HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 22: Ô Cửa Kính Rạn Nứt
Mười giờ sáng ngày hai mươi tháng bảy, nhóm khảo sát an toàn của bảo tàng tập trung ở hành lang tầng cao để kiểm tra ô cửa kính rạn nứt. Người có mặt gồm…
Nội dung chương
Mười giờ sáng ngày hai mươi tháng bảy, nhóm khảo sát an toàn của bảo tàng tập trung ở hành lang tầng cao để kiểm tra ô cửa kính rạn nứt. Người có mặt gồm Trịnh Quốc Bảo, Phan Diệu Linh, Ngô Thanh Tùng, Chu Ngọc Trâm và Đặng Thu Vân. Buổi khảo sát nằm trong kế hoạch rà soát an toàn định kỳ của tòa nhà, không liên quan tới hiện tượng tiếng đàn hay bóng áo tím. Vân mang theo mẫu biên bản khảo sát và máy ảnh của dự án.
Ô kính rạn nằm ở khung cửa vòm thứ ba tính từ cầu thang tầng cao. Vết rạn bắt đầu từ góc dưới bên phải của ô kính, chạy chéo lên giữa ô thành ba nhánh nhỏ. Nhìn gần, các nhánh rạn mảnh như sợi tóc, bắt ánh sáng thành những đường sáng mỏng khi người đứng thay đổi góc nhìn. Tùng dùng thước đo chiều dài từng nhánh và ghi vào bảng khảo sát. Nhánh dài nhất đo được mười chín xăng ti mét. Nhánh ngắn nhất đo được sáu xăng ti mét.
- Vết rạn này có từ bao giờ. - Linh hỏi, trong lúc ghi lại vị trí ô kính vào sơ đồ hành lang.
- Hồ sơ sửa chữa gần nhất không ghi thời điểm xuất hiện. - Trâm đáp, sau khi lật nhanh tập hồ sơ bảo trì mang theo. - Chỉ ghi đã phát hiện trong đợt kiểm tra năm ngoái và xếp vào nhóm theo dõi, chưa thay vì kính còn nguyên khung và chưa bung mảnh.
Bảo yêu cầu cả nhóm đứng lùi lại một khoảng, không tỳ tay vào khung cửa trong suốt buổi khảo sát. Ông giải thích rằng kính đã rạn thì mọi tác động lực đều phải tránh, dù vết rạn nhìn qua có vẻ nhỏ. Tùng đặt một dải băng đánh dấu tạm thời trên sàn, cách khung cửa một mét, để mọi người trong tòa nhà biết khu vực đang được theo dõi và không đi sát vào ô kính.
Phần chính của buổi khảo sát là đo đạc, chụp ảnh hiện trạng và lập phương án theo dõi vết rạn. Trâm chụp ảnh ô kính từ ba góc khác nhau theo đúng quy định chụp hiện trạng hiện vật kiến trúc. Mỗi ảnh đều có thước tỉ lệ đặt cạnh khung cửa và bảng ghi ngày chụp. Tùng kiểm tra độ chắc của khung gỗ quanh ô kính bằng cách gõ nhẹ lên phần khung lành và ghi nhận khung chưa mục, chưa cong vênh. Linh phụ trách đối chiếu vị trí ô kính này với sơ đồ thoát hiểm của tầng cao.
Khi phần đo đạc gần xong, Bảo gọi cả nhóm đứng lại ngay trước dải băng đánh dấu. Ông nói rõ rằng tranh thủ buổi khảo sát có đủ người, ông cần nhắc lại một quy định cũ của tòa nhà mà nhiều nhân viên mới chưa từng nghe nói đầy đủ. Vân mở sẵn biên bản khảo sát tới trang ghi chú quy định, cầm bút chờ ghi.
- Tòa nhà này có một lệ cũ về ô kính rạn này, và tôi nhắc lại hôm nay để ghi vào biên bản cho rõ ràng. - Bảo nói. - Tránh soi gương và chụp ảnh phản chiếu qua ô cửa kính rạn nứt lúc giao thoa hoàng hôn và đêm. Ai làm việc ở tầng cao đều phải biết điều này.
Ông dừng lại một nhịp, nhìn từng người trong nhóm trước khi nói tiếp.
- Lệ này có hai phần. - Bảo nói. - Phần an toàn là kính đã rạn thì phản chiếu méo mó, ánh sáng hoàng hôn yếu dễ làm người đứng gần hoa mắt và bước hụt ở khu vực cầu thang. Phần nếp cũ của tòa nhà là người làm việc ở đây từ xưa đã tránh làm việc ấy vào đúng giờ ấy, và ban quản lý giữ lệ này như một quy định nội bộ. Dù hiểu theo phần nào, việc cần làm vẫn là không soi gương và không chụp ảnh phản chiếu qua ô kính này lúc hoàng hôn chuyển sang đêm.
- Quy định này áp dụng cho cả điện thoại cá nhân không, thưa anh. - Tùng hỏi.
- Áp dụng cho mọi thiết bị và mọi người. - Bảo đáp. - Máy ảnh dự án, điện thoại cá nhân, gương cầm tay, tất cả đều tính. Không có ngoại lệ vì lý do tò mò hay vì muốn kiểm chứng điều gì. Ai cần chụp hiện trạng ô kính thì chụp thẳng vào mặt kính vào ban ngày, như Trâm vừa làm sáng nay, có biên bản và có người cùng chứng kiến.
Linh nghe rất kỹ từng lời của Bảo. Cô nhớ tới những buổi hoàng hôn đã qua ở hành lang này, nhớ tới ánh sáng cuối ngày hắt qua các ô cửa vòm và tạo thành những vệt sáng dài trên sàn gạch. Cô chưa từng đứng soi mình qua ô kính rạn, cũng chưa từng giơ điện thoại chụp phản chiếu qua ô kính ấy. Nhưng cô hiểu rõ vì sao Bảo chọn đúng buổi sáng nay để nhắc lại lệ cũ trước toàn nhóm. Trong tòa nhà này, những hiện tượng vào giờ hoàng hôn đang được ghi chép ngày càng nhiều. Một quy định được nhắc rõ ràng trước khi có chuyện xảy ra sẽ khác hẳn một quy định chỉ được nhớ lại sau khi có người làm sai.
- Em đề nghị ghi nguyên văn câu nhắc của anh Bảo vào biên bản. - Linh nói với Vân. - Ghi cả phần áp dụng cho điện thoại cá nhân và phần không có ngoại lệ. Sau này ai đọc lại cũng hiểu đúng mức của quy định.
Vân ghi chép đầy đủ theo yêu cầu. Biên bản khảo sát buổi sáng ghi rõ ba nội dung về ô kính rạn. Một là hiện trạng vết rạn gồm ba nhánh, nhánh dài nhất mười chín xăng ti mét, khung gỗ còn chắc. Hai là phương án theo dõi vết rạn mỗi tháng một lần, chụp ảnh đối chiếu cùng góc chụp. Ba là quy định tránh soi gương và chụp ảnh phản chiếu qua ô kính lúc giao thoa hoàng hôn và đêm, áp dụng cho mọi người và mọi thiết bị.
Cuối buổi khảo sát, Bảo ký vào biên bản trước mặt cả nhóm. Từng người trong nhóm lần lượt ký vào mục người tham gia khảo sát. Linh ký sau cùng. Khi đặt bút ký, cô đọc lại một lần nữa dòng quy định vừa được ghi. Dòng chữ nằm ngay ngắn giữa trang biên bản, có chữ ký của trưởng phòng bảo quản ở phía dưới, có ngày tháng rõ ràng là ngày hai mươi tháng bảy.
Phần còn lại của buổi sáng được dành cho việc dán nhãn cảnh báo nhỏ ở chân khung cửa theo mẫu nhãn an toàn của bảo tàng. Nhãn ghi vỏn vẹn dòng chữ khu vực kính đang theo dõi, đề nghị không tỳ tay và không đứng sát. Không có dòng nào trên nhãn nhắc tới lệ cũ hay giờ hoàng hôn. Bảo giải thích rằng nhãn trên tường chỉ phục vụ an toàn đi lại, còn quy định về giờ hoàng hôn thuộc về biên bản nội bộ và trách nhiệm của từng nhân viên đã nghe nhắc trực tiếp.
Trước khi nhóm giải tán, Tùng hỏi thêm về phương án thay kính trong tương lai. Bảo cho biết việc thay ô kính của một di tích phải qua hồ sơ tu bổ riêng, có ý kiến của đơn vị chuyên môn về kính cổ và phải giữ nguyên khung gỗ gốc. Trong thời gian chờ hồ sơ, ô kính rạn vẫn ở nguyên vị trí, được theo dõi hằng tháng và được bảo vệ bằng chính quy định mà nhóm vừa ghi vào biên bản.
Buổi chiều cùng ngày, Linh nhận được một cuộc gọi ngắn từ Trâm về phần hồ sơ của ô kính. Trâm cho biết cô đã rà thêm tập hồ sơ bảo trì cũ và tìm thấy một dòng ghi ngắn từ đợt kiểm tra năm trước. Dòng ghi ấy chỉ ghi kích thước vết rạn tại thời điểm đó và chữ ký của người kiểm tra. So với số đo sáng nay, nhánh dài nhất đã dài thêm khoảng hai xăng ti mét trong vòng một năm. Con số không lớn, nhưng đủ để Bảo yêu cầu rút ngắn chu kỳ theo dõi từ mỗi quý xuống mỗi tháng.
- Hai xăng ti mét trong một năm nghe thì ít. - Trâm nói qua điện thoại. - Nhưng kính rạn mà còn lan ra thì không thể để theo quý được nữa. Em đã bổ sung phần đối chiếu này vào phụ lục biên bản và gửi anh Bảo ký bổ sung rồi.
- Em gửi chị một bản sao phụ lục nhé. - Linh đáp. - Chị kẹp cùng biên bản gốc để hồ sơ tầng cao liền mạch. Phần quy định giờ hoàng hôn vẫn nằm ở biên bản chính, phụ lục chỉ nói về tốc độ lan của vết rạn thôi, đúng không.
- Đúng ạ. - Trâm nói. - Phụ lục chỉ có số đo và ảnh đối chiếu. Không có nội dung nào khác.
Linh ghi lại cuộc gọi vào sổ công tác trong hai dòng ngắn gọn. Cô ghi giờ gọi, tên người gọi và hai con số đo của nhánh rạn ở hai thời điểm. Trong công việc phục chế, cô đã quen với việc những thay đổi rất nhỏ, nếu được ghi đều đặn, sẽ thành căn cứ cho những quyết định lớn về sau. Vết rạn trên ô kính cũng vậy. Sáng nay nó là một hiện trạng cần theo dõi. Chiều nay nó đã có thêm một tốc độ lan được ghi bằng số. Và cùng với số đo ấy, quy định về giờ hoàng hôn quanh ô kính này cũng đã nằm trong biên bản có đủ chữ ký của cả nhóm.
Linh quay lại phòng phục chế vào cuối buổi sáng. Cô kẹp bản sao biên bản khảo sát vào tập hồ sơ tầng cao của dự án, ngay sau bản đồ vị trí các khung cửa vòm. Trên đường đi, cô đi ngang qua ô kính rạn một mình trong ánh sáng ban ngày. Ba nhánh rạn hiện rõ dưới nắng, mảnh và khô, không khác gì một vết thương cũ của tòa nhà. Cô không dừng lại lâu. Việc của buổi sáng đã xong, biên bản đã ký, và quy định đã được nói thành lời trước đủ mặt những người làm việc ở tầng cao.