HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 20: Ghi Chép Cũ Của Bảo Tàng

Mười giờ ba mươi phút ngày mười lăm tháng bảy, kho tư liệu đón Phan Diệu Linh và Chu Ngọc Trâm trong buổi rà soát thứ năm theo lịch đã ký. Bốn buổi rà…

Nội dung chương

Mười giờ ba mươi phút ngày mười lăm tháng bảy, kho tư liệu đón Phan Diệu Linh và Chu Ngọc Trâm trong buổi rà soát thứ năm theo lịch đã ký. Bốn buổi rà soát trước đã đi qua các dãy hộp hành chính của những năm gần đây và một phần dãy hộp của bộ phận bảo vệ. Kết quả ghi trong phiếu rà soát vẫn là hai dòng quen thuộc. Chưa tìm thấy quyết định niêm phong cũ. Chưa tìm thấy ghi chép cũ về âm thanh lạ trong tòa nhà.

Sáng nay, hai người mở tới dãy hộp hồ sơ của bộ phận bảo vệ ở những năm xa hơn. Các hộp ở dãy này cũ hơn hẳn, bìa hộp đã sờn, nhãn năm ghi bằng mực đã nhạt. Bụi phủ dày trên nắp hộp. Trâm đeo khẩu trang và găng tay, mở từng hộp theo đúng thứ tự danh mục, đọc to số hiệu hộp cho Linh ghi vào phiếu trước khi cả hai cùng xem giấy tờ bên trong.

Tới hộp thứ tư của buổi sáng, Linh tìm thấy một cuốn sổ bìa vải đã cũ, nằm giữa các tập báo cáo trực ca và bảng phân công bảo vệ của nhiều năm trước. Cuốn sổ không có nhãn tên người ghi ở bìa. Trang đầu ghi dòng chữ ngắn gọn bằng mực xanh đã nhạt. Sổ ghi việc của ca trực tòa nhà. Phía dưới dòng chữ là khoảng năm tháng được ghi bằng tay, thuộc về một giai đoạn nhiều năm trước khi Dương Văn Hậu còn chưa vào làm ở bảo tàng.

- Trâm, em ghi số hiệu hộp và vị trí cuốn sổ này vào phiếu ngay nhé. - Linh nói, giọng cô chậm lại. - Ghi rõ nó nằm giữa những giấy tờ nào. Mình xem tại chỗ, không mang ra khỏi kho khi chưa có biên bản sao chụp.

Hai người đặt cuốn sổ lên bàn, mở từng trang dưới ánh đèn kho. Phần lớn các trang là ghi chép trực ca bình thường của nhiều năm trước. Kiểm tra cửa. Kiểm tra điện nước. Ghi số khách cuối cùng ra về. Ghi tình trạng mái ngói sau mưa. Nét chữ thay đổi qua các phần của cuốn sổ, cho thấy nhiều người trực ca khác nhau đã cùng ghi vào cuốn sổ chung này theo từng thời kỳ.

Tới khoảng giữa cuốn sổ, Linh dừng tay. Một trang ghi chép có một đoạn ngắn khác hẳn các đoạn xung quanh. Đoạn ghi ấy viết về một buổi chiều hoàng hôn nhiều năm trước, khi tòa nhà đã hết giờ đón khách. Người trực ca hôm ấy ghi lại rằng tiếng dương cầm vang lên từ phía phòng trưng bày trong một khoảng thời gian ngắn, và khi ca trực đi kiểm tra ngay sau đó, phòng trưng bày trống, cửa phòng vẫn khóa, không có người nào bên trong.

Linh đọc lại đoạn ghi ấy ba lần. Lần thứ nhất để nắm nội dung. Lần thứ hai để ghi lại giờ giấc được nhắc trong đoạn. Lần thứ ba để kiểm tra từng chữ, xem có chữ nào bị đọc nhầm vì mực nhạt hay không. Giờ bắt đầu của tiếng đàn trong đoạn ghi cũ nằm đúng trong khung giờ hoàng hôn quen thuộc. Đó là khung giờ cô đã nghe tiếng đàn vào ngày mười chín tháng sáu và ngày một tháng bảy. Đó cũng là khung giờ xuất hiện đi xuất hiện lại trong sổ trực đêm của Hậu suốt nhiều năm.

- Em chụp nguyên trang này ngay đi, Trâm. - Linh nói. - Chụp cả trang trước và trang sau để giữ mạch ngày tháng. Rồi mình tìm thêm trong cuốn sổ này xem còn đoạn nào tương tự không.

Trâm chụp ảnh theo đúng yêu cầu, đọc số thứ tự ảnh thành tiếng sau mỗi lần chụp. Hai người lật tiếp phần còn lại của cuốn sổ một cách chậm rãi. Gần cuối sổ, một đoạn ghi thứ hai xuất hiện, cũng về tiếng dương cầm vào lúc hoàng hôn, cũng ghi rõ tòa nhà không còn khách và phòng trưng bày không có người khi kiểm tra. Người ghi đoạn thứ hai có nét chữ khác với người ghi đoạn thứ nhất, và ngày tháng của hai đoạn cách nhau hơn một năm.

Linh ngồi xuống ghế, đặt bản sao mấy trang sổ trực của Hậu mà cô mang theo lên bàn, ngay bên cạnh cuốn sổ cũ vừa tìm thấy. Cô đối chiếu từng mục bằng mắt và bằng bút chì gạch nhẹ trên bản sao của mình. Khung giờ hoàng hôn trong hai đoạn ghi cũ trùng khớp với mẫu giờ trong các dòng ghi của Hậu. Cách mô tả cũng giống nhau ở những điểm căn bản nhất. Tiếng đàn vang lên khi tòa nhà không còn khách. Kiểm tra ngay sau đó. Phòng trưng bày trống. Không có người bên trong.

Sự trùng khớp ấy có một ý nghĩa mà cả hai người trong kho đều hiểu ngay, dù không ai nói to lên trong căn phòng đầy bụi giấy này. Sổ trực đêm của Hậu không phải là chuyện bịa riêng lẻ của một người gác đêm. Nhiều năm trước khi Hậu vào làm ở tòa nhà này, những người trực ca đời trước đã ghi lại đúng hiện tượng ấy. Họ ghi vào đúng khung giờ ấy, bằng đúng cách mô tả ấy, trong một cuốn sổ chung của ca trực. Không ai trong số họ ký tên riêng vào từng đoạn ghi.

- Mình phải lập biên bản phát hiện ngay trong buổi sáng nay. - Linh nói. - Ghi đầy đủ số hiệu hộp, vị trí cuốn sổ, số trang của hai đoạn ghi, số thứ tự ảnh chụp và phần đối chiếu sơ bộ với sổ của anh Hậu. Phần kết luận thì để trống. Kết luận thuộc về cuộc họp của ban quản lý, không thuộc về hai người tìm thấy tư liệu trong kho.

- Em đồng ý. - Trâm đáp. - Em ghi thêm một ý vào biên bản nhé. Hai đoạn ghi cũ không ghi tên người trực ca cụ thể ở từng đoạn. Chỉ có cuốn sổ chung và mạch ngày tháng của các trang xung quanh làm căn cứ xác định thời kỳ. Ghi rõ giới hạn đó, để sau này không ai nói quá lên.

Trước khi lập biên bản, hai người làm thêm một bước đối chiếu mạch ngày tháng của cuốn sổ cũ. Trâm lật lại mười trang trước đoạn ghi thứ nhất và mười trang sau đoạn ghi thứ hai, ghi lại ngày tháng của các trang xung quanh vào một bảng riêng. Các trang xung quanh đều là ghi chép trực ca bình thường, ngày tháng nối tiếp nhau đều đặn, không có trang nào bị xé, không có đoạn nào bị chèn thêm vào sau. Mạch giấy tờ của cuốn sổ liền lạc từ đầu tới cuối.

- Mạch ngày tháng liền như vậy thì hai đoạn ghi này nằm đúng trong dòng chảy của cuốn sổ. - Trâm nói. - Không phải giấy lạ kẹp vào sau này. Em sẽ ghi kết quả kiểm tra mười trang trước và mười trang sau vào biên bản, kèm số trang cụ thể.

Linh gật đầu. Cô đếm lại trên đầu ngón tay những con số sẽ vào biên bản. Một cuốn sổ chung của ca trực. Hai đoạn ghi về tiếng đàn. Hai nét chữ khác nhau. Hai thời điểm cách nhau hơn một năm. Một khung giờ hoàng hôn trùng khớp với mẫu giờ trong sổ của Hậu. Năm con số và một khung giờ. Ít ỏi, cũ kỹ, viết bằng mực đã nhạt, nhưng tất cả đều nằm trên giấy, đều chụp lại được, đều chỉ được vị trí trong kho. Đó là thứ mà hơn mười năm ghi chép của Hậu vẫn thiếu cho tới tận sáng nay. Một nguồn thứ hai.

Cô cũng ghi vào sổ tay một điều cần giữ cho riêng mình trong những ngày tới. Phát hiện này sẽ làm thay đổi không khí quanh cuốn sổ của Hậu trong tòa nhà. Sẽ có người muốn nói quá lên, rằng mọi dòng ghi của anh đều đã được chứng minh là thật. Sẽ có người muốn nói ngược lại, rằng hai đoạn ghi cũ không chứng minh được gì cho những năm gần đây. Cả hai cách nói đều đi xa hơn giấy tờ. Việc của cô là giữ biên bản ở đúng mực của nó, và giữ chính mình ở đúng mực ấy khi đứng trước cuộc họp sắp tới.

Hai người làm biên bản ngay tại bàn dài giữa kho. Đặng Thu Vân được gọi xuống kho để tiếp nhận bản sao ảnh chụp và ký vào mục tiếp nhận hồ sơ của dự án. Vân xem qua ảnh chụp nguyên trang, đối chiếu số thứ tự ảnh với biên bản, rồi kẹp toàn bộ vào bìa hồ sơ rà soát tư liệu với nhãn ngày mười lăm tháng bảy.

Buổi chiều cùng ngày, Linh mang biên bản phát hiện tới phòng của Trịnh Quốc Bảo. Ông xem ảnh chụp hai đoạn ghi cũ rất lâu, rồi xem phần đối chiếu giờ giấc mà cô đã gạch bằng bút chì trên bản sao sổ của Hậu.

- Đây là kết quả đối chiếu đầu tiên mà cuộc họp hôm hai mươi sáu tháng sáu đã chờ. - Bảo nói. - Tôi sẽ đưa phát hiện này vào cuộc họp gần nhất của ban quản lý, kèm theo sổ trực của anh Hậu. Tôi nói trước với cô một điều cho rõ ràng. Phát hiện này cho thấy ghi chép của anh Hậu có tư liệu cũ trùng khớp để đối chiếu. Nó chưa phải là lời minh oan chính thức. Minh oan, nếu có, phải qua cuộc họp và phải thành văn bản.

- Dạ, em hiểu. - Linh đáp. - Em và Trâm đã ghi đúng giới hạn ấy vào biên bản. Không kết luận, chỉ phát hiện và đối chiếu sơ bộ.

Linh rời phòng của Bảo khi hoàng hôn bắt đầu xuống ngoài cửa sổ. Cô đi dọc hành lang tầng thấp, ôm bìa hồ sơ rà soát đã dày lên trông thấy sau năm buổi vào kho. Trong bìa hồ sơ ấy giờ có một cuốn sổ cũ được chụp lại nguyên trang, hai đoạn ghi của những người trực ca vô danh nhiều năm trước, và một mẫu giờ hoàng hôn lặp lại qua nhiều thế hệ người gác đêm của tòa nhà này. Cô nghĩ tới Hậu, người vẫn đang chờ một tiếng nói đối chiếu cho hơn mười năm ghi chép cần mẫn của mình. Tiếng nói ấy hôm nay đã xuất hiện, bằng mực xanh đã nhạt, trên một trang sổ nằm im trong kho tư liệu không biết bao nhiêu năm.

Chương khác

Xem thêm