HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 19: Hoa Trắng Trước Cửa Tầng Gác Lửng
Mười sáu giờ ngày mười ba tháng bảy, Phan Diệu Linh đang trên đường từ phòng phục chế xuống phòng tư liệu thì gặp Mai Phương Thảo ở hành lang tầng thấp.…
Nội dung chương
Mười sáu giờ ngày mười ba tháng bảy, Phan Diệu Linh đang trên đường từ phòng phục chế xuống phòng tư liệu thì gặp Mai Phương Thảo ở hành lang tầng thấp. Thảo hai mươi bốn tuổi, là sinh viên mỹ thuật, cô gái đã quay lại bảo tàng hồi tháng trước để kể về bóng áo tím mình thoáng thấy bên cửa vòm. Hôm nay Thảo đến tham quan cùng một người bạn, và trên tay cô là một bó hoa tươi màu trắng được gói giấy cẩn thận.
Thảo chào Linh, rồi nói thẳng lý do mình mang hoa theo. Cô đọc được trên mạng xã hội một bài viết kể về tòa nhà này. Bài viết có đoạn khuyên người tới thăm nên đặt một bó hoa trắng trước cửa căn phòng phụ ở tầng gác lửng. Đó được kể như một cách gửi lời thương cảm tới một câu chuyện buồn cũ của tòa nhà. Bài viết được chia sẻ rất nhiều. Thảo nghĩ làm theo thì không có hại gì, lại là một cử chỉ đẹp, nên cô mua hoa và định lặng lẽ đặt ở đó trước khi ra về.
Linh nghe hết, rồi mời Thảo ngồi xuống băng ghế ở hành lang để nói chuyện cho rõ ràng. Người bạn đi cùng Thảo đứng chờ ở phía xa, gần cửa phòng trưng bày. Linh nói chậm rãi, giữ giọng thân thiện, vì cô hiểu Thảo không hề có ý xấu. Một bó hoa xuất phát từ lòng thương cảm không phải là chuyện đáng trách. Nhưng đặt bó hoa ấy ở đâu trong một tòa nhà di tích lại là chuyện của quy chế.
- Chị cảm ơn em đã hỏi thẳng chị trước khi đặt. - Linh nói. - Nhiều người sẽ đặt luôn rồi mới hỏi. Chị nói rõ với em điều này nhé. Trong tòa nhà này có một quy định đã được nhắc nhiều lần trong các buổi làm việc của dự án. Không ai được tự đặt hoa tươi màu trắng trước cửa phòng phụ tầng gác lửng khi chưa được ban quản lý cho phép bằng văn bản. Đây là một cấm kỵ được giữ rất nghiêm trong nhà này.
- Em không hề biết có quy định đó. - Thảo nói, mặt cô hơi đỏ lên. - Bài viết trên mạng không nhắc gì tới quy định cả. Họ chỉ kể câu chuyện buồn và khuyên đặt hoa thôi. Em cứ tưởng đặt hoa là việc tốt.
- Chị tin em. - Linh đáp. - Vì vậy chị mới giải thích, chứ không trách em điều gì. Quy định này có lý do của nó. Thứ nhất, tòa nhà là di tích, mọi vật đặt thêm vào không gian trưng bày đều phải có phép, để tránh làm sai lệch hiện trạng và gây hiểu lầm cho khách khác. Thứ hai, hoa tươi đặt ở cửa phòng khóa kín qua đêm sẽ héo và rơi cánh xuống sàn cổ, ảnh hưởng trực tiếp tới công việc bảo quản. Thứ ba, và quan trọng nhất, mỗi bó hoa đặt xuống mà không rõ nguồn gốc sẽ kéo theo nhiều bó hoa khác, và kéo theo những câu chuyện không có trong hồ sơ của tòa nhà.
Thảo ôm bó hoa trong lòng, im lặng một lúc. Cô nhìn về phía cầu thang dẫn lên tầng gác lửng, nơi cánh cửa phòng phụ đang đóng kín ở phía trên. Linh đoán cô đang tiếc cho ý định đẹp của mình, vì cô siết nhẹ lớp giấy gói hoa trong tay, và vì cô hỏi câu tiếp theo bằng giọng nhỏ hẳn đi, khác hẳn sự hồ hởi lúc mới gặp ở hành lang.
- Vậy bó hoa này em phải làm sao bây giờ, chị? - Thảo hỏi. - Em mua rồi, mang về ký túc xá thì cũng héo mất.
- Em có hai cách đều đúng quy định. - Linh nói. - Cách thứ nhất, em mang hoa về, cắm ở phòng mình, coi như một bó hoa đẹp cho chính em sau một buổi chiều đi xem tranh. Cách thứ hai, nếu em vẫn muốn gửi hoa cho tòa nhà, em làm đơn đề nghị ngắn gửi ban quản lý qua quầy lễ tân. Ban quản lý xem xét và trả lời bằng văn bản. Có văn bản cho phép, nhân viên của bảo tàng sẽ hướng dẫn em đặt hoa ở đúng vị trí quy định. Không có văn bản, mình không đặt. Đơn giản vậy thôi.
Trong lúc hai người nói chuyện, Trịnh Quốc Bảo đi ngang qua hành lang trên đường về phòng làm việc. Ông dừng lại khi thấy Linh và Thảo ngồi cùng bó hoa trắng. Linh đứng dậy, trình bày ngắn gọn sự việc, từ bài viết trên mạng, ý định của Thảo, cho tới phần giải thích quy định mà cô vừa nói. Bảo nghe xong, gật đầu và quay sang Thảo.
- Tôi xác nhận lại điều cô Linh vừa nói, để em yên tâm là mình nghe đúng quy định chính thức. - Bảo nói. - Bảo tàng ghi nhận tấm lòng của em. Nhưng quy định về hoa trắng ở cửa phòng phụ tầng gác lửng là quy định thật, áp dụng cho mọi người, kể cả nhân viên của bảo tàng. Chưa có phép bằng văn bản thì không ai được đặt. Em cứ làm đơn qua lễ tân nếu muốn. Hồ sơ của em sẽ được trả lời đàng hoàng như mọi đề nghị khác.
- Dạ, em hiểu rồi ạ. - Thảo đáp. - Em sẽ mang hoa về cắm ở phòng. Em không làm đơn đâu ạ. Em chỉ cần biết là mình không làm sai quy định là được rồi.
Bảo gật đầu, dặn Linh ghi nhận sự việc vào sổ công tác của dự án, rồi tiếp tục đi về phòng làm việc. Linh ghi vào sổ tay ngay tại băng ghế. Ngày mười ba tháng bảy, mười sáu giờ. Khách tham quan Mai Phương Thảo mang hoa tươi màu trắng tới với ý định đặt trước cửa phòng phụ tầng gác lửng theo lời khuyên trên mạng xã hội. Ý định được trình bày trước khi thực hiện. Quy định cấm kỵ được giải thích và được trưởng phòng bảo quản xác nhận trực tiếp. Hoa không được đặt. Khách mang hoa về.
Linh gọi điện cho Đặng Thu Vân để báo sự việc và nhờ ghi vào sổ công tác chính thức của dự án ngay trong chiều nay, tránh để việc ghi chép dồn sang ngày hôm sau. Vân hỏi lại tên khách, giờ gặp và vị trí định đặt hoa, từng mục một, rồi đọc lại toàn bộ nội dung sẽ ghi để Linh xác nhận. Cô nói thêm rằng đây là lần đầu tiên sổ công tác của dự án ghi nhận một trường hợp hoa trắng được trình bày trước khi đặt và được ngăn lại kịp thời theo đúng quy định.
- May là cô Thảo hỏi trước. - Vân nói qua điện thoại. - Sổ công tác ghi nhận một việc được ngăn đúng lúc vẫn có giá trị. Nó cho thấy quy định được nói ra miệng vẫn giữ được người ta, trước khi phải dùng tới biên bản.
- Chị cũng nghĩ vậy. - Linh đáp. - Em ghi thêm vào sổ một dòng là khách hợp tác hoàn toàn, không có tranh cãi gì nhé. Đừng để hồ sơ đọc lên nghe như một vụ vi phạm. Đây không phải vi phạm. Đây là một ý định tốt được dừng lại đúng chỗ.
Người bạn đi cùng Thảo lúc này cũng bước lại gần băng ghế. Cô bạn cho biết chính mình là người gửi bài viết trên mạng cho Thảo xem mấy ngày trước. Nghe xong phần giải thích quy định, cô bạn nói mình sẽ gỡ phần chia sẻ bài viết ấy khỏi trang cá nhân, vì bài viết khuyên người ta làm một việc mà tòa nhà có quy định cấm rõ ràng. Linh cảm ơn cô bạn, và ghi thêm chi tiết này vào sổ tay như một phần của diễn biến buổi chiều, không phải như một cam kết bắt buộc nào đối với khách tham quan.
Thảo đứng dậy, ôm bó hoa, chuẩn bị ra về cùng bạn. Trước khi đi, cô quay lại nói với Linh một câu khiến Linh phải ghi thêm vào sổ tay ngay sau đó.
- Hôm trước em kể chuyện bóng áo tím, chị và mọi người ghi vào sổ rất nghiêm túc, không ai cười em cả. - Thảo nói. - Hôm nay em lại suýt làm sai quy định vì một bài viết trên mạng. Em thấy tòa nhà này lạ lắm. Chuyện gì trong nhà này cũng phải có giấy tờ, có người xác nhận. Nhưng nghĩ kỹ thì chắc phải vậy. Không có giấy tờ, ai biết chuyện nào là thật, chuyện nào là người ta kể thêm.
Linh tiễn Thảo tới cửa hành lang. Cô nhìn theo bó hoa trắng đi xa dần về phía cổng bảo tàng, trắng nổi bật giữa buổi chiều mưa xám của Sài Gòn. Bó hoa ấy đã không nằm xuống trước cánh cửa phòng phụ ở tầng gác lửng. Nó về nhà cùng cô gái đã mua nó, sau một cuộc nói chuyện ngắn và một quy định được nói ra đúng lúc.
Trên đường quay lại, Linh ghé qua quầy lễ tân để hỏi thêm một việc cho đủ hồ sơ của buổi chiều. Nhân viên lễ tân xác nhận với cô rằng từ đầu mùa mưa tới nay, quầy đã tiếp nhận vài lượt khách hỏi về chuyện đặt hoa trong tòa nhà sau khi đọc các bài viết trên mạng. Mọi lượt hỏi đều được lễ tân trả lời theo đúng quy định và chưa có bó hoa nào được đặt trong không gian trưng bày khi chưa có phép. Linh ghi con số ấy vào sổ tay ở mức lời xác nhận của lễ tân, ghi rõ chưa đối chiếu với sổ tiếp nhận của quầy.
Chi tiết ấy làm cô thấy nhẹ lòng hơn một chút. Bài viết trên mạng có thể lan đi rất nhanh và rất xa. Nhưng giữa bài viết và cánh cửa phòng phụ ở tầng gác lửng vẫn còn một quầy lễ tân, một quy định được nói ra thành lời, và những người như Thảo sẵn lòng hỏi trước khi làm. Chuỗi ngăn cách ấy mỏng, nhưng cho tới hôm nay nó vẫn giữ được.
Đi ngang qua cầu thang lên tầng gác lửng trên đường quay lại phòng phục chế, Linh dừng lại một nhịp. Cánh cửa phòng phụ ở phía trên đóng kín và yên tĩnh, phía trước cửa trống trơn, sàn sạch, không một cánh hoa nào. Cô bỗng hiểu thêm một tầng nghĩa của cấm kỵ mà mình vừa giải thích. Giữ cho phía trước cánh cửa ấy trống không, hóa ra cũng là một cách giữ cho câu chuyện của tòa nhà này không bị viết thêm bởi những bàn tay vô tình.