HỒN MA NHÀ CHÚ HỎA SÀI GÒN - Chương 33: Tiếng Đàn Lần Thứ Tư
Mười bảy giờ năm mươi phút ngày mười tháng tám, Phan Diệu Linh và Chu Ngọc Trâm đang làm kiểm kê hiện vật tại hành lang tầng cao. Đây là buổi hoàng hôn…
Nội dung chương
Mười bảy giờ năm mươi phút ngày mười tháng tám, Phan Diệu Linh và Chu Ngọc Trâm đang làm kiểm kê hiện vật tại hành lang tầng cao. Đây là buổi hoàng hôn thứ hai theo phiếu phân công trong lịch kiểm kê chung của bảo tàng. Buổi làm việc này có cùng phạm vi với buổi ngày tám tháng tám. Hai người đi cùng nhau. Kiểm kê hiện vật trưng bày cố định. Kết thúc trước mười chín giờ. Linh vẫn ở tư cách nhân viên kiểm kê trong thời gian đình chỉ khỏi dự án phục chế.
Phần việc của buổi chiều đã đi được hơn nửa danh sách khi tiếng dương cầm vang lên. Tiếng đàn bắt đầu rất khẽ, từ phía phòng trưng bày ở đầu hành lang bên kia. Một giai điệu buồn, chậm, từng nốt rời nhau như có người đang chơi bằng một tay. Linh dừng bút giữa dòng ghi. Trâm ngẩng lên khỏi bảng kiểm kê cùng lúc với cô. Hai người nhìn nhau và không ai nói gì trong mấy giây đầu tiên.
Linh nhìn đồng hồ treo tường của hành lang. Mười bảy giờ năm mươi phút. Cô lấy sổ tay ghi nhận hiện tượng và ghi giờ bắt đầu ngay tại chỗ, theo đúng cách dự án vẫn ghi từ đầu. Trâm cũng ghi giờ vào góc bảng kiểm kê của mình, bằng nét chữ riêng, hoàn toàn độc lập với dòng ghi của Linh. Hai dòng ghi giờ trùng nhau tới từng phút.
Tiếng đàn kéo dài trong khoảng ba phút rồi nhỏ dần và dứt hẳn. Âm thanh của nó không lớn. Nó vừa đủ rõ để người đứng giữa hành lang nghe thấy từng nốt, và vừa đủ xa để không ai trong hai người chỉ được chính xác nó phát ra từ điểm nào sau cánh cửa phòng trưng bày. Có một quãng lặng ngắn ở giữa giai điệu, như người chơi dừng tay một nhịp, rồi tiếng đàn lại tiếp tục bằng mấy nốt cuối thấp và buồn trước khi dứt hẳn.
Trong suốt thời gian ấy, hành lang không có thêm người nào khác. Cửa phòng trưng bày ở đầu hành lang bên kia đóng kín, ổ khóa ngoài còn nguyên vị trí khóa mà ca ngày đã bàn giao. Không có tiếng bước chân. Không có tiếng cửa mở. Chỉ có tiếng đàn buồn vang trong không gian tầng cao vắng khách của một buổi chiều mưa vừa tạnh.
Khi tiếng đàn dứt, Linh và Trâm cùng đi tới đứng trước cửa phòng trưng bày, trong giới hạn hành lang mà phiếu phân công cho phép. Hai người không mở cửa phòng, vì buổi kiểm kê này không có nội dung vào bên trong phòng trưng bày. Linh nhìn kỹ ổ khóa ngoài và mép cửa qua ánh đèn hành lang. Ổ khóa không có dấu hiệu vừa được sử dụng. Mép cửa không có khe sáng nào. Bên kia cánh cửa là một khoảng tối và yên lặng hoàn toàn, giống như căn phòng đã yên lặng như vậy suốt từ giờ đóng cửa. Cô ghi mấy dòng hiện trạng ấy vào sổ tay, ngay dưới dòng ghi giờ bắt đầu của tiếng đàn, và ghi rõ hai người chỉ kiểm tra từ phía hành lang.
Ngay sau khi tiếng đàn dứt, Trâm lấy điện thoại gọi cho Tạ Minh Đức, kỹ thuật viên đang trực kỹ thuật của ca chiều, theo đúng đầu mối liên lạc ghi trong phiếu phân công. Trâm mở loa ngoài để cả Linh cùng nghe, và cuộc gọi được ghi vào sổ làm việc của buổi kiểm kê như một cuộc kiểm tra kỹ thuật tại chỗ bằng điện thoại.
- Anh Đức, em là Trâm, nhóm kiểm kê ở hành lang tầng cao. - Trâm nói. - Bên em vừa nghe tiếng dương cầm từ phòng trưng bày trong khoảng ba phút, bắt đầu lúc mười bảy giờ năm mươi phút. Anh kiểm tra giúp em tình trạng phòng trưng bày lúc này được không.
- Anh đang ở phòng kỹ thuật, màn hình camera hành lang ngay trước mặt anh. - Đức đáp qua điện thoại. - Phòng trưng bày không có người từ sau giờ đóng cửa bán vé tới giờ. Cửa phòng khóa, đèn phòng tắt. Hệ thống loa của tòa nhà đang tắt từ mười bảy giờ. Lịch biểu diễn hôm nay trống, không có chương trình nào trong phòng trưng bày cả.
- Còn cây đàn trong phòng thì sao, anh Đức. - Linh hỏi.
- Qua camera anh chỉ thấy nắp đàn đóng, không thấy ai ngồi ở đàn. - Đức nói. - Anh ghi nhận cuộc gọi này vào sổ trực kỹ thuật của ca chiều, ghi rõ giờ em gọi và giờ tiếng đàn hai em báo. Phần kết luận về nguồn tiếng đàn, anh không ghi, vì camera và loa không cho anh cơ sở nào để ghi cả.
Cuộc gọi kết thúc lúc mười tám giờ đúng. Trâm ghi vào bảng kiểm kê dòng xác nhận đã kiểm tra kỹ thuật qua điện thoại với ca trực. Linh ghi vào sổ tay của mình toàn bộ nội dung cuộc gọi theo trí nhớ vừa nghe, từng ý một, vì cô là một trong hai người trực tiếp nghe cuộc gọi ấy tại hành lang. Mọi việc Đức làm ở phòng kỹ thuật đều tới với cô qua lời anh nói trong cuộc gọi này, và sổ của cô ghi rõ nguồn ấy ở đầu dòng ghi.
Theo hồ sơ hiện tượng của dự án, buổi chiều này ghi nhận lần nghe tiếng dương cầm không người đánh thứ 4 kể từ đầu dự án. Linh ghi con số ấy vào sổ kèm bối cảnh đầy đủ của nó. Hai người chứng kiến trực tiếp tại hành lang. Một cuộc kiểm tra kỹ thuật qua điện thoại ngay sau sự việc. Phòng trưng bày khóa kín và không có người trong suốt khung giờ tiếng đàn vang lên.
Cô đối chiếu nhanh khung giờ của buổi chiều này với ba dòng ghi trước trong cùng cuốn sổ. Lần đầu tiên, tiếng đàn vang lên lúc mười bảy giờ năm mươi phút của một buổi chiều cuối tháng sáu. Lần thứ hai, nó vang lên lúc mười bảy giờ bốn mươi lăm phút. Lần thứ ba, lúc mười bảy giờ năm mươi lăm phút. Bốn lần trong hồ sơ nay nằm gọn trong một dải mười phút của giờ hoàng hôn, và buổi chiều này rơi đúng vào giữa dải giờ ấy. Cô ghi phép đối chiếu giờ giấc ấy thành một dòng riêng trong sổ, ghi rõ đây là đối chiếu trên các bản ghi đã có của dự án, không phải một kết luận về quy luật của hiện tượng. Hồ sơ của dự án đã nhiều lần nhắc cô rằng các con số trùng nhau chỉ là các con số trùng nhau, cho tới khi có một văn bản nào đủ sức nói nhiều hơn thế, và văn bản ấy chưa hề tồn tại.
Cô ngồi xuống bậc thềm cuối hành lang để ghi cho xong trang sổ, trong lúc Trâm hoàn thành hai mục kiểm kê còn lại của buổi. Bốn lần nghe tiếng đàn trong hồ sơ, cô nghĩ, không lần nào giống hệt lần nào về hoàn cảnh người nghe. Lần đầu cô nghe một mình sau cơn mưa chiều. Lần thứ hai tiếng đàn vang lên khi nhóm đang khóa phòng làm việc. Lần thứ ba cả nhóm phục chế cùng nghe trước một phòng trưng bày đã khóa. Lần này, cô nghe với tư cách một nhân viên kiểm kê bị đình chỉ khỏi dự án, đứng ở hành lang với bảng kiểm kê trên tay thay vì bảng màu.
Linh đoán tiếng đàn và những lần hiện diện ở hành lang này không phụ thuộc vào việc cô có đang giữ vai trò phục chế hay không. Hiện tượng vẫn xuất hiện đúng khung giờ hoàng hôn và đúng khu vực tầng cao trong cả những ngày dự án không có cô ở phần phục chế. Biên bản trực đêm của ca trực đầu tháng tám cũng ghi lại một hiện tượng cùng loại khi cô hoàn toàn vắng mặt. Cô ghi phép đoán ấy vào sổ tay kèm chữ đoán và hai căn cứ vừa nêu. Cô không ghi nó vào bảng kiểm kê, vì bảng kiểm kê là giấy tờ của hiện vật, không phải nơi chứa suy đoán của người kiểm kê.
Có một chi tiết khác hẳn các lần trước mà Linh ghi riêng một dòng trong sổ. Buổi chiều này cô không mang theo máy ghi âm cầm tay. Chiếc máy ấy thuộc dụng cụ của dự án phục chế, và trong tư cách nhân viên kiểm kê của những ngày này, cô không tự ý mang nó theo người. Vì vậy buổi ghi nhận thứ tư này không có bất kỳ đoạn âm thanh nào đi kèm. Nó chỉ có hai dòng ghi giờ độc lập của hai người chứng kiến, một cuộc gọi kiểm tra kỹ thuật và một cánh cửa khóa kín được quan sát từ phía hành lang. Cô ghi sự thiếu vắng ấy vào sổ một cách rõ ràng, vì hồ sơ trung thực phải ghi cả những gì buổi chứng kiến không có, chứ không chỉ ghi những gì nó có.
Trâm hoàn thành mục kiểm kê cuối cùng lúc mười tám giờ bốn mươi phút. Hai người cùng đối chiếu lại toàn bộ bảng kiểm kê của buổi, ký tên ở hai mục quen thuộc và xuống phòng trực bàn giao. Dương Văn Hậu tiếp nhận bảng kiểm kê, nghe báo cáo ngắn về tiếng đàn và ghi vào sổ trực của ca đêm một dòng bàn giao. Nhóm kiểm kê báo nghe tiếng dương cầm từ phòng trưng bày lúc mười bảy giờ năm mươi phút, đã kiểm tra kỹ thuật qua điện thoại với ca trực kỹ thuật, chi tiết theo sổ ghi nhận hiện tượng của dự án.
Trước khi rời tòa nhà, Linh ghé qua phòng hồ sơ nộp bản sao trang sổ ghi nhận của buổi chiều cho Đặng Thu Vân theo đúng quy trình nộp ghi nhận hiện tượng mà dự án đã giữ từ đầu. Vân tiếp nhận, đánh số lưu trữ và kẹp bản sao vào tập hồ sơ hiện tượng trước mặt cô.
- Bản ghi của buổi này đầy đủ hai chữ ký người chứng kiến và một dòng kiểm tra kỹ thuật. - Vân nói. - Chị lưu vào đúng vị trí tiếp theo của tập hồ sơ. Phần tư cách kiểm kê của em trong thời gian đình chỉ, chị ghi rõ trong mục nguồn của bản ghi, đúng như các bản ghi trước của em.
- Dạ, em cảm ơn chị. - Linh đáp. - Em chỉ mong hồ sơ ghi đúng em đã ở đó với tư cách gì, nghe thấy gì và kiểm tra được gì tới đâu.
Linh ký sổ ra về lúc mười chín giờ. Ngoài cổng, mưa đêm bắt đầu rơi trở lại trên mái hiên của dinh thự. Cô đứng lại một nhịp dưới hiên, nghe tiếng mưa gõ đều trên mái, rồi mở sổ tay xem lại dòng ghi cuối cùng của buổi chiều. Bốn lần tiếng đàn đã nằm trong hồ sơ, và lần thứ tư này là lần đầu tiên hồ sơ ghi nhận nó trong những ngày cô không còn đứng ở vị trí cũ của mình trong dự án.