thành xa. Bà để lại gói thuốc quê trên bàn, dặn sắc loãng cho thiếu gia uống thay nước trong những ngày hanh khô. Bà Phân tiễn bà ra tận cổng sau, đứng nhìn bóng người a hoàn già còng lưng đi khuất cuối con ngõ mới quay vào.

Trước khi ra khỏi phòng, Trần Ma Ma quay lại nhìn bà một lần nữa, nói thêm một câu rất khẽ, như nói cho chính mình nghe. Rằng người chết rồi thì không đòi được gì nữa, chỉ có người sống là còn phải nhớ, và nhớ được ngày nào thì lòng nhẹ đi ngày ấy. Bà Phân nghe câu ấy mà không đáp, chỉ gật đầu tiễn khách, nhưng câu nói cứ ở lại trong đầu bà suốt cả buổi chiều hôm ấy, không đi đâu cả.

Tối hôm ấy, bà mở cuốn sổ theo dõi bệnh của con trai ra, lật tới trang riêng không kẻ cột ở cuối sổ, và ghi thêm mấy dòng bằng nét chữ chậm rãi. Bà ghi ngày tháng ba năm một chín ba mươi hai, một người vợ bị bỏ của nhà này đã cắt bán mái tóc dài nuôi từ nhỏ để lấy tiền mua thuốc cho mẹ. Bà ghi mùa đông năm một chín ba mươi ba, người ấy chết trong nghèo khó lúc hai mươi lăm tuổi. Bà không ghi thêm một lời bình luận nào. Bà chỉ ghi sự việc, như ghi một món nợ trong sổ sách của nhà buôn, một món nợ mà bao nhiêu năm qua cả Vương gia đã cố tình để ngoài sổ.

Rồi bà ngồi lặng rất lâu trong phòng, nhìn ngọn đèn dầu cháy nhỏ dần. Cuốn sổ trên tay bà bây giờ không chỉ ghi bệnh của con trai bà nữa. Nó bắt đầu ghi cả những món nợ cũ của nhà này, những món nợ mà bà vừa nhận ra, có thể đang quay về đòi theo một cách mà không cuốn sổ nào tính trước được.

Chương khác

Xem thêm