HỌA BÌ MA LỘT DA Ở TÔ CHÂU - Chương 23: Khóa trái thư phòng canh ba

Ngày mùng sáu tháng mười, từ lúc trời vừa xế chiều, Vương Phúc Toàn giao cho Xuân Đào một việc quen thuộc. Vào những ngày mưa gió, ông vẫn giao việc này…

Nội dung chương

Ngày mùng sáu tháng mười, từ lúc trời vừa xế chiều, Vương Phúc Toàn giao cho Xuân Đào một việc quen thuộc. Vào những ngày mưa gió, ông vẫn giao việc này cho người làm tin cẩn nhất trong nhà. Nàng phải đi một vòng khắp dinh thự, kiểm tra then cửa của từng phòng trước khi đêm xuống.

- Mưa đêm qua làm gỗ nở, mấy cái then cửa cũ hay kẹt. Con kiểm tra hết dãy nhà đông cho ta. Phòng nào cửa hai lớp thì cài cả hai lớp. Phòng nào cửa sổ trông ra vườn thì chốt thêm cái chốt nhỏ bên dưới. Xong việc thì về báo lại, đừng bỏ sót phòng nào.

- Dạ, con đi ngay, thưa quản gia.

Xuân Đào cầm theo một cây đèn lồng và một chùm chìa khóa dự phòng, đi từ dãy nhà tây sang. Nàng làm việc này đã nhiều lần, thuộc từng bậc thềm trơn, từng chỗ mái dột nhỏ nước xuống hành lang. Nhưng chiều nay, trong đầu nàng có thêm hai việc nữa mà không ai giao. Một là lời dặn của chủ mẫu từ tối qua: để mắt tới khay thuốc của thiếu gia. Hai là một ý nghĩ nàng tự giữ cho riêng mình từ đêm mưa hôm mùng hai, cái đêm nàng nghe tiếng cọ quét trong thư phòng và nhìn thấy một bóng dài gầy đổ trên nền qua khe dưới cánh cửa. Chiều nay, vòng kiểm tra then cửa sẽ đưa nàng tới trước cánh cửa ấy một lần nữa, vào ban ngày, với đầy đủ ánh sáng.

Thư phòng phía đông nằm ở cuối dãy nhà đông, là căn phòng yên tĩnh nhất của dinh thự. Xuân Đào đẩy cửa bước vào và đứng lại một lúc để nhìn cho kỹ, như thể đây là lần đầu tiên nàng vào căn phòng này.

Căn phòng không lớn. Cửa ra vào có hai lớp, một lớp cửa gỗ dày bên ngoài và một lớp cửa nhẹ hơn bên trong, cả hai đều có then cài ở phía trong phòng. Then của lớp cửa ngoài là một thanh gỗ ngang to bằng cổ tay, trượt trong hai cái móc sắt đã mòn bóng. Then của lớp cửa trong nhỏ hơn, bằng đồng, nằm ngay tầm tay người ngồi trong phòng. Cửa sổ duy nhất trông ra vườn sau, song gỗ dày, và trên khung cửa sổ có một cái chốt sắt nhỏ ở phía dưới mà phải cúi xuống mới thấy. Nếu cả hai lớp cửa cùng cài then và cửa sổ cùng chốt, thì người ở trong phòng này không cần ai giữ cửa cho mình, và người ở ngoài, dù có chìa khóa dự phòng, cũng không mở vào được nếu người bên trong không muốn.

Giữa phòng là một cái bàn gỗ dài, mặt bàn sạch tới mức không giống bàn đọc sách của một người hay dùng. Trên bàn chỉ có vài thứ, xếp ngay ngắn lạ thường. Một nghiên mực đá, mực trong nghiên đã khô thành một lớp mỏng. Một thỏi chu sa đặt trên một chiếc đĩa sứ nhỏ, đầu thỏi mòn đi một góc, đỏ sẫm. Vài cuốn sách đóng chỉ xếp chồng ở góc bàn, gáy sách phủ một lớp bụi mỏng chứng tỏ đã lâu không ai mở ra. Không có tách trà. Không có giấy viết dở. Không có bất kỳ dấu vết nào của một người ngồi đọc sách thâu đêm như thiếu phu nhân vẫn nói.

Ở góc phòng, sát bức tường phía trong, là một chiếc giường nhỏ. Giường chỉ đủ cho một người nằm, trải một tấm chiếu trắng phẳng phiu không một nếp nhăn, đầu giường không có gối, chân giường không có chăn. Xuân Đào nhìn tấm chiếu trắng ấy rất lâu. Trong một dinh thự đầy đủ chăn gấm gối thêu, một chiếc giường trải chiếu trắng trơn, không gối không chăn, nằm trong một căn phòng khóa trái hai lớp cửa, là một hình ảnh không thuộc về bất kỳ sinh hoạt bình thường nào mà nàng biết. Người ta không ngủ trên một chiếc giường như thế. Người ta chỉ đặt một thứ gì đó lên trên nó.

Nàng quay lại phía cửa, quỳ xuống xem xét bản lề và khe cửa theo thói quen của một người làm việc cẩn thận. Cánh cửa ngoài khép rất khít, nhưng ở phía bản lề trên, gỗ đã mòn đi một chút sau nhiều năm. Nó để lại một khe hẹp dài bằng ngón tay. Một con mắt ghé vào khe ấy có thể nhìn được một phần căn phòng bên trong, nếu trong phòng có đèn. Khe cửa ấy nằm khuất sau cánh cửa thứ hai khi cửa mở, nên ban ngày không ai để ý. Chỉ khi cả hai lớp cửa đều đóng lại, nó mới thành một đường nhìn thẳng vào trong.

Xuân Đào đứng dậy, phủi bụi trên đầu gối, và làm một việc mà không ai giao cho nàng.

Nàng rút từ trong tay áo ra một sợi chỉ mảnh màu xám, loại chỉ nàng vẫn dùng để khâu lại đường viền áo cho thiếu phu nhân. Nàng buộc sợi chỉ ấy ngang qua bản lề phía trên của cánh cửa ngoài, buộc rất khẽ, hai đầu chỉ dán vào hai mép gỗ bằng một chút sáp nến nàng mang theo trong túi áo. Sợi chỉ mảnh tới mức người đi qua sẽ không nhìn thấy, và nó nằm đúng ở chỗ cánh cửa phải trượt qua mỗi khi có ai mở cửa từ bất kỳ phía nào. Đêm nay, nếu cánh cửa này mở ra dù chỉ một lần, sợi chỉ sẽ đứt. Và nếu sợi chỉ đứt mà chìa khóa dự phòng vẫn nằm nguyên trong tay quản gia, thì nàng sẽ biết một điều chắc chắn. Cánh cửa này chỉ có thể được mở từ bên trong. Nó được mở bởi một người đã ở sẵn trong phòng. Hoặc bởi một người có cách vào phòng mà không cần đi qua cánh cửa này theo lối bình thường.

Nàng kiểm tra nốt cửa sổ, cài then hai lớp cửa lại theo đúng lệnh quản gia khi bước ra, rồi đi một vòng hết các phòng còn lại của dãy nhà đông. Phòng nào nàng cũng làm đủ việc: thử then, thử chốt, ghi nhớ trong đầu. Phòng khách phụ có mùi ẩm của chiếu mới phơi. Phòng kho chứa vải có mùi long não và tiếng chuột chạy rất khẽ sau đống rương. Phòng của hai người làm già có một cửa sổ kẹt then, nàng phải dùng cả hai tay mới đẩy được thanh then vào rãnh, và ghi nhớ để sáng mai báo thợ tới sửa. Những căn phòng ấy đều là những căn phòng bình thường của một dinh thự bình thường. Mỗi căn đều mang dấu vết rõ ràng của người sống trong đó: một tách trà uống dở, một đôi dép để lệch, một cuốn sổ ghi việc nhà viết tới nửa trang. Càng đi qua những căn phòng như thế, hình ảnh thư phòng phía đông càng đứng tách ra trong đầu nàng như một vật lạ. Ở đó không có một dấu vết nào của người sống. Chỉ có những vật được xếp sẵn cho một việc gì đó mà nàng chưa gọi tên được.

Khi nàng quay lại hành lang để sang dãy nhà tây, thiếu phu nhân đang đứng ở đầu hành lang phía bên kia, trên tay là một khay nhỏ phủ khăn trắng, có lẽ là khay thuốc buổi chiều của thiếu gia. Hai người gặp nhau giữa hành lang vắng. Xuân Đào cúi đầu chào và né sang một bên nhường lối.

- Em vừa ở thư phòng ra à? Liễu Nương hỏi, giọng vẫn nhẹ như mọi khi, nhưng mắt nàng dừng lại trên tay Xuân Đào, nơi vẫn còn vương chút bụi gỗ của một buổi chiều kiểm tra then cửa.

- Dạ, quản gia sai con kiểm tra then cửa các phòng trước đêm, thưa thiếu phu nhân. Thư phòng con đã cài đủ hai lớp then, cửa sổ cũng chốt rồi ạ.

- Tốt. Đêm nay ta qua đó đọc sách như thường lệ. Em dặn người làm đừng ai gõ cửa làm phiền ta, dù nghe thấy động tĩnh gì. Ta đọc sách cần yên tĩnh, mà thiếu gia bệnh đang nặng, trong nhà ai cũng cần yên tĩnh cả.

- Dạ, con sẽ dặn lại ạ.

Thiếu phu nhân gật đầu, đi tiếp về phía phòng tân hôn, khay thuốc trên tay không sóng sánh một giọt nào dù hành lang có mấy chỗ gạch lún không đều. Xuân Đào đứng nhìn theo một lúc. Nàng vừa cài then thư phòng từ bên ngoài theo lệnh quản gia. Nhưng then của căn phòng ấy, cả hai lớp, đều là then cài từ phía trong. Người ở ngoài cài hay không cài cũng không khác gì nhau, vì chỉ người ở trong mới thật sự khóa được cánh cửa ấy lại. Câu dặn đừng ai gõ cửa dù nghe thấy động tĩnh gì của thiếu phu nhân, nói ra rất nhẹ, rơi vào tai nàng nặng hơn mọi câu dặn khác trong ngày hôm nay.

Trên đường về dãy nhà tây, nàng ghé qua nhà bếp xem việc sắc thuốc. Thuốc của thiếu gia từ tối nay do thiếu phu nhân tự tay sắc, theo lời chủ mẫu đã nhận. Xuân Đào đứng ở cửa bếp một lúc, nhìn người làm nhóm lửa, nhìn ấm thuốc đất được đặt lên bếp, và ghi nhớ giờ giấc như lời bà chủ dặn, dù nàng chưa hiểu hết vì sao một khay thuốc lại cần được nhìn kỹ tới vậy. Nàng chỉ biết một điều giản dị theo cách của người hầu: trong nhà này, những thứ được giao cho một người nhìn kỹ, chưa bao giờ là những thứ bình thường.

Trời tối dần. Dãy nhà đông lên đèn từng phòng một, riêng thư phòng phía đông vẫn tối và im lặng như mọi buổi tối. Xuân Đào trở về gian buồng nhỏ của mình, ăn vội bát cơm, rồi nằm xuống mà không ngủ được. Nàng nằm nghe tiếng mưa sót lại nhỏ giọt từ mái hiên xuống sân gạch, và nghĩ tới sợi chỉ mảnh màu xám đang căng ngang bản lề của một cánh cửa ở cuối dãy nhà đông. Đêm nay, trong căn phòng sau cánh cửa ấy, sẽ có một ngọn đèn dầu rất thấp được thắp lên như những đêm trước. Sẽ có tiếng cọ quét đều đều trên một mặt phẳng nào đó. Và sáng mai, khi nàng đi qua hành lang ấy với một cái cớ thật tự nhiên, nàng sẽ biết sợi chỉ của mình còn nguyên hay đã đứt. Nếu nó đứt, thì mọi lời giải thích êm ái nhất trong nhà này, về một thiếu phu nhân thích đọc sách ban đêm, sẽ không còn đứng vững được nữa. Không phải vì nàng đã nhìn thấy điều gì ghê gớm. Mà vì một sợi chỉ đứt không biết nói dối, và nó sẽ nói thay cho tất cả những người trong nhà này vẫn chưa dám nói.

Chương khác

Xem thêm